31/05/2026
جیو تکنیکل انجنیري
د ودانیو او ساختماني پروژو لپاره جیوتکنیکل ځکه مهم دی، چې هره ودانۍ یا ساختمان د ځمکې پر مخ یا تر ځمکې لاندې جوړېږي او د دې ځمکې خاصیتونه د نوموړې ودانې په جوړښت او پایدارې مستقیم تاثیر لري.
دلته ځینې مهم دلایل ذکر کوو، چې ولې جیوتکنیکل د ودانیو لپاره حیاتي رول لري:
1. د ځمکې د میخانیکي خاصیتونو درک کول:
هره خاوره یا ځمکه یو شان نه وي، ځینې سختې او ځینې نرمې وي، ځینې اوبه جذبوي، او ځینې یې نه جذبوي.
جیوتکنیکل مطالعاتو پواسطه دا معلومیږي چې آیا دا خاوره د ودانۍ وزن او وارده بارونه زغملی شي که نه، نو په همدې اساس د ځمکې باربرداشت (Bearing Capacity) معلوموي، چې ترڅو ودانۍ ناڅاپي نړېدنه ونکړي.
2. د مناسب بنسټ (Foundation) ډیزاین: بنسټونه مستقیماً د ځمکې له خاصیتونو سره تړلي دي.
که خاوره ضعیفه وي، ژور بنسټ (Deep Foundation) لکه Piles یا Caissons ته اړتیا وي.”امین زی لیکدود“
که خاوره قوي وي، نو عادي Shallow Foundations لکه Mat Foundation یا Strip Footing کافي وي.
که مناسب بنسټ انتخاب نشي، ودانۍ ښايي نشست (Settlement) یا چپه کېدو (Failure) ته مخه وکړي.
3. د ځمکې ناسته (Settlement) کنټرول:
ځینې خاورې لکه Clay د وخت په تېرېدو سره ناستې ته دوام ورکوي، چې دا ودانۍ ته زیان رسولی شي.
جیو تکنیکل مطالعات Differential Settlement تحلیلوي، ترڅو ډاډ ترلاسه کړي چې ودانۍ غیر منظم نشست ونکړي.
4. د ځمکې د میلان (Slope Stability) او د ځمکو ښویېدو (Landslides) مخنیوی:
که ودانۍ په غرنیزه یا نرمه خاوره کې وي، د ځمکې ښویېدو خطر یې شته.
جیوتکنیکل دا محاسبه کوي چې ایا خاوره ثابته ده، که نه، نو د استنادي دیوالونو (Retaining Walls)، Soil Reinforcement یا Pile Supports اړتیا معلوموي.
5. د زلزلې اغېز ارزول (Seismic Effects on Soil)
ځینې خاورې لکه Sandy Soils د زلزلې پر مهال Liquidification ته ځي، یعنې شګې مایع ته ورته کېږي، چې ودانۍ پرې نړېدای شي.
Geotechnical Engineers د زلزلهضد بنسټونه ډیزاین کوي، لکه Deep Foundations، Seismic Base Isolation، او Soil Improvement Techniques.
6. د اوبو جدول (Groundwater Table) او Drainage ستونزو معلومول:
که د اوبو سطحه لوړه وي، نو د ودانۍ تهداب ته اوبه زیان رسوي، نو د جیوتکنیکل انجینرۍ پواسطه
د Drainage Solutions لکه Pumping Systems، Waterproofing، او Soil Stabilization وړاندیز کیږي تر څو په آینده کې تهدابونه متاثره نشي.
7. د تونلونو، پلونو، او لویو زیربنایي پروژو اهمیت:
جیوتکنیکل انجینري یوازې ودانیو ته نه، بلکې پلونو، تونلونو، بندونو، او سړکونو ته هم مهم دی.
د خاورو د Shear Strength تحلیل، د Rock Mechanics ارزونه، او Tunneling Stability محاسبات د همدې علم پواسطه ترسره کیږي.
پایله
بدون له Geotechnical Engineering، موږ نه پوهېږو چې خاوره زموږ د ودانیو وزن زغملی شي که نه، ایا د زلزلې یا سیلاب پر مهال جوړښت پایدار پاتې کېدای شي که نه، او ایا بنسټ به ناسته (Settlement) وکړي او که نه.
همدا لامل دی چې Geotechnical Engineering د سیول انجنیرۍ یوه مهمه او پیچلې برخه ده.
04/05/2026
سیفون څه شی دی؟
سیفون یو هایدرولیکي ساختمان دی، چې عموماً په هغه درو کې جوړیږي چې سور یې زیات او د ترناب جوړول ستونزمن یا غیر اقتصادي وي، بړوق یا سیفون جوړیږي.
سیفونونه له کانکرېتو، اوسپنیز کانکرېټو، لرګي او یا فولادو څخه جوړیږي. کانکریټي بړوقونه په دایروي مقطعو کې د (3-5m) متره سرکوب (ارتفاعي فشار) په لرلو سره،
اوسپنیز کانکریټي بړوقونه د (5-50m) متره او ځینې تر (60m) ارتفاعي فشار لري.
بړوقونه کولای شو په عرضي دایروي او عرضي مستطیلي مقطعو باندې جوړ کړو، مګر تر ټولو غوره مقطع یې دایروي مقطع ده چې کولای شي ټولې واردېدونکې قوې پخپل محیط باندې په مساوي ډول وویشي.
د سیفون ډولونه:
نظر ساختماني عناصرو ته سیفون په دری ډوله وی.
۱- صوف ډوله یا تونل ډوله سیفون
۲- منحنی الخط سیفون
۳- سرخلاصی سیفون
۱- صوف ډوله یا تونل ډوله سیفون
نوموړي بړوقونه د (3-5m) ارتفاعي فشار په لرلو سره جوړیږي. ددې ډول سیفون د خولې او خروجي برخې په داسې شکل سره جوړیږي چې رسوبي مواد په سیفون کې کښېناستلو او رسوب کولو ته پرې نږدي، او په دواړو خواوو کې دروازې ورکول کیږي، کله چې دروازې بندې شي جریان هم بندیږي او په همدې وخت کې کولای شو چې رسوبي مواد له سیفون څخه پاک کړو.”امین زی لیکدود“
۲- منحني الخط ډوله سیفون
کله چې ارتفاعي فشار له (5m) څخه زیات وي منحني الخط سیفون له دایروي یا مستطیلي مقطعې سره په نظر کې نیول کیږي.
په هغو درو کې چې عرض او ژوروالی یې زیات وي منحني الخط ډوله سیفون جوړیږي. ”امین زی لیکدود“
۳- سرخلاصی سیفون
هغه درې چې کم عرض او زیات ژوروالی لري او یا هم د مجرا ساحلونه قوي او سیمه د وچ اقلیم لرونکې وي له سرخلاص سیفون څخه ګټه اخلو. معمولآ سرخلاص سیفونونه له فولادو یا لرګي څخه جوړیږي، هغه سیفون چې له لرګیو څخه جوړیږی د تختو ضخامت یې (8-12cm) او اوږدوالی یې (4-6m) پورې وي او نوموړې تختې د فلزي پټو پواسطه سره کلکیږي. هغه تختې چې نوموړي سیفونونه ترې جوړيږي د کاج یا صنوبر له لرګي څخه چې سختوالی او کثافت یې زیات دی - جوړیږي.
Copy
03/05/2026
د اسفالتي سړکونو په مخلوط کې د هوايي تشو اهمیت
1. سریزه
د اسفالتي سړکونو د ډیزاین او جوړولو پر مهال د هوايي تشو موضوع ځانګړی اهمیت لري. دا یو اساسي فکتور دی چې د سړک په دوام، ثبات او عمومي فعالیت مستقیم اغېز کوي. که دا په سمه توګه کنټرول شي، سړک اوږد عمر کوي؛ که نه، نو ژر تخریب ته ځي.
2. د هوايي تشو تعریف
هوايي تشې هغه خالي ځایونه دي چې د اسفالتي مخلوط په داخل کې د کمپکشن وروسته پاتې کېږي او د بیتومین څخه نه وي ډکې شوې. دا تشې د ټول حجم په نسبت په فیصدي ډول څرګندېږي:
Va = (Vair / Vtotal) × 100%
3. د تشو ډولونه
په اسفالتي مخلوط کې درې مهم ډولونه تشې شتون لري:
1. هوايي تشې (Va): هغه تشې چې له هوا څخه ډکې وي
2. د منرالي موادو تشې (VMA): د جغل ترمنځ ټول تش ځایونه، چې هوا او بیتومین دواړه پکې شامل وي
3. د بیتومین څخه ډکې تشې (VFA): هغه برخه چې د بیتومین لخوا ډکه شوې وي
4. د هوايي تشو اهمیت
د هوايي تشو مناسب مقدار د سړک د ښه فعالیت لپاره ضروري دی:
1. د حرارتي پراختیا لپاره مناسب ځای برابروي
2. د بیتومین د سطحې ته د راوتلو مخه نیسي
3. د سړک د ښویېدنې امکان کموي
4. د بارونو پر وړاندې مقاومت زیاتوي
مناسبه اندازه یې شاوخوا 4% ګڼل کېږي.
5. د کمې هوايي تشو اغېزې
کله چې هوايي تشې له 3% څخه کمې شي، لاندې ستونزې رامنځته کېږي:
1. بیتومین د سړک سطحې ته راځي (Bleeding)
2. د سړک سطحه ښوی کېږي
3. دایمي بدشکلي یا تخدد رامنځته کېږي
4. مخلوط خپل ثبات له لاسه ورکوي
6. د زیاتې هوايي تشو اغېزې
کله چې هوايي تشې له 6% څخه زیاتې شي، دا ستونزې څرګندېږي:
1. اوبه او هوا د مخلوط دننه ننوځي
2. بیتومین ژر زړېږي او کلک کېږي
3. ترکونه رامنځته کېږي
4. د جغل د جلا کېدو (Raveling) احتمال زیاتېږي
7. د کنټرول لارې
7.1 د ډیزاین په مرحله کې
د مناسبې کچې د ترلاسه کولو لپاره:
1. د بیتومین اندازه د اړتیا سره سم تنظیم کړئ
2. د جغل اندازه او نوعیت اصلاح کړئ
3. د موادو تدرج متوازن وساتئ
7.2 د ساحوي کار په مرحله کې
په عملي کار کې کمپکشن مهم رول لري:
1. د رولر حرکت او شمېر باید کنټرول شي
2. د وسایلو ډول باید مناسب وټاکل شي
3. د کار حرارت باید په ټاکلي حد کې وساتل شي
8. مسلکي سپارښتنه
1. یوازې د کثافت اندازه کول کافي نه دي
2. د هوايي تشو (Va) محاسبه حتمي ده
3. پایلې باید د JMF سره پرتله شي
9. پایله
هوايي تشې د اسفالتي مخلوط یوه مهمه برخه ده. که په مناسب حد (3% تر 5%) کې وساتل شي، سړک به دوامدار او باکیفیته وي. خو که له دې حد څخه ووځي، نو د تخریب خطر یې زیاتېږي.
د تشو ډولونه
د اسفالتي مخلوط کې درې مهم ډولونه تشې شتون لري
کاپی
16/04/2026
د کانکریټو اړوند پنځه اصطلاحګانۍ
1. د PCC اصطلاح: دا اطلاح د Plain Cement Concrete څخه مخفف اخسیتل شوې ، دا کانکریټ یواځې په فشاري زون، د سطحې د لیول کیدو او د RCC کانکریټو لپاره د یو لازم بستر د جوړیدو او یو شمیر نورو کوچنیو کارونو پخاطر استعمالیږي، په دغه کانکریټو کې سیخ نه استعمالیږي
2. د RCC اصطلاح: دا اصطلاح د Reinforced Cement Concrete څخه مخفف اخیستل شوې ده، دا کانکریټ له ځانه سره په ترکیب کې سیخان هم لري، چې د فشاري ناحیو سربیره په کششي برخو کې زیات استعمال لري.
3. د RBC اصطلاح: دا اصطلاح د Reinforced Brick Concrete څخه مخفف اخیستل شوې ده، دا کانکریټ پخپل ترکیب کې د سیخ او کانکریټو تر څنګ خښتې هم لري، خو په ترکیب کې یې خښتې یواځې د ډکوونکو موادو په حیث ځای لري، چې په مقاومت کې یې کومه خاصه دنده نلري،دا کانکریټ په کششي زون کې کمزوري خو په فشاري زون کې بیا یو څه اندازه مقاوم دي،
4. د DPC اصطلاح: دا اصطلاح د Damp-Proof-Course څخه مخفف اخیستل شوې ده، اصلاً د کانکریټو دغه طبقه د خښتو دیوالونو لاندې، او یا هم هغه ځایونو کې استعمالیږي چې پورته طبقاتو ته د اوبو د نم د پورته کیدو خطر موجود وي،له همدې امله دغې طبقې ته د رطوبت ضد عایقه طبقه هم وايي، د دغې طبقې مارک باید دوه سوه(M20) چې نسبت یې (1:1.5:3) دی او ضخامت یې باید له 2.5cm څخه کم نه وي
5. د RMC اصطلاح: دا اصطلاح د Ready-Mix-Concrete څخه مخفف اخیستل شوې، او هغه کانکريټو ته پکار وړل کیږي، چې په پلانټ کې تیاریږي، او بیا د کار ساحې ته تیار راوړل کیږي.
COPY
04/04/2026
د کانکریټو مارک څه شئ دي؟
د PSI او kg/ cm2 ترمنځ ارتباط څه دئ؟
د مارک تناسبو ترمنځ آرتباط په څه شي پورې تړلئ؟
Eng Sabershah Mangal
United in growth; hence, formed by coalition of separate particles into one mass; united in a solid form.
مارک تعریف. په لغات کې نشان ( نښه)ته وایي، کانکریټو کې مخلوط شویو اجزاوو په مشخصه اندازه یو ځای کول او له هغې څخه یو کتله لاس ته راوړل په جامد ډول عبارت د کانکریتو مارک څخه دی.
مثلأ M 250 مارک تناسب عبارت دی له 1:1:2 څخه، څه مطلب؟
دا مطلب چې نوموړی کانکریټ اته ویشت ورځې وروسته باید دوه سوه پنځوس کیلو ګرام په في سانتي متر مربع (250 )kg /cm2 فشار برداشت باید ولري.
ایا دغه پورتنی تناسب به وزن په اساس وي که حجم؟ جواب به مو دا وي چې د حجم په اساس.
دا معنا چې نوموړي مخلوط کې یوه برخه سمنټ، یوه برخه شګه او دوه برخې جغل یو ځائ شوی.
سیمنټ په بازار کې وزن خرڅیږي نو باید وزن محاسبه کړو او حجمی وزن کې ضرب شي.
ارتباط PSI او Kg/ cm2 عبارت دی:
1 kg/ cm2= 14.223 PSI( lb/ in2) پونډ پر انچ مربع سره
مثال: په یو متر مکعب کې 250 M کې سمینټو، شګې او جغل محاسبه کړئ؟
حل. تناسب د M250 لپاره لرو 1:1:2 چې جمله 4 کیږي
Cement = 1m3/ 4 * 1* 1.52* 1440 kg/ m3= 247.2 kg
Sand= 1 m3/ 4 * 1.52* 1 = 0.38 m3
gravel= 1 m3/ 4* 1.52* 2= 0.76 m3
نوټ. پورته فورمول کې 1440 د سیمنټو حجمی وزن دی او 1.52 ضریب د اوښتون ضریب دئ د وچ حالت څخه لانده حالت ته.
درنښت
04/04/2026
د کانکریټ او اسفالټ تخنیکي مشخصات
د کانکریټ اړوند معلومات
• د ساختماني کانکریټ لږ تر لږه فشاري مقاومت: 4000 PSI
• د پری کاسټ (Precast) کانکریټ لږ تر لږه فشاري مقاومت: 5000 PSI
• د ساختماني کانکریټ د سیمنټو اندازه (کم او زیات): 350 – 370 kg/m³
• د غیر ساختماني کانکریټ د سیمنټو اندازه: 250 kg/m³
• د ساختماني کانکریټ د اوبو او سیمنټو نسبت (W/C): 0.4 اعظمي (28 ورځې) ساختماني مواد
• د غیر ساختماني کانکریټ د اوبو او سیمنټو نسبت: 0.6 اعظمي (28 ورځې)
• د کانکریټ د فابریکې ترازو باید لږ تر لږه: په کال کې 3 ځله کالیبریشن شي
• د کانکریټ اعظمي حرارت تر استعمال مخکې: 35°C
• د فشاري مقاومت لپاره د سلنډر نمونو شمېر: 8 دانې (4 سایټ + 4 لابراتوار)
• د سلنډر ټیسټ عمر: 7 او 28 ورځې (2+2 نمونې)
• د کانکریټ د ساتنې (Curing) لږ تر لږه وخت: 7 ورځې
د کانکریټ سلانپ (Slump): 150 mm ± 40 mm
سلانپ څه ته وایي؟ د کانکریټ د کار وړتیا اندازه ده workability چې د اوبو او سیمنټو له نسبت سره تړاو لري
• د سلانپ ټیسټ نه مخکې د ټرک دورې: 10 دورې (Rotations)
• د کانکریټ د اچولو اعظمي ارتفاع (دیوال او ستون): 1 متر
• د کانکریټ اچولو اعظمي وخت د بچنګ وروسته: 90 دقیقې یا 300 دورې
• د وایبریټر ډول: ربړي یا غیر فلزي سر ولري
• کانکریټ باید په طبقو کې واچول شي: اعظمي ضخامت 450 mm
• د المونیم استعمال په کانکریټ کې: اجازه نشته
• د اوبو pH ارزښت: 7 (منل شوی حدود 6 – 😎
• د کیورینګ لپاره د اوبو TDS: 1000 ppm
• د مخلوط لپاره د اوبو TDS: 500 ppm
• هغه کانکریټ ټرک چې د دورې شمېرونکی ونه لري: رد کېږي
• pH څه ته وایي؟ د اوبو اسیدي او القلي خاصیت
• د ورځني کانکریټ اعظمي حجم د نمونې اخیستلو لپاره: 50-75 m³ یا کم
• DFT څه ته وایي؟ Dry Film Thickness (د وچ پوښ ضخامت)
• د بیتومین Pull-Off ټیسټ لږ تر لږه: 1 MPa
• د بیتومین د دوه کوټونو لږ تر لږه ضخامت: 400 مایکرون
🛣️ د اسفالټ کارونه (Asphalt Work)
• د سرفر اسفالټ د حرارت درجه: 120 – 140°C
• د اسفالټ د تطبیق حرارت: 165 – 140°C
• د اسفالټ کمپکشن (کلکوالی): 95%
🔹 پرایم کوټ (Prime Coat)
تعریف:
یو بیتومیني مواد دی چې د باینډر کورس نه مخکې استعمالیږي تر څو سطحه نرمه او چپکونکې شي.
• د استعمال اندازه: 0.5 -1 لیتر/متر مربع
• حرارت: 50 – 80°C
🔹 ټک کوټ (Tack Coat)
تعریف:
یو چپکونکی بیتومیني مواد دی چې د اسفالټ د دوو طبقو ترمنځ د نښلولو لپاره کارول کیږي.
د استعمال اندازه:
• 0.2 – 0.4 لیتر/متر مربع (RCC لپاره)
• 0.20 لیتر/متر مربع (ارمکو لپاره)
• حرارت: 60 – 80
Copy
04/04/2026
برآورد او قیمت ټاکنه
د کانکریټی زینی براورد
مثال: په رسمونو کې د یو کانکریټی زینی پلان او قطع ورکړل شوی دغه زینه په لاندی ډول براورد کوو،
دزينې دمحاسبې لپاره مارشونه،پتې او چوک جدا،جدا محاسبه کوو:
1.دمارش محاسبه: ګورو چې دمارش مقطع دمستطيل شکل لري او ضخامت یې هم 15سانتی متره، طول يې 3.019متره دی چې تقریبا 302 سانتي کیږي او عرض يې له پلان څخه معلوميږي چې 1متردی
V1=3.02x0.15x1=0.453x2=0.906cum
2.دپتو محاسبه :څرنګه چې دپتی مقطع د مثلث شکل لري نو دمثلث مساحت دمارش په عرض کې ضربوو دپتو حجم لاسته راځي:
A=axb/2=0.3x0.15/2=0.0225sqm
ا 0.0225x1=0.0225cum=دمثلث مساحت*دمارش عرض= د پتی حجم
د V2=ديوپتې حجمxدپتو تعداد=0.0225x18=0.405cum=د ټولو پتو حجم
3.دچوک محاسبه : چوک ديو مکعب مستطيل شکل لري او محاسبه يې په لاندې ډول ده:
د V3=LxBxH=2.2x1.15x0.15=0.38cum= د چوک حجم
اوس ټول حجم پیداکوو
Total V=V1+V2+V3=0.906+0.405+0.38=1.7cum
په نوموړې زينه کې 1.7مترمکعب کانکريټ استعماليږي د فی مترمکعب ساده کانکریت قیمت 5000 افغانی نیسو نو،
Concrete cost= 1.7x5000=8500 AFN
د سیخ د وزن پیداکولو لپاره له فیصدۍ څخه کار اخلو، څرنګه چی زینه د سلب په شکل ډیزاین کیږی نو سیخان تقریبا یو فیصد نیسو.
Steel bars=1.7cumx0.01=0.017cumx7850kg/cum=134kgx50 AFN=6700 AFN
د قالب مساحت په لاندی ډوی پیداکوو، البته دقالب بندی مصرف په زينه کې لږ زیات محاسبه کيږی ځکه چی کار یی نسبتا سخت دی.
A= (3.02+1.15) x2.2=9.2sqmx200 AFN/SQM= 1840 AFN
نو دزينې ټول مصرف په لاندې ډول پيداکوو:
Concrete =8500 AFN
Steel bars =6700 AFN
Form work= 1840 AFN
Total Coast= 17040+460(extra) = 17500 AFN
یادونه: باید په یاد مو وي چې د ټولو ساختمانی موادو د براورد په وخت کې پنځه فیصده ضایعات په نظر کې نیول کیږي.
همدارنګه دا انساني کار دی او له اشتباه څخه به خالي نه وي، نو ستاسې نیوکې، نظرونه او مشورې مونږ ته لا هیله او همت راکوي.
*د اباد او ارام افغانستان په هیله.
Copy
26/03/2026
وظايف سرویر (نقشه بردار) در پروژه های سرک سازی
1- تهیه گزارش روزانه نقشه برداری
2- تحویل لیست ستیشن ها مختصاتی مسیر
3- پیمایش مسیر و کنترول ستیشن ها و اعلام نتایج در زمان کمتر یک ماه از تحویل زمین به قراردادی
4- مطالعه اسناد پیشنهادی بررسی نقشه های مسیر شامل پلان، پروفیل طولی و عرضی با دقت هر چه تمام
5- حفاظت از بنچ مارک و انتقال ستیشن کمکی در حد لازم
6- تطبیق نمودن نقشه های سایت و برداشت حالت موجود مثل زمین طبیعی و ساختمان و ...
7- برداشت زمین طبیعی
8- برداشت زمین طبیعی محل معدن سنگ شکن، مصالح دریایی و مصالح کوهی
9- شروع به برداشت توپوگرافی مسیر بر اساس نشانه های مسیر
10- برداشت محل سیلبر های مسیر جهت ترسیم نقشه های سیلبر و همچنین برداشت موانع مسیر
11- کیلو متر گذاری و یا چینج بندی و مشخص نمودن محل جهت نصب تابلو کیلومتر هر ١٠٠ متر یا ٢٠٠ متر از مسیر
12- مشخص نمودن و علامت گذاری کنتور مسیر جهت خاک برداری و دامنه ها جهت پرکاری
13- کنترل لایه های پرکاری براساس ارتفاع با تشکیل جدول و نما، ترجیحا برای دو عرض چپ و راست جاده
14- کنترل ارتفاع لایه های پرکاری جهت تغییر مشخصات لایه ها بر اساس نوع و تراکم و تحویل سطح نهایی راکفیل و سطح نهایی لایه خاکریز با تراکم ٩٥ و تحویل دو سطح سبگرید با ضخامت ١٥ سانتی همچنین تحویل تک تک سطح لایه های روسازی با ضخامت مندرج در نقشه
15- کنترل کندن کاری و پرکاری در حین عملیات تطبیق
16- پیاده نمودن نقشه بچ پلان و سنگ شکن و کارخانه آسفالت
17- مشخص نمودن نقاط ساحه های انفجاری
18- پس از چک نمون نقشه سیلبر و پلها از لحاظ طول و ارتفاع اقدام به پیاده نمودن نقشه تهداب و گچ ریزی و برداشت مشترک ارقام ارتفاعی نقاط مختلف زمین طبیعی تهداب با انجنیر ناظر نقشه بردار
19- انتقال ایستگاه جهت برداشت جاده های دسترسی به مسیر
20- در صورت نیاز برداشت زمین طبیعی جهت توپوگرافی و طرح جاده های دسترسی به مسیر
21- برداشت جاده های دسترسی و تعیین حجم عملیات
22- کنترول تهداب خاکبرداری شده سیلبر ویا پل از لحاظ ابعاد و ترنچ و درج علامت ارتفاع روی تهداب جهت سطح نهایی کانکریت.
23- ارائه خط قالب با توجه به گوشه های سیلبرو پل
24- کنترول قالب و ارائه خط لیول روی لوله و دستک در قالب و تحویل به انجنیر ناظر
25- کنترول قالب ترنچ روی لوله و ارائه خط تراز کانکریت کنترول پوشش کانکریت روی سیخ و تحویل به ناظر
26- تنظیم صورت جلسه سیلبر یا پل
27- کنترل سطح سلب سیلبر یا پل
28- ارائه خط داخلی قرنیز سیلبر یا پل و کنترل تا مرحله نهایی کانکریت ریزی
29- برداشت ازبیلت پل و ترسیم شکل آن
30- کنترول نقشه دیوارهای استنادی و پیاده نمودن
31- کنترول ارتفاع کانکریت ریزی تهداب دیوار استنادی
32- ارائه نقاط دیوار با استفاده از چوب گز و... روی کانکریت تهداب
33- کنترول دیوار از لحاظ ضخامت و آفست آن با توجه به ارتفاع نسبت به آکس جاده
34- کنترول ارتفاع سطح نهایی دیوارو...
35- مشخص نمودن محل پایه های پلهای بزرگ
36- انجام کلیه عملیات پلهای بزرگ که ذکر تک تک تمام آن ها از حوصله بنده خارج است
37- در صورت وجود تونل دهها مورد به این موارد اضافه خواهد شد که همچنان از حوصله بنده خارج است
38- برداشت ازبیلت ماهانه عملیات خاکبرداری و خاکریزی همراه با محاسبه حجم عملیات و ارائه تمام نقشه هاو جدول احجام به دفتر فنی
39- برداشت دپو مصالح بچینگ و سنگ شکن همراه با تعیین حجم بر اساس نوع مصالح
40- برداشت معدن خاک و معدن سنگ شکن و تعیین حجم خاکبرداری
41- میخ کوبی جهت عملیات خاکریزی و روسازی
42- برداشت سطح نهایی خاک برداری و ارائه جدول و همچنین براشت مشترک هر لایه از سبگرید و روسازی و تنظیم جداول اکسل مربوطه
43- در صورت بروز حوادث طبیعی مثل سیل و زلزله و... برداشت و تعیین حجم عملیات جهت جبران خسارت از دونر
44- تنظیم صورتجلسات متفرقه
45- مشخص نمودن و رنگ زدن انتهای اسفالت جاده جهت آغاز عملیات آسفالت”امین زی لیکدود“
46- نقطه کذاری روی باند آسفالت جهت خط کشی
47- تعیین محل تابلوها براساس کیلومتر جاده و فاصله از آکس محور
48- برداشت ازبیلت نهایی و تحویل جاده با توجه به نقشه های مصوب به دونر
49- نظارت بر اجرای دقیق کلیه مراحل اجرا براساس نقشه ها ی مصوب و دستورکارهای ابلاغی
50- نقشه برداری در تمام زمینه ها اینقدر دارای نکات کوچک و غیر قابل پیش بینی شده ای هست که در حین کار با آن مواجه خواهید شد.
یک انجنیر سرویر ویا نقشه بردار با خلاقیت، دقت و سرعت عمل از پس تمام مشکلات بر خواهد آمد.
25/03/2026
د چکډمونو د خرابېدو اصلي عوامل او د ټیټې داوطلبۍ منفي اغېزې
په وروستیو کلونو کې په ډېرو سیمو کې د چکډمونو (Check Dams) جوړول زیات شوي، خو له بده مرغه ګڼ شمېر دغه پروژې له تخنیکي او ساختماني ستونزو سره مخ شوي او حتی په لنډ وخت کې تخریب شوي دي. د دې ستونزې تر شا څو مهم عوامل شتون لري:
۱. ټیټه داوطلبۍ (Lowest Bid)
په ډېری مواردو کې قراردادونه هغه شرکتونو ته ورکول کېږي چې تر ټولو ټیټ قیمت وړاندې کوي، که څه هم اړوند اداره پوهېږي چې په دې قیمت کې معیاري کار ناشونی دی. دا کار لاندې ستونزې رامنځته کوي:
قراردادي د ګټې د ترلاسه کولو لپاره د موادو کیفیت کموي
تخنیکي معیارونه نه مراعت کېږي
پروژه نیمګړې یا کمزورې عملي کېږي
۲. کمزوری او غیر معیاري ډیزاین
د چکډم ډیزاین باید د اوبو د اعظمي جریان، سیلابونو شدت، او د سیمې جغرافیوي شرایطو ته په کتو سره وشي، خو اکثره وخت:
د اوبو حقیقي حجم سم نه محاسبه کېږي
د Spillway (د اضافي اوبو لاره) ناسم یا ناکافي وي
د بنسټ ژوروالی او مقاومت په سمه توګه نه ټاکل کېږي
۳. ناقصه سروې (Survey)
د پروژې د پیل نه مخکې تخنیکي سروې ډېر مهم دی، خو کله چې سروې سمه ونه شي:
د ځمکې طبقه (Soil type) په سمه توګه نه ارزول کېږي
د اوبو مسیر او رفتار نه پېژندل کېږي
د سیلاب خطر په دقیقه توګه نه سنجول کېږي
۴. د بنسټ او غاړو تخریب (Scouring & Side Failure)
که بنسټ قوي نه وي او یا د اوبو د سرعت لپاره محافظتي تدابیر ونه نیول شي:
اوبه د چکډم لاندې خاوره وړي (Scouring)
د چکډم اړخونه تخریبېږي او ماتېدل پیل کېږي
۵. د ساتنې نشتوالی
ډېر وخت پروژې له جوړېدو وروسته بې سرپرسته پاتې کېږي:
رسوبات (Sediments) نه پاکېږي
کوچنۍ درزونه لویې ستونزې جوړوي
د اوبو مسیر بدلېږي او فشار زیاتېږي
پایله (Conclusion):
د چکډمونو خرابېدل یوازې یو تصادفي مشکل نه دی، بلکې د ټیټې داوطلبۍ، کمزوري ډیزاین، ناقصې سروې، او ضعیف نظارت ګډه پایله ده. که قراردادونه یوازې د ټیټ قیمت پر بنسټ ورکړل شي او تخنیکي معیارونو ته پاملرنه ونه شي، نو دا ډول پروژې به نه یوازې ناکامې وي، بلکې د خلکو او چاپېریال لپاره به جدي خطرونه هم رامنځته کړي.
داسي نور فکټورنه هم سته چه ذکر کول یې دلته جایز نه ګڼم!
(هلمند ولایت واشیر ولسوالی چیکډیم چی نن اوبو وړي)
کاپی
18/03/2026
حد اکثر فاصله ستون گذاری:
________________________________________
یکی از اجزای مهم سازه ها، ستون ها هستند که وظیفه ها آن ها انتقال بار به زمین است.
معمار ساختمان یکی از اساسی ترین کارهایی که قبل از ارائه طراحی به مهندس محاسب می دهد، ستون گذاری پلان است.
در آیین نامه برای حداکثر فاصله ستون گذاری هیچ محدودیتی وجود ندارد و با توجه به نوع سازه این پارامتر توسط معماران تعیین می شود.
به لحاظ تعداد ستون ها این فاصله باید به صورتی انتخاب شود که صرفه اقتصادی داشته باشد و سازه از ایمنی لازم برخوردار باشد.
به طور کلی اگر دهانه ستون ها بین ٤ تا ٥ متر باشد معقول و به صرفه است در مقاوم سازی ساختمان های بتنی مسکونی حداکثر فاصله ستون گذاری معمولا ٧ متر است؛ ولی بیشتر از ٧ متر هم حداکثر فاصله ستون گذاری می تواند، باشد.
در این فرآیند مصالحی که برای ساخت ساختمان در نظر گرفته شده است نیز حائز اهمیت می باشد، استفاده از انواع بلوک سبک، نوع ملات ها، نوع اسکلت و …
اصول کلی در تعیین حداکثر فاصله ستون گذاری
اولین قدم ستون گذاری در اتوکد، تهیه نقشه های سازه است که این مستلزم توجه ویژه ای به پلان معماری ساختمان می باشد.
بر اساس نوع سازه و بارهای وارد بر آن حداکثر فاصله ستون گذاری و محل ستون ها مشخص می شود.
از اصول کلی در تعیین حداکثر ستون گذاری به گزینه های زیر می توان اشاره کرد:
پراکندگی ستون ها باعث پیچیده تر شدن طراحی و اجرای آن ها می شود.
تا حد ممکن ستون ها باید روی محورهای عمودی و افقی مشترک قرار داشته باشند.
ستون های متقارن ظاهر زیباتر و اجرای ساده تری دارند.
توصیه می شود، ستون در چهار طرف اتاق پله و آسانسور اجرا شود.
همه طبقات ستون ها با چیدمان یکسانی باید اجرا شوند.
موقعیت ستون طبقات را در زیرزمین و پلان پارکینگ اجرا کنید.
ستون گذاری پلان معماری را در یک راستا و به طور منظم انجام دهید.
طوری حداکثر فاصله ستون گذاری باید انجام شود، که کل بارهای وارد شده به سازه با حد اقل تعداد ستون ها به سازه انتقال پیدا کند.
به بخش هایی مانند داکت، نورگیر، آسانسور، دستگاه پله و غیره در محل قرار گیری ستون ها باید توجه شود.
ستون ها تا حد ممکن در فضاهایی مانند کمدهای دیواری، جرزها و درون دیوار مخفی شوند.
ستون فضاهایی مانند پارکینگ در محل باید باشند که خللی در تردد ماشین ها ایجاد نشود.
ستون ها در محلی قرار گرفته باشند، که زیبایی و ظاهر سازه تحت تاثیر قرار نگرفته باشد و پرتی فضا کاهش پیدا کند.
تا حد امکان فاصله ستون ها باید یکسان باشد.
انواع ستون گذاری
در ساختمان سازی عضوی عمودی که از تیر و دال بارهای سازه را به پی انتقال می دهد.
در واقع ستون اجزای مهم یک سازه است، که خرابی آن می تواند، باعث فروریختن سازه شود.
انواع ستون گذاری را بر اساس شرایط مختلفی مانند، انواع بارگذاری، نوع تقویت، شکل و مصالح طبقه بندی می کنند.
بر اساس شکل انواع ستون گذاری شامل موارد زیر می شوند:
ستون گذاری مربع مستطیل
در ساختمان سازی به لحاظ شکلی، ستون های مستطیل و مربع مورد استفاده قرار می گیرند.
از نظر اقتصادی این نوع ستون ها، مقرون به صرفه هستند، ساخت آن ها به دلیل آرماتور آسان و نصب درب راحت تر است.
ستون گذاری دایره ای
برای ایجاد امکان ارتقاء ارتفاع ساختمان ها و به منظور زیبا سازی ساختمان از ستون های دایره ای استفاده می شود و بیشتر در شمع بندی کاربرد دارد.
در این جا لازم است به این نکته مهم اشاره کنیم، که ستون مدور مقاومت خمشی بیشتری نسبت به ستون مستطیل و مربع دارد.
به دلیل مقاومت بالا برای ساخت پل مورد استفاده قرار می گیرد.
ستون گذاری شکل L
برای ساخت دیوارهای مرزی، ساخت پل هوایی و ستون های نوع تراشکاری ریل مترو استفاده می شود.
ستون گذاری شکل T
در ساخت دیوار و پل کاربرد دارد.
ستون گذاری y
در ساخت پل هوایی استفاده می گردد. ستون گذاری بر اساس روش تقویت شامل خاموت دار، مارپیچ، ستون مرکب، ستون گرانشی می شود.
بر اساس نوع بارگذاری دسته بندی ستون سازه شامل ستون بارگذاری شده محوری و ستون تک محوری با بارگذاری خارج از مرکز می شود.
بر اساس نوع مصالح ستون گذاری سازه شامل ستون بتنی و فولادی می شود.
مطالب مرتبط:
آگاهی بر نحوه اجرای قالب بندی به شما کمک می کند تا بهتر در جریان ساخت سازه خود باشید!
مراحل ستون گذاری پلان
با توجه به معماری و سازه ای ساختمان، ستون گذاری پلان معماری انجام می شود.
ساده ترین روش برای ستون گذاری پلان، شبکه بندی پلان است که باعث افزایش انعطاف پذیری ستون گذاری می شود.
با توجه به معماری و سازه ای ساختمان، ستون گذاری پلان معماری انجام می شود. مراحل ستون گذاری پلان شامل اصول زیر می شوند:
اصل اول:
در ابتدای ستون گذاری پلان باید به سراغ اتاق پله بروید و در 4 گوشه آن ٤ ستون قرار دهید.
وجود ستون در آسانسور و اطراف پله به منظور تحمل و انتقال نیروی شمشیرهای راه پله و نیروی تیرها انجام می شود.
برای اجرای پاگرد پله ها و اتصال تیر نیم طبقه به ستون ها وجود ستون در آسانسور و پله لازم و ضروری است.
اصل دوم:
در 4 راس زمین، ستون گذاری باید انجام شود.
اصل سوم:
در گوشه محدوده ساخت و اطراف اتاق پله آسانسور باید به صورت منظم الباقی ستون ها جاگذاری شود.
اصل چهارم:
ایده آل ترین فاصله ستون ها از ٧ متر و ٤ متر به ترتیب بیشتر و کمتر نباید باشد.
اگر کمتر از 4 متر ستون ها کمتر فاصله داشته باشند، باعث زیاد شدن تعداد ستون های یک پروژه می شود و موجب کاهش کیفیت و زیبایی پلان می شود.
علاوه بر این موجب سنگینی پروژه می شود و به چیدمان فضاها و المان های معماری آسیب وارد می کند.
اگر از ٧ متر فاصله ستون ها بیشتر باشد، موجب افزایش ابعاد ستون ها و تیرها می شود که این به نوبه خودش هزینه پروژه را افزایش می دهد.
در فضاهایی که دید چندانی ندارند مانند کمد دیواری و دیوارها ستون ها را پنهان کنید.
اصل پنجم:
سعی کنید ستون ها را با فاصله نسبتا مساوی و به شکل منظم در پلان قرار دهید تا عملکرد سازه ای پروژه بهبود پیدا کند.
اصل ششم:
در تمامی طبقات جانمایی ستون ها را چک کنید تا به پلان طبقات ستون گذاری آسیبی نرساند.
به عنوان نمونه، در وسط حمام، اتاق خواب و غیره ستون قرار ندهید.
اصل هفتم:
در پلان پارکینگ ستون گذاری را برسی کنید که مانع حرکت وسیله نقلیه نشود. فضای پرت و بلا ایجاد نشود.
همچنین درون دیوارها ستون ها را مخفی کنید. در وسط آسانسور، اتاق پله، رمپ و غیره ستون را قرار ندهید.
بتن پلیمری یکی از انواع گوناگون بتن هاست که در صنعت ساخت و ساز مورد استفاده قرار می گیرد و کاربردهای زیادی نیز دارد. درباره آن بیشتر بخوانید!
نحوه ستون گذاری پلان های مختلف (منحنی، مستطیلی و…)
در قسمت انتهایی این مقاله قصد داریم نحوه ستون گذاری پلان های مختلف (منحنی، مستطیل و…) را بررسی کنیم.
بر روی نقاط برخورد المان های سازه ای داخل و گوشه های ساختمان پلان ها به شکل مربع یا مستطیل هستند.
برای آکس بندی پلان و گرید بندی پلان در ستون گذاری پلان های مربع یا مستطیل در المان های سازه ای اصلی و در امتداد گوشه ها می توان خطوط افقی و عمودی مستقیم ایجاد کرد.”امین زی لیکدود“
یکی از انواع پلان های منظم، پلان دایره ای است به منظور ستون گذاری و گرید بندی این نوع پلان ها با توجه به کاربری مورد نظر فضا و محدوده مجاز دهانه درون دایره اول در فواصل مشخص چندین دایره متحد المرکز رسم می شود.
موقعیت ستون ها محل برخورد قطرها و دایره ها است.
قطاع دایره برای فضاهای دایره ای داخل ساختمان و قابل تعمیم است.
وجود فضاهایی با اشکال مختلف دلیلی برای ستون گذاری نامنظم و پراکنده است.
COPY