Narodowe Archiwum Cyfrowe

12/10/2026

Nieznany Andrzej Wajda na fotografiach z zasobu Narodowe Archiwum Cyfrowe. Archiwa Państwowe, Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Teatr 6. piętro zapraszają na wernisaż wystawy „Wajda/Czapliński intymnie”.

Spotkanie z samym autorem zdjęć, Czesławem Czaplińskim, odbędzie się 19 października 2026 r. o godz. 18.00 w Sali Gałczyńskiego Teatr 6. piętro w Warszawie, który jest partnerem wydarzenia. Fotograf opowie o współpracy z Mistrzem oraz zdradzi nieznane historie zza kulis. Wstęp wolny❗

🔗Link do strony wydarzenia w komentarzu👇

Wystawa będzie prezentowana od 19 października do 19 listopada 2026 r. na Placu Centralnym przed głównym wejściem do Pałac Kultury i Nauki Warszawa i będzie dostępna bezpłatnie dla wszystkich odwiedzających🏙

Patronami honorowymi są: Polski Instytut Sztuki Filmowej, Centrum Kultury Filmowej im. Andrzeja Wajdy, Stowarzyszenie Filmowców Polskich oraz Wajda School & Studio Szkoła Wajdy. Wystawa została sfinansowana ze środków Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Patronami medialnymi są: Filmweb, Polska Agencja Prasowa, Rzeczpospolita, naszemiasto.pl.

09/10/2026

10. rocznica śmierci Andrzeja Wajdy 🕯

9 października 2016 roku zmarł Andrzej Wajda, jeden z najwybitniejszych reżyserów w historii polskiego kina i laureat Honorowego Oscara za całokształt twórczości. Jego twórczość na trwałe wpisała się w polską kulturę, kształtując wrażliwość kolejnych pokoleń. 🎬

Z okazji tej rocznicy prezentujemy nową odsłonę podcastu Narodowego Archiwum Cyfrowego. W pierwszym odcinku Klaudia Obrębska rozmawia z fotografem Czesławem Czaplińskim o Andrzeju Wajdzie. Darczyńca Archiwa Państwowe dzieli się osobistymi wspomnieniami o Mistrzu oraz opowiada o okolicznościach powstania fotografii, które dziś znajdują się w zasobie Narodowego Archiwum Cyfrowego. 📸

📢 A już wkrótce te wyjątkowe kadry udostępnimy szerszej publiczności❗️Więcej informacji niebawem. 📅

👉 Tymczasem zapraszamy do wysłuchania pierwszego odcinka podcastu.🎙

07/10/2026

7 października 1879 roku uchwałą Rady Miasta Krakowa powołano do życia Muzeum Narodowe w Krakowie. 🏣

Pierwsza siedziba Muzeum mieściła się w Sukiennicach na Rynku Głównym, a symbolicznym początkiem jego zbiorów stał się dar Henryka Siemiradzkiego - monumentalne „Pochodnie Nerona”, wpisane do inwentarza jako dzieło nr 1. 🎨

Przez niemal 150 lat kolekcja MNK wzbogacała się dzięki hojności artystów, kolekcjonerów i mecenasów. Dziś obejmuje setki tysięcy obiektów - od malarstwa i rzeźby, przez numizmaty i rzemiosło artystyczne, po architekturę, design i sztukę współczesną. To właśnie tutaj znajdują się arcydzieła światowej klasy, m.in. „Dama z gronostajem” Leonarda da Vinci i „Pejzaż z miłosiernym Samarytaninem” Rembrandta (oddział MNK - Muzeum Książąt Czartoryskich), a także prace najwybitniejszych polskich twórców, takich jak Jan Matejko, Józef Chełmoński, Julian Fałat czy Stanisław Wyspiański. 🖼

W naszej dzisiejszej galerii prezentujemy fotografie ukazujące zaplecze Muzeum Narodowego w Krakowie oraz jego pracowników w okresie II Rzeczypospolitej. 📸

05/10/2026

📢 „Wokół Starego Miasta. Warszawa na archiwalnych fotografiach z Narodowego Archiwum Cyfrowego” - nowa wystawa Narodowego Archiwum Cyfrowego❗

👉 Już od dziś w galerii przy trasie W-Z w Warszawie możecie zobaczyć archiwalne fotografie okolic Starego Miasta.
Zajrzyjcie na plac Zamkowy i Krakowskie Przedmieście z lat 20. i 30. XX wieku, zobaczcie, jak wyglądał Rynek Starego Miasta i okolice Pałacu Staszica tuż po wojnie oraz jak miasto podnosiło się z ruin. Naszą archiwalną podróż kończymy na przełomie lat 70. i 80. XX wieku. Wśród prezentowanych zdjęć znajduje się także fotografia Galerii W-Z z 1949 roku!

Zapraszamy wszystkich miłośników Warszawy i nie tylko!

📍 Wystawa: „Wokół Starego Miasta. Warszawa na archiwalnych fotografiach z Narodowego Archiwum Cyfrowego”
📅 Kiedy: 5.10-18.10.2026
📌 Gdzie: Galeria W-Z (wejście przy ruchomych schodach na Stare Miasto, Warszawa)

02/10/2026

👉 175 lat temu urodził się Ferdinand Foch 🇫🇷

Marszałek Francji, marszałek polny Wielkiej Brytanii i marszałek Polski. Wybitny dowódca I wojny światowej, ale także jeden z największych przyjaciół odradzającej się Polski.

To właśnie dzięki jego zdecydowanej postawie 16 lutego 1919 roku w Trewirze Niemcy zostały zmuszone do zaprzestania działań zbrojnych przeciwko Powstaniu Wielkopolskiemu. Uznano wówczas zdobycze powstańców, a Armia Wielkopolska została potraktowana jako część wojsk sprzymierzonych.

Ferdinand Foch wspierał również formowanie we Francji Błękitnej Armii gen. Józefa Hallera, przyczyniając się do jej uzbrojenia i wyposażenia. Miał także znaczący wpływ na postanowienia Traktatu Wersalskiego, dzięki którym w granicach II Rzeczypospolitej znalazły się m.in. Bydgoszcz, Toruń, Leszno, Rawicz i Zbąszyń. 🇵🇱

W uznaniu zasług dla Polski 5 lutego 1921 roku Józef Piłsudski odznaczył go Krzyżem Virtuti Militari, a w 1923 roku Ferdinand Foch został mianowany marszałkiem Polski. 🎖

Prorocze okazały się jego słowa wypowiedziane po podpisaniu Traktatu Wersalskiego: „To nie jest traktat pokojowy. To jest zawieszenie broni na 20 lat.”
Marszałek Ferdinand Foch zmarł 20 marca 1929 roku w Paryżu. Pozostaje symbolem polsko-francuskiej przyjaźni i jednym z tych, którzy w kluczowych momentach wsparli walkę o niepodległość Polski.

W naszej dzisiejszej galerii przypominamy tę wyjątkową postać na archiwalnych fotografiach z zasobu Narodowego Archiwum Cyfrowego. 📸

30/09/2026

📢 30 września - Dzień Archiwisty 📜

Dziś obchodzimy Dzień Archiwisty. Z tej okazji składamy wszystkim Archiwistkom i Archiwistom oraz pracownikom Archiwów Państwowych najlepsze życzenia. Życzymy wielu satysfakcji z pracy nad digitalizacją i opracowywaniem źródeł historycznych oraz radości z odkrywania tajemnic przeszłości. 💐🎉

A ponieważ dziś przypada również Międzynarodowy Dzień Podcastu, zachęcamy do wysłuchania podcastów Narodowego Archiwum Cyfrowego. 🎧

W naszych audycjach odsłaniamy kulisy pracy w NAC, opowiadamy o fotografii i materiałach archiwalnych oraz dzielimy się pasją do historii utrwalonej na zdjęciach.
Linki do wszystkich odcinków znajdą Państwo w komentarzu. 👇

👉 A już w październiku ruszamy z kolejną serią podcastów❗️

Tym razem Klaudia Obrębska będzie rozmawiać nie tylko z pracownikami NAC, ale także z Darczyńcami. Usłyszycie opowieści o najciekawszych zbiorach fotograficznych, ich twórcach oraz historiach, które kryją się za zdjęciami. Bo pamiętajcie: każde zdjęcie ma swoją historię!

📢 Przygotowaliśmy także odcinek specjalny z okazji Roku Andrzeja Wajdy. 🎥

Śledźcie nasze media społecznościowe, aby być na bieżąco! 📲

28/09/2026

🍎 28 września - Światowy Dzień Jabłka 🍎

Dziś jest doskonała okazja, by sięgnąć po jeden z najpopularniejszych owoców w Polsce. Właśnie trwa sezon na jesienne odmiany jabłek, a stragany i bazarki kuszą bogactwem kolorów, smaków i aromatów.

Jabłka są pyszne w wielu odsłonach i oczywiście doskonale sprawdzają się w domowej kuchni. Jak pisał Jan Brzechwa:
„Duszone są jabłka, pieczone są jabłka,
I z jabłek szarlotka, i placek, i babka!” 😉

Zapraszamy do obejrzenia naszej dzisiejszej owocowej galerii z zasobu Narodowego Archiwum Cyfrowego. 📸🍏🍎

Jaka jest Wasza ulubiona odmiana jabłek?

24/09/2026

🚂 100 lat Polskich Kolei Państwowych‼️

24 września 1926 roku prezydent Ignacy Mościcki podpisał rozporządzenie o utworzeniu przedsiębiorstwa Polskie Koleje Państwowe (PKP). Powstała instytucja, której zadaniem było zjednoczenie i zarządzanie koleją na obszarze II Rzeczypospolitej oraz rozwój nowoczesnego systemu transportowego po latach zaborów. 🇵🇱

Wcześniej ziemie odrodzonej Polski obejmowały trzy odrębne systemy kolejowe, odziedziczone po państwach zaborczych. Utworzenie PKP było ważnym krokiem w budowaniu spójnej infrastruktury młodego państwa. 🚉

Z okazji tej wyjątkowej rocznicy rok 2026 został ustanowiony przez Sejm RP Rokiem Polskiej Kolei. 🚄

Przypominamy również o ogólnopolskiej inicjatywie społecznej Archiwa Państwowe i PKP S.A. . „Pamięć Kolejowych Pokoleń w Archiwach Państwowych”. Link do szczegółów akcji znajdziecie w komentarzu. 👇

A dziś zapraszamy Was do archiwalnej podróży koleją poprzez fotografie z zasobu Narodowego Archiwum Cyfrowego, ukazujące świat kolei w okresie II Rzeczypospolitej. 📸

21/09/2026

21/09/2026

📅 21 września obchodzimy w Polsce Dzień Służby Celnej.

Święto to ustanowiono, aby podkreślić rolę Służby Celnej w funkcjonowaniu państwa, gospodarce i życiu społecznym.

W okresie II Rzeczypospolitej Straż Celna była główną umundurowaną formacją graniczną, odpowiedzialną za ochronę granic oraz kontrolę celną. W latach 1922-1928 pełniła służbę na granicach z Niemcami, Czechosłowacją, Rumunią oraz Wolnym Miastem Gdańskiem. W 1928 roku została rozwiązana, a na jej bazie oraz Korpusu Ochrony Pogranicza utworzono jednolitą Straż Graniczną. 🇵🇱

W naszej dzisiejszej galerii prezentujemy fotografie dokumentujące codzienną pracę funkcjonariuszy Straży Celnej i Straży Granicznej w okresie II Rzeczypospolitej. 📸