17/08/2024
Мазмунан янги ва технологик сайловларга старт берилди
Бугун, 26 июль куни Марказий сайлов комиссиясининг навбатдаги мажлиси ва бир қатор тадбирлари бўлиб ўтди.
Жорий йилда Олий Мажлис Қонунчилик палатаси ва халқ депутатлари Кенгашлари сайловини Конституция ва қонунларга тўла мувофиқ ҳолда юқори савияда ўтказиш кун тартибининг асосий масаласи бўлди.
Ўзбекистон Республикаси Конституциясининг 128-моддасига кўра, Олий Мажлис Қонунчилик палатаси ва халқ депутатлари Кенгашлари сайлови уларнинг ваколат муддати тугайдиган йил октябрь ойининг учинчи ўн кунлиги биринчи якшанбасида ўтказилиши белгиланган.
Олий Мажлис Қонунчилик палатаси ва халқ депутатлари Кенгашлари депутатларининг ваколат муддати 2024 йилда тугашини инобатга олиб, сайловлар жорий йилнинг 27 октябрида ўтказилиши ва сайлов кампанияси 26 июлдан бошланиши ҳақида Марказий сайлов комиссиясининг қарори қабул қилинди.
Қайд этиш керакки, ушбу сайловлар Конституциямизда белгилаб берилган мутлақо янги ижтимоий-сиёсий муҳитда ўтказилаётганлиги алоҳида аҳамият касб этади.
Мажлисда таъкидланганидек, бу сайловларнинг ўзига хослиги қуйидагиларда намоён бўлади.
Биринчидан, Ўзбекистон тарихида илк бор Олий Мажлис Қонунчилик палатаси сайловлари аралаш сайлов тизими, яъни мажоритар-пропорционал тизим асосида ўтказилади.
Депутатларнинг 75 нафари бевосита мажоритар тизим асосида, яъни сайловчилар ўзларига мақбул номзодларга овоз бериши йўли билан, қолган 75 нафари эса, пропорционал тизим бўйича сиёсий партияларга берилган овозлар асосида сайланишади.
Иккинчидан, барча даражадаги сайлов комиссиялари фаолияти, уларнинг сайлов жараёнлари иштирокчилари билан ўзаро муносабатлари тўлиқ рақамлаштирилди. Эндиликда сайлов тартиботларидаги бюрократия, ортиқча вақт сарфи ва ҳужжатлар ҳаракати қисқартирилди.
Учинчидан, сайлов қонунчилиги илғор демократик стандартларга мос равишда тубдан такомиллаштирилди. Жумладан, сайлов органларининг Марказий сайлов комиссияси бошчилигидаги янги тизими жорий этилди, сиёсий партиялар томонидан депутатликка номзодларни кўрсатишда аёлларнинг улуши камида 40 фоиз бўлиши белгиланди. Бундан ташқари, депутатликка номзод сайланиши учун сайловчиларнинг нисбий кўпчилиги овозини олиши белгиланди. Унга кўра, номзод тегишли сайлов округида бошқа номзодларга нисбатан кўпроқ овоз тўплаган тақдирда депутат бўлиб сайланиши мумкин бўлади ва шу орқали такрорий овоз беришни ташкил этиш талаб этилмайди.
Тўртинчидан, сайлов Янгиланган Конституция мустаҳкамлаган кучли парламентаризм ва жойларда вакиллик органларининг ваколатлари сезиларли даражада кучайтирилган шароитда ўтади. Хусусан, Қонунчилик палатасининг мутлақ ваколатлари амалдаги 5 тадан 12 тага, Сенатда эса,
12 тадан 18 тага кўпайтирилди. Парламентнинг ижро этувчи, суд, ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органлар ва махсус хизматлар фаолияти устидан назорат функциялари кенгайтирилди. Ҳокимларнинг халқ депутатлари Кенгашларига раҳбарлик қилиши бекор қилинди. Давлат ҳаётининг муҳим масалаларини ҳал этишда вакиллик органларининг ролини ошириш мақсадида аввал ҳокимлар ваколатида бўлган 33 та ваколатлар маҳаллий Кенгашларга ўтказилди.
Мажлисда мазкур сайлов мамлакатимизда демократик давлатчиликнинг ёрқин намунаси, фуқароларимизнинг сайлаш ва сайланиш, давлат органларини демократик тарзда шакллантиришда иштирок этишга бўлган конституциявий ҳуқуқларини рўёбга чиқаришда муҳим аҳамиятга эга эканлиги алоҳида таъкидланди.
Сайловда Қонунчилик палатасининг 150 нафар депутати, Сенатнинг 56 нафар аъзоси, Қорақалпоғистон Республикаси Жўқорғи Кенгеси 65 нафар депутати, вилоятлар ва Тошкент шаҳар, 208 та туман (шаҳар) Кенгашлари депутатлари сайланади. Шунга кўра, 30 мингга яқин номзодлар, 90 мингга яқин уларнинг ишончли вакиллари сайлов жараёнида фаол иштирок этиши ҳамда 120 мингдан ортиқ сайлов комиссиялари аъзолари ташкилотчи сифатида, 70 мингдан ортиқ маҳаллий ва хорижий (халқаро) кузатувчилар иштироки кутилмоқда.
Сайловнинг мамлакат ҳаётидаги алоҳида ўрнини эътиборга олиб, ушбу жараёнда фуқароларни кенг жалб этиш мақсадида Марказий сайлов комиссияси томонидан 27 октябрдаги сайлов “Менинг танловим – обод Ватаним” шиори остида ўтказилиши эълон қилинди.
Тадбир доирасида сайловнинг технологик янгилиги сифатида ишга туширилган “E-saylov” ахборот тизимининг тақдимоти ҳам бўлиб ўтди.
“E-saylov” ахборот тизими орқали сайлов комиссияларининг сиёсий партиялар, номзодлар, кузатувчилар ва оммавий ахборот воситалари билан деярли 60 турдаги муносабатлари тўлиқ электрон тарзда амалга оширилади.
Ахборот тизими бошқа электрон платформалар билан интеграция қилинган бўлиб, сайловдаги кўпгина тартиб-таомиллар инсон омилисиз тўлиқ автоматлаштирилган тарзда амалга оширилади.
Мазкур тизимда 400 мингга яқин сайлов жараёни иштирокчилари, жумладан сайлов комиссиялари аъзолари, депутатликка номзодлар, кузатувчиларга оид катта маълумотлар базаси шаклланади. Ахборот тизимидан 32 минг нафар сайлов жараёни иштирокчилари профессионал тарзда фойдаланишади. Фойдаланувчилар билан 40 турдаги SMS-хабарномалар орқали мулоқот ўрнатилади.
“E-saylov” ахборот тизимида фуқаролар учун ҳам сайловга оид ахборотларни олишда бир қатор қулайликлар жорий этилган. Хусусан, ахборот тизими сайловчилар ва сайлов участкаларига оид статистик маълумотларни олиш, барча турдаги сайловлар бўйича депутатликка номзодлар ҳақида ахборотга эга бўлиш, интерактив хариталарда депутатликка номзодлар ва уларнинг таржимаи ҳоли билан танишиш имконини беради.
Мажлисда қайд этилганидек, “E-saylov” ахборот тизими сайловларни технологик ва очиқлик жиҳатдан мутлақо янги босқичга олиб чиқмоқда.
Таъкидлаш керакки, Сайлов кодексининг 37-моддасига кўра, Қонунчилик палатаси ва маҳаллий Кенгашлар депутатлигига номзод кўрсатиш ҳуқуқига сиёсий партиялар эга.
Сайловда иштирок этиш учун сиёсий партиялар сайлов кампанияси бошланганлиги эълон қилинган кундан камида тўрт ой олдин Адлия вазирлиги томонидан рўйхатга олинган бўлиши ва партиянинг сайловда иштирок этишини қўллаб-қувватловчи камида 40 минг сайловчининг имзосини тўплаши лозим.
Бундан ташқари, комиссия мажлисида сайловни ўтказиш билан боғлиқ тадбирларни сайлов қонунчилигида белгиланган муддатларда босқичма-босқич ўтказилишини таъминлаш юзасидан календарь режа тасдиқланди. Мажлисда таъкидланганидек, Марказий сайлов комиссияси холис ва мустақил конституциявий орган сифатида бўлажак сайловга тайёргарлик кўриш ва ўтказиш билан боғлиқ барча тадбирларни миллий қонунчилик, халқаро сайлов стандартларига тўла мувофиқ ҳолда очиқ ва ошкора ўтказилишини таъминлаш бўйича барча чораларни кўради.
Мажлисда шунингдек, Марказий сайлов комиссияси ҳузурида Матбуот маркази ташкил этилди.
Марказий сайлов комиссияси
A New and Technological Approach to Elections Begins
The Central Election Commission held a meeting and a series of events today, July 26th. The primary agenda item was the preparation and high-level accomplishment of the upcoming elections for the Legislative Chamber of the Oliy Majlis and the Councils of People's Deputies in full compliance with the Constitution and laws.
According to Article 128 of the Constitution of the Republic of Uzbekistan, elections for the Legislative Chamber of the Oliy Majlis and the Councils of People's Deputies are scheduled to take place on the first Sunday of the third ten-day period of October in the year their term expires. Considering that the term of the deputies of the Legislative Chamber of the Oliy Majlis and the Councils of People's Deputies ends in 2024, the elections will be held on October 27th of this year, and the election campaign will begin on July 26th, as decided by the Central Election Commission.
These elections mark a significant departure from the past, taking place in a new socio-political environment as stipulated by our Constitution. The meeting underscored the unique features of these elections, which include:
1. For the first time in Uzbekistan's history, the Legislative Chamber of the Oliy Majlis elections will be conducted using a mixed electoral system, combining majoritarian and proportional systems. This significant change will see seventy-five deputies elected directly through the majoritarian system, where voters vote for specific candidates. The remaining seventy-five deputies will be elected based on votes cast for political parties under the proportional system.
2. One of the most significant advancements is the full digitization of election commissions' activities at all levels and their interactions with participants in the election process. This development significantly reduces bureaucracy, time, and document handling in election procedures, ushering in a new era of efficiency in our electoral system.
3. Our election legislation has been fundamentally improved to align with advanced democratic standards. These improvements include introducing a new system for election bodies led by the Central Election Commission and requiring political parties to ensure that at least 40% of their candidates for deputy positions are women. Additionally, a candidate must receive a relative majority of votes to be elected. If a candidate gets more votes than other candidates in their respective electoral district, they will be elected without needing a repeat vote.
4. The elections are taking place in conditions of significantly strengthened parliamentarianism and the powers of representative bodies at the local level, as established by the Updated Constitution. Specifically, the absolute powers of the Legislative Chamber have increased from 5 to 12, and those of the Senate from 12 to 18. The parliament's oversight functions over the activities of executive, judicial, law enforcement agencies, and special services have been expanded. The institution of hokims leading local Councils of People's Deputies is being abolished. To enhance the role of representative bodies in resolving important state issues, 33 powers previously held by hokims have been transferred to local Councils.
The meeting underscored the significance of these elections as a vivid example of democratic state-building in our country and an essential means for citizens to exercise their constitutional rights to vote and be elected to democratic state bodies. The elections will involve the election of 150 deputies to the Legislative Chamber, 65 members to the Senate, 65 deputies to the Jokargy Kenes of the Republic of Karakalpakstan, deputies to 208 district (city) Councils in the regions and Tashkent city, with around 30,000 candidates and nearly 90,000 trusted representatives actively participating. Over 120,000 election commission members and more than 70,000 citizens and international observers are expected to participate in the election process.
Considering the important role of elections in state life and with the aim of widely engaging citizens in this process, the Central Election Commission announced that the elections will be held on October 27th under the slogan “My Choice—My Prosperous Homeland.”
The 'E-Saylov' information system is a key tool in making the election process more transparent and accessible. It facilitates around 60 interactions between election commissions, political party candidates, observers, and the media entirely electronically. Integrated with other electronic platforms, the system automates many procedures in the election process without human intervention. This system forms an extensive database of nearly 400,000 participants in the election process, including election commission members, candidates, and observers. Around 32,000 participants will professionally use the information system, which includes communication through 40 types of SMS notifications.
For citizens, the "E-Saylov" information system introduces several conveniences in obtaining election-related information. Specifically, it provides statistical data on voters and polling stations, information on candidates for various elections, and interactive maps to learn about candidates and their biographies.
The meeting emphasized that the "E-Saylov" information system represents a new level of technological advancement and transparency in elections.
It was also noted that according to Article 37 of the Election Code, political parties have the right to nominate candidates for deputies to the Legislative Chamber and local Councils.
To participate in the elections, political parties must have been registered by the Ministry of Justice at least four months before the announcement of the election campaign and collect at least 40,000 signatures supporting their participation.
Additionally, the meeting approved a calendar plan to ensure that the activities related to conducting the elections are carried out step-by-step within the timelines specified by election legislation. The Central Election Commission, as an impartial and independent constitutional body, will take all necessary measures to prepare for and conduct the upcoming elections in full compliance with national legislation and international election standards, ensuring the process is open and transparent.
A Press Center has also been established under the Central Election Commission.
Central Election Commission
of the Republic of Uzbekistan
Дан старт содержательно новым и технологичным выборам
Сегодня, 26 июля, состоялось очередное заседание и ряд других мероприятий Центральной избирательной комиссии.
Основным вопросом повестки дня заседания стало проведение в текущем году в полном соответствии с Конституцией и законами, а также на высоком организационном уровне выборов в Законодательную палату Олий Мажлиса и Кенгаши народных депутатов.
В соответствии со статьей 128 Конституции Республики Узбекистан выборы в Законодательную палату Олий Мажлиса Республики Узбекистан и Кенгаши народных депутатов проводятся в год истечения срока их полномочий – в первое воскресенье третьей декады октября.
С учетом истечения срока полномочий депутатов Олий Мажлиса и Кенгашей народных депутатов в 2024 году принято постановление Центральной избирательной комиссии о проведении выборов 27 октября и начале избирательной кампании с 26 июля текущего года.
Следует отметить, что особую важность представляет то, что предстоящие выборы проходят в совершенно новой общественно-политической обстановке, определенной Конституцией.
Как было отмечено на заседании, уникальность этих выборов заключается в следующем:
Во-первых, выборы в Законодательную палату Олий Мажлиса впервые в истории Узбекистана пройдут на основе смешанной, то есть мажоритарно-пропорциональной системы.
75 депутатов будут избираться непосредственно по мажоритарной системе, когда избиратели голосуют за конкретных лиц, а оставшиеся
75 – по пропорциональной системе путем голосования за политические партии.
Во-вторых, деятельность избирательных комиссий всех уровней, их взаимодействие с участниками избирательных процессов были полностью цифровизированы. Таким образом, в избирательных процедурах минимизированы бюрократия, чрезмерная трата времени и излишний документооборот.
В-третьих, полностью усовершенствовано избирательное законодательство в соответствии с передовыми демократическими стандартами. В частности, введена новая система избирательных органов во главе с Центральной избирательной комиссией. Определено, что минимум 40 процентов от числа выдвигаемых кандидатов в депутаты политическими партиями должны составлять женщины. Кроме того, установлено, что для избрания депутатом достаточно получить голоса относительного большинства избирателей. Соответственно, кандидат считается избранным, если он наберет больше голосов, чем другие кандидаты в соответствующем избирательном округе, и, в результате чего, отпадает необходимость в проведении повторного голосования.
В-четвёртых, выборы проходят в условиях значительного усиления парламентаризма и полномочий представительных органов на местах, закреплённых обновлённой Конституцией. В частности, абсолютные полномочия Законодательной палаты увеличены с нынешних 5 до 12,
а Сената — с 12 до 18. Расширены контрольные функции парламента над деятельностью исполнительных, судебных, правоохранительных органов и специальных служб. Упраздняется институт руководства хокимами местными Кенгашами народных депутатов. В целях повышения роли представительных органов в решении важных вопросов государственной жизни, 33 полномочия, ранее находившиеся в ведении хокимов, переданы местным Кенгашам.
На заседании было особо подчеркнуто, что предстоящие выборы являются примером демократической государственности в нашей стране, имеют важное значение в деле реализации конституционных прав граждан избирать и быть избранными, участвовать в демократическом формировании государственных органов.
На выборах будут избраны 150 депутатов Законодательной палаты, 56 членов Сената, 65 депутатов Жокаргы Кенеса Республики Каракалпакстан, а также депутаты областных, Ташкентского и 208 районных (городских) Кенгашей. Таким образом, в избирательном процессе ожидается активное участие около 30 тысяч кандидатов и около 90 тысяч их доверенных лиц, а также участие более 120 тысяч членов избирательных комиссий в качестве организаторов и более 70 тысяч местных и зарубежных (международных) наблюдателей.
Учитывая важную роль выборов в жизни государства и в целях широкого привлечения граждан в данный процесс, Центральной избирательной комиссией было объявлено о проведении выборов
27 октября под девизом «Мой выбор – моя процветающая Родина».
В рамках мероприятия в качестве технологического новшества в проведении выборов была презентована новая информационная система
«E-saylov».
Посредством информационной системы «E-saylov» 60 видов взаимодействия избирательных комиссий с политическими партиями, кандидатами, наблюдателями и СМИ будет осуществляться полностью
в электронном виде.
Данная электронная система, будучи интегрированной с другими электронными платформами, позволяет осуществлять избирательные процедуры автоматически, без человеческого фактора.
В данной системе будет сформирована большая информационная база (big data), около 400 тысяч участников избирательного процесса,
а именно члены избирательных комиссий, кандидаты в депутаты, наблюдатели. 32 тысячи участников избирательного процесса будут пользоваться данной информационной системой профессионально.
С пользователями будет установлена связь с помощью 40 видов смс-оповещений.
В информационной системе «E-saylov» реализован также ряд удобств и для граждан в получении информации, связанной
с выборами. В частности, информационная система позволяет получать статистическую информацию об избирателях и избирательных участках, информацию о кандидатах в депутаты на всех видах выборов, ознакомиться с кандидатами в депутаты и их биографиями через интерактивные карты.
Как было отмечено на заседании, информационная система
“E-saylov” выводит выборы на совершенно новый уровень с точки зрения технологичности и открытости.
Стоит подчеркнуть, что согласно статье 37 Избирательного кодекса право на выдвижение кандидатов в Законодательную палату и местные Кенгаши имеют политические партии.
Для участия в выборах политические партии должны быть зарегистрированы Министерством юстиции не менее чем за четыре месяца до даты объявления о начале избирательной кампании и должны собрать подписи не менее 40 000 избирателей, поддерживающих участие партии в выборах.
На заседании комиссии был утвержден календарный план, обеспечивающий поэтапную реализацию мероприятий по подготовке и проведению выборов в определенные законодательством сроки. Как отмечалось на заседании, Центральная избирательная комиссия в качестве беспристрастного и независимого конституционного органа примет все меры для того, чтобы вся деятельность, связанная с подготовкой и проведением предстоящих выборов, осуществлялась открыто и гласно в полном соответствии с национальным законодательством и международными избирательными стандартами.
Также, на заседании был образован Пресс-центр при Центральной избирательной комиссии.
Центральная избирательная комиссия

14/08/2024
25/12/2023