Αμφίπολη Ancient Amphipolis Kasta Tumulus - Τύμβος Καστά Μεσολακκιά

Δεν είναι ο Μέγας Αλέξανδρος: Τα 6+1 πρόσωπα που είναι υποψήφιοι ένοικοι στον τάφο της Αμφίπολης - Τα στοιχεία που «προδίδουν» τον πιο πιθανό
Οι έρευνες συνεχίζονται - Ποια τα δεδομένα
Οι ανακαλύψεις της Αμφίπολης έφεραν στο φως ξανά το ερώτημα για το πού βρίσκεται ο τάφος του Μεγάλου Αλεξάνδρου, όπως και για το ποιος μπορεί να είναι ο πιθανός ένοικος στο εντυπωσιακό μνημείο.
Τους τέσσερις πιθανούς «ενοίκους» στον τάφο της Αμφίπολης, αρχίζουν δειλά να «φωτογραφίζουν» Ελληνες και ξένοι αρχαιολόγοι και ιστορικοί. Πιθανότατα να υπάρχει κι ένας πέμπτος και συγκεκριμένα ο γιος του Μεγάλου Αλεξάνδρου, Αλέξανδρος ο Δ’ ο οποίος δολοφονήθηκε με τη μητέρα του Ρωξάνη και μπορεί να έχουν ταφεί μαζί.
Οι άλλοι τρεις πιθανοί «ένοικοι» είναι ο επικεφαλής του στόλου του Μεγάλου Αλεξάνδρου, Νέαρχος, η αδερφή του Μακεδόνα βασιλιά Κλεοπάτρα ενώ τελευταία διακινείται το σενάριο της μητέρας του Ολυμπιάδας, με τον Ερρίκο Σλήμαν να αναφέρει το πού μπορεί να βρίσκεται ο μέγας στρατηλάτης.

Στα… αουτσάιντερ προβάλλουν ο Κάσσανδρος και φυσικά ο ίδιος ο Μέγας Αλέξανδρος, ένα σενάρια που οι περισσότεροι θεωρούν απίθανο αλλά ιστορικοί όπως ο Σαράντος Καργάκος δεν αποκλείουν. Υπάρχει ασφαλώς και το σενάριο της κατασκευής του μεγαλοπρεπούς αυτού τάφου, με τις Σφίγγες, τις Καρυάτιδες και ότι άλλο βρεθεί ακόμη, για λογαριασμό του Μεγάλου Αλεξάνδρου χωρίς όμως να παίρνουν. Για παράδειγμα, η οικογένεια του Νεάρχου εγκαταστάθηκε στην Αμφίπολη όταν εκείνος ήταν ακόμη παιδί. Επομένως θα μπορούσε να θεωρηθεί ως μια από τις μεγάλες προσωπικότητες της πόλης, γεγονός που, σύμφωνα με τον καθηγητή, θα μπορούσε να τον ανταμείψει με έναν μεγαλοπρεπή τύμβο. Επιπλέον ο Νέαρχος δεν ήταν μέλος της βασιλικής οικογένειας και γι’ αυτό δεν θα μπορούσε να ταφεί στις Αιγές/Βεργίνα.

Η σύζυγος του Αλέξανδρου, Ρωξάνη δεν είχε βασιλικό μακεδονικό αίμα, δεν είναι απαραίτητο ότι θα θαβόταν στις Αιγές/ Βεργίνα και επομένως ίσως να έχει θαφτεί κοντά στην Αμφίπολη. Όσο για τον γιο της, ίσως να θάφτηκε με τη μητέρα του, ίσως στις Αιγές/Βεργίνα. Η αδελφή του Μεγάλου Αλεξάνδρου, Κλεοπάτρα, δολοφονήθηκε το 309 π.Χ. – πιθανόν στην Αμφίπολη. Θα μπορούσε να έχει ταφεί στον συγκεκριμένο τύμβο αλλά ως πλήρες μέλος της βασιλικής οικογένειας πιθανώς να θαβόταν στις Αιγές/Βεργίνα.
Ο Νέαρχος
Ο Νέαρχος υπήρξε ο επικεφαλής του στόλου του Μεγάλου Αλεξάνδρου κατά τη διάρκεια της εκστρατείας του στην Ασία. Ήταν κρητικής καταγωγής, γιος του Ανδροτίμου (πιθανόν από την Λατώ). Ο Βασιλιάς Φίλιππος Β΄ τον εξόρισε στην Αμφίπολη, καθώς ο ίδιος είχε πέσει στη δυσμένεια του Βασιλιά. Αργότερα αποκαταστάθηκε από τον Αλέξανδρο και ανέλαβε διοικητής της Λυκίας στην Μικρά Ασία. Ο στόλος του Μεγάλου Αλεξάνδρου, στην αρχή της εκστρατείας του, περιλάμβανε 150 με 160 πολεμικά πλοία, κυρίως τριήρεις (από τις οποίες 29 ήταν Αθηναϊκές) και δεκάδες μεταγωγικά. Ξεκινώντας ο Νέαρχος από τον Υδάσπη ποταμό, έπλευσε στις ακτές του Περσικού κόλπου και έφτασε στις εκβολές του Ευφράτη ποταμού. Αποκομμένος ο στόλος, χωρίς τρόφιμα και χωρίς την υποστήριξη του στρατού, περνώντας από άγνωστα μέρη έφτασε και μετά από πολλές δυσκολίες κατόρθωσε να φτάσει στο Ευφράτη, χάρη της ικανότητας του Νέαρχου που με πραότητα, αποφασιστικότητα και θάρρος ξεπέρασε τα εμπόδια και τη δεισιδαιμονία των ναυτών του που διογκώθηκε λόγω του άγνωστου του εγχειρήματος.

Η κάθοδος του Ινδού ποταμού από το στόλο του Μ. Αλεξάνδρου με το ναύαρχο Νέαρχο και το μεγάλο ταξίδι από τις εκβολές του Ινδού ποταμού μέχρι τον Περσικό Κόλπο αποτελούν μια απ’ τις μεγαλύτερες εποποιίες του Αρχαιοελληνικού Ναυτικού. Σύντομα θα ακολουθήσουν η εξερεύνηση των ακτών της Αραβίας και της Κασπίας, ενώ η Ανατολική Μεσόγειος γίνεται ελληνική λίμνη προστατευμένη από τα καράβια των Πτολεμαίων και των Σελευκιδών.

Με την επικράτηση των Μακεδόνων το εμπόριο και η ναυτιλία γνωρίζουν νέα άνθιση, όμως, λόγω της επέκτασης των Μακεδόνων, τα λιμάνια της Ασίας και της Αιγύπτου μεγαλώνουν σε βάρος του Πειραιά. Οι Μακεδόνες επεκτείνουν συνεχώς την επικράτειά τους και μεταφυτεύουν το ελληνικό στοιχείο μέχρι τις εσχατιές του τότε γνωστού κόσμου. Εξαιτίας αυτού η ελληνική γλώσσα και γραφή θα γίνουν διεθνείς. Έπειτα από το θάνατο του Μεγάλου Αλέξανδρου, ο Νέαρχος παρέμεινε στην αρχηγία του στόλου, ωστόσο παρέδωσε την διοίκηση της Λυκίας στον Αντίγονο.
Η περίπτωση της Κλεοπάτρας
Η Κλεοπάτρα (πεθ. 308 π.Χ.) ήταν κόρη του βασιλιά των Μακεδόνων Φιλίππου Β΄ από την Ολυμπιάδα, μέλος του βασιλικού οίκου των Μολοσσών της Ηπείρου. Ήταν αδελφή του Μεγάλου Αλεξάνδρου.

Όταν ο σύζυγος (και θείος) της, βασιλιάς Αλέξανδρος ο Μολοσσός σκοτώθηκε το 331 π.Χ., ανέλαβε τη διακυβέρνηση του βασιλείου ως επίτροπος του ανήλικου γιου της Νεοπτόλεμου. Αργότερα (περίπου το 324 π.Χ.) εγκατέλειψε την Ήπειρο μαζί με τα δυο παιδιά της. Μετά το θάνατο του Μεγάλου Αλεξάνδρου το 323 π.Χ. διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στις δολοπλοκίες που ακολούθησαν για τη διαδοχή του. Η Κλεοπάτρα ήταν η μικρότερη από τα δυο παιδιά του βασιλιά των Μακεδόνων Φιλίππου Β΄ από την Ολυμπιάδα. Γεννήθηκε λίγα χρόνια μετά το πρώτο τους παιδί, τον Αλέξανδρο (γεν. 356 π.Χ.).

Από τους άλλους γάμους του πατέρα της, η Κλεοπάτρα είχε πέντε ετεροθαλή αδέλφια:

την Κυνάνη, κόρη της Αυδάτης (Ευρυδίκης)
τον Αριδδαίο, γιο της Φιλίννας
τη Θεσσαλονίκη, κόρη της Νικησίπολης
την Ευρώπη και τον Κάρανο, παιδιά της Κλεοπάτρας Ευρυδίκης
Η Κλεοπάτρα μεγάλωσε στην Πέλλα και η ζωή της σημαδεύτηκε από τις ενδοοικογενειακές έριδες αλλά και από εξελίξεις στους βασιλικούς οίκους των Αργεάδων και των Αιακίδων.

Όταν το 337 π.Χ. ο Φίλιππος αποφασίζει να πάρει νέα σύζυγο την Κλεοπάτρα (Ευρυδίκη) επέρχεται ολική ρήξη ανάμεσα σε εκείνον και την Ολυμπιάδα. Μετά το γάμο η Ολυμπιάδα και ο γιος τους Αλέξανδρος καταφεύγουν στην αυλή του Αλέξανδρου του Μολοσσού, αδελφού της Ολυμπιάδας. Αργότερα πατέρας και γιος συμφιλιώνονται, αλλά η Ολυμπιάδα παραμένει στην Ήπειρο.
Προς ενίσχυση των δεσμών τους, ο Φίλιππος αποφασίζει να δώσει το χέρι της κόρης του Κλεοπάτρας στο κουνιάδο του (και θείο της) Αλέξανδρο το Μολοσσό. Κατά τη γαμήλια εορτή ο Φίλιππος δολοφονείται από το σωματοφύλακα του Παυσανία (336 π.Χ.). Το νιόπαντρο ζευγάρι μεταβαίνει αμέσως μετά το συμβάν στην Ήπειρο.

Η Ολυμπιάδα επιστρέφει στην Πέλλα, κοντά στο γιο της Αλέξανδρο, το νέο βασιλέα των Μακεδόνων. Τα επόμενα χρόνια Κλεοπάτρα θα γεννήσει δυο παιδιά: την Καδμεία και τον Νεοπτόλεμο.

Μετά από πρόσκληση των Ταραντινών ο Αλέξανδρος ο Μολοσσός εκστρατεύει στην Ιταλία (334 π.Χ.). Εκεί σημειώνει πολλές επιτυχίες, αλλά τελικά χάνει τη ζωή του καθώς διασχίζει με το στρατό του ένα ποτάμι στην Πανδοσία (331 π.Χ.). Ο ανήλικος γιος του, Νεοπτόλεμος ανακηρύσσεται βασιλέας και τη διακυβέρνηση αναλαμβάνει η Κλεοπάτρα, ως επίτροπος του βασιλέα.

Παράλληλα με την εκστρατεία του συζύγου της στη δύση, το 334 π.Χ. ο αδελφός της Αλέξανδρος ξεκινά την εκστρατεία του κατά των Περσών στην ανατολή και ορίζει τον στρατηγό του Αντίπατρο «επιμελητή της Μακεδονίας και των Ελλήνων». Τα επόμενα χρόνια οι σχέσεις του Αντίπατρου με την Ολυμπιάδα πάνε από το κακό στο χειρότερο, με αποτέλεσμα το 330 π.Χ. η τελευταία να μεταβεί κοντά στην κόρη της στην Ήπειρο. Αλλά και στην Ήπειρο φαίνεται πως οι σχέσεις μητέρας και κόρης διαταράχθηκαν καθώς περίπου το 324 π.Χ. η Κλεοπάτρα εγκαταλείπει την Ήπειρο με τα παιδιά της και μεταβαίνει στην Πέλλα φιλοξενούμενη του Αντίπατρου. Ως αποτέλεσμα ο εξάδελφος της Κλεοπάτρας Αιακίδης γίνεται βασιλιάς των Μολοσσών.

Τον Ιούνιο του 323 π.Χ. ο Αλέξανδρος ο Μέγας πεθαίνει στη Βαβυλώνα, χωρίς να ορίσει διάδοχο. Οι στρατηγοί του εμπλέκονται σε διαμάχες που καταλήγουν στη διανομή των επαρχιών και των αξιωμάτων (Βαβυλώνα 323 π.Χ.). Στον ελληνικό χώρο πολλές πόλεις δημιουργούν αντιμακεδονικό συνασπισμό που έχει ως αποτέλεσμα τον Λαμιακό πόλεμο.

Η Κλεοπάτρα έρχεται σε επαφή με το σατράπη της Φρυγίας του Ελλησπόντου, το Λεοννάτο και του δίνει υπόσχεση γάμου. Ο Λεοννάτος κινείται με το στρατό προς ενίσχυση του Αντίπατρου που αντιμετωπίζει τον αντιμακεδονικό συνασπισμό. Σε μια μάχη κατά την πολιορκία της Λαμίας ο Λεοννάτος σκοτώνεται (322 π.Χ.).

Τον ίδιο χρόνο η Κλεοπάτρα συμφωνεί σε γάμο με τον ισχυρό «επιμελητή της βασιλείας» Περδίκκα. Αυτός διαλύει τον αρραβώνα του με τη Νικαία, την κόρη του Αντίπατρου και νυμφεύεται την Κλεοπάτρα. Το γεγονός αυτό οδηγεί τους Αντίπατρο, Κρατερό, Αντίγονο και Πτολεμαίο σε συνασπισμό εναντίον του Περδίκκα και την έναρξη του πρώτου πολέμου των Διαδόχων. Κατά τη διάρκεια αυτού του πολέμου ο Περδίκκας δολοφονείται μέσα στη σκηνή του από τους στρατηγούς του Πίθωνα, Σέλευκο και Αντιγένη (321 π.Χ.).

Τα επόμενα χρόνια το χέρι της Κλεοπάτρας ζητούν οι Κάσσανδρος, Λυσίμαχος και Αντίγονος, αλλά εκείνη απορρίπτει και τις τρεις προτάσεις. Τελικά η Κλεοπάτρα μεταβαίνει στις Σάρδεις, όπου ο Αντίγονος την θέτει αιχμάλωτη κατ’ οίκον για πολλά χρόνια.

Κατά τη διάρκεια των επιχειρήσεων του Πτολεμαίου στη νότια Μικρά Ασία, η Κλεοπάτρα δραπετεύει και προσπαθεί να φτάσει σε εκείνον. Το εγχείρημα αποτυγχάνει καθώς συλλαμβάνεται, μεταφέρεται πίσω στις Σάρδεις, όπου και δολοφονείται (308 π.Χ.).

Ένας μεγάλος τάφος για τον Ηφαιστίωνα
Ο Ηφαιστίων (356 π.χ.-325 π.χ.) ήταν γιος του Αμύντορα, παιδικός φίλος, αξιωματικός και συνοδοιπόρος του Μεγάλου Αλεξάνδρου στην εκστρατεία του στην Ασία.

Γεννήθηκε στην Πέλλα και ήταν ένας από τους Μακεδόνες βασιλικούς παίδες που συμμετείχαν μαζί με τον Αλέξανδρο στις διαλέξεις του Αριστοτέλη στη Μίεζα, ίσως το 343. Συμμετείχε ως αξιωματικός στην εκστρατεία του Αλέξανδρου στην Ασία.
Αρχικά τον βρίσκουμε στην Τροία να στεφανώνει τον τάφο του Πατρόκλου, ενώ αντίστοιχα ο Αλέξανδρος στεφάνωσε τον τάφο του Αχιλλέα, φανερώνοντας την ισόβια φιλία ανάμεσα στους δύο άνδρες. Χαρακτηριστικά, ο Αλέξανδρος συνήθιζε να αναφέρεται στον Κρατερό ως Φιλοβασιλέα, ενώ στον Ηφαιστίωνα ως Φιλαλέξανδρο. Στα πρώτα χρόνια της εκστρατείας στην Ασία, βρίσκουμε ελάχιστες αναφορές στον Ηφαιστίωνα σε στρατιωτικές επιχειρήσεις. Το 332 π.χ. τον βρίσκουμε να ηγείται του στόλου που συνόδευε τον στρατό του Αλέξανδρου στη Φοινίκη. Το 331 π.χ., ήταν αυτός που δέχτηκε ένα νεαρό από τη Σάμο, τον Αριστίωνα, σταλμένο από τον Δημοσθένη για να μεσολαβήσει στον Αλέξανδρο για ένα πιθανό συμβιβασμό.

Κατά τη διάρκεια της μάχης στα Γαυγάμηλα, ο Ηφαιστίων τραυματίστηκε ενώ πολεμούσε ως επικεφαλής των σωματοφυλάκων. Πήρε ενεργό μέρος στην ανάκριση του Φιλώτα και μάλιστα προέτρεψε τους υπόλοιπους Μακεδόνες να τον βασανίσουν ώστε να ομολογήσει τους συνενόχους του. Ως ανταμοιβή, του δόθηκε η ηγεσία των Εταίρων, την οποία μοιράστηκε με τον Κλείτο τον μαύρο, γιο του Δροπίδη. Στη συνέχεια ο Ηφαιστίων πήρε ενεργό μέρος στις εκστρατείες στη Βακρία, στη Σογδιανή και αργότερα στην Ινδία επικεφαλής της εμπροσθοφυλακής μαζί με τον Περδίκκα. Μάλιστα, μετά από 30 ημέρες πολιορκίας κατάφεραν να καταλάβουν την πόλη Ομφιδα (Τάξιλα).

Στη μάχη του Υδάσπη εναντίον του Πώρου, ο Ηφαιστίων διοικούσε το ιππικό στην αριστερή πτέρυγα της στρατιάς του Αλέξανδρου. Στην συνέχεια μαζί με τον Περδίκκα ίδρυσαν την πόλη Οροβάτιδα στον δρόμο προς τον Ινδό Ποταμό.

Αργότερα, στα Σούσα πήρε μέρος στον ομαδικό γάμο με γυναίκες από την Περσία και μάλιστα ο ίδιος νυμφεύθηκε τη Δρυπετίδα, αδερφή της γυναίκας του Αλέξανδρου, Στατείρας. Από τα Σούσα στάλθηκε με το κυρίως τμήμα του πεζικού στον Περσικό Κόλπο και έφτασαν μαζί στα Εκβάτανα το 325 π.χ.. Κατά τη διάρκεια αγώνων και εκτεταμένης οινοποσίας, ο Ηφαιστίωνας αρρώστησε από πυρετό, με συνέπεια ύστερα από εφτά ημέρες να πεθάνει σε ηλικία 31 ετών.

Το σπίτι της Ρωξάνης και του Αλέξανδρου Δ'
Η Ρωξάνη (στα Βακτριανά Roshanak, μετ. «αστέρι») ήταν η πρώτη σύζυγος του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Γεννήθηκε περίπου το 341 π.Χ. στην Βάκτρια (τότε Ανατολική Περσία, τώρα βόρειο Αφγανιστάν) με πατέρα τον τοπικό άρχοντα Οξυάρτη. Παντρεύτηκε τον Αλέξανδρο το 327 π.Χ. μετα την κατάκτηση του φρουρίου του πατέρα της από τον Αλέξανδρο. Πιθανώς ο γάμος τους να είχε πολιτική σκοπιμότητα για το εξευμενισμό των Βακτρικών Σατραπιών αλλά ο Αλέξανδρος είχε δηλώσει ερωτευμένος. Η Ρωξάνη τον συνόδευσε στην εκστρατεία του στην Ινδία και γέννησε τον γιο τους Αλέξανδρο Δ’ μετά τον θάνατο του Αλεξάνδρου στη Βαβυλώνα το 323 π.Χ.. Ο θάνατος του Μεγάλου Αλεξάνδρου άφησε εκτεθειμένους την Ρωξάνη και το γιο της, οι οποίοι έπεσαν θύματα δολοφονίας περίπου το 309 π.Χ. μετά από διαταγή του Κασσάνδρου, καθώς ο 13χρονος Αλεξανδρος Δ’ ήταν ο μόνος νόμιμος διάδοχος της τεράστιας αυτοκρατορίας.

Ο Αλέξανδρος Δ’ (323 π.Χ. – περίπου 311 π.Χ.) ήταν βασιλιάς της Μακεδονίας, γιος του Μεγάλου Αλεξάνδρου και της Ρωξάνης, πριγκίπισσας της Βακτριανής. Γεννήθηκε μετά το θάνατο του πατέρα του το 323 π.Χ.
Αμέσως μόλις γεννήθηκε, αναγνωρίστηκε Βασιλιάς μετά του Φιλίππου του Αρριδαίου, υπό την κηδεμονία πρώτα του Περδίκκα και αργότερα του Αντίπατρου, αλλά μετά το θάνατό του υπέστη με τη μητέρα του Ρωξάνη πολλές περιπέτειες.

Tελικά φονεύθηκε κατά διαταγή του Κασσάνδρου μαζί με τη μητέρα του, περίπου στο 311 π.Χ. σε ηλικία 12 ετών στην Αμφίπολη που ήταν φυλακισμένος. Το 1979 βρέθηκε από τον αρχαιολόγο Μανώλη Ανδρόνικο στις Αιγές (σημερινή Βεργίνα Ημαθίας), πρώτη πρωτεύουσα των Μακεδόνων, όπου κατά παράδοση τάφονταν οι Μακεδόνες Βασιλιάδες, μεγαλοπρεπής ασύλητος τάφος με πλούσια κτερίσματα-ευρήματα, πλησίον του επονομαζόμενου ως τάφου του Φιλίππου Β΄, ο επονομαζόμενος τάφος του Πρίγκιπα. Ο τάφος ανήκει σε έφηβο 12-13 ετών και σύμφωνα με τις ενδείξεις πρόκειται για τον Αλέξανδρο Δ΄.

Μια μεγάλη ταφή για την Ολυμπιάδα
Η Ολυμπιάδα ήταν Πριγκίπισσα των Μολοσσών της Ηπείρου, κόρη του Βασιλιά Νεοπτόλεμου B´, σύζυγος του Βασιλιά Φιλίππου Β´ των Μακεδόνων, και μητέρα του Μεγάλου Αλεξάνδρου των Μακεδόνων. Γεννήθηκε στην Αρχαία Πασσαρώνα (Νομός Ιωαννίνων) το έτος 373 π.Χ., μεγάλωσε στο Αρχαίο Όρραον (Νομός Πρέβεζας), έζησε ως σύζυγος του Φιλίππου Β´ στην Πέλλα και στις Αιγές (σήμερα Βεργίνα) και δολοφονήθηκε με λιθοβολισμό στην Πύδνα με εντολή του Κάσσανδρου το έτος 316 π.Χ..

Ως ιστορική προσωπικότητα η Ολυμπιάδα έζησε στη σκιά δύο μεγάλων ιστορικών χαρακτήρων, του Φιλίππου Β´ και του γιού της Μεγάλου Αλεξάνδρου. Όμως, δεν υστερούσε καθόλου σε δύναμη προσωπικότητας και η συμμετοχή ή η παρέμβασή της συνετέλεσαν σημαντικά στη διαμόρφωση πολλών ιστορικών γεγονότων της εποχής της. Ήταν η δευτερότοκη κόρη του Νεοπτόλεμου ΙΙ, βασιλιά των Μολοσσών της Ηπείρου, και γεννήθηκε το 373 π.Χ. στην Πασσαρώνα (Νομός Ιωαννίνων), την πρωτεύουσα του βασιλείου των Μολοσσών. Η αδελφή της λεγόταν Τρωάδα. Το όνομα της, σύμφωνα με τον ιστορικό W. Heckel, ήταν Πολυξένη όταν ήταν παιδί, Μυρτάλη όταν παντρεύτηκε, και αργότερα μετονομάστηκε Ολυμπιάδα και Στρατονίκη. Το όνομα Ολυμπιάδα της δόθηκε, σύμφωνα με την παράδοση, ύστερα από την νίκη του Φίλιππου στους Ολυμπιακούς αγώνες του 356 π.Χ..[2]

Η απροσδόκητη και θλιβερή αγγελία του θανάτου του γιου της Αλέξανδρου ΙΙΙ, το 323 π.Χ. στη Βαβυλώνα, τη συνέτριψε. Δε θέλησε ποτέ να δεχτεί πως ο Μέγας Αλέξανδρος πέθανε από φυσιολογικό θάνατο και θρηνούσε ακόμα που μάθαινε ότι έμενε άταφος στη Βαβυλώνα επί δύο χρόνια, εξαιτίας των άγριων αγώνων διαδοχής των στρατηγών του. Η οργή της μεγάλωσε, όταν ο Μακεδονικός στρατός της Ασίας αναγόρευσε βασιλιά τον διανοητικά καθυστερημένο γιο του Φιλίππου – από τη Φίλιννα – ως Φίλιππο Αριδαίο τον οποίο παντρεύτηκε η φιλόδοξη κόρη της Κυνάνης, Ανταία-Ευρυδίκη, για να εξυπηρετήσει τους φιλόδοξους σκοπούς της. Ο νεογέννητος γιος του Μεγάλου Αλέξανδρου και της Ρωξάνης, Αλέξανδρος Δ’, αναγορεύτηκε συμβασιλιάς. Η αχαλίνωτη φιλοδοξία της Ευρυδίκης ανησυχούσε την Ολυμπιάδα, που φοβόταν για τη ζωή του εγγονού της. Έπεισε τη Ρωξάνη να καταφύγει στην Ήπειρο. Εκεί βρήκε προστασία και η κόρη του Φιλίππου Β´ και της Νικησίπολης, η Θεσσαλονίκη, για την οποία η Ολυμπιάδα έτρεφε αγάπη και στοργή, αφού την ανάθρεψε σαν δικό της παιδί, διότι είχε μείνει ορφανή είκοσι μόλις μέρες μετά τη γέννηση της. Μετά τους εξοντωτικούς πολέμους των επιγόνων, ο Κάσσανδρος, υπ’ αριθμόν ένα εχθρός της Ολυμπιάδας, έγινε κυρίαρχος στρατηγός στη Μακεδονία και ο Φίλιππος Αρριδαίος με την Ευρυδίκη συμμάχησαν μαζί του και τον ανακήρυξαν επιμελητή του Μακεδονικού θρόνου. Η Ολυμπιάδα, βλέποντας να κινδυνεύουν τα συμφέροντα του εγγονού της, Αλεξάνδρου Δ’, εγκαταλείπει την Ήπειρο και εκστρατεύει στη Μακεδονία. Σε σύγκρουση με τα στρατεύματα της Ευρυδίκης και του Αρριδαίου, οι τελευταίοι αιχμαλωτίζονται από τη γηραιά βασίλισσα και θανατώνονται άγρια. Ο Κάσσανδρος, απασχολημένος την εποχή εκείνη στην Αθήνα, κατευθύνεται εναντίον της Ολυμπιάδας, η οποία καταφεύγει στην οχυρωμένη παραθαλάσσια πόλη του Θερμαϊκού κόλπου Πύδνα, έχοντας μαζί της το μικρό Αλέξανδρο Δ´, τη Ρωξάνη, τη Θεσσαλονίκη και πολλούς πιστούς της. Μετά από επτάμηνη στενή πολιορκία και αφού η κατάσταση των πολιορκημένων έγινε αφόρητη (οι εγκλωβισμένοι αναγκάσθηκαν να σφάξουν και να φάνε έναν ελέφαντα δώρο του Μ.Αλεξάνδρου), η Ολυμπιάδα συνθηκολόγησε για να σώσει τον εγγονό της. Ο Κάσσανδρος, αθετώντας την υπόσχεσή του, έβαλε τους ανθρώπους του να τη σφάξουν – κατ’ άλλους κάλεσε όλους τους εξαγριωμένους συγγενείς των δολοφονηθέντων από την Ολυμπιάδα, να τη λιθοβολήσουν, “αφήνοντας άταφο το πτώμα της να σαπίσει”. Σήμερα πιθανολογείται ότι ο τάφος της βρίσκεται στόν τύμβο “Τούμπα” στό μακρύγιαλο της Πύδνας, αλλά δεν έχει ακόμα ανασκαφεί.

Όσα ισχύουν για τον Κάσσανδρο
Ο Κάσσανδρος ( 358 ή 350 – 297 π.Χ. ) ήταν ένας από τους Επιγόνους του Μεγάλου Αλεξάνδρου, μια από τις πρωταγωνιστικές φυσιογνωμίες στους πολέμους των Διαδόχων, που βασίλεψε στο χώρο της Μακεδονίας. Ήταν ο μεγαλύτερος σε ηλικία γιος του Αντιπάτρου και ένα από τα πιο αξιοσημείωτα γεγονότα που σχετίζονται με τη βασιλεία του είναι η ίδρυση της Θεσσαλονίκης. Επίσης ήταν ιδρυτής της βραχύβιας δυναστείας των Αντιπατριδών.
Μικρός είχε παρακολουθήσει τα μαθήματα του Αριστοτέλη μαζί με τον Αλέξανδρο και τον Ηφαιστίωνα. Ο Κάσσανδρος δεν ακολούθησε τον στρατό του Αλεξάνδρου, αλλά έμεινε στην Μακεδονία στο πλευρό του Αντιπάτρου. Αργότερα, στην αυλή του στρατηλάτη στη Βαβυλώνα, ο Κάσσανδρος ήταν αυτός που υπερασπίστηκε τον πατέρα του απέναντι στις κατηγορίες των εχθρών τους και κυρίως της Ολυμπιάδας, της μητέρας του Αλεξάνδρου.

Αργότερα, μετά το θάνατο του Μ. Αλεξάνδρου, ο πατέρας του ανακήρυξε διάδοχό του στη βασιλεία της Μακεδονίας τον Πολυπέρχοντα. Ο Κάσσανδρος έλαβε, παρά το νεαρό της ηλικίας του, τη δεύτερη θέση στην ιεραρχία και το βαθμό του χιλιάρχου, που ήταν αξιόλογη θέση από την εποχή των Περσών, και που είχε υιοθετήσει και ο Μ. Αλέξανδρος στη διακυβέρνηση του κράτους του. Ο Κάσσανδρος ωστόσο δυσαρεστήθηκε, καθώς ο Πολυπέρχων, αν και πολύπειρος, δεν ήταν συγγενής τους εξ αίματος. Τότε, σύμφωνα με τον Διόδωρο Σικελιώτη, συμμάχησε πρώτα με ντόπιους συμμάχους και κατόπιν με τον βασιλιά της Αιγύπτου, Πτολεμαίο το Σωτήρα και τον Αντίγονο το Μονόφθαλμο, και κήρυξε τον πόλεμο εναντίον των ανταγωνιστών του. Οι περισσότερες ελληνικές πόλεις τάχθηκαν με το μέρος του και η Αθήνα παραδόθηκε επίσης. Μέχρι το 318 π.Χ., που ηττήθηκε ο στόλος του Πολυπέρχονα στο Βόσπορο, είχε συγκεντρώσει στα χέρια του την κυριαρχία της Μακεδονίας και του υπόλοιπου ελλαδικού χώρου. Έκανε επίσης συμμαχία με την Ευρυδίκη, τη φιλόδοξη σύζυγο του βασιλιά Φιλίππου Γ’ του Αρριδαίου της Μακεδονίας, και έγινε αντιβασιλιάς. Ωστόσο, τόσο εκείνη όσο και ο σύζυγός της (που ήταν ετεροθαλής αδερφός του Αλεξάνδρου), φονεύτηκαν από την Ολυμπιάδα, μαζί με τον αδερφό του Κασσάνδρου, Νικάνορα. Ο Κάσσανδρος αμέσως προέλασε εναντίον της Ολυμπιάδας και, αφού την ανάγκασε να παραδοθεί στην Πύδνα, λιμάνι στους πρόποδες του Ολύμπου, διέταξε το θάνατό της το 316 π.Χ. Περίπου το 313, διάφορες πόλεις αποκήρυξαν τη συμμαχία που είχαν με τον Κάσσανδρο και μεγάλα μέρη της Πελοποννήσου έπεσαν στα χέρια του Αντίγονου, ενώ οι πόλεμοι των Διαδόχων ήταν ακόμη σε εξέλιξη. Ο Κάσσανδρος αναγκάστηκε να μπει σε διαπραγματεύσεις, αλλά αυτό δεν οδήγησε πουθενά. Στα επόμενα δύο χρόνια, ο Πτολεμαίος κι ο Κάσσανδρος πήραν και πάλι την πρωτοβουλία και ο Αντίγονος υπέστη ήττες. Το φθινόπωρο του 311, υπογράφτηκε συμφωνία ειρήνης, η οποία προέβλεπε παύση των εχθροπραξιών και αναγνώριση του γιου του Μ. Αλεξάνδρου, Αλεξάνδρου Δ’, ως βασιλιά μετά την ενηλικίωσή του.

Το 310 π.Χ. – 309 π.Χ., ο Κάσσανδρος δολοφόνησε τον Αλέξανδρο Δ’ και τη μητέρα του, Ρωξάνη, οι οποίοι βρίσκονταν στα χέρια του. Επίσης έπεισε τον Πολυπέρχονα πως συμφέρον του ήταν να δηλητηριάσει το νόθο γιο του Αλεξάνδρου, Ηρακλή, και τη μητέρα του, μια ερωμένη του Αλεξάνδρου από την Περσία, τη Βαρσίνη, το 309 π.Χ.. Είχε ήδη συνδεθεί με τη βασιλική οικογένεια παίρνοντας για σύζυγο τη Θεσσαλονίκη, ετεροθαλή αδερφή του Μ. Αλεξάνδρου. Έχοντας συνάψει συμμαχία με το Σέλευκο, τον Πτολεμαίο και τον Λυσίμαχο, εναντίον του Αντιγόνου, έγινε μετά την ήττα του τελευταίου και του γιου του Δημητρίου το 301 π.Χ. στη Μάχη της Ιψού, αδιαμφισβήτητος ηγεμόνας της Μακεδονίας.

Στον ελλαδικό χώρο ακολούθησε την πολιτική του πατέρα του, βάσει της οποίας φερόταν στις πόλεις κράτη ως υποτελείς κι όχι ως συμμάχους, το αντίθετο από αυτό που έκανε ο Αντίγονος Α΄ και ο Δημήτριος Πολιορκητής. Ο Κάσσανδρος ήταν ένας άνδρας με αγάπη για τη φιλολογία, αλλά επίσης βίαιος και φιλόδοξος. Έχτισε εκ νέου τη Θήβα μετά την ισοπέδωσή της από τον Αλέξανδρο και έχτισε στη θέση της Θέρμας την Θεσσαλονίκη, προς τιμή της συζύγου του. Έχτισε και μια νέα πόλη, την Κασσάνδρεια, στα ερείπια της Ποτίδαιας που είχε καταστρέψει ο Φίλιππος.
Πέθανε από υδρωπικία, το 297 π.Χ. Ο Παυσανίας γράφει πως ο μεγαλύτερος γιος του, ο Φίλιππος, λίγο μετά την ενθρόνισή του, έπαθε εκφυλιστική ασθένεια και πέθανε. Ο επόμενος γιος, ο Αντίπατρος Β’, δολοφόνησε τη μητέρα του, Θεσσαλονίκη, θεωρώντας πως έδειχνε ιδιαίτερη εύνοια για το μικρότερο γιο της, τον Αλέξανδρο Ε’. Ο Αλέξανδρος εκδικήθηκε εκθρονίζοντας τον Αντίπατρο Β’, αν και ο δεύτερος ξαναπήρε για λίγο τη βασιλεία, μερικά χρόνια αργότερα. Ο Αλέξανδρος έχασε επίσης τη ζωή του από τον Δημήτριο τον Πολιορκητή, το γιο του Αντίγονου.
Η ιστορική πραγματικότητα αποκαθίσταται: Σκότωσε τον πατέρα του για να γίνει βασιλιάς ο Μέγας Αλέξανδρος;
Ο Μέγας Αλέξανδρος ήταν ο άνθρωπος, που δεν ηττήθηκε ποτέ και κατέκτησε τον κόσμο, αντικαθιστώντας επάξια στο θρόνο της Μακεδονίας τον Φίλιππο Β', όμως τα ιστορικά ερωτήματα γύρω από το θάνατου του προκατόχου του πάντοτε θα απασχολούν.

Ο Φίλιππος γεννήθηκε το 380 π.Χ. και ήταν το τρίτο παιδί του βασιλιά Αμύντα. Είχε πολλά ψυχικά τραύματα από την παιδική του ηλικία, αφού δολοφονήθηκε ο πατέρας του και ο αδελφός του Αλεξανδρος Β΄. Πίσω απ τις δυο δολοφονίες κρυβόταν η ίδια του η μητέρα, η Ευρυδίκη, μαζί με τον εραστή της τον Πτολεμαίο. Ο Πτολεμαίος είχε παντρευτεί την κόρη της Ευριδίκης, δηλαδή την αδελφή του Φιλίππου! Μόλις δολοφονήθηκε ο Αλέξανδρος Β΄, ο εραστής της μητέρας του με την συνεργασία της, ανέλαβε την εποπτεία του ανήλικου Περδίκκα που ήταν ο επόμενος διάδοχος του θρόνου.

Σύμφωνα με τη Μηχανή του Χρόνου, όταν ο Περδίκκας ενηλικιώθηκε, μαζί με τον Φίλιππο δολοφόνησαν τον Πτολεμαίο και εκδικήθηκαν το θάνατο του πατέρα και του αδελφού τους. Τέσσερα χρόνια αργότερα, ο Περδίκκας Γ΄ σκοτώθηκε σε μια εκστρατεία. Ο θρόνος δικαιωματικά ανήκε στον γιο του Αμύντα Δ΄. Ο Φίλιππος ανέλαβε την εποπτεία του Αμύντα, τον οποίο πολύ έντεχνα παραμέρισε χωρίς δολοφονίες και ραδιουργίες. Τον έβαλε σε μια πολύ σημαντική θέση και έτσι ο Φίλιππος έγινε βασιλιάς.

Η ενδοοικογενειακή βία, οι δολοφονίες και κυρίως η στάση της μητέρας του, διαμόρφωσαν έναν επιθετικό χαρακτήρα, απότομο, ασταθή με ροπή προς το ποτό και τις γυναίκες. Αυτό βέβαια δεν τον εμπόδιζε να είναι ένας ψύχραιμος, αποφασιστικός διπλωμάτης και ικανός βασιλιάς. Αναμφισβήτητα είναι μια από τις σημαντικότερες πολιτικές και στρατιωτικές φυσιογνωμίες του αρχαίου κόσμου.

Οι γάμοι του Φίλιππου, ο φόνος και η Ολυμπιάδα
Ο Φίλιππος έκανε οκτώ γάμους από πολιτική σκοπιμότητα. Η πρώτη του γυναίκα ήταν η Φίλα από τον ηγεμονικό οίκο της Ελιμείας, η οποία πέθανε νωρίς. Αμέσως ξαναπαντρεύτηκε με την Αυδάτη κι έκανε μια κόρη, την Κυνάνη. Χήρεψε και πάλι γρήγορα. Επόμενη ήταν η Φιλίννα από τον ηγεμονικό οίκο των Αλευάδων της Λάρισας. Μαζί της επέκτησε έναν γιο τον Αρριδαίο, ο οποίος παντρεύτηκε την Κυνάνη, την ετεροθαλή του αδερφή από τον προηγούμενο γάμο του πατέρα του.

Λίγους μήνες αργότερα όμως, ο Φίλιππος γοητεύτηκε από την πριγκίπισσα του βασιλικού οίκου των Μολοσσών. Την Ολυμπιάδα. Μαζί της απέκτησε τον Αλέξανδρο και την Κλεοπάτρα. Η Ολυμπιάδα ήταν η πιο σημαντική του σχέση κρίνοντας απ΄ το γεγονός ότι ήταν η μόνη σύζυγος που πήρε τον τίτλο της βασίλισσας. Ο έρωτάς του με αρκετά διαλείμματα, κράτησε πέντε χρόνια. Τότε ο Φίλιππος ξαναπαντρεύτηκε.

Αυτή τη φορά η τυχερή ήταν η Νικασίπολη με την οποία απέκτησε μια κόρη, τη Θεσσαλονίκη, που την ονόμασε έτσι με αφορμή τη νίκη του στη Θεσσαλία. Είκοσι μέρες μετά τη γέννηση της κόρης τους, η Νικασίπολη πέθανε από επιλόχειο πυρετό. Ο Φίλιππος έκανε δύο ακόμα γάμους, καθαρά σκοπιμότητας, με τη Μήδα, κόρη του βασιλιά των Γετών και την Αρσινόη, που έκανε μαζί της τον Πτολεμαίο. Τελευταία του σύζυγος ήταν η 17χρονη Κλεοπάτρα από τον οίκο των Ατταλιδών. Καρπός αυτού του γάμου ήταν ο Αρριδαίος ο νεότερος. Αυτός ο γάμος έκανε την Ολυμπιάδα να τον εγκαταλείψει οριστικά. Η αχαλίνωτη ερωτική δραστηριότητα και τα παιδιά που θα είχαν δικαιώματα στο θρόνο του γιου της, την εξόργιζαν.

Η αρχή του τέλους Οι πολιτικές σκοπιμότητες που χαρακτήριζαν τους γάμους του Φίλιππου είχαν και συνέχεια. Όταν μεγάλωσαν τα παιδιά του, έβρισκε εκείνος τους κατάλληλους συζύγους. Έτσι αποφάσισε να παντρέψει την κόρη του Κλεοπάτρα με τον βασιλιά των Μολοσσών Αλέξανδρο, τον αδερφό της Ολυμπιάδας που ήταν θείος της μικρής. Οι λόγοι αυτού του γάμου ήταν δύο. Να εξασφαλιστεί το βασίλειό του όσο θα έλειπε σε εκστρατεία, αφού ο οίκος των Μολοσσών εξουσίαζε την Ήπειρο και αφετέρου, να φτιάξει τη σχέση του με την Ολυμπιάδα η οποία μετά τον τελευταίο του γάμο τον είχε εγκαταλείψει.
Ο γάμος έγινε και ξεκίνησε το γλέντι. Την επομένη έγινε στο ανοιχτό θέατρο της Πέλλας μεγάλη γιορτή παρουσία όλου του λαού. Ενώ έμπαινε ο Φίλιππος στο θέατρο, ο επικεφαλής της προσωπικής του ασφάλειας, Παυσανίας, τον κάρφωσε με το ξίφος του. Ο βασιλιάς Φίλιππος ήταν νεκρός. Ο Παυσανίας προσπάθησε να διαφύγει μέσα στην αναταραχή, αλλά τον πρόλαβαν οι αξιωματικοί του Φιλίππου Περδίκκας και Λεονάτος. Τον εκτέλεσαν και τον κρέμασαν στην πλατεία της Πέλλας χωρίς να προλάβει να μιλήσει.

Έτσι ξεκίνησε μια σειρά από εικασίες. H φαντασία κάποιες φορές
οργίαζε για το ποιος κρυβόταν πίσω από τον φονιά. Ήταν ο Παυσανίας επειδή ο Άτταλος (θείος της Κλεοπάτρας, γυναίκας του Φιλίππου) έβαλε στρατιώτες να τον βιάσουν με τη δικαιολογία ότι είχε ομοφυλοφιλικές σχέσεις με τον ίδιο το Φίλιππο; Λέγεται πάντως ότι ο Παυσανίας ζήτησε από το Φίλιππο την παραδειγματική τιμωρία του Άτταλου, αλλά ο Φίλιππος όχι μόνο δεν τιμώρησε τον Άτταλο, αλλά του έδωσε και προαγωγή! Βέβαια, σ” αυτή την περίπτωση το ερώτημα είναι γιατί ο Παυσανίας σκότωσε το Φίλιππο και όχι τον Άτταλο; Μια εξήγηση είναι ότι λόγοι ερωτικής αντιζηλίας όπλισαν το χέρι του Παυσανία, όταν ο Φίλιππος γοητεύτηκε από έναν άλλο νέο και γι΄ αυτό δεν ζήτησε την τιμωρία του Άτταλου για τον ομαδικό βιασμό του Παυσανία. Όλα αυτά βέβαια είναι εικασίες.

Το θέμα είναι αν ο Παυσανίας ενήργησε αυτοβούλως ή αν τον έβαλε κάποιος; Κάποιοι ερευνητές υποστηρίζουν ότι πίσω από τη δολοφονία κρυβόταν η ίδια η Ολυμπιάδα με αφορμή τον τελευταίο του γάμο με τη 17χρονη Κλεοπάτρα και την απόκτηση του γιου τους, που απειλούσε τα δικαιώματα του Αλέξανδρου. Τα σενάρια εμπλέκουν και τον Αλέξανδρο στο σχέδιο, επειδή ήταν ανυπόμονος να ανέβει στην εξουσία, αλλά τίποτα δεν μπορεί να αποδειχθεί. Ωστόσο, η μετέπειτα στάση της προβληματίζει. Μετά το θάνατο του Φίλιππου, η Ολυμπιάδα γύρισε στο παλάτι αναγκάζοντας τη λεχώνα νεαρή σύζυγο του Φίλιππου να αυτοκτονήσει.

Αυτό μπορεί και να ήταν η εκδίκηση της πολλαπλά απατημένης συζύγου. Μετά όμως έριξε στην πυρά το νεογέννητο διεκδικητή του θρόνου, αφήνοντας την εξουσία μόνο στο γιο της. Αλλά κι ο ίδιος ο Αλέξανδρος έκανε «εκκαθαρίσεις» για να εξασφαλίσει το θρόνο του με πρόσχημα ότι ξεκαθαρίζει τη δολοφονία του πατέρα του. Σε γράμμα του πάντως στο Δαρείο καταγγέλλει τους Πέρσες ως δολοφόνους του πατέρα του. Αν ισχύει η θεωρία ότι πίσω από τη δολοφονία ήταν η Ολυμπιάδα, τότε έχουμε το εξής σχήμα. Η μητέρα του Φίλιππου σκότωσε τον πατέρα του. Η μητέρα του Αλέξανδρου, η Ολυμπιάδα, σκότωσε τον Φίλιππο, δηλαδή τον δικό του πατέρα. Ένας κύκλος αίματος που τον άνοιξε και τον έκλεισε η μητέρα του κάθε βασιλιά. Ποια είναι η αλήθεια κανείς δεν ξέρει, εκτός από τους ηθικούς αυτουργούς που δεν μίλησαν ούτε στην εποχή τους. Σίγουρα, πολλά από τα σενάρια είναι εικασίες και θεωρίες, που μπορεί όμως να έχουν ψήγματα λογικής και αλήθειας.

Αρβελέρ: - Επιμένει ότι στη Βεργίνα είναι θαμμένος ο Μ. Αλέξανδρος
Ποια επιχειρήματα έχει η Ελένη Γλύκατζη - Αρβελέρ, η οποία θεωρεί πως ο τάφος του Μ. Αλεξάνδρου βρίσκεται στη Βεργίνα.

Η Κοτταρίδη απαντά στην Αρβελέρ:

Αναταράξεις στον χώρο του Πολιτισμού έχει προκαλέσει η διακεκριμένη ακαδημαϊκός και βυζαντινολόγος, Ελένη Γλύκατζη - Αρβελέρ, που υποστηρίζει ότι ο Μέγας Αλέξανδρος είναι θαμμένος στη Βεργίνα σε αντίθεση με ό,τι θεωρείται, δηλαδή πως εκεί έχει βρεθεί ο τάφος του Φιλίππου Β', δηλαδή του πατέρα του Μεγάλου Αλεξάνδρου.

Συγκεκριμένα, σε σχετική συνέντευξή της στην εκπομπή «Prime» της ΕΡΤ που παραχώρησε τη Δευτέρα (18/12), η Ελένη Γλύκατζη - Αρβελέρ ανέφερε: «Όταν ο Ανδρόνικος μίλησε για τον Φίλιππο, του είπα: "Βρε Μανόλη", με τον οποίο ήμουνα φίλη, "πώς είναι δυνατόν άγαλμα βασιλέως βασιλεύοντος, δηλαδή του Μεγάλου Αλεξάνδρου, να είναι μέσα σε τάφο;". Γιατί το βρήκε το ελεφαντοστούν άγαλμα του Μεγάλου Αλεξάνδρου μέσα στον τάφο, τον λεγόμενο του Φιλίππου. Και ο Ανδρόνικος μου απάντησε: "Βρε Ελένη, ο Αλέξανδρος είναι θαμμένος στην Αλεξάνδρεια. Τελεία και παύλα"».

Εν συνεχεία, η ίδια πρόσθεσε: «Ε, ούτε με ένοιαξε. Έκανα τις δουλειές μου στο Βυζάντιο. Όταν βρήκανε την Αμφίπολη και ψάχνανε στην Αμφίπολη τον τάφο του Αλεξάνδρου, αναρωτήθηκα γιατί εφόσον είναι στην Αλεξάνδρεια, τον ψάχνετε; Λοιπόν, όλα τα κείμενα και είναι καμιά εικοσαριά, αναφέρονται στον τάφο του Αλεξάνδρου στην Αλεξάνδρεια. Όλα είναι τουλάχιστον δύο τρεις αιώνες μετά τον θάνατο του Αλεξάνδρου. Σαν ιστορικός που είμαι, έπιασα τα κείμενα αυτά και είδα ότι το ένα σχεδόν αντιγράφει το άλλο και εφόσον τον ζητάνε στην Αμφίπολη, σκέφτηκα ίσως να ψάξουμε μήπως είναι αλλού».

Τα επιχειρήματα της Αρβελέρ για τον τάφο του Μ. Αλεξάνδρου
Μάλιστα, η ιστορικός και παρέθεσε τα επιχειρήματα, στα οποία βασίζει την άποψή της πως στη Βεργίνα είναι θαμμένος ο Μ. Αλέξανδρος και όχι ο Φίλιππος Β'.

Αυτά είναι τα εξής:

1. Αγαλμάτιο του Αλεξάνδρου μέσα στον τάφο του Φιλίππου, βασιλεύς βασιλεύων εν τάφω. Νομίζω ότι είναι σπάνιο πράγμα.

2. Στη ζωφόρο του τάφου του λεγόμενου του Φιλίππου, στο κέντρο βρίσκεται ο Αλέξανδρος, έφιππος, στεφανωμένος τελείως με βασιλικό τρόπο […] Στη ζωφόρο ο Αλέξανδρος είναι στη μέση μιας παραστάσεως κυνηγίου και στις γωνιές είναι κυνηγοί με καπέλα, τα οποία είναι περσικά. Άρα η η εικονογράφηση αυτή είναι μετά (την εκστρατεία), άρα δεν μπορεί να είναι του Φιλίππου.

3. Επάνω στο νεκροκρέβατο του λεγόμενου Φιλίππου υπάρχει ένας Σάτυρος και ένας Διόνυσος. Από πού και ως πού και γιατί; Και γιατί στον Αλέξανδρο; Εξηγούμαι. Ο Αρριανός γράφει ότι όταν ο Αλέξανδρος έφτασε μπρος στην Τύρο, βρήκε τέτοια αντίσταση που ήταν έτοιμος να την εγκαταλείψει. Και το βράδυ, λέει στον ύπνο του, βλέπει έναν Σάτυρο και ως μαθητής του Αριστοτέλη κατάλαβε Σά-Τυρος. Μένει και παίρνει την Τύρο.

Ακόμα, η Ελένη Γλύκατζη - Αρβελέρ ανέφερε: «Μετά, όταν [σ.σ. ο Μ. Αλέξανδρος] πια κατέκτησε τον κόσμο και σχεδόν τρελάθηκε, έστειλε διαταγή στην Ελλάδα να τον κάνουν θεό, όπως τον είχαν κάνει οι Αιγύπτιοι για τον Άμμωνα. Οι μεν Λακεδαιμόνιοι είπανε αφού θέλει να γίνει θεός, ας τον κάνουμε να ξεμπερδεύουμε. Οι Αθηναίοι, όμως, άρχισαν ολόκληρη κουβέντα και επειδή κάποιος από τους φίλους του Αλεξάνδρου τούς είπε ότι όποιος κρατάει τον ουρανό, χάνει τη γη, φοβήθηκαν μη χάσουν τον τόπο τους και τον κάνανε τι; Τον κάνανε Διόνυσο. Και τότε ο Διογένης ο Κυνικός βγήκε στην αγορά και φώναζε: "Αν κάνετε αυτόν Διόνυσο, εμένα να με κάνετε Σέραπη. Άρα έχομε Διόνυσο και Σάτυρο στο νεκροκρέβατο που δεν μπορεί ποτέ να είναι του Φιλίππου. Δεν υπάρχει κανένας λόγος και εξηγώ για ποιους λόγους είναι στο νεκροκρέβατο του Αλεξάνδρου».

Επιμένει στις δηλώσεις της η Ελένη Γλύκατζη - Αρβελέρ
Στο δεύτερο τεύχος των «Τετραδιών Πολιτισμού» και στον δημοσιογράφο, Κώστα Λασκαράτο, η Ελένη Γλύκατζη - Αρβελέρ εξέφρασε εκ νέου τη βεβαιότητά της πως ο Μ. Αλέξανδρος και όχι ο Φίλιππος ο Β΄, είναι θαμμένος στη Βεργίνα.

Ερωτηθείσα για αυτή την άποψή της, η διακεκριμένη ακαδημαϊκός είπε ότι δεν είναι διαφορετική από των ξένων αρχαιολόγων, αλλά από των Ελλήνων αρχαιολόγων, προσθέτοντας το εξής: «Οι ξένοι σχεδόν ποτέ δεν δεχτήκανε ότι ο τάφος είναι του Φιλίππου του Β'. Μιλήσανε για τον Φίλιππο τον Αρριδαίο. Γιατί όλοι είναι πεπεισμένοι πως ο Αλέξανδρος είναι θαμμένος στην Αλεξάνδρεια. Από πού; Έπρεπε να ανοίξουμε όλες τις πηγές που μιλάνε για τον Μέγα Αλέξανδρο και την ταφή του να δούμε τι γίνεται».

Ακόμα, η ίδια συμπλήρωσε: «Όταν ο Μανόλης Ανδρόνικος, ο οποίος ήταν πολύ φίλος μου, μου είπε ότι βρήκε μέσα στον τάφο του λεγόμενου Φιλίππου το κεφαλάκι του Αλέξανδρου, του είπα: "Είναι δυνατόν Βασιλεύς Βασιλεύων να είναι μέσα σε τάφο;". Μου απάντησε πως, λόγω των χρονολογιών, ο τάφος θα ήταν ή του Φιλίππου του Β' ή του Φιλίππου του Αρριδαίου ή του Αλέξανδρου, όμως ο Μέγας Αλέξανδρος ήταν θαμμένος στην Αλεξάνδρεια, ο Αρριδαίος ουδέποτε πήγε σε μεγάλη εκστρατεία, άρα εκείνος που έμενε ήταν ο Φίλιππος Β'. Όταν, όμως, βρέθηκε η Αμφίπολη, άρχισαν όλοι να λένε πως είναι ίσως ο τάφος του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Τότε είπα: "Αφού ο Αλέξανδρος ετάφη στην Αλεξάνδρεια, τότε πώς μπορεί να λένε πως είναι δικός του ο τάφος στην Αμφίπολη;". Έτσι, άρχισα εγώ να ψάχνω πού είναι ο Μέγας Αλέξανδρος».

Η Ελένη Γλύκατζη - Αρβελέρ παρέθεσε τα επιχειρήματά της αναλυτικά, λέγοντας: «Πρώτον, το ελεφαντοστέινο κεφαλάκι στον τάφο. Δεύτερον, η ζωοφόρος με τον Ιππέα στη μέση, ο οποίος σίγουρα ήταν ο Μεγαλέξανδρος, στεφανωμένος. Στα δυο άκρα της ζωφόρου είναι δύο κυνηγοί, οι οποίοι φορούν καπέλα άρα είναι ένα κυνήγι μετά από την περσική παρουσία του Μέγαλέξανδρου. Άρα τι γίνεται; Η μεγάλη διαφορά μεταξύ της Ευρυδίκης - της γυναίκας του Αρριδαίου του Γ' - και του Πτολεμαίου με την Ολυμπιάδα, είναι ο τρόπος ταφής της σορού, όταν φθάνει χάρις στον Περδίκα στην Μακεδονία. Προκειμένου να μη γίνει η Ολυμπιάδα θριαμβεύβουσα, η Ευρυδίκη επιλέγει μια διακριτική ταφή. Και η διακριτική ταφή γίνεται στην τύμβο που ξέρουμε».

Επιπλέον, η ίδια σημείωσε: «Όπως και να έχει, κάτι τέτοιο, αν είχε συμβεί, θα αποτελούσε ένα μεγάλο γεγονός. Ακόμα και αν η Ευρυδίκη - όπως λέτε - ήθελε να το κρατήσει χαμηλά, θα συζητούνταν. Θα είχε γραφτεί. Θα είχε ξαναγραφτεί θα υπήρχαν πηγές… Δεν έχουμε τίποτα από τους χρονογράφους της εκστρατείας του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Όλα τα έχουν καταστρέψει. Διατείνομαι, άλλωστε, άσχετα από όλα αυτά, ότι όταν οι Αμερικάνοι βρήκαν έναν σκελετό στην περιοχή των τύμβων, ο οποίος έχει τραύμα στην κνήμη, όπως ακριβώς ο Φίλιππος ο Β', είπαν πως αυτός είναι ο Φίλιππος και όχι εκείνος στον λεγόμενο τάφο του Φιλίππου. Πρώτον, ο θώρακας τον οποίο βρήκανε, δεν πάει στον μεγάλο Φίλιππο, ο Αλέξανδρος ήταν μικρόσωμος. Δεύτερον, όλα τα όπλα παραπέμπουν στον οπλισμό του Αλεξάνδρου. Ο Μανόλης [σ.σ. Ανδρόνικος] λέει πως όταν έκανε την προβολή και έδειχνε τα πράγματα στους συναδέλφους του, τους αρχαιολόγους, εκείνοι από κάτω φώναζαν: Αλέξανδρος».

Μάλιστα, η Ελένη Γλύκατζη - Αρβελέρ στάθηκε και στο ορυκτό του χουντίτη, υπογραμμίζοντας το εξής: «Ο χουντίτης. Ένα ορυκτό της Αιγύπτου. Τι ζητά πάνω στον σκελετό του λεγόμενου Φιλίππου; Αλλά και κάτι ακόμα που το βρίσκω μόνο εγώ. Δεν το λένε άλλοι. Στο νεκροκρέβατο του λεγόμενου Φιλίππου υπάρχουν δυο ελεφαντοστά. Το ένα δείχνει έναν Σάτυρο και το άλλο τον Διόνυσο. Από τον Αριαννό ξέρουμε πως όταν ο Αλέξανδρος φθάνει προς την Τύρο, δεν μπορεί να την πάρει. Υπάρχει αντίσταση και θέλει να φύγει. Το βράδυ βλέπει στον ύπνο του έναν Σάτυρο και ως μαθητής του Αριστοτέλη - λέει ο Αρριανός - κατάλαβε σα-Τύρος. Η Τύρος δηλαδή, δική σου. Μένει και την παίρνει».

Η Ελένη Γλύκατζη - Αρβελέρ, επίσης, είπε: «Μετά, όταν τα πήρε όλα και τρελάθηκε και ο Αλέξανδρος και έστειλε στις ελληνικές πόλεις ένα διάταγμα να τον κάνουν θεό, οι Σπαρτιάτες το δέχτηκαν πως θέλει να γίνει θεός. Οι Αθηναίοι, όμως, είπαν: "Από πού και ως πού;". Ο Δημάδης, ο οποίος ήταν ένας φίλος του Αλεξάνδρου στην Αθήνα, τους λέει: "Προσέξτε, όποιος φυλάει τον ουρανό, χάνει τη γη". Φοβούνται οι Αθηναίοι πως θα στείλει κανένα άγημα ο Αλέξανδρος και τον ονόμασαν Διόνυσο. Τότε, ο Διογένης ο Κυνικός βγήκε στην αγορά και είπε: "Αφού κάνατε αυτόν Διόνυσο, εμένα θα με κάνετε Σέραπη». Οπότε, στο νεκροκρέβατο του λεγόμενου Φιλίππου, ένας Διόνυσος και ένας Σάτυρος τι γυρεύουν;».

Τέλος, η ακαδημαϊκός τόνισε: «Επίσης, όλη αυτή η πολυτέλεια, ο χρυσός που βρίσκεται στον τάφο, πού βρέθηκε; Όταν πήγαν για εκστρατεία οι Μακεδόνες, είχαν χρέη. Μόνο χρέη. Πού τον βρήκαν; Ενώ όταν στην Περσία έγινε μια "μικροεπανάσταση" των Μακεδόνων που ήθελαν να γυρίσουν στην πατρίδα τους, τους μάζεψε ο Αλέξανδρος και τους είπε: "Φτάσατε ξυπόλητοι και γυρνάτε τώρα με τόσα χρυσάφια". Οπότε, όπως και αν το κάνουμε, πρέπει να εξηγήσουμε που βρέθηκαν τα χρυσά στεφάνια, στον τάφο του λεγόμενου Φιλίππου. Οπότε όταν βρέθηκε ο σκελετός του Φιλίππου, από τους Αμερικανούς, με το τραύμα στην κνήμη οι δικοί μας δεν απάντησαν. Σου λέει, μόνο ο Φίλιππος θα είχε τραύμα στην κνήμη; Βρήκαμε και είναι σίγουρο, τον τάφο του μικρού Αλεξάνδρου που σκότωσε ο Κάσσανδρος. Το DNA του μικρού Αλεξάνδρου, είναι σχετικό με αυτό στον τάφο του λεγόμενου Φιλίππου. Άρα λένε πως είναι ο Φίλιππος, ο παππούς».

Η Κοτταρίδη απαντά στην Αρβελέρ: «Στη Βεργίνα είναι θαμμένος ο Φίλιππος, όχι ο Μέγας Αλέξανδρος»
Θεσσαλονίκη: Αποκαλύπτεται το ανάκτορο που γεννήθηκε ο Μέγας Αλέξανδρος

Αντίθετη άποψη με την Ελένη Γλύκατζη Αρβελέρ, η οποία εξέφρασε τη βεβαιότητα πως ο Μέγας Αλέξανδρος είναι θαμμένος στη Βεργίνα, εξέφρασε η προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Ημαθίας, Αγγελική Κοτταρίδη.

Η αρχαιολόγος Αγγελική Κοτταρίδη, μιλώντας στην ΕΡΤ3, εξήγησε πως «στην επιστήμη έχουμε δύο κατηγορίες. Δεδομένα και στοιχεία. Στην αρχαιολογική επιστήμη αυτά είναι υπαρκτά, ενώ υπάρχουν και οι ερμηνείες των στοιχείων. Στο ενδιάμεσο υπάρχουν και οι υποθέσεις που μπορεί να αποδειχθούν ή να απορριφθούν. Εμείς δουλεύουμε με στοιχεία, όχι με θεωρητικές προσεγγίσεις».

Η ιστορικός Ελένη Γλύκατζη Αρβελέρ σε πρόσφατες δηλώσεις της παρέθεσε επιχειρήματα, τα οποία, κατά την εκτίμησή της, συνηγορούν υπέρ της θέσης ότι στη Βεργίνα έχει ταφεί ο Μέγας Αλέξανδρος και όχι ο Φίλιππος Β', αμφισβητώντας την έρευνα και τα ευρήματα του Μανόλη Ανδρόνικου.

Η Αρβελέρ αναλύει το πού στηρίζει την πεποίθηση ότι ο Μέγας Αλέξανδρος είναι θαμμένος στη Βεργίνα
Κοτταρίδη: Δεν θα μπω σε συζήτηση με την κυρία Αρβελέρ -Εμείς δεν μιλάμε με θεωρίες αλλά με στοιχεία

«Δεν θα μπω στη συζήτηση με την κυρία Αρβελέρ, ο καθένας έχει το βάρος της γνώμης του, αλλά εμείς δεν μιλάμε με θεωρίες, αλλά με δεδομένα. Έχουμε έναν τάφο με έναν νεκρό άνδρα στον θάλαμο και μία γυναίκα στον προθάλαμο. Τα οστά είναι εκεί, τα ξέρουμε από το 1977, έχουν μελετηθεί πάρα πολλές φορές από ανθρωπολόγους. Αυτό που μπορείς με ευκολία να προσδιορίσεις από τη μελέτη των οστών είναι η ηλικία και το φύλο του νεκρού. Ο συγκεκριμένος νεκρός διάγει την πέμπτη δεκαετία της ζωής του και είναι γύρω στα 45, κάπου μεταξύ 43-47» ανέφερε η αρχαιολόγος.

«Αποκλείεται από τους ανθρωπολόγους να είναι μεταξύ 30-33. Μιλάμε για 15 χρόνια διαφορά, αυτό είναι μετρήσιμο στοιχείο. Αποκλείεται λοιπόν να είναι ο Αλέξανδρος, που πέθανε πριν κλείσει τα 33 χρόνια του» υπογράμμισε η κυρία Κοτταρίδη, και προσέθεσε:

«Πολύ θα χαιρόμασταν να τον είχαμε, να βρίσκαμε τα οστά του, έχουμε όμως τη μνήμη του ζωντανή, καθώς και τις δύο παλαιότερες απεικονίσεις του σωζόμενες, τις μόνες που είμαστε βέβαιοι ότι τις έχει δει ο ίδιος. Το πολύ μικρό, μήκους 2,5 εκατοστών κεφαλάκι από τη ζωοφόρο κυνηγιού και την εικόνα του από την τοιχογραφία. Τον τάφο του Φιλίππου Β' είχε φτιάξει ο ίδιος ο Αλέξανδρος, έθαψε τον πατέρα του. Η κηδεία του ηγεμόνα είναι πολιτικό γεγονός, καθώς από την κηδεία εδραιώνεται η επόμενη κατάσταση».

Στην ερώτηση για το πώς αποδεικνύεται ότι στον τάφο βρίσκεται ο Φίλιππος Β', η Αγγελική Κοτταρίδη τόνισε ότι «αποδεικνύεται ότι είναι ο Φίλιππος μέσα από μια σειρά συνδυαστικής ερμηνείας γεγονότων. Είναι σίγουρα βασιλιάς και όταν το έλεγε αυτό ο Ανδρόνικος δεν είχε τόσα στοιχεία όσα έχουμε σήμερα. Απ' όταν πέθανε ο δάσκαλος, σκάψαμε άλλους 2.000 τάφους στις Αιγές. Έχουμε πάρα πολλά στοιχεία που αποδεικνύουν την αρχική υπόθεση, ότι δηλαδή ο νεκρός κάηκε εκεί δίπλα, έχουμε τα κατάλοιπα της πυράς, έχουμε το χρυσό στεφάνι που άρχισε να λιώνει και βρέθηκαν μερικά βελανίδια στην πυρά».

«Μπήκαν τα κόκαλά του στο κουτί το χρυσό, το χρυσό κουτί στο μαρμάρινο και έκλεισε ο τάφος. Έτσι, αποκλείεται ο νεκρός να είναι ο Φίλιππος ο Αριδαίος, που εκτελέστηκε από την Ολυμπιάδα και ανακομίστηκε αργότερα ως οστά, όχι ως σώμα, που κάηκε από τον Κάσσανδρο στις Αιγές. Ήταν και αυτός κοντά στα 40. Ο αρχαιολόγος δεν είναι όπως ο ιστορικός. Ο ιστορικός κάνει θεωρίες. Ο αρχαιολόγος μπορεί και αυτός να κάνει θεωρίες, αλλά τα πράγματα μπορεί να σε ρεζιλέψουν. Είναι απολύτως βέβαιο ότι είναι ο Φίλιππος Β'. Υπήρξαν αντιδράσεις διάφορες, καθαρά επιστημονικές, με άλλους αρχαιολόγους, που έλεγαν ότι είναι ο Αριδαίος και άλλες που ήταν υποκινούμενες στην πραγματικότητα, γιατί εκείνο τον καιρό είχαμε και το θέμα του Μακεδονικού. Ήταν μια συνειδητή μεγάλη προσπάθεια από ξένα κέντρα να αποκόψουν τους Μακεδόνες από τον ελληνικό κορμό και να τεκμηριωθούν νεογενή μορφώματα» κατέληξε η Αγγελική Κοτταρίδη.

Δήλωση-κεραυνός για τον Μέγα Αλέξανδρο: «Δε βρίσκεται κοντά στη θάλασσα - Θαμμένος στην πόλη και την έξοδο…»
«Μπορεί να βρίσκεται ο τάφος σε μουσουλμανικό τζαμί;»

Η πρόσφατη συνέντευξη της κυρίας Ελένης Γλύκατζη-Αρβελέρ στην οποία ανέφερε ότι, κατά την άποψή της, στη Βεργίνα είναι θαμμένος ο Μέγας Αλέξανδρος και όχι ο πατέρας του Φίλιππος Β’ όπως πιστεύουν όλοι σχεδόν οι επιστήμονες, προκάλεσε τεράστιο ενδιαφέρον και πολλές συζητήσεις.

Βέβαια η κυρία Αρβελέρ έχει αναπτύξει τη θεωρία της αυτή και παλαιότερα. Στο βιβλίο της, «Ο ΜΕΓΑΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΤΩΝ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ», Εκδόσεις GUTENBERG 2018, αφιερώνει το ΕΠΙΜΕΤΡΟ στο συγκεκριμένο θέμα , με τίτλο: «Πού είναι θαμμένος ο Αλέξανδρος»;

Με το «πού είναι θαμμένος ο Αλέξανδρος;» έχουν ασχοληθεί χιλιάδες κορυφαίοι επιστήμονες από όλο τον κόσμο, κάτι που δείχνει πόσο σημαντική προσωπικότητα ήταν ο Μακεδόνας στρατηλάτης, ο οποίος δυστυχώς στην ίδια του τη χώρα χλευάζεται, αμφισβητείται και αποκαλείται με ονόματα (π.χ. Μεγαλέκος) που θυμίζουν περιπτερά ή θαμώνα καφενείου και δεν αρμόζουν στη μεγαλύτερη στρατιωτική ιδιοφυΐα όλων των εποχών… Ας δούμε όμως περισσότερες λεπτομέρειες για το τι γράφουν αρχαίοι και μεταγενέστεροι συγγραφείς για τον τάφο του Μεγάλου Αλεξάνδρου.

Η αρπαγή της σορού του Αλέξανδρου από τον Πτολεμαίο
Ο Μέγας Αλέξανδρος πέθανε στη Βαβυλώνα τον Ιούνιο του 323 π.Χ. Το σώμα του καθαρίστηκε και τοποθετήθηκε σ’ ένα φέρετρο από σφυρηλατημένο χρυσάφι κατά τον Διόδωρο τον Σικελιώτη, γυάλινο σύμφωνα με άλλους ιστορικούς, γεμάτο με μέλι.

Αφού παρέμεινε για περίπου δύο χρόνια στη Βαβυλώνα, το 321 π.Χ. ο Περδίκκας, που εκτελούσε χρέη αντιβασιλέα, έδωσε εντολή να ξεκινήσει η πομπή με τη σορό του Αλέξανδρου για τη Μακεδονία προκειμένου να ταφεί στις Αιγές όπως και οι πρόγονοί του. Όταν όμως η πομπή έφτασε κοντά στη Δαμασκό, ο στρατηγός Αρριδαίος μετά από εντολή του Πτολεμαίου άρπαξε τη νεκρική άμαξα και τη μετέφερε στην Αίγυπτο.

Έτσι, ο Πτολεμαίος είχε στην κατοχή του το νεκρό σώμα του Αλέξανδρου, ενώ ο Περδίκκας και ο Ευμένης είχαν στην κατοχή τους τον θώρακα, το διάδημα και τα βασιλικά σκήπτρα. Ο Περδίκκας εκστράτευσε εναντίον του Πτολεμαίου μετά την αρπαγή της σορού, έπαθε όμως πανωλεθρία κοντά στον Νείλο και τελικά δολοφονήθηκε από αξιωματικούς του μέσα στη σκηνή του.

Πού τάφηκε ο Αλέξανδρος;
Ορισμένοι συγγραφείς αναφέρουν ότι ο Αλέξανδρος είχε ζητήσει να ενταφιαστεί στον ναό του Άμμωνος Διός στην όαση της Σίβα. Όμως ο Πτολεμαίος έθαψε αρχικά τον Αλέξανδρο στη Μέμφιδα, πρωτεύουσα τότε της Αιγύπτου σύμφωνα με τον νόμο των Μακεδόνων. Δεν έγινε καύση της σορού αφού το σώμα του Αλέξανδρου είχε ταριχευτεί και πιθανότατα είχε φτιαχτεί τάφος με τύμβο.

Η αρχική πρόθεση του Πτολεμαίου ήταν να παραμείνει το σώμα του Αλέξανδρου στη Μέμφιδα όμως κάτι τέτοιο δεν έγινε τελικά. Κατά την επικρατέστερη εκδοχή μεταξύ 298-274 π.Χ. η σορός μεταφέρθηκε από τον Πτολεμαίο τον Φιλάδελφο στην Αλεξάνδρεια, την πόλη που είχε χτίσει ο ίδιος ο Αλέξανδρος στην Αίγυπτο. Προς τιμήν του μεγάλου στρατηλάτη κατασκευάστηκε τέμενος (τόπος που ανήκε σε θεούς ή βασιλείς), άξιο της δόξας του.

Προφανώς η περιοχή περικλείστηκε με τείχος και τα κτίσματα που βρίσκονταν σ’ αυτή ήταν μεγαλοπρεπή και πολυτελή. Πολύ ενδιαφέρουσες είναι οι πληροφορίες που μας δίνει ο Στράβωνας που επισκέφθηκε την Αλεξάνδρεια το 24 π.Χ. και έζησε εκεί έξι χρόνια: «… μέρος των βασιλείων είναι και το καλούμενο Σήμα (Σώμα αναφέρεται στα χειρόγραφα) που ήταν περίβολος όπου και οι ταφές των βασιλέων (των Πτολεμαίων) και η (ταφή) του Αλέξανδρου.

Στη συνέχεια ο Στράβων αναφέρει ότι ο Πτολεμαίος κήδεψε τον Αλέξανδρο «όπου νυν έτι (ακόμα) κείται» όχι όμως στην ίδια λάρνακα. Τη χρυσή, την αφαίρεσε το 89 π.Χ. ο Πτολεμαίος Ι’ για να οικειοποιηθεί το πολύτιμο μέταλλο. Ο Στράβωνας δίνει την εντύπωση ότι στο Σώμα εκτός από τον Αλέξανδρο ήταν θαμμένοι και όλοι οι Πτολεμαίοι και ότι αυτό αποτελούσε το βασιλικό νεκροταφείο. Το ίδιο αναφέρουν οι Ψευδοκαλλισθένης, ο Πολύβιος, ο Διόδωρος κ.ά.