PES_Iraq

ULAANBAATAR
Ulaanbaatar Conference – Social Justice and Sustainability for a Fair and Prosperous World

Conference of the Progressive Alliance, in cooperation with SocDem Asia and Mongolian People’s Party

سعدي بيره يفوز بعضوية هيئة رئاسة التحالف التقدمي

شارك وفد رفيع المستوى من الإتحاد الوطني الكوردستاني برئاسة سعدي أحمد بيره، عضو المكتب السياسي ومسؤول مكتب العلاقات العامة في مؤتمر التحالف التقدمي في برلين.

وترأس بيره وفد الإتحاد الوطني والذي ضم كل من (د. سوران جمال طاهر وأمين بابا شيخ و زانا بيستون). للمشاركة في أول مؤتمر للتحالف التقدمي في برلين على مدار يومي 12_13 آذار من الشهر الجاري.

وعلى هامش المؤتمر، حصل سعدي احمد بيره، عضو المكتب السياسي للإتحاد الوطني الكوردستاني، اليوم الاثنين، على عضوية هيئة رئاسة التحالف التقدمي في برلين. وحصل بيره على 81 صوتاً، من مجموع 100 صوتاً، وتم اختياره عضوا في هيئة رئاسة التحالف التقدمي في برلين.

وفي كلمةٍ له، قال بيره: "ان المشاركة في مؤتمر التحالف التقدمي ضرورية جداً، لأن أوروبا تعتبر جناجا مهما في المجتمع الدولي مثل هولندا والنمسا وفرنسا...".

وأشار بيره إلى أنه يوجد في الشرق الأوسط العديد من المجاميع الإرهابية مثل "داعش وبوكو حرام والجماعات الإرهابية الأخرى، مؤكداً ان المجتمع الدولي لم ينجح في السابق في تشكيل تحالف دولي لمواجهة الإرهاب والعنصرية...".

وأضاف، اجتمعنا في هذا المؤتمر لغرض بحث المشاكل بين العرب واسرائيل والكورد والحكومات المختلفة، فضلاً عن مشاكل الديمقراطية والطرق الصحيحة لبناء نظام ديمقراطي بمشاركة جميع مكونات المجتمع.

وأوضح بيره، "اننا ضحية اتفاقية "سايكس بيكو" لتقسيم المنطقة دون الرجوع أو الإستماع إلى شعوب المنطقة، موضحاً أن المنطقة قسمت على أساس فكرة اقتصاد أصحاب السلطة، مؤكداً في الوقت نفسه على ضرورة حل هذه المشاكل ومعالجتها بأسرع وقت ممكن.

سۆسیالیستەكانی ئەوروپا و جیهانی عەرەبی لەژێر چەتری سلێمانیدا

( ئاستەنگەكانی بەردەم یەكلایی كردنەوەی ململانێكان، پارێزگاری ئازادیەكان لە هەڕەشەی تیرۆر، پاراستنی پەنابەران و پتەوكردنی دیموكراتی) تایتڵی سەرەكی كۆنفرانسی پارتە سۆسیالیستەكانی ئەوروپا و مونتەدای پارتە سۆسیالیست و دیموكراتەكانی جیهانی عەرەبییە كە لەشاری سلێمانی بەرێوەدەچێت و 30 پارتی جیهانی و عەرەبی تێیدا بەشدارن و یەكێتی نیشتمانی كوردستانیش وەك پارتێكی بەشدار ئەمساڵ میوانداری ئەندامانی پارتەكانی كردوە بۆ سازدانی ئەو كۆنفرانسە.

بەگوێرەی كارنامەی كۆنفرانسەكە كە دوو رۆژ دەخایەنێت، بەسەر 6 پانێڵدا دابەشكراوە كە تێیدا چەندین تەوەر و بابەتی سەرەكی جێبایەخ گفتوگۆیان لەسەر دەكرێت.

162 وڵاتی ئەندام

سۆشیالیست ئینتەر ناسیونال ، رێكخراوێكی سیاسیی نێودەوڵەتییە، چەند حزب‌و لایەنێكی سیاسی لەخۆ دەگرێت كە لەڕووی ئایدیۆلۆژیاو بیروباوەڕەوە هەڵگری بیری دیموكراسی كۆمەڵایەتی، یاخود دیموكراسی‌و سۆشیالیستین یان هەڵگری ئایدیۆلۆژیای كرێكارین، لە دامەزراندنییەوە لەساڵی 1951 هەتا ساڵی 2013، 162 حزب‌و رێكخراو لەچوارچێوەی ئەو رێكخراوەدا بوونەتە ئەندام لە پێنج كیشوەری جیاجیای جیهاندا.



مێژووی رێكخراوەكە

دوا كۆڕی ئینتەرناسیۆنالی جیهانی لەساڵی 1933 لەپاریسی پایتەختی فەرەنسادا بەسترا، بەڵام هیچ دەرفەتێكی بۆ نەڕەخسا تا كۆنگرەی خۆی ببەستێت تا دوای كۆتایی هاتنی جەنگی دووەمی جیهان، چونكە جاوازیی لە بیروبۆچوونیاندا هەبوو كە لەسەروبەندی جەنگی دووەمدا ئەو جیاوازییانە گەیشتە لوتكە، ناكۆكیی‌و جیاوازییە هەرە دیارەكەش لەسەر هەڵوێست بوو سەبارەت بە یەكێتیی سۆڤێت، بۆیە دوای هەڵوەشانەوەی ئەو كۆڕبەندانە، چەند كۆڕێكی دیكە بەستراوە كە ئەوانەش یەكلاكەرەوە نەبوون سەبارەت بە دروستكردنی هاوئاهەنگیی لەنێوان تێڕوانینی ئەو حزبانەی كە لەكۆڕبەندی یەكەمدا ئەندام بوون، ئەمە درێژەی كێشا تا ئەوكاتەی لەساڵی 1951دا‌و لەمیانی كۆڕێكدا لەدایكبوونی رێكخراوی سۆشیالیست ئینتەرناسیۆنال راگەیەندرا.



ئەندامەكانی كێن؟

رێكخراوی سۆشیالیست ئینتەرناسیۆنال چەند حزب‌و رێكخراوێك لەخۆ دەگرێت بەجۆرێك هەندێكیان ئەندامی تەواوەتین‌و مافی ئەندامەتیی تەواویان هەیە، هەندێكیشیان ئەندامی راوێژكار، یاخود، ئەندامی چاودێرن.

ئەو حزب‌و رێكخراوانەش كە ئەندامی سەرەكیی‌و پلەیەكی رێكخراوەكەن بریتین لە: بەرەی رزگاریخوازی نیشتمانیی جەزائیر، یەكێتیی سۆشیالیستەكانی هێزە میللییەكانی مەغریب، پارتی نیشتمانیی دیموكراتی فەرمانڕەوای پێشووی میسر، پارتی سۆشیالیستی فەرمانڕەوای فەرەنسا، پارتی سۆشیال دیموكراتی ئەڵمانیا، گردبوونەوەی دەستووریی دیموكراتی فەرمانڕەوای پێشووی تونس، پارتی گەلی كۆماریی توركیا، پارتی كاری ئیسرائیل، پارتی سۆشیالیستی یەمەن، یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان.

ئەو حزب‌و رێكخراوانەش كە لەناو سۆشیالیست ئینتەرناسیۆنالدا ئەندامی راوێژكارن، بریتین لە بزووتنەوەی فەتح-ی فەلەستین، فراكسیۆنی دیموكراسی لەپێناوی كارو ئازادییەكانی تونس.



كۆنگرەكانی رێكخراوەكە

سۆشیالیست ئینتەرناسیۆنال لەساڵانی 1951 تا 2003، واتە لەماوەی 52 ساڵدا، 21 كۆنگرەی بەستووە، كە یەكەمینیان لە لەندەن بووە لە 1951‌و دواهەمینیشیان لە ساوباولۆی بەرازیل بوو لەئۆكتۆبەری 2003دا.



ماكی دروستبوونی رێكخراوەكە

بیرۆكەی سۆشیال دیموكرات پێناسەیەكە كە بزووتنەوە سۆشیالیستی‌و رێكخراوە جیاوازەكان پێداگرییان لەسەر مەیلی سیاسیی دیموكراتی دەكردەوە لەپێناوی بنیاتنانی دیموكراسیی ئابووریی‌و لامەركەزییەت، كە ناكۆكبوون لەگەڵ ئەو بزووتنەوە سیاسییانەی كە پەنایان دەبردەبەر ستەمكاریی‌و خۆسەپاندن، وەك رێبازی ستالینیزم بۆ بەدیهێنانی گۆڕانكاریی لەسیستمی سەرمایەدارییەوە بەرەو سۆشیالیزم.

سۆشیال دیموكراتەكان پێیانوایە كە گۆڕانكاریی بەرەو سۆشیالیزم یان دەبێت لەرێگەی شۆڕشێكی میللییەوە بێت لەخوارەوە، یاخود لەرێگەی هەڵبژاردنێكی دیموكراتییانەی بێگەردەوە بێتەدی، هەربۆیە هەموو جۆرە رێكخراوێكی سەنترالیستی وەك حزبە كۆمۆنیستە لینیینیستەكان‌و دیموكراسیی ناوەندیی رەتدەكەنەوە‌و هەموو ئەو تێڕوانینانەش رەتدەكەنەوە كە بیر لەشێوازی ئابووریی سۆشیالیسیتیی مەركەزیی دەكەنەوە وەك ئەوەی لە سۆڤێت پەیڕەودەكرا

بەرێكردنی ئەزمونی تاڵی دیكتاتۆری

لەدەستپێكی یەكەم رۆژی كۆنفرانسەكە كەلە گراند میلینیۆم لە سلێمانی بەڕێوەدەچێت سەعدی ئەحمەد پیرە ئەندامی مەكتەبی سیاسی یەكێتیی نیشتمانی كوردستان وتارێكی خوێندەوەو وتی: عیراق لەدۆخێكی هەستیاردایە، ئێمە عیراقێكی دەوڵەمەندمان هەیە و دەبێت هەوڵی دامەزراوەیی بدەین و بۆ ئەوەش پێویستە كۆببینەوەو گفتوگۆو رێككەوتن بكەین و هەموو ئاستەنگەكان باس بكەین.

پیرە وتیشی: هەموو وڵاتێك لە دوای شكست پاڵنەرێكی بۆ دروست دەبێت بۆ ئەوەی كێشەكانی چارەسەربكات و خۆی سەربخاتەوە و ئێمەش لەو دۆخەداین.

ئاماژەی بەوەشكرد، كەعیراق ئەزمونی تاڵی زۆر بینیوەو سەرۆكی دیكتاتۆری بەڕێكردوە بۆیە ئەبێت كارێك بكەین كە ئەو ئەزمونە تاڵانە بەسەرماندا دوبارە نەبێتەوە.

داعش بەرهەمی دەمارگیری بەهێز

هاوكات فەرید ئەسەسەرد ئەندامی سەركردایەتی یەكێتی وتارێكی پێشكەشكرد، وتی: ئەبێت چارەسەر بۆ كێشەكانی داعش بدۆزینەوە، ئەبێت ئەوەش بزانین داعش هێزێكی ناوەكیە و دەرەكی نیە، داعش بەهۆی ململانەی نێوان شێعە و سوننە و تەنگەژەكانەوە دروست بوە، داعش بەرهەمی دەمارگیریەكی بەهێزی ئایینیە، بەهۆی ئەزمونەكانی پێشومانەوە دڵنیان كە داعش لەناودەبەین، بەڵام بەهاوكاری دەروە دەبێت.



پێشێلكاری مافی مرۆڤ

هەروەها ساڵح حوزەیفە نوێنەری پارتی پێشكەوتوخوازی سۆسیالیستی لوبنان لە وتارێكدا وتی: بەشێوەیەكی بەرچاو مافەكانی مرۆڤ پێشێلدەكرێت و لایەنە سیاسیە عەرەبیەكانیش رۆڵیان لاوازبوە، پێویستە كۆمكاری عەرەبی هەڵوێستێكی بەهێزتری هەبێت لەسەر ئەو شەڕو ئاژاوانەی لەناو وڵاتانی عەرەبیدا رودەدەن.
سلێمانی پایتەختی پێشەنگی

هەر لەمیانی چالاكی كۆنفرانسەكەدا مەلا بەختیار لێپرسراوی دەستەی كارگێڕی مەكتەبی سیاسیی ی.ن.ك وتارێكی پێشكەشكرد و تێیدا بە بایەخەوە باسی لە كۆنفرانسەكە و مێژووی شاری سلێمانی كرد كە میوانداری كردووە و وتی: سلێمانی پایتەخت‌و شارێك بووە، لەسەدەی هەژدەهەمەوە، زۆرترین پیشەگەر، هەڵكەوتوترین زانای ئایینی، دەركەوتوترین شاعیرو، نوسەرو، زۆربەی رۆژنامە، گۆڤار، مێژوونوس، رەخنەگرو سەرەتاكانی دیاردەی مەدەنی‌و رۆشنگەری، لەم سلێمانییەدا سەریان هەڵداوە، كە ئێستا ئامێزی بۆ ئەم كۆنگرە نێودەوڵەتییەی پارتە سۆسیالیست‌و دیموكراتەكانی رۆژئاواو جیهانی عەرەبی كردۆتەوە. دڵنیابن، بڕیارێكی مێژوویتان بۆ پشتیوانی مافی دیموكراسی هەموو بەشەكانی كوردستان‌و عیراق‌و ناوچەكە داوە، كە پەسەندتان كردووە كۆنگرەكە لەسلێمانی ببەسترێ‌. بەمەش، دڵی پێشمەرگەو كەسوكاری شەهیدانتان خۆشكردووە، كە هەروەكو سیاسەتمەدارە گەورەكانی جیهان دەڵێن: پێشمەرگە لەپێناوی پاراستنی ئازادی جیهان دەجەنگێ‌.



كوردستان قوربانیی بەرژەوەندیی

وتیشی:" كە بڕیار دراوە كۆنگرەكە لەكوردستاندا ببەسترێ‌، ئەو راستییە لەبەرچاوگیراوە، نەتەوەی كورد، پێشمەرگە، شەڕڤان‌و گەریلا، لەكوردستاندا، لەپێشەوەی سەنگەرەكانی خەباتی ئازادیخوازین لەرۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا. كە ئەم خەباتە دوو سەدەیە لەكوردستاندا بەرپایە، بەڵام بەداخەوە، هەموو دەهەیەك، راپەڕینێكی بەشێكی كوردستان كراوەتە قوربانی بەرژەوەندی داگیركەرانی ناوچەكە".



تابلۆ تەڵخەكە

مەلا بەختیار لە باسی داعش و داهاتوو رایگەیاند كە:" تابلۆی سیاسی، لەم كۆتاییەی شەڕی داعش‌و سەلەفییەكاندا، تەڵخە. هیشتا خەباتی دیموكراسی، لەسەرەتای رێگادایە. بەڵكو هەڵەو كەموكوڕیشی كەم نییە." و وتیشی:" هەڵەكانی سەدەی رابوردوو، ئەنجامەكانی بۆ تەواوی هێزە سۆسیالیست‌و دیموكراتەكانی رۆژئاواو رۆژهەڵاتی ناوەڕاست زانراونن‌و بەردەوامیشن. راستڕەوەكانی لەرۆژئاواداو ئیسلامگەراكان لەوڵاتانی كەناردا، زانیان چۆن سود لەهەلومەرجەكان وەربگرن، بەڵام بەداخەوە، سۆسیالیست‌و دیموكراتەكان، جارێ‌ سودی ستراتیژیمان لەم هەلومەرجە وەرنەگرتووە. بەڵكو هەندێك دەوڵەت‌و هێز هەن، سورن لەسەر سیاسەتی سەدەی رابوردوو بۆ پشتیوانی رژێمە دژە دیموكراتەكان. چاوپۆشینیش لەهێزە شۆڤێنی‌و دوژمنانی ئازادی، لەناوەندە سیاسییەكانی نێودەوڵەتییشدا، بەردەوامە" هەروەك مەلا بەختیار رونیكردەو كورد پشووی خەباتی درێژە. جاران كە ئاواتمان بوو لەكۆنگرەكانتاندا ناوی كورد بهێنن، ئێستا تەشریفتان هێناوە لەسلێمانییەكەی كوردستان كۆنگرە دەبەستن و ئاماژەی بەوەشدا كە لەئاییندەی نزیكدا، باشتر بۆتان دەسەلمێ‌ كە خەباتی ئازادیخوازی كوردستان، داینەمۆی خەباتی ئازادیخوازی ناوچەكەیەو حكومەتەكان تەنانەت ناتوانن وەكو جەنگی سارد، مەرامەكانیشیان بەدیبهێنن

زیندانیكردن لە باكوور دادنادات

مەلا بەختیار لەبارەی دۆخی توركیا و باكوور و رۆژئاوای كوردستانیش رایگەیاند:" زیندانیكردنی سەركردەكانی وەكو سەڵاحەدین دەمیرتاش‌و فیگەنی هاوسەرۆكی‌و سەدان سەركردەو سەرۆكی شارەوانییەكان، دادی حكومەتی ئاكەپە نادات. لەرۆژئاوای كوردستانیشدا، وەكو سەردەمی كەمالییەكان، دەست تێوەردانی عەسكەری، لەرەهەندی ستراتیژیدا، شكست دەخوات. شەڕكردنی داعش بۆ جیهانی سەلماند، كوردستان چۆن دەتوانێ‌ خەباتی ئازادیخوازی بپارێزێ‌‌و سەربكەوێ‌. بۆیە زیندانیكردنی سەكردەكانیشمان خەباتمان فراوانتر دەكات. بێگومان ئەم دۆخەی ناوچەكەو جیهان، كاریگەری لەسەر ئێران‌و رۆژهەڵاتی كوردستانیش دەبێ‌، بۆ دۆزینەوەی چارەسەری سیاسی گونجاوی كێشەی كورد".



كوردستان لەسەر رێگا

هەروەها داوای حزبە تێكۆشەرەكانی بەشداری كۆنفرانسیش كرد كە زیاتر ‌و بەردەوام پشتیوانی خەباتی دیموكراسی تەواوی بەشەكانی كوردستان بكەن. چونكە كوردستان كەوتۆتە سەر رێگای ئاییندەیەكی باشتری دیموكراسی‌و ئاشتی‌و دادپەروەر.


كورد دۆستی دیموكراسیی

هەروەك رووی لە بەشداربووانی كۆنفرانس كرد و پێیوتن:" لەكوردستاندا دۆستی ستراتیژی دیموكراسیتان هەیە. هەر بەشێكی كوردستان رزگار‌و دیموكرات بێ‌، خەباتی دادپەروەری رۆژئاوا، پێگەیەكی ستراتیژی دابین دەكات. پێویستیش ناكات، وەكو سەردەمی پێشوو، لەڕێگەی داگیركەرانەوە، بەرژەوەندی ئابوری لەكوردستاندا دابین بكرێ‌.. كوردستان، وەكو باشور ئازاد بكرێ‌، بازاڕی بەرژەوەندی هاوبەش، لەبەردەم رۆژئاواو وڵاتانی ناوچەكەشدا كراوە دەبێ" وتیشی:" ناوچە كێشە لەسەرەكانی كەركوك‌و خانەقین‌و شەنگال بێنەوە سەر كوردستان، ئەزمونی دیموكراسی باشوری كوردستان، فراوانتر تر دەبێ‌. بەبێئەوەی بچوكترین مافی پێكهاتەكانی تر ، بخورێ‌. و عیراقیش بەكردەوە دیموكراتی فیدراڵ بێ‌، چونكە لەوڵاتێكی دیمكراسی راستەقینەدا پێكەوە دەژین، بەڵام لەوڵاتێكدا، خۆی لەدیموكراسی بدزێتەوەو دەستور جێبەجێ‌ نەكات‌و خاكی حەڵاڵی كورد بەپێی مادەی (140)ی دەستور نەداتەوە بەكوردستان، مافی خۆمانە بیر لەریفراندۆم‌و سەربەخۆیش بكەینەوە. تۆمەتی جیابونەوەش رەتدەكەینەوە، چونكە هەزاران ساڵە لەسەر خاكی خۆمانین، ئێمە لەنیشتمانی خۆمان چۆن جیادەبینەوە. رەتكردنەوەی داگیركاری جیابونەوە نییە، بەڵكو بەدیهێنانی مافی چارەنوسە".



هاوكاریی بۆ كاراكردنەوەی پەرلەمان

هەروەك مەلا بەختیار رایگەیاند:" پێویستمان بەدۆستایەتیتانە بۆ چارەسەركردنی كێشە سیاسییەكانی هێزە سیاسییەكانی كوردستان‌و كاراكردنەوەی گونجاوی پەرلەمانی كوردستان، پێویستمان پێتانە، هەم هاوكارمان بن بۆ نەهێشتنی گەندەڵی‌و هەم بۆ چارەسەركردنی قەیرانی ئابوری، كە فەرمانبەرانی دووچاری ژیانی سەخت كردووە. تكایە، لەم قۆناغە گوزەرەی دیموكراسیدا، بۆ سەرخستنی ئەزمونی دیموكراسی كوردستان، زۆرتر هاوكاریمان بكەن"
بایەخی‌ كۆنفرانسەكە

پێشتر د.جوان ئیحسان ئەندامی ئەنجومەنی سەركردایەتیی ی.ن.ك و وتەبێژی كۆنفرانسەكە سەبارەت بە بایەخی كۆنفرانسەكە لە سلێمانی رایگەیاند: كۆنفرانسەكە تایبەتە بەپارتە سۆشیالیستە ئەروپاییەكان و بەهەماهەنگی لەگەڵ مونتەدای عەرەبی بۆ پارتە سۆشیال دیموكراتەكان. و وەكو رووداو ئەم كۆنفرانسە رووداوێكی گرنگەو بەشێوەیەكی گشتی ساڵانە دەبەسترێت‌و ئەمساڵیش تایبەتترە بەوەی لەهەرێمی كوردستان و لەسلێمانی دەبەسترێت." رونیشیكردەوە ئەمەش خۆی لەخۆیدا پەیامێكی زۆر گرنگە بۆ هەرێمی كوردستان‌و ناوچەكەو تەنانەت بۆ عیراقیش‌و ئەوە دەسەلمێنێت كە هەرێمی كوردستان و بەتایبەتیش شاری سلێمانی كە زۆنێكی ئارامەو زۆر ئەمینەو شوێنێكی لەبارە بۆ چالاكییەكی لەم جۆرە"

د.جوان ئاماژەی بەوەشدا زۆربەی ئەو كەسایەتیانەشی بەشداریی كۆنفرانسەكە دەكەن، سەرۆكی حزبە سۆشیال دیموكراتەكانی ئەوروپاو وڵاتە عەرەبییەكانن‌و هەموویان لەئاستێكی زۆر بەرزی لێپرسراوێتی سیاسی‌و دیپلۆماسیدان. ئامادەبونیشیان دەیسەلمێنێت كە یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان سەنگ‌و قورسایی تایبەتی هەیە لەوڵاتان‌و لەسەر ئاستی پەیوەندییە نێودەوڵەتییەكاندا

وەفدی پارتە سۆسیالیستەكانی ئەوروپا و مونتەدای پارتە سۆسیالیستەكان لەجیهانی عەرەبی سەردانی بارەگای مەكتەبی سیاسی ی.ن.ك-یان لە كەركوك كرد و لە لایەن لەلایەن ئاسۆ مامەند ئەندامی مەكتەبی سیاسی پێشوازیكران و لەگەڵ ژمارەیەك سەركردە و ئەندام پەرلەمان كۆبونەوە ، پاشان سەردانی بارەگای هێزەكانی حەفتای پێشمەرگەیان كرد لە باشوری كەركوك و لە نزیكەوە سوپاس و پێزانینی خۆیان گەیاندە هێزەكانی پێشمەرگە كە لەبری جیهان شەڕی تیرۆر دەكەن.

كۆنفرانسی پارته‌ سۆسیالیسته‌كانی ئه‌وروپا و مونته‌دای پارته‌ سۆسیالیست و دیموكراته‌كانی جیهانی عه‌ره‌بی له‌ سلێمانی

كۆنفرانسی حزبە سۆسیال دیموكراتەكانی جیهان

كۆنفرانسی حزبە سۆسیال دیموكراتەكانی جیهان

كۆنفرانسی حزبە سۆسیال دیموكراتەكانی جیهان

The challenges of ending the conflict