Civil Defence Gandhinagar Unit

યોજન કરે છે. અને તાલીમ આપ્‍યા બાદ ઉત્તીર્ણ થયેલા તાલીમાર્થીઓને પ્રમાણપત્ર આપી નાગરિક સંરક્ષણની જુદીજુદી બાર સેવાઓમાં નિમણૂકો આપવાની કામગીરી કરે છે. આ ઉપરાંત નાગરિક સંરક્ષણ યુનિટ મથકો ખાતે માસ્‍ટર પ્‍લાન ઇન ઇન્ડિયાની માર્ગદર્શિકા મુજબ અગત્‍યનાં સ્‍થાનો, મોટા અને આપત્તિજનક ઔદ્યોગિક એકમોની મુલાકાત લઈ નાગરિક સંરક્ષણ પેપર પ્‍લાન તૈયાર કરવાની કામગીરી પણ હાથ ધરવામાં આવે છે.

વધુમાં નાગરિક સંરક્ષણની વિસ્‍તૃત તાલીમ આપવાના ઉદ્દેશ માટે અમદાવાદ નાગરિક સંરક્ષણ વડી કચેરી ખાતે રાજ્યકક્ષાની નાગરિક સંરક્ષણ તાલીમ શાળા ઊભી કરવામાં આવેલ છે. આ તાલીમ શાળાના વડા તરીકે પોલીસ ખાતાના નાયબ પોલીસ અધીક્ષક આચાર્ય તરીકે ફરજ બજાવે છે.

યુદ્ધ સમયે હવાઈ હુમલાની ચેતવણી પ્રજાને પહોંચાડવા માટે રાજ્યના તમામ નાગરિક સંરક્ષણ કેટેગરાઇઝડ ટાઉનો ખાતે નાગરિક સંરક્ષણ કન્ટ્રોલ રૂમ કાર્યરત છે. જેમાં સાઇરનો, વાયરલેસ સેટ અને ટેલિફોન ખાતાની નોન એકચેંન્‍જ લાઇન જેવાં આધુનિક સંદેશવ્‍યવહારનાં સાધનો ઉપલબ્‍ધ છે. હવાઈ હુમલાની ચેતવણી WARS (વોર્નીંગ ઓટોમેટેડ રીમોટ સાયરન) સાથે સંકળાયેલી સાઈરનો કુલ ૭૬૦ જેટલી રાજ્યનાં વિવિધ સ્‍થળોએ ગોઠવવામાં આવેલી છે.

સિવિલ ડિફેન્‍સ એક્સટર્નલ કોમ્‍યુનિકેશન માટે વિવિધ નાગરિક સંરક્ષણ કેટેગરાઇઝડ ટાઉનોમાં એચ.એફ. અને વી.એચ.એફ. વાયરલેસ સેટો ગોઠવવામાં આવેલા છે. જેમાં એચ.એફ. વાયરલેસ સેટ દ્વારા રાજ્યનાં તમામ નાગરિક સંરક્ષણ મથકોને વડી કચેરી અમદાવાદ ખાતે વાયરલેસ સંદેશા વ્‍યવહારથી સાંકળવામાં આવેલાં છે. જ્યારે અમદાવાદ, કચ્‍છ-ભૂજ, જામનગર, વડોદરા,ભરૂચ,સુરત, ગાંધીનગર, ભાવનગર, ઓખા , વાડીનાર , ગાંધીધામ, નલિયા, કાકરાપાર, અંકલેશ્‍વર નાં મથકોને સ્‍થાનિક એરફોર્સ સ્‍ટેશનો સાથે વી.એચ.એફ.વાયરલેસ સંદેશ પદ્ધતિથી સાંકળવામાં આવેલાં છે.

શાંતિના સમયમાં પ્રજાને નાગરિક સંરક્ષણની પ્રાથમિક તાલીમ આપવાનું કાર્ય નાગરિક સંરક્ષણ તંત્ર માટે ખૂબ જ અગત્‍યનું છે. જે માટે સિવિલ ડિફેન્‍સ કેટેગરાઇઝ ટાઉનના ટ્રેઇન્ડ ઇન્સ્ટ્રક્ટર જે તે ટાઉનના નાગરિક સંરક્ષણ પેપર પ્‍લાન અનુસાર નક્કી કરેલા સિવિલ ડિફેન્‍સના સ્‍વયંસેવકો લક્ષ્‍યાંક મુજબ તૈયાર કરવામાં આવે છે. અને બેઝીક તાલીમ આપવામાં આવે છે. ઉપરાંત ખાસ તાલીમ માટે નાગરિક સંરક્ષણ સ્‍વયંસેવકોને નાગરિક સંરક્ષણ તાલીમ શાળા, અમદાવાદ ખાતે ખાસ પ્રકારની તાલીમ આપવામાં આવે છે. તેમ જ નાગરિક સંરક્ષણ સંબંધી અગત્‍યના કોર્સ માટે રાજ્ય બહાર આવેલી નેશનલ સિવિલ ડિફેન્‍સ કોલેજ (NCDT)-નાગપુર, મિલિટરી એન્જિનિયરિંગ કોલેજ-પુના તથા સેન્‍ટ્રલ ટ્રેઇનિંગ ઇન્સ્ટિટ્યુટ (સી.ટી.આઇ.)-બેંગ‍લોર ખાતે ડિઝાસ્‍ટર મેનેજમેન્‍ટ, અર્થક્વેક ડિઝાઇસ્‍ટર રિસ્‍પોન્‍સ, અને પ્રીપેઇર્ડનેસ મેનેજમેન્‍ટ, એડ્વાન્‍સ સર્ચ અને રેસ્‍ક્યુ કોર્સ વગેરે જેવા અગત્‍યના કોર્સની તાલીમ માટે મોકલવામાં આવે છે.

જનરલ પ્રિન્સિપલ ઓફ સિવિલ ડિફેન્સ, (GPCD)માંની કુલ ૨૭ સેવાઓ પૈકી નાગરિક સંરક્ષણ સંબંધિત ૧૨ સેવાઓને ઓથોરાઇઝડ અને અનઓથોરાઇઝડ નાગરિક સંરક્ષણ સેવાઓમાં વિભાજિત કરવામાં આવેલી છે. જેમાં અનઓથોરાઇઝડ સેવાઓની કામગીરી હોમગાર્ડઝ દ્વારા ‍બજાવવામાં આવે છે. સને ૧૯૬૨માં થયેલ ચીનના આક્રમણ પછી ભારત સરકારે અન્ય દેશો અનુસાર ભારત દેશમાં પણ નાગરિક સંરક્ષણ તંત્ર સને ૧૯૬૩ થી શરૂ કરેલ છે. આ તંત્ર શરૂ કરવાનો મુખ્‍ય ઉદ્દેશ યુધ્ધ દરમિયાન પ્રજાના જાનમાલનું રક્ષણ કરવું, ગૃહ મોરચે પ્રજાનો જુસ્સો ટકાવી રાખવો, અફવાઓથી પણ પ્રજાજનોને બચાવવા તથા ઔદ્યોગીક ઉત્‍પાદનની પ્રક્રિયા અને પૂરવઠો ચાલુ રહે તે જોવાનો છે. સમય જતાં નાગરિક સંરક્ષણની પ્રવૃત્તિનું કાર્યક્ષેત્ર વિસ્તારવામાં આવેલ છે. શાંતિના સમયમાં કુદરતી આફતો જેવી કે પુર, ધરતીકંપ, વાવાઝોડું અને માનવ સર્જીત (અકુદરતી) આફતો જેવી કે, કોમી રમખાણો, મોટી આગ, મોટા અકસ્‍માત વિગેરે વખતે નાગરિક સંરક્ષણ તંત્રના અધિકારી/કર્મચારીઓ અને નાગરિક સંરક્ષણના માનદ્ પદાધિકારી/સ્‍વયંસેવકો ખડે પગે હાજર રહી પ્રજાની સેવાકિય ફરજ બજાવે છે.