In gebieden die te maken hebben met een dalend inwonersaantal zijn de laatste jaren veel interessante initiatieven door lokale partijen van ‘onderaf’ opgestart. Het zijn deze initiatieven van burgers en ondernemers waarin op een innovatieve wijze wordt vormgegeven aan de even gewenste als noodzakelijke ruimtelijke transformatie van gebouwen (hergebruik, herbestemming, sloop/nieuwbouw) en de herinrichting van de openbare ruimte in krimpgebieden. Ze bieden vaak interessante oplossingen of perspectieven voor maatschappelijke en ruimtelijke opgaven in krimpregio’s. Veel partijen lopen in de praktijk van deze ingewikkelde opgaven regelmatig tegen vragen aan. Hoe verlopen procedures voor ruimtelijke ingrepen? Hoe kan ik samenwerken met gemeente, provincie, welzijnsorganisatie of woningcorporatie? Hoe organiseer ik maatschappelijk en politiek draagvlak? Oftewel: hoe maak ik van mijn initiatief een succesvolle onderneming? In 2012 heeft RUIMTEVOLK in opdracht van het ministerie van Infrastructuur en Milieu een kennisprogramma ontwikkeld om kennis en ervaringen rondom bottom-up initiatieven in krimp- en anticipeergebieden op verschillende manieren breed te delen. Dit programma liep tot eind 2014. In september 2015 is de tweede fase van het kennisprogramma gestart. Opdrachtgevers zijn het ministerie van Infrastructuur en Milieu en de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed. Waar in de vorige fase het accent lag op begeleiding en kennisontwikkeling van met name de initiatiefnemers, wordt tot eind 2016 de nadruk gelegd op de samenwerking en verbinding tussen initiatiefnemers, overheden en instituties. Centrale vraag daarbij is op welke manieren er synergie kan ontstaan tussen initiatieven ‘van onderop’ en de werkwijze en middelen van de ‘systeemwereld’ van overheden en bestaande instituten. Ook dit keer biedt het programma weer een podium voor interessante en innoverende voorbeelden, voor inspiratie en legt het op verschillende manieren verbindingen tussen thema’s, partijen, projecten en regio’s. De tweede fase van het kennisprogramma loopt tot eind 2016.
