06/07/2026
'किरात' भन्दा पनि 'नेपाल' को पक्षमा -
लिम्बुवान-खम्बुवानको पक्षमा -
किरात धर्मको विषयमा भन्नु केही छैन, सम्मान नै छ ।
राजनीतिमा . . . है,
किरातीहरुले शासन गरेको क्षेत्र काठमान्डौमा हो, रे ! यी किरातीहरु को हुन् रे भन्दा खेरी आर्यहरु बाहेकका प्राय सबै रे । आजसम्म आईपुग्दा, किरात र किरातीप्रति प्राय सबै जाति (नेवार, लिम्बु, तामाङ, गुरुङ, मगर, थारु, मेचे, कोचे, लेप्चा, याख्खा आदि) ले मोह भङग गरेपनि पूर्वका राईहरु (किराया) ले बलियो गरी समातेका छन् । नामको पिछे किराती लेखेर ठूला राई नेताहरुले नै काधमा बोकेर हिडेका छन् - किरात राजनीति ।
किरात राजनीतिले जिद्दी गर्नुपर्ने क्षेत्र कहाँ हो ? लाटोले पनि बुझिने सरल कुरा हो- काठमाण्डौ ।
तर काठमाण्डौले धेरै राजनीतिक हिउद कटेर अघि गैसक्यो र 'नेपाल' बन्यो । अब भन्ने गरिएका किरातीहरु मात्र नेपालमा छैनन् । नोन-किरातीहरुको प्रवेशले काठमाण्डौ र काठमाण्डौ-सम्राज्यको रुप अर्कै भैसक्यो ।
यस मानेमा, 'किरात' भन्दा 'नेपाल' नै ठीक छ । नेपाल देश जुनतारा रहुन्जेल कायम रहनुपर्छ, कायम रहोस् ।
अब अर्को प्रसंगमा,
यदि होभने, किरातको असली क्षेत्र त काठमाण्डौ नै हो । काठमाण्डौमा किरात राज्य (प्रदेश) को आवाज उठाउन किरातीको पगरी गुथ्नेहरुले नसकेपछि पूर्व आयो र किरात प्रदेशको माग उठ्यो । किरात राजनीतिले काठमान्डौमा स्थान पक्का गर्न नसकेपछि ठाउ सर्यो, पूर्वमा ।
सिधै भन्दामा,
खम्बुवानमाथि हस्तक्षेप गर्दै फिरङगी किरात त्यो क्षेत्रमा आइपुग्यो । किराती जाति/मान्छे अर्को क्षेत्रमा आउन सक्छन्, बसोबास गर्न सक्छन् तर राज्य नै कायम गरेको राजनीतिमा त्यति देखिन्न ।
इङ्ल्याण्डले संसारमा आफ्नो हेजेमोनी कायम गरेपनि ती क्षेत्रहरुमा इङल्याण्ड दाबी गरेन ।
तर, किरातीहरुले खन्बुवानमा प्रवेश गर्दै किरात दाबी गर्न थाले । हुँदाहुँदा अहिले, लिम्बुवानमा पनि किरात दाबी गर्न थालेका छन् ।
लिम्बुवान र खम्बुवानका सप्पै मान्छे किनेर, प्रभावमा पारेर, तर्साएर, शक्ति देखाएर किरात प्रदेश बनाउन सफल भएपनि यो नाम 'नक्कली' नै हुन्छ ।
किरात क्षेत्र त काठमान्डौ नै हो । यलम्बर थिएभने उनको हंश त्यतै छ ।
लिम्बुवान र खम्बुवानमा किरात क्षेत्र (काठमान्डौ) का मान्छे (किराती) बसाई सरेर आएका हुन्, इमिग्रेन्ट्स भएर ।
एउटा प्रश्न,
थुप्रै नेपाली गरिखान कोरिया गएका छन् । नेपाल दाबी गर्न मिल्छ ? मिल्दैन, मिल्दैन, मिल्दैन ।
लिम्बुवान र खम्बुवान नै हो, किरात हुँदै होईन । लिम्बुवान र खम्बुवान सक्कली हो, किरात दाबी नक्कली हो । यो झुटो राजनीति हो ।
पक्का झुटो !
