26/08/2026
Od pasywnego świadka do ratownika 💪🏻
W sytuacji zagrożenia życia liczy się każda sekunda. Często to nie profesjonalne służby ratunkowe, ale przypadkowi świadkowie zdarzenia są pierwsi na miejscu wypadku. Aby zwykły przechodzień potrafił bez wahania podjąć resuscytację krążeniowo-oddechową (RKO), potrzebna jest wiedza, ale przede wszystkim – praktyka.
Ochotnicza Straż Pożarna w Woli Radziszowskiej zrobiła właśnie milowy krok w stronę podniesienia bezpieczeństwa mieszkańców całego regionu.
Jednostka OSP w Woli Radziszowskiej pozyskała grant w ramach Programu „Pomoc ma znaczenie – Edycja 2026”, organizowanego przez Grupę Cichy-Zasada.
Głównym punktem projektu był zakup zaawansowanego, profesjonalnego fantoma szkoleniowego RescuePhantom. Manekin odzwierciedla dorosłego człowieka, posiada realistyczne proporcje ciała i układ kończyn, co pozwala na ćwiczenie ewakuacji i transportu fizycznie dorosłej osoby. Drogi oddechowe są w pełni drożne, co pozwala na wprowadzanie rurek nosowo-gardłowych, ustno-gardłowych oraz przyrządów nadgłośniowych (np. rurek krtaniowych, I-gel) i pracę z maską twarzową oraz workiem samorozprężalnym (Ambu). Daje również możliwość wykonywania procedury odsysania wydzielin. Manekin posiada elastyczne połączenia stawowe, które zastępują kruche i podatne na złamania plastikowe szkielety wewnętrzne. Dzięki temu stawy pracują w naturalny sposób pod obciążeniem, ułatwiając np. ubieranie, układanie na noszach czy wyciąganie z ciasnych przestrzeni bez ryzyka mechanicznego uszkodzenia. W okolicy pachy znajduje się specjalna kieszeń imitująca głęboką ranę, co umożliwia fizyczny trening upychania rany. Możliwe jest częściowe odłączenie kończyn, co pozwala na realizację scenariuszy z amputacją urazową. W zestawie znajdują się dołączane małe rany symulujące urazy penetracyjne. Konstrukcja klatki piersiowej umożliwia prowadzenie resuscytacji krążeniowo-oddechowej (uciski i wentylację). Fantom dostarczony został z głośnikiem oraz dedykowaną aplikacją. Pozwala to na zdalne odtwarzanie dźwięków fizjologicznych (np. świsty oddechowe, rzężenia, krztuszenie się) oraz odgłosów otoczenia (krzyk pacjenta, wybuchy, syreny), podnosząc realizm miejsca wypadku.
Realizacja projektu rozpoczęła się w lipcu od prac organizacyjnych i zakupów sprzętowych, natomiast główna faza edukacyjna przypadła na sierpień.
Strażacy z Woli Radziszowskiej postawili na całkowitą ogólnodostępność i inkluzywność – udział w szkoleniach był w pełni bezpłatny i nie wymagał wcześniejszych zapisów. Swoje umiejętności mieszkańcy mogli przetestować 15 i 16 sierpnia podczas dwóch kluczowych wydarzeń integrujących lokalną społeczność: corocznego Odpustu Parafialnego oraz akcji krwiodawstwa.
Podczas odpustu zaprezentowaliśmy kluczowe zasady resuscytacji krążeniowo-oddechowej (RKO), dając wszystkim chętnym możliwość praktycznego poćwiczenia uciśnięć klatki piersiowej i wdechów ratowniczych na fantomie. Z kolei wybór akcji krwiodawstwa również nie był przypadkowy – krwiodawcy to naturalni liderzy empatii. Podczas oczekiwania na zabieg lub w trakcie regeneracji mogli skorzystać ze stanowiska warsztatowego i obok daru krwi zabrać ze sobą cenne umiejętności ratownicze. Na miejscu zaprezentowaliśmy im praktyczne techniki bezpiecznego przenoszenia osób poszkodowanych. Dzięki temu, że na akcję przybywają krwiodawcy z sąsiednich gmin, zasięg projektu wykroczył daleko poza granice samej miejscowości.
Unikalnym aspektem projektu było czynne włączenie Młodzieżowej Drużyny Pożarniczej. Młodzi adepci pożarnictwa nie tylko uczą się prawidłowych nawyków ratowniczych od najmłodszych lat, ale stają się ambasadorami wiedzy medycznej w swoich rodzinach i szkołach. Podczas pokazów również młodzież pod nadzorem starszych strażaków pokazywała rówieśnikom i seniorom, że obsługa fantoma i udzielanie pierwszej pomocy nie jest skomplikowane.
Kluczowym filarem sukcesu inicjatywy była szeroka współpraca partnerów lokalnych. Projekt wsparli m.in. Sołtys Woli Radziszowskiej, Szkoła Podstawowa oraz Regionalne Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa. Niezwykle istotną rolę odegrała Młodzieżowa Drużyna Pożarnicza.
Co ważne, projekt ma charakter trwale cykliczny. Fantom RescuePhantom pozostanie na stałe na wyposażeniu jednostki OSP i będzie dostępny również do ćwiczeń dla mieszkańców. Ponadto sprzęt posłuży do organizowania wspólnych ćwiczeń ratowniczych z innymi jednostkami OSP z terenu gminy Skawina i województwa małopolskiego.
Grupa Cichy-Zasada
Czesław Blak
Sołectwo Wola Radziszowska
Zespół Placówek Oświatowych w Woli Radziszowskiej
Regionalne Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa w Krakowie
Phantom Rescue
OSP Wola Radziszowska
