09/09/2026
#د #افغانستان #د #تعلیم #او #تربیې #د #ګډ #نصاب #طرحه !!!
موږ هغه نسل یوو چې د څلورو لسیزو جګړو په اوږدو کې مو ژوند تېر کړ. موږ ته نه د عصري علومو د بشپړې زدهکړې زمینه برابره شوه او نه مو وکولای شول چې دیني علوم په بشپړ او منظم ډول زده کړو.
له یوې خوا جګړه وه، له بلې خوا فقر، بېوزلي او بېوسۍ؛ او له بلې خوا د مهاجرتونو لړۍ وه. په همدې سختو شرایطو کې مو، له ډېرو ستونزو او کم امکاناتو سره، لږ لږ خپلې زدهکړې وکړې. زموږ د ډېرو زدهکوونکو د تعلیم کلونه ضایع شول، د ډېرو استعدادونو د ودې فرصتونه له منځه ولاړل او ډېرو ځوانانو خپلې زدهکړې نیمګړې پرېښودې.
په پای کې، له بده مرغه، زموږ نسل د بېلابېلو سیاستونو، سیاسي لوریو او جهتونو له خوا په بېلابېلو بڼو ښکار شو او په ډېرو مواردو کې د هغوی د موخو لپاره وکارول شو. موږ داسې نسل پاتې شو چې نه یې د عصري علم بشپړ فرصت ترلاسه کړ او نه یې د دیني علومو د بشپړې او منظمې زدهکړې زمینه لرله.
له همدې امله، زموږ راتلونکی نسل باید زموږ د نسل محرومیتونه تکرار نه کړي. موږ باید داسې یو ملي تعلیمي نظام جوړ کړو چې د افغانستان د ماشومانو او ځوانانو دیني، علمي، فکري، اخلاقي او مسلکي اړتیاوې په یوه واحد او متوازن چوکاټ کې پوره کړي.
#د #مدرسې #او #ښوونځي #د #دروازې #یو #کېدل
زما په اند، باید په افغانستان کې د مدرسې او ښوونځي دروازه یوه شي. د ښوونځي او مدرسې د دواړو دروازو د یو کېدو ترڅنګ، باید یو داسې ګډ او جامع تعلیمي نصاب جوړ شي چې هم پکې عصري زدهکړې وي او هم اسلامي زدهکړې په پوره او معیاري ډول ځای پر ځای شوې وي.
د اسلامي چوکاټ لپاره هغه تعلیمي نصاب چې اوس په مدارسو کې تدریس کېږي، باید د دولسو ټولګیو لپاره په منظم او تدریجي ډول تنظیم او ووېشل شي؛ له لومړي ټولګي څخه تر دولسم ټولګي پورې دې د زدهکوونکو د عمر، فکري کچې او درسي اړتیاوو مطابق تدریس شي.
که یو زدهکوونکی له دولسم ټولګي څخه فارغېږي، باید د قرآن کریم د سم تلاوت، ترجمې او تفسیر په برخه کې داسې بنسټیزه او ژوره پوهه ولري چې قرآن کریم یوازې ورته د یوه درسي مضمون په توګه نه وي پاتې، بلکې د خپل ژوند د لارښود په توګه یې وپېژني.
#همدارنګه، د حدیثونو مهم او اړین کتابونه او اسلامي علوم باید د زدهکوونکو د عمر او درسي کچې مطابق په نصاب کې شامل شي، څو یو مسلمان ځوان له خپل دین، عقیدې، اخلاقو او اسلامي فرهنګ سره ژوره اړیکه ولري.
کله چې یو محصل د لیسانس تر کچې رسېږي او له پوهنتون څخه فارغېږي، باید د اسلامي زدهکړو کچه یې هم تر یوه لوړ معیار پورې رسېدلې وي. #زما شخصي نظر دا دی چې که د امکاناتو، ظرفیت او مناسب تدریجي پلان له مخې عملي کېدای شي، د لیسانس تر فراغت پورې دې هر محصل د #قرآن #کریم #حافظ هم وي.
#البته، د دې لپاره باید د زدهکوونکو د وړتیاوو، وخت، درسي بار او عملي امکاناتو جدي ارزونه وشي، څو دا هدف په واقعي او معیاري ډول عملي شي.
یا دې له دې څخه هم غوره، یو جامع او متوازن نصاب د افغانستان د محترمو دیني عالمانو، پوهانو، استادانو او د تعلیم او تربیې د متخصصینو له خوا جوړ شي. زما خبره یوازې یوه اشاره او یوه عمومي طرحه ده؛ زموږ د هېواد قدرمن دیني عالمان د اسلامي علومو په برخه کې له موږ څخه سل سلنه زیات علم، تجربه او تخصص لري. هغوی تر موږ ښه پوهېږي چې د اسلامي زدهکړو کوم مضامین، په کوم ترتیب، په کومه کچه او په کوم عمر کې باید تدریس شي.
#مهمه خبره دا ده چې د دیني او عصري زدهکړو ترمنځ مصنوعي واټن له منځه یووړل شي.
زموږ هدف باید داسې یو افغان نسل وي چې هم دیني پوهه ولري او هم عصري علم؛ هم قرآن او حدیث وپېژني او هم ساینس، ټکنالوژي، طب، انجینري، اقتصاد، کمپیوټر، کرنه او نور مسلکي علوم زده کړي.
داسې نسل چې د خپل دین، هېواد، کلتور او ارزښتونو په اړه پوه وي، خو له عصري نړۍ او علمي پرمختګونو څخه هم بېبرخې نه وي.
#د #ښوونځي او مدرسې د امکاناتو یوځای کول
د دې طرحې یوه بله مهمه ګټه د هېواد د تعلیمي امکاناتو او بودجې په اغېزمنه توګه کارول دي.
که په یوه ولسوالۍ کې د مدرسې لپاره جلا تعمیر، د ښوونځي لپاره جلا تعمیر، جلا اداري سیستم، جلا درسي امکانات او جلا مصارف په پام کې نیول کېږي، نو له دې څخه غوره دا ده چې د امکان په صورت کې د دواړو لپاره یو معیاري او مجهز تعلیمي مرکز جوړ شي.
یعنې که په یوه ولسوالۍ کې د مدرسې او ښوونځي لپاره دوه جلا تعمیرونه جوړېږي، له هغه څخه بهتره دا ده چې یو معیاري او پراخ تعلیمي تعمیر جوړ شي او پاتې مالي او امکاناتي منابع د زدهکوونکو د تعلیم او روزنې په کیفیت ولګول شي.
#د #بېلګې په توګه، د یوه تعلیمي مرکز ترڅنګ باید معیاري لابراتوارونه، کمپیوټري مرکزونه، کتابتونونه، مسلکي ورکشاپونه، د ساینس عملي لابراتوارونه، د سپورټ مناسب میدانونه او د عصري ټکنالوژۍ امکانات برابر شي.
په دې توګه به موږ د دوو جلا او کمامکاناته ادارو پر ځای یو معیاري، مجهز او پیاوړی تعلیمي مرکز ولرو؛ داسې مرکز چې د یوه زدهکوونکي دیني، علمي، فکري، اخلاقي او مسلکي روزنه پکې په یوه واحد سیستم کې ترسره کېږي.
زموږ هدف باید یوازې دا نه وي چې د ښوونځیو او مدرسو شمېر زیات کړو؛ بلکې هدف باید دا وي چې د تعلیم کیفیت لوړ کړو، امکانات منظم کړو او داسې تعلیمي نظام جوړ کړو چې زموږ د هېواد د راتلونکي نسل ټولې اړتیاوې پوره کړای شي.
#افغانستان داسې تعلیمي نظام ته اړتیا لري چې قرآن او ساینس، دین او عصري پوهه، اخلاق او مسلک، اسلامي ارزښتونه او معاصرې ټکنالوژۍ په یوه متوازن او معیاري چوکاټ کې سره یوځای کړي.
اصلي او تفصیلي نصاب باید د افغانستان د قدرمنو دیني عالمانو، پوهنتوني استادانو، ښوونکو، تعلیمي متخصصینو او د نصاب جوړونې د مسلکي کسانو له خوا په ګډه ترتیب شي، څو د هېواد د دیني، علمي، فرهنګي او راتلونکو مسلکي اړتیاوو مطابق یو داسې ملي تعلیمي نظام رامنځته شي چې د افغانستان راتلونکی نسل پرې وویاړي.
زموږ تېر نسل د جګړو، فقر، مهاجرت او بېوسۍ له امله له ډېرو علمي فرصتونو محروم شو؛ خو راتلونکی نسل باید د علم، دین، اخلاقو، مسلک، پوهې او پرمختګ نسل وي.
