27/09/2026
BILA V**E MASUK SEKOLAH, MASALAHNYA BUKAN SEKADAR NIKOTIN
V**e di sekolah bukan lagi sekadar cerita budak curi-curi menghisap di tandas. Apabila ia mula beredar dalam kalangan pelajar, ia boleh membawa bersama satu lagi masalah yang lebih besar duit, hutang, peer pressure, rahsia dan perebutan kuasa.
Baru-baru ini, polis memaklumkan mereka menerima maklumat bahawa seorang pelajar lelaki berusia 14 tahun yang meninggal dunia di sebuah asrama sekolah di Kuala Pilah didakwa dipukul kerana disyaki menghisap v**e.
Namun penting untuk ditegaskan bahawa dakwaan berkaitan v**e itu masih dalam siasatan dan belum disahkan. Polis juga masih menyiasat sama ada terdapat unsur buli, manakala laporan berkaitan punca kematian masih belum lengkap.
Siasatan awal sebelum ini mendapati seorang pelajar Tingkatan Empat dipercayai menegur dan βmenghukumβ mangsa kerana dikatakan melanggar peraturan sekolah. Seorang pelajar turut direman bagi membantu siasatan.
Jadi kita tidak boleh mengatakan bahawa v**e menjadi punca kejadian ini.
Tetapi kes ini membuka satu persoalan yang lebih besar.
Bagaimana v**e boleh menjadi sebahagian daripada masalah buli di sekolah?
Bayangkan apabila v**e mula beredar secara senyap dalam komuniti sekolah atau asrama. Ada yang membawa masuk, ada yang menjual, ada yang membeli, ada yang meminjam, ada yang berhutang dan mungkin ada yang menjadi orang tengah.
Apabila sesuatu barang dilarang tetapi masih mempunyai permintaan, satu bentuk βunderground economyβ boleh terbentuk dalam kalangan pelajar.
Di sinilah keadaan boleh menjadi lebih rumit.
Pelajar yang mempunyai akses kepada bekalan mungkin mempunyai pengaruh terhadap pelajar lain. Junior mungkin diminta membeli, menyimpan atau menjadi orang tengah. Ada p**a yang mencuba kerana mahu diterima dalam kump**an tertentu.
Kemudian datang p**a soal duit.
Bila ada jual beli, boleh ada hutang. Bila ada hutang, boleh berlaku desakan untuk membayar. Bila seseorang tahu siapa yang menggunakan atau menyimpan v**e, rahsia itu juga boleh digunakan sebagai tekanan.
βKau ikut aku, kalau tak aku report.β
Daripada perkara yang kelihatan kecil, boleh terbentuk satu hubungan kuasa antara pelajar.
Lebih membimbangkan jika budaya senior, βotaiβ atau ketua kump**an mula membuatkan seseorang merasakan dia mempunyai hak untuk mengawal atau menghukum pelajar lain.
Jika seorang pelajar melakukan kesalahan disiplin sekalipun, kesalahan itu sepatutnya dilaporkan kepada pihak sekolah.
Bukan diselesaikan dengan tumbukan.
Bukan dengan tendangan.
Dan bukan dengan βhukumanβ sesama pelajar.
Menariknya, hubungan antara v**e dan buli memang pernah diperhatikan dalam kajian.
Satu kajian melibatkan 49,543 pelajar di Kanada mendapati pelajar yang menjadi mangsa buli lebih berkemungkinan menggunakan e-cigarette.
Semakin kerap pengalaman buli dilaporkan, semakin tinggi juga penggunaan e-cigarette yang dilaporkan.
Satu lagi kajian melibatkan 16,476 pelajar di Jerman turut menemukan hubungan antara pengalaman menjadi mangsa buli dengan penggunaan e-cigarette.
Namun kajian-kajian ini tidak membuktikan bahawa v**e menyebabkan seseorang menjadi pembuli atau bahawa buli menyebabkan seseorang mula v**e.
Hubungannya jauh lebih kompleks.
Ada remaja yang mungkin mula v**e kerana mahu fit in.
Ada yang mungkin menggunakannya sebagai cara untuk cope dengan tekanan.
Ada p**a yang terdedah kepada konflik kerana v**e sudah menjadi barang yang mempunyai nilai dalam kelompok sosial mereka.
Sebab itu kita perlu berhenti melihat v**e di sekolah sekadar sebagai masalah βbudak nak cuba merokokβ.
Apabila v**e mula masuk ke sekolah, yang ikut masuk mungkin bukan nikotin sahaja.
Ada duit.
Ada hutang.
Ada peer pressure.
Ada rahsia.
Ada hierarki.
Ada kuasa.
Dan apabila kuasa itu disalahgunakan, di situlah risiko ugutan, paksaan, konflik dan buli boleh bermula.
Bukan semua pelajar yang v**e adalah pembuli. Bukan semua kejadian buli p**a berpunca daripada v**e.
Tetapi apabila sesuatu barang terlarang mempunyai nilai dalam komuniti tertutup seperti sekolah dan asrama, kita tidak boleh sekadar bertanya:
βSiapa yang v**e?β
Kita juga perlu bertanya siapa yang membawa masuk, siapa yang membekalkan, siapa yang menjual, siapa yang berhutang, siapa yang mengawal dan paling penting β adakah sesiapa yang sedang dipaksa atau diugut?
V**e di sekolah bukan sekadar isu nikotin dan paru-paru.
Ia juga boleh menjadi isu disiplin, keselamatan dan kesejahteraan anak-anak kita.
