Ethiopian Coffee & Tea Authority

04/10/2026

04/10/2026

ከተበተነ እርሻ ወደ ተቀናጀ ክላስተር የተደረገ ሽግግር: የጂማው አርሶ አደር የቡና ስኬት እና የገበያ ተስፋ
በሳህለማርያም ገ/መድህን

​ጂማ፣ ኢትዮጵያ — በጂማ ዞን ጌራ ወረዳ ገንጪ ጫላ ቀበሌ የሚገኙት አርሶ አደር ሼህ ኑረዲን አባመጫ አባጆቢር፣ የቡና ልማት ህይወታቸውን እንዴት እንደለወጠው እና በክላስተር የመደራጀት ጥቅም ምን ያህል እንደሆነ ምስክርነታቸውን ሰጥተዋል።

​አርሶ አደር ሼህ ኑረዲን እንደሚናገሩት፣ ቀደም ሲል በነበሩት ዓመታት አርሶ አደሩ በተበተነ ሁኔታ ጤፍ፣ በቆሎ እና ማሽላ ያመርት የነበረ ቢሆንም፣ ከ2012 ዓ.ም. ጀምሮ ግን መሬታቸውን ሙሉ በሙሉ ወደ ቡና ልማት ቀይረዋል። አሁን ላይ በወረዳቸው በሚገኘው በትልቁ "የቆሬ ክላስተር" ስር ከ60 እስከ 70 የሚደርሱ አርሶ አደሮች ተደራጅተው በ47 ሄክታር መሬት ላይ በጋራ ቡና እያለሙ ይገኛሉ።

​የቡናውን ጥራት ለማሳደግ እና ምርታማነትን ለመጨመር ከጂማ እርሻ ምርምር ማዕከል የተገኘውን 74165 የተሰኘ አዲስ እና ምርጥ የቡና ዘር እየተጠቀሙ ይገኛሉ። ይህ የቡና ዝርያ ከአየሩና ከአካባቢው አጠቃላይ ሁኔታ ጋር ተስማሚ በመሆኑ በሄክታር እስከ 15 ኩንታል ምርት ለመሰብሰብ እንደሚያስችል ገልጸዋል።

አርሶ አደሩ ቀደም ሲል ቡናን በጫካ ውስጥ የመሸምጠጥና ባህላዊ አሰራር ይከተል እንደነበር አስታውሰው፣ አሁን ግን በትምህርትና በስልጠና የታገዘ ጥንቃቄ ያደርጋሉ። ለዘርና ለገበያ የሚሆን ቡናን በጥራት የሚመርጡ ሲሆን፣ ጥራቱን የጠበቀ ቀይ ፍሬ ብቻ በመልቀም ለገበያ ያቀርባሉ።

ወደ ቡና ልማት መግባታቸው የቤተሰቦቻቸውን ህይወት በከፍተኛ ሁኔታ እንደለወጠው አርሶ አደሩ ይናገራሉ። "ህይወታችን ወደ ላይ እንጂ ወደ ታች አልወረደም፤ የቤተሰባችን አኗኗር፣ የልጆቻችን ትምህርት እና የቤታችን ሁኔታ ምስክር ነው" ሲሉም በደስታ ገልጸዋል።

​አርሶ አደሮቹ መንግስት ለቡና እያደረገው ያለው ትኩረት የሚደነቅ እንደሆነ ቡናና ሻይ ባለስልጣን ከተቋቋመ በተለይም አራት እና አምስት አመታት ወዲህ ቡናቸውን በጥሩ ዋጋ መሸጥ መቻላቸውን፣ እያደረገላቸው ያለውን የስልጠናና ግብአት ድጋፍ እንዲሁም አ/አደሩ ያመረተውን በቀጥታ ወደ ውጭ መላክ የሚችሉበትን አሰራር በመቀየሱ ትልቅ መነሳሳት እንደፈጠረላቸው አስድተውናል፧ ክልሉ፣ የጅማ ዞን ግብርናም በብዙ አግዞናል ያሉት አርሶ አደሩ፣ መቼም ሁሉም ነገር አልጋ በአልጋ አይሆንምና አሁንም ድረስ ያመረቱትን ምርት በቀጥታ ለውጭ ገበያ ለማቅረብ የሚያስችላቸውን ዘዴ ማወቅ ቢችሉ፣ ከዚሁ ጋር የተያያዘ ድጋፍ እንዲሁም ምርታቸውን የሚያዘጋጁበት ዘመናዊ መሣሪያዎች (የደረቅና የእርጥብ ቡና መፈልፊያ ማግኘት ቢቻል ተአምር መስራት እንደሚችሉ በልበ ሙሉነት አስረድተውናል።

01/10/2026

"ቡና እኮ ይናገራል!!"— ጥቂት ቆይታ ከተመራማሪዎቹ ጋር

መስከረም 21/2019
(በሳህለማርያም ገ/መድህን)
​ጂማ — «ቡና ህያው ነው፤ ተንከባክበህ ካላለማኸው፣ በጥንቃቄ አጥበህና አድርቀህ ካላዘጋጀኸው፣ በስርዓት አጓጉዘህና ቆልተህ ለመጠጥነት ካላቀረብከው አፍ አውጥቶ ችግር እንዳለበት ይናገራል!» ይላሉ በጅማ ግብርና ምርምር ማዕከል ከሁለት አስርት ዓመታት በላይ በቡና ምርምር ዘርፍ አያሌ ልምድ ያካበቱት ተመራማሪ ዶክተር አብራር ሳሊህ።

​ኢትዮጵያ የቡና መገኛና የተፈጥሮአዊ ልዩ ጣዕም ባለቤት ብትሆንም፣ ይህንን የፈጣሪ ስጦታ በዓለም አቀፍ ገበያ ላይ ተወዳዳሪ አድርጎ ለማስቀጠልና ተገቢውን የኢኮኖሚ ጥቅም ለማስገኘት የአርሶ አደሩ፣ የሰብሳቢዎችና የላኪዎች ታማኝነት እንዲሁም የጥራት ጥንቃቄ ወሳኝ መሆኑን ባለሙያው ያስገነዝባሉ።

​እንደ ዶ/ር አብራር ሳሊህ ገለጻ፣ ቡና ከተተከለበት አፈር ጀምሮ እስከ ተጠጣበት ስኒ ድረስ የጥራት ጉዞው አይቋረጥም። አርሶ አደሩ የበሰለ ቀይ ቡና ከመልቀም ጀምሮ እስከ ደረቅና እርጥብ ዝግጅት (processing) ያሉትን ሂደቶች በጥንቃቄ ሲተገብር፣ የቡናውን ተፈጥሮአዊ ለስላሳ ጣዕምና መዓዛ ሳይበላሽ ማቆየት ይቻላል።
​ሆኖም ግን አሁንም ቢሆን በጥራት ለቀረበ ምርት የሚከፈለው የዋጋ ማበረታቻ ተጠናክሮ ቢቀጥል አርሶ አደሩ ለጥራት አያያዝ የሚሰጠውን ትኩረት የበለጠ እንዲያስቀጥል ያደርገዋል።
በምርምር ማዕከሉ ተመራማሪ የሆኑት እጩ ዶክተር ከሊፋም በተመራማሪው ሀሳብ ይስማማሉ። እሳቸውም እንደሚሉት በድህረ-ምርት ዝግጅት ወቅት የሚፈጠሩ የጥራት መውረዶችና ቡናን ከተለያዩ ባዕዳን ነገሮች ጋር መቀላቀል የሀገሪቱን የቡና ገጽታና የገበያ ድርሻ የሚጎዳ በመሆኑ፣ እያንዳንዱ ባለድርሻ አካል የሙያና የዜግነት ታማኝነት ሊኖረው እንደሚገባ ያሳስባሉ።

​ተመራማሪው እንዳጫወቱን ​በኢትዮጵያ በምርምር ማዕከላት የተለቀቁ 51 የሚሆኑ የተሻሻሉ የቡና ዝርያዎች እንዲሁም በርካታ የሀገር በቀል ስብስቦች (collections) ይገኛሉ። እነዚህን ውድ የጂን ሀብቶች ጠብቆ ለማቆየትና አዳዲስ የበሽታና የአየር ንብረት ለውጥን ተቋቋሚ ዝርያዎችን ለማልማት የምርምር ስራው በጣም በጥሩ ሁኔታ እየተከናወነ መሆኑ የማይካድ ሀቅ ቢሆንም ከዚህም በበለጠ መልኩ ተጠናክሮ መቀጠል እንዳለበት አመላክተዋል።

​የኢትዮጵያ ቡና ከተፈጥሮአዊ መዓዛውና ልዩ ባህሪው አንጻር በዓለም አቀፍ ገበያ ከፍተኛ ፍላጎት ያለው ቢሆንም፣ የጎረቤት ሀገራትና የሌሎች አህጉራት ተወዳዳሪዎች በስፋት እየመጡ በመሆናቸው፤

​ለአርሶ አደሩ፦ የተሰጡትን የቴክኖሎጂና የሳይንሳዊ አሰራር መመሪያዎች በመተገበር የቡናውን ተፈጥሮአዊ ቃና እና ጥራት እንዲጠብቅ፤

​ለነጋዴዎችና ሰብሳቢዎች፦ በጥራት የቀረበን ቡና ተገቢውን የጥራት ማበረታቻ ክፍያ በመክፈል አርሶ አደሩን እንዲያበረታቱና ታማኝ አሰራርን እንዲከተሉ፤

​ለባለሙያዎችና አልሚዎች፦ ዘመናዊ ቴክኖሎጂዎችንና የተሻሻሉ አሰራሮችን ለአርሶ አደሩ በተግባር የማድረስ ሀላፊነታቸውን እንዲወጡ ጥሪ አቅርበዋል።

01/10/2026

https://www.linkedin.com/posts/act-coffee-programme-study-tour-visit-at-ugcPost-7510621768282243072-MLcc?utm_medium=ios_app&rcm=ACoAAADQRq4BZGHNAmVdydQzngkWbIroTZFu0Mw&utm_source=social_share_send&utm_campaign=whatsapp

During the ACT Coffee Programme Study Tour in Trieste, 24 coffee professionals from Ethiopia, Kenya, Malawi, Mozambique, Tanzania and Uganda explored the importance of quality, technical expertise and practical skills with illycaffè and the Università del Caffè. The delegation was welcomed by Ann...

01/10/2026

ኢትዮጵያ የቡና ተረፈ-ምርትን ወደ ጣፋጭ የፍራፍሬ መጠጥ እየቀየረች ነው።

ሳህለማርያም ገ/መድህን

​ኢትዮጵያ ቀደም ሲል በቤተሰብ ዘንድ በባህላዊ መልኩ ይዘጋጅ የነበረውን «ሐሸራ» የተባለውን የፍራፍሬና የሻይ ቃና ያለው መጠጥ ለማዘጋጀት የተጣለውን የቡና ገለባ (ገለፈት) ጥቅም ላይ እያዋለች ይገኛል።
​አዘጋጆቹ አሁን ላይ መጠጡን ለገበያ በማቅረብ ቆሻሻን ለመቀነስ እና በቡና የእሴት ሰንሰለት ላይ ተጨማሪ ገቢ ለመፍጠር እየሰሩ ነው። በአዲስ አበባ የሚገኘው «ሞዬ ቡና» (Moyee Coffee) የቡና ገለባውን ካደረቀ፣ ከቆላ እና ካፈላ በኋላ አጣርቶ ያቀዘቅዘዋል። የዚህ ተInitiative (ተግባር) ዓላማ አርሶ አደሮች አብዛኛውን ጊዜ ጥለውት የሚቀሩትን ወይም ለማገዶነት የሚጠቀሙበትን ተረፈ-ምርት ወደ ኢኮኖሚያዊ እሴት መቀየር ነው።
​ባለሙያዎች እንደሚሉት የቡና ገለባን ወደ ተጨማሪ እሴት የተካተተባቸው ምርቶች መቀየር የአካባቢ ጥበቃን ከመደገፉም በላይ አዳዲስ የኢኮኖሚ ዕድሎችን ሊፈጥር ይችላል።

ምንጭ: CGTN Africa

01/10/2026

የዓለም አቀፉ የቡና ድርጅት (ICO) የአለም አቀፍ የቡና ንግድ መረጃዎችን በቀላሉ ማግኘት የሚያስችል በነጻ የሚጠቀሙበት አዲስ በይነ-መረብ የመረጃ ቋት ይፋ አደረገ።
​
ኦክቶበር 1, 2026
በሳህለማርያም ገ/መድህን

​የዓለም አቀፉ የቡና ድርጅት (ICO) የቡና ገበያን ቁልፍ እንቅስቃሴዎችና ሁነቶች በግልጽ ለመቃኘት የሚያስችል ነጻና ዘመናዊ "የቡና ገበያ መረጃ መድረክ" (Coffee Market Intelligence Platform) እውን ማድረጉን አበሰረ።
​ድርጅቱ እንዳስታወቀው፣ ይህ አዲስ አሰራር የዕለት ተዕለት የገበያ ጠቋሚዎችን፣ የወርሃዊ ንግድ፣ የዓመታዊ ምርትና የምግብ ፍጆታ መረጃዎችን አቀናጅቶ በመያዝ የዓለም አቀፉን የቡና ኢንዱስትሪ ወቅታዊ ገጽታ በስፋትና በጥልቀት ያሳያል።

​መድረኩ ይፋ የተደረገው በጄኔቫ፡ ስዊዘርላንድ በተካሄደው 142ኛው የዓለም አቀፍ የቡና ምክር ቤት ጉባኤ ላይ ሲሆን፣ ከዚሁ ጎን ለጎን ድርጅቱ «ቡና የችግሩ አካል ሳይሆን የመፍትሔው አካል ነው» (Coffee is Part of the Solution) የተሰኘው ቅስቀሳ የቀረበበት ወቅት ነበር።

​የዓለም አቀፉ የቡና ድርጅት ዋና ዳይሬክተር ቫኑሲያ ኖጌራ (Vanúsia Nogueira) እንደገለጹት፣ ተበታትነው የሚገኙ አግባብነት ያላቸውን መረጃዎች በአንድ ቋት መሰብሰብ በቡና የአቅርቦት ሰንሰለት ላይ በጎና አዎንታዊ ውሳኔዎችን ለማሳለፍ ትልቅ አስተዋጽኦ ይኖረዋል።
​«ጥሩ የመረጃ መሠረት የገበያ መዋዠቅን ሙሉ በሙሉ ባያስቀረው እንኳ፣ አለመረጋገጥና ብዥታን በእጅጉ ይቀንሳል» ሲሉ ኖጌራ ተናግረዋል።

​«ባለድርሻ አካላት አስተማማኝና የጋራ መረጃ ላይ ተመስርተው ሲሰሩ፣ በምርት፣ በኢንቨስትመንት፣ በንግድ፣ በስጋት አመራርና በዘላቂነት ጉዳዮች ላይ የተሻሉ ውሳኔዎችን ማሳለፍ ይችላሉ። ቡና ቢያንስ የ12.5 ሚሊዮን ቤተሰቦችን የዕለት ጉርስ የሚሸፍንና እጅግ ውስብስብ የኾነ የዓለም አቀፍ እሴት ሰንሰለት ያለው ዘርፍ ነው። ስለዚህ የተሻለ የመረጃ ተደራሽነት መኖሩ፣ ለምሳሌ ያህል አርሶ አደሮች በመሬት ልማት፣ በማቀናበሪያ ማሽኖች ላይ በራስ መተማመን ኢንቨስት እንዲያደርጉ ትልቅ ድጋፍ ይሆናል።»
​በዚህ የመረጃ መድረክ ላይ የሚታዩት የኤክስፖርት (ወደ ውጭ የመላክ) መረጃዎች በዋናነት የተሰበሰቡት ከራሱ ከድርጅቱ አባል ሀገራት ሲሆን፣ የምርትና የምግብ ፍጆታ ቁጥሮች ደግሞ የየሀገራቱን ኦፊሴላዊ ግምቶች ከድርጅቱ ሴክሬታሪያት ግምገማዎች ጋር በማጣመር የተዘጋጁ ናቸው።
ምንጭ: Global Coffee Report

30/09/2026

የአረቢካ ቡና ዋጋ ምንም እንኳን በወሩ ማጠቃለያ ላይ አነስተኛ የማገገም ሁኔታ ቢያሳይም አሁንም በጫና ውስጥ መኖሩን መረጃዎች እያሳዩ ይገኛል።

በሳህለማርያም ገ/መድህን

በብራዚል እና በቪየትናም የወደፊት የምርት አቅርቦት መሻሻል ምክንያት የ ICE አረቢካ ቡና ዋጋ በመስከረም 14 ቀን (Sept 24) ወደ 270.65 ሳንቲም በፓውንድ ዝቅ በማለት ባለፉት ሦስት ወራት የታየውን ዝቅተኛውን ደረጃ ይዞ ነበር። እስከ መስከረም 19 ቀን (Sept 29) ድረስ የአረቢካ ቡና የቅርብ ጊዜ ውል (Futures) ወደ $2.79 በፓውንድ አካባቢ ቢጠጋም፣ ቀደም ሲል ከተመዘገበው ከፍተኛ ዋጋ አሁንም ዝቅ ያለ ነው። በዓለም አቀፍ ደረጃ የተመዘገቡ የአረቢካ ቡና ክምችቶች (Inventories) መጨመር በዋጋው ላይ ተጨማሪ ጫና ፈጥሯል፤ ሆኖም አሁንም ቢሆን ክምችቱ ካለፈው ዓመት ጋር ሲነፃፀር በታሪካዊ ዝቅተኛ ደረጃ ላይ ይገኛል።

(ማስታወሻ፦ ኢትዮጵያ በዋነኝነት ከፍተኛ ጥራት ያለው የአረቢካ ቡና የማምረት ስትራቴጂ በመከተል ላይ በመሆኗ፣ ይህ የዓለም አቀፍ የአረቢካ ዋጋ መውረድ እና መረጋጋት ቢኖርም አሁንም እንደ ባለፉት አመታት ሁሉ በተሻለ ሁኔታ የመሸጡ እድል ሰፊ ነው።)

​የሮቡስታ ቡና ዋጋም በከፍተኛ አቅርቦት ግምት ምክንያት ቀንሷል
የለንደን ሮቡስታ ቡና በመስከረም 14 ቀን በቶን $3,218 ደርሶ ባለፉት ሦስት ወራት ከግማሽ የታየውን ዝቅተኛውን ዋጋ አስመዝግቧል። በተመሳሳይ ክፍለ ጊዜ የውሉ ዋጋ በቀን የ1.1% ቅናሽ በማሳየት $3,224 አካባቢ ተመንዝሯል። የብራዚል የሮቡስታ አቅርቦት መጨመር እና የቪየትናም የቡና ምርት ይበልጥ ይጠናከራል ተብሎ መጠበቁ የሮቡስታን ገበያ ዝቅተኛ ሆኖ እንዲቀጥል አድርጎታል።

​• አዝማሚያ (Trend)
​በብራዚል የቡና እበባ ወቅት የሚኖረው የአየር ሁኔታ አቅጣጫ ጠቋሚው ዋና ጉዳይ ነው
የዓለም ቡና ገበያ በብራዚል የቡና አምራች ክልሎች የሚጥለውን ዝናብ እና የሚቀጥለውን የቡና ማበብ ወቅት በቅርበት እየተከታተለ ይገኛል። በቂ ዝናብ እና የአፈር እርጥበት መኖሩ በሚቀጥለው ምርት ወቅት ከፍተኛ ምርት ይገኛል የሚለውን ግምት ስለሚያጠናክር የዋጋ ቅናሹን ሊያራዝመው ይችል ይሆን? የሚልም ግምት አለ። በተቃራኒው፣ ያልተስተካከለ የዝናብ ስርጭት ወይም ከኤል ኒኞ ክስተት ጋር የተያያዘ የድርቅ ስጋት ከተከሰተ፣ በተለይም የተመዘገቡት የምርት ክምችቶች አሁንም አነስተኛ በመሆናቸው፣ የአረቢካ ቡና ዋጋ በፍጥነት ሊያገግም እና ሊጨምር ይችላል የሚል ትንበያ መኖሩን መረጃዎች ያሳያሉ ።

መረጃው የተሰናዳው በዓለም አቀፍ ደረጃ በቡና ገበያ፣ በፋይናንስ እና በሸቀጦች (Commodities) ጥናት ታዋቂ ከሆነው የብሉምበርግ (Bloomberg Terminal)፣ ሮይተርስ (Reuters Commodity Market Reports) እና የዓለም አቀፍ የቡና ድርጅት (International Coffee Organization - ICO) ወቅታዊ የገበያ መግለጫዎች መሠረት በማድረግ ነው።