Habibullah Natiqi/حبیب الله ناطقی

نوشته خواندنی از وکیل رحمانی در باب سرنوشت و کتاب (سرنوشت من) خاطرات حضور استاد حاجی محمد محقق و حضور نیم دهه در سیاست، اجتماع و فرهنگ که درین روزها بر سر زبان‌هاست.

ضرورت نگارش خاطرات رجال سیاسی و اهمیت این تجربه برای حافظه جمعی افغانستان

( توضیحی درباره به‌کارگیری واژه سرنوشت در عنوان کتاب «سرنوشت من» )

نگارش خاطرات توسط شخصیت‌های سیاسی یک جامعه، صرف نظر از اینکه چه دیدگاهی درباره آنان وجود دارد و بدون توجه به قضاوت‌های منفی یا مثبت درباره زندگی و کارنامه‌شان، بخشی مهم و ناگزیر از فرایند آگاهی تاریخی است. افغانستان بیش از هر زمان دیگر به ثبت تجربه‌های زیسته نسل‌های مختلف، به‌ویژه کسانی که در لحظه‌های سرنوشت‌ساز حضور داشته‌اند، نیازمند است. حافظه جمعی در کشوری مانند افغانستان، که بارها دستخوش گسست، خشونت، مهاجرت و تحولات ناگهانی شده، تنها زمانی استوار می‌ماند که روایت‌ها و شهادت‌های شخصی ثبت و مکتوب شوند. از این منظر، انتشار خاطرات استاد حاجی محمد محقق، مستقل از مضمون کتاب و بی‌اعتنا به ارزیابی‌های تاریخی یا سیاسی درباره نویسنده، اقدامی ارزشمند برای امروز و فردای افغانستان به‌شمار می‌رود.

در میان بحث‌هایی که درباره عنوان این کتاب مطرح شده، بیشترین توجه به واژه «سرنوشت» بوده است. برخی آن را نادرست یا نامتناسب دانسته‌اند و تصور کرده‌اند که این واژه تنها درباره آینده یا تقدیری از پیش تعیین شده به‌کار می‌رود. اما در زبان فارسی، «سرنوشت» معنای فراگیرتر و عمیق‌تری دارد. این واژه به مجموعه مسیر زندگی انسان اشاره می‌کند؛ به رویدادها، تصمیم‌ها، شکست‌ها، مبارزات، لحظه‌های تلخ و شیرین، و همه عواملی که در نهایت شخصیت فرد را ساخته و مسیر او را رقم زده‌اند. سرنوشت در این معنا، نه آینده‌محور است و نه بیانگر جبر؛ بلکه بیانگر برآیند زندگی است.

در خاطره‌نویسی سیاسی نیز هدف صرفاً ثبت رخدادها نیست؛ خاطرات می‌کوشند معنای زندگی سیاسی یک فرد را نشان دهند؛ اینکه چگونه لحظه‌های تاریخی، انتخاب‌های فردی و شرایط زمانه با یکدیگر تداخل کرده و مسیر او را ساخته‌اند. از این منظر، انتخاب واژه «سرنوشت» در عنوان کتاب «سرنوشت من» کاملاً قابل فهم و حتی مناسب است. این واژه نشان می‌دهد که نویسنده تنها به دنبال گزارش‌کردن وقایع گذشته نیست، بلکه می‌خواهد نشان دهد آن مجموعه حوادث چگونه به صورت‌دهنده مسیر زندگی و فعالیت سیاسی او تبدیل شده‌اند.

انتقادهایی که به این عنوان وارد شده، بیشتر ریشه در برداشت محدود از واژه مزبور دارد تا اشکالی در انتخاب آن. عنوان‌هایی مانند «سرگذشت»، «زندگی‌نامه»، یا «خاطرات» اگرچه رایج‌ترند، اما الزاماً بار معنایی عمیق «سرنوشت» را ندارند. سرنوشت چیزی فراتر از توالی حوادث است؛ تأملی است بر معنای آن حوادث و نقشی که در شکل‌دادن به شخصیت فرد و وجود انسان داشته‌اند. از این رو، به‌کارگیری این واژه برای روایت زندگی سیاسی، نه تنها نادرست نیست، بلکه می‌تواند انتخابی دقیق‌تر و ژرف‌تر به شمار آید.

در مجموع، انتخاب عنوان «سرنوشت من» برای خاطرات استاد محقق، برخلاف برخی دیدگاه‌ها، نه از نظر ادبی اشکال دارد و نه از نظر محتوایی. این عنوان به‌درستی بر ماهیت کتاب، یعنی روایت مسیر شکل‌گیری تجربه‌های زیسته و سیاسی نویسنده، دلالت می‌کند و می‌تواند خواننده را به معنای زندگی و نه صرفاً گزارش گذشته رهنمون سازد

۱۲ دوازدهم عقرب نهمین سالیاد ارتحال یکی پرچمداران عدالتخواهی مردم ما، استاد سید عباس حکیمی گرامی باد.

کوهنوردی پدر و پسری.
❤

، رهبر کلیسای کاتولیک‌های جهان در مراسم سالانه "پنج‌شنبه سبز" قبل از عید پاک که نمادی از "فروتنی" است، از زندان زنان در حومه شمال شرقی شهر رم بازدید کرد و برای اولین بار تنها پای "زنان زندانی" را شست و بر آن بوسه زد.

پاپ که ۸۷ سال سن دارد، در حالی که روی صندلی چرخدار نشسته بود، پاهای ۱۲ زندانی زن را که برخی از آنان می‌گریستند، شست.

پنج‌شنبه سبز در میان مسیحیان یادآور آیینی است که در آن عیسی مسیح در شام آخر پای ۱۲ تن از حواریون خود را شست‌وشو داد. پاپ فرانسیس گفت که "شستن پاها نوعی فراخواندن برای خدمت به دیگران است".

پاپ در حضور گروه کوچکی از زندانیان زن گفت: «همه ما شکست‌های بزرگ و کوچک را می‌شناسیم.»

رهبر کاتولیک‌های جهان بارها از "زندان‌ها"، "مراکز پناهندگان" و "بیماران" بازدید کرده و حتی پاهای "اعضای سابق گروه‌های مافیا" و دیگر "به حاشیه رانده شده‌ها" را شسته است.