16/09/2026
𝐄𝐃𝐈𝐓𝐎𝐑𝐘𝐀𝐋 | 𝐏𝐫𝐨𝐭𝐞𝐬𝐭𝐚: 𝐊𝐚𝐩𝐚𝐧𝐠𝐲𝐚𝐫𝐢𝐡𝐚𝐧 𝐨 𝐓𝐢𝐧𝐢𝐠 𝐧𝐠 𝐁𝐚𝐲𝐚𝐧?
Kung karapatan ang magpahayag, bakit tila kasalanan ang manindigan? Sa gitna ng mga suliraning bumabalot sa bansang kinikilala ang kalayaan sa pagpapahayag, ang pagkaaresto sa limang paralegal na lumahok sa protesta kontra-Pax Silica sa BGC, Taguig City, ay isang pangyayaring hindi dapat talikuran. Sa halip na hadlangan ang mga tinig ng pagtutol, mahalagang pagtuunan ng pansin ang kanilang mga hinaing.
Batay sa ulat, inaresto sina Daya Juliano, Mara Peralta, Jona Yang, Kenneth Castor, at RC Placido noong Setyembre 10, 2026. Sila ay nahaharap sa mga kaso, kabilang ang alarms and scandals, resistance and disobedience, direct assault, at tumults and disturbances of public order. Inilahad din ang pagkodena ng grupong BAYAN ang marahas na disperal at pag-arestio sa mga nagpoprotesta.
Malinaw na may tungkulin ang mga awtoridad sa pagpapanatili ng kaayusan. Gayunpaman, ang pagpapanatili ng kapayapaan ay hindi dapat maging dahilan upang talikuran ang karapatang manawagan. Ang pagpapatupad ng batas ay dapat maihain ng patas, makatao, at may paggalang sa dignidad ng bawat isa.
Higit na nakababahala ang ulat ng UPLB Perspective tungkol sa isang pulis na sinasabing nag-utos na kaladkarin ang mga paralegal at nagpahayag ng kawalan ng pagrespeto sa karapang pantao. Kung mapapatunayan ang alegasyong ito, nararapat lamang na magkaroon ng masusing imbestigasyon at pagharap ng may pananagutan. Ang uniporme ay simbolo ng tungkulin, hindi kalasag sa pananagutan o pahintulot sa paglapastangan sa karapatan ng sinuman.
Kasabay nito, nanawagan ang UP Office of the Student Regent (OSR) ng agarang pagpapalaya kay Kenneth Castor at hinimok ang UP system, mga konseho ng mag-aaral, indibidwal, at kaugnay na organisasyon na kondenahin ang inilarawang ilegal na pag-aresto. Ipinapahiwatig nito ang panawagang igalang ang karapatan ng mga mag-aaral at mamamayang naninindigan para sa kapakanan ng bayan.
Hindi dapat ituring kalaban o kaaway ang mga mamamayang tumitinig para sa ikabubuti ng bayan, hindi ng mga dayuhan at ng mga mayayaman. Ang kanilang pahayag ay nararapat na dinggin, hindi pigilin, sa pamamagitan ng pagpoprotesta naipaaabot nila ang mga isyung nangangailangan ng agarang tugon, walang pagprotesta kung makatarungan, patas at tama ang pamamalakad ng mga kinauukulan. Ang pagtugon sa kanila ay hindi pagsang-ayon sa lahat ng kanilang mga sinasabi, kundi pagkilala sa kanilang karapatang magpahayag at makilahok sa mga usapin sa publiko.
Buong paninindigan sa mga awtoridad na itigil ang anumang uri ng pang-aabuso sa mga mamamayang tumitinig. Ang karapatang magpahayag ay hindi pribelehiyong maaaring bawiin basta-basta, kundi isang pangunaging karapatang dapat ipagtanggol at ipaglaban. Ipatupad ang batas ng may katarungan, panagutin ang sinumang tunay na lumabag, at maitatawag itong batas na makabuluhan dahil ipinatitibay nito ang demokrasya—isang lipunang nagbibigay-halaga sa malayang pagpapahayag, at hindi natatakot sa tinig ng mamamayan, hindi batas na ginagamit upang supilin ang kanilang mga pahayag. Sa isang malayang bansa, ang tinig ng mamamayan ay dapat pakinggan, hindi limitahan.
__________________________________
Isinulat ni :
Princess Arn Balanditan
Ini-Anyo nina :
Rhianne Ramos | Punong Taga-Anyo
James Porazo | Punong Patnugot