Gola hararge

Liiverpuul v Maanchister Yuunaayitid- Kamtu mo’ata? Tilmaamaa.

Har’a sa’a 4:00 [10:00pm] irratti Liiverpuul Maanchister Yuunaayitid waliin morkata.
Liiverpuul waancaa Piriimer Liigii bara kanaa mo’achuuf tapha baay’ee murteessaa taha.
Liiverpuul torbee tokko keessatti si’a lama Maanchister Siitii waliin taphatee milkaa’eera. Tokko Priimer Liigiidhaan kan biraa waancaa FA Kaappiif darbe.
Gama Maanchsiter Yuunaayitidiin sababa daa’imni isaa reefu dhalate jalaa du’eef Kiristaanoo Roonaaldoon hin taphatu. Kaavaanii, Luuk Shaw guutummaan akka hin taphanne barameera. Toominee fi Fireedis sababa miidhamaan hiriiruu dhiisuu malu.
Liiverpuul miidhama haaraa hin qabu. Tapaha kana eenyu mao’ata? Tilmaamaa?

Rayyaaan bahuuf waan dhihaate fakkaata Ambulance isa fuuchuudhaaf achi geessee eegaa jirti guyyaa 5niif nyaataaf dhugaatii malee jiraatee yoona gahuun isaa dandeettii Rabbii guddaati gammaduuf waan dhihaatte fakkaatti haati Rayyaaniin deesse

SEENAA GABAABDUU
NUUHOO MAHAMMAD GOOBANAA
1952 - 2022

Amajjii 19, 2022

Abbaa Urjii tiin:

Ji’a Hagayyaa tan bara 1952-a, gaafa Mahammad Goobanaa ilmii barsiisuuf Dirree Dhawaa-rraa gama ganda Warra Alii kan magaalaa xiqqoo Laga Mixee bira jirutti godaanu, Haati Warraa, Faaxumaa Aadam, ulfa ji’a shanii garaa qabdi ture.

Jiruu magaalaa guddoo keessaa baatee tan ganda baadiyaa xiqqoo tiin odoo wal hin fudhatin, Onkololeessa 05, bara 1952, Faaxuma, angafaaf, ilma dhiiraa, kan kitaabni banamee - burujni laalamee, maqaan Nuuh moggaafamuuf deeyse. Nuuh jecha afaan Hibruu irraa madde, kan hiikkaan isaa salaloo jechuu ti. Salaloon dadhabbii, yaada, hiraar, naasuu fii kkf-rraa sammuu hara baafachiisa. Kan maqaa kana beeysise Nabi Nuuhi. Nabi Nuuh, akka amantii Islaamaa fii Kiristaanaatti, nama Ergamaa Rabbii tahuun saba isaa badii-rraa gama qulqullinaatti yaame ja'ama.

Akka umriin Nuuh afur geeyseen, bara 1956 keeysa, abbaa fii haati Ganda Alii-rraa magaalaa Dirree Dhawaa, tan duraan keessa jiraachaa turanitti deebi'an. Akki san, Nuuh, joollee Ganda Gaaraa tan ededa Qafiiraa keessaa tokko taasise. Achumaan, odoo hin turin, magaalaa Dirree tan hiryoonni maqaa masoo waliif moggaasuun itti beekkamanitti, kan isaa tiis, Nuuhoo tahe.

Jalqaba bara 1961, magaalaa Dirree Dhawaa keessatti, aruuza Ugaazni ilma isaa tiif godhe-rratti, gaaffii Abdullahii Girichoo, joollee alagaa tanneen dooyaa-rraa wallisaa turaniin “mee wallee afaan keenyaa tiis takka nu dhageeysisaa khaa!” je’e. Yaroo tana, kan miya muuziqaa dhawaa ture tokko, “meeshaan muuziqaa afaan Qottuu hin beeytuu. Yo ittiin dhawan ni cabxi,” je'een.

Manguddoonni Oromoo kanneen magaalattii keeysa jiraatan, Oromoon hawaasota alagaa warra halaalaa dhufanii isaan keeysa qubatan maraan tuffatamuu kanuma baakan, arraba gurbaan dooyaarra Abdallatti gadi lallabe yaroo dhagayan haalaan nahan. Joollee isaanii mabrazatti yaammatanii, yo akka joollee alagaa sanitti wallisuu dandayan, miya muuziqaa ammayyaa tan joollee san daranii isaaniif bituu akka murteeysan gabaasaniif.

Ji'a muraasa booda, horii walitti buusaniin, miya himatan bitanii, Abuubaka Muussaa, Usmaa'il Muummadii fii Alii Shabboo harka kaayan. Isaaniis, irbuu manguddoof seenan bakkaan gayuuf, kaa'imman fedhii wallisuu fii muuziqaa dhawuu qabaniin hawwisoo maqaa Urjii Bakkalchaa moggaasaniif dhaabanii, Bitooteessa 08, bara 1962, ykn akka lakkooysa Hijraatti, Iida Ramadaanaa kan bara 1381, dooyaa gubbatti bahanii, manguddoota malees, Oromoota Magaalaa Dirree Dhawaa keessa jiraatan seenaa daawwachiisan. Gaafana Nuuhoo Goobanaa joollee umriin amata kudhanii ti ture. Umriin xiqqaattullee, seenichi gaafasii sammuu Nuuhoo keessati siidaa wallee afaan Oromoo guddoo dhaabbatte.

Sossoohinsi afaanii fii aadaa Oromoo kan Hawwisoo Urjii Bakkachaa tiin jalqabe, dafee gandoota Dirree hunda keeysa saaree, dargaggeeyyii maqaa hawwisoo Hiriyaa Jaalalaa, Biiftuu Ganamaa, Maskoob, Suuqal-ilaaqii fii Arsaletti gurmooyte bibbiqilche. Akki san mootummaa Hayle Sillaasee/Amaaraa akkaan dallanse. Wallee afaan Oromoo keessaan sab-boonummaa Oromoo kan dagaagaa jiru saffisaan qophuuf shira xaxxeen, miya muuziqaa irraa zaraftee, dargaggoota hawwisoo hidhatti guurutti seente.

Kaa'imman aadaa fii afaan isaanii guddisuun yakkaman, gariin, haala sanirra cimaa taheef muratanii, biyyarraa bahanii, bahara qaxxaamuranii, tooftaa lolaa baratanii, Qeeyroo Ganama if godhanii, karaa Soomaalee tiin cabsanii, isaanii biyya senuuf deemuu, Onkololeessa 19, bara 1970, malkaa Bulloo-Haritti mootumma Soomaalee tiin qabamanii mana hidhaa Man-Dheeratti darbaman. Yaroo tana, Nuuhoon, faana miseensota hawwisoolee hordofuun, dargaggeessa harmoonikaa fii sagaleen hiriyoota booharsu tahe.

Qabsoo Qeeyroon Ganamaa hidhaa mudataniif itti fufuuf, Elemoo Qilxuu faan Arfaasa 21, bara 1973, biyya seenanii daggala Cercer keessaa hoggaa sagalee qabsoo bilisummaa bowwaasan, Nuuhoon, warra akka Muktaar Giingee, Abduslaam Ibraahim (Kibriit), Asaffaa Baqqalaa, Abdurahmaan Maammad Muussaa fii Husseen Baashaa faa waliin garee (hawwisoo) uummatee, hujii kaa'imman isa duraa itti yakkaman qaata itti fufuu jalqabe.

Gaafana, tattaafata bara 1972 jalqabeen afuuffaa harmoonikaatti ogummaawee, walaloo fii yadalees ifumaaf baafatee, wallelee dhaamsa adda-addaa qaban, kanneen akka,

Rabbiin si'uume, suma bareechee
Haala amalaan, suma qaceelchee
Kan deemu mara sirratti maraachee
Hin agarre tan akka tee titti tolchee

Tattabachiiftuu lubbuu tiyyaa
Si malee hin qabu jiruu tiyyaa
Boontuu bar sihi ifaan tiyyaa

tiin hawaasni, keessaa huu kaa'imman jalaa ol guddatan, karoora mootummaan Amaaraa afaan Oromoo tii fii Oromummaa dhabamsiisuun isaan Amaareeysuuf baafatte irraa akka baraaran godhutti seene. Haaluma kanaaf, bara 1975 walleelee kaaseeta guutuu guddina sab-boonummaa tiif gumaache.

Isaa haala oliitti jiru, Nuuhoon. jalqaba bara 1976 biyya Jabuutii seene. Akka achi dhaqeen, carra arakte hundatti fedhii isaa tan wallisuu itti fufutti seene. Akka hujii arkateen, mindaa duraa tiin daara if baasuu dhiisee, gitaara bitatee if barsiisutti gattaa'e. Qophiin ayyaana bilisummaa biyya Jabuutii tan Waxabajjii 27, bara 1977 gaggeeyfamete, kennaa fii dandeeytiin wallisuu fii alalasuu-rratti qabu lammii bira dabartee ijaa fii gurra alagaa hawadde. Gaafana, miseenssoota hawwisoo Caayaa Oromoo biyya Jabuutii waliin tahuun, walaloo

Salaam salaam jenne xiqqaa dhaa fii guddaa
Namaa sa'aa keeysan mukaa citaa dhagaa
Dhiiraa dhalaa hin jennee lammii teeysan mara

Salaamtaa gammachuu nurraa guddifadhaa
Isin wajjiin jirraa nu quba-qabaadhaa

Guyyaa bilisummaa baga gayeesan jennaa
Nuunilleen haa-gayu Gooytaan hiree akkanaa

jettu, yadalee ajaa'ibaa tiin dhawwaaquun, taraa duraa tiif maqaa Oromoo dooyaa biyya alagaa-rratti beeysisuun, mootummaa Dargii garaa guban.

Qophii tana booda, dhuma bara 1977, Nuuhoon, waaheloota lamaa waliin, biyya Yaman tan sossoohinsi qabsoo bilisummaa keessaa odeeyfamutti dhaquuf doonii yaabbate. Akka Yaman seenaniin, haalli Jabuutii-rraa gamas isaan geeyse tahuu, hanqatee, mana hidhaa naqaman. Hidhaa ji'ootaa booda, jalqaba bara 1978 sadeenuu Jabuutitti darbaman. Nuuhoon achirraa walakkaa bara 1979, karaa biyya Sa'uudii barare.

Biyya namni hojjachuuf akka galaanaatti itti yaa'u, tan sagaleen muuziqaa itti haramii keessatti, Nuuhoon, tan hujii dhiisee, wallee,

Bareedduu Oromoo mayra bishaan lagaa
Na duraa sinyaatin bineensi alagaa

qalbii baqattoota dubraa fii dardara Oromoo walitti kaleeysituuun, akkasumatti ammallee,

Yaa galaana jiruu fuuteen naan deemtaa
Fedhii too hin laaltuu tan tee tiin ceetaa
Goojjoon jaarradhe humnaan narraa diiyda

tiin, jiruu gabrummaa tan yaroo sanitti kumoota ilmaan Oromoo baqa muddee biyya ambaa keessatti hiraarsaa jirtu abaarsaan darbate.

Gama biraa tiin, jiruu biyya ambaa tan hegereen isii dukkanaa yaaduu fii mararfachuu qofa odoo hin taane, wallee

Dubbadhaa haasawaa martinuu dubbadhaa
Bilisummaa teenyaaf mala wal gaafadhaa

Yaa magaala Shaggar handhura abbaa
Maqaan kee si badee tahullee Ababaa
Gadaa hin wallaatuu waa'ee Raabaa Doorii
Callisuu lakkisii dubbadhu waan durii

Yaa Magaalaa Gujii angafa dhalootaa
Odaan kee gubatee caayaan Oromootaa
Abuura dhoorkamee galmi si duwwatee
Garaan si dandayee akkamitti callifte

Gobeelle, Mul’ata, Maaruu fii Anniyya
Gaaraa fii daggalli bosonni Oromiyaa
Warri keeysa tartan jiruu bara dheeraa
Mala nuu himaa qabsoo bilisummaa-rraa

Akka gaafa Gadaa gaafa Murti Guutoo
Gaafa marii buttaa gaafa duula qeeyroo
Oromoo mee ka’aa nuuf wal marihadha
Bilisummaa teenyaaf mala walgaafadhaa

jettu, tan alalaasni qalbii namaa hawaduun, , magaalonni, gaarran, dachii fii samiin Oromiyaa marti seenaa isaanii tan dabarte, tan gaafa Gadaa, gaafa bilisaa, yaadatanii qabsoo bilisummaa tiif wal marihatan yaadachiise. Walii-galatti,walleelee seena qabeeysa tahuuf jiraatan, kanneen dheerinni yaroo hin moofoysine if keeysaa maddisiisuun, kaasetatti waraabee, horuma isaa tiin biyya fii adunyaa keeysa facaasuun, dukkana qabsoo ganamaa tiif guca qabsiise.

Galaanni jiruu kan Nuuhoon qeequ, ji'a Caamsaa kan bara 1986-a Sa'uudiirraa baasee magaalaa Roomaa tan biyya Xaaliyaan geeyse. Ji'a kudha afur achi teeysisee, haadha warraa, tan gaafasii, Kaltum Abdurahmaan Yuusuf fii ilmaan waliin Fuul-bana 29, bara 1987 magaalaa Winippeg tan biyya Kanadaa-ttiin barare. Achirraa, baruma san, inni dura, maatiin boodaan magaala Torontootti godaanan.

Yaroo Nuuhoon Kanadaa fii Torontoo itti dhufe, yaroo jaarmayni ilmaan Oromoo kan bara 1974 namoota jibiriin biyya Ameerikaa magaalaa Waashingitaniti bu'ureeffame, dagaagee, Torontottiis goblaa bal'ifate. Dhufiinsi Nuuhoo, dhaaba dagaagaa jiruuf irree addaa dabale. Galgala aadaa kan dhaabichaa booharsa himinaa olii tiin faayee, mooraa diinaa keeysaa Oromoota as yaase. Haala akkanaa, ji'a Waxabajjii biyya Ameerikatti godaane.

Gaafa mootummaan Dargii burkutaawe, wallisoota biroo waliin Finfinnee dhaquun, Adda bilisummaa Oromoo kan mootummaa Ceehumsaa irraa qooda fudhateef tin'isa cimsuuf, Amajjii 19, 1992, haala hamaa keeysa, Finfinnee dhaqe. Finfinnee malees, magaalota garii keessa daddeemuun, wayaa alaabaa tiin if faayee, walleelee biroo biratti,

Arra guyyaan kan Oromoo tii
Guyyaa bilisummaaf wal-marii tii

jechuun, dhaamsa hawaasaaf dabarsuun, bakka dhaqu maratti lolaa ummataa keessa if cuuphe. Odoo akkasitti jiruu, haalli mootummaa Ceehumsaa Wayyaaneen dhunfatamee, odoo hin jaalanne, biyya gadhisuu dirqame.

San boodallee, dhibdee fii bacancara mooraa qabsoo keessaa nama wal-nyaachiftuun odoo abdii hin muranne, bara 2000 keessa, ilmaan Oromoo warra bilisummaa sabaa tiif muratanii biyya Eertiraa keessatti leenjii tooftaa waraanaa fudhaachaa jiran bira dhaqee, isaan jajjabeeysuu, booharsuu fii hamileessuu malees, wallee,

Lallabannee nu qabsaawonni iyyannee
Nuu dirmadhaa odoo yaroon hin dabarre

jattuu waliin waraabe, dhaamsa isaanii lammii Oromoo keessa bowwaase.

Nuuhoon qaamaan biyyaa haa bahu malee, sammuun achii hin fagaanne. Biyyoota ambaa kanneen keessa dhaqe maratti fedhiin qubsumaa keessatti dagaaguu waan diddeef, dhuma bara 2006 Keeniyaatti godaanuun Oromiyaatti if kaleeyse. Ji'a Bitooteessaa, tan bara 2010-ii, odoo bakka deemu maratti, sagalee lallabamtuun,

Tokkummaa, tokkummaa!
Yaa ilmaan Oromoo Tokkummaa!

Shan, kudha shan, shantam taatanii,
Gargar facaatanii,
Bineensa beelaweef hiraata taatanii!

Isin yaamti harmeen, isin yaamti harmeen
Yaa ilmaan koo na dhaqqabaa jatti harmeen

je'ee, tokkummaa lammii fii qabsaawotaa tiif waywaachaa, saba qabsotti yaamuu, "baasaan Musxafaa" je'ee Finfinneen if dhawe.

Biyya Kanadaa tan sadoo fii salaloo jireenyaa biratti, tajaajila fayyaa tiin biyyoota adunyaa keessaa durummaa qabdu dhiisee, biyya mootummaan isii kiniina-rra xiyyitii nama obaasuu ykn na hin deeggartu jettee hidhatti nama guuruu filattutti godaanuun, Nuuhoo, odoo hin turin, illaa dhukkuba ergarama umrii waaheleeffatu jala naqe. Qulus-qulusii bara 2013 isa jalqabdeen odoo araraafamu, kabsata dhabee, bilisummaa akkaan jaalatuu fii qabsaawaa fii ture odoo hin arkin, Amajjii 18, bara 2022, umrii torbaatamaan, bikka tana booda irraa godaanuu hin dandeenyetti sokke.

Akka kanaan, Nuuhoon Malikaa Alii, Haadha Warraa, tan baroota kudha saddeettan dabran waliin jiraate biratti, lmaan isaa Zahraa, Obsaa, Saamii, Bilisummaa, Tokkummaa, Firoomsaa fii Bilqiisaa malees, warra akaakoo tahuuf sadii hadiyyeeyse. Isaaniin alattiis, lammii Oromoo hunda-rraa imimmaan maddisiise.

Nuuhoon, wallisaa, alalaasaa, yadaleessaa fii booharsaa fakkii fii idda bu'aan isaa qaalii ti. Irbuu fii imaama bara 1972 saba isaa tiif seene-rraa odoo hin daddabin, haala gaddaa fii gammachuu, dhibdee hawwasaa fii qabsoon qabdu-rratti walleelee heddu wallise. Haala kanaan, gumaata guddinaa fii dagaagina afaan, aadaa, sabboonummaa fii qabsoo Oromoo tiif godheen seenaan isaa, walleelee isaa waliin, dhalootarraa dhalootatti dabruun ilaa abad yaadatamuuf jiraata.

Rabbi Jannataan haa qanani'u!

-BREAKING:-Gareen Koomitee badhaasa Noobeelii “Muummichi Ministeeraa ABIY AHMED Waraana Tigraay dhaabuf qaamota kamiyyuu ol itti gaafatamummaa fi dirqama addaa qaba’ jechuun har’a ifoomse!

-Jawaar Mohaammad yeroo tokko ‘Abiy Ahmed yoo kan amala Abbaa Irree agarsiisu ta’ee jalqabarratti warri diinota itti ta’an garee badhaasa Noobeelii, fi miidiyaalee addunyaati’ jedhee ture! Dubbiin Jawaar xiinxala qofa miti, Labsiidha” yoo jennu ragaadhani!

Hin shakkinaa. Olola gara garaatiifis gurra hin kenninaa.
Kana booda qabsoon leenconni lamaan kunniin gaggeessan, wal simu malee wal dhiibu jettanii hin yaadda'inaa.

Nuti saba kaayyoo qabu, Ka'umsaa fi ga'umsa keenya tolchinee addaan baasun beeknuudha.

Keenya oli malee gadi miti!

Obsaan dubbisaa! Maalif “hooggantoota keenya” akka isaanin jenne sirritti isiniif gala! Hooggansa uummata isaaf dhimmamuu!
=======================================

Ibsa Hogganoota KFO hidhaatii hiikamanii

Miseensotaafi Hogganootni KFO hidhaarraa hiikaman, ibsa baasaniin, haalota darbaniifi egeree Ilaalchisee yaadgumee /statement/ ibsatan keessatti, akka dhuunfaattis tahee akka dhaabaatti qabsoo karaa nagayaa gaggeessaa turre itti fufuudhaan, mirga Ummata Oromootifii kan sabaaf sablammoota biyya kanaa dhugoomsuuf akka hojjannu irra deebinee isiniif mirkaneessuu barbaanna jedhaniiru. Itti dabaluunis, haaldureewwan barbaachisoo qabxii torbaan dhiheessanii jiru. Itti dhihaadhaa!
...

Amajji 11, 2022 hidhaarraa hiikamuu miseensotaafi hooggantoota paartii KFO ilaalchisuun, yaadgumeen /statement hidhamtoota siyaasaa guyyaa sadii dura hiikamanii ifoomeera. Yaadgumee kana keessatti dhimmootni gurguddoon kan ibsaman yoo ta'u, egeree isaaniifi haalota itti aanan irrattis yaada isaanii ifoomsaniiru.

"Hidhaa baatii 18-tiin booda Amajjii 7/2022 hidhaadhaa bahuu keenya isiniif mirkaneessuu barbaanna" jechuun eegala ibsichi. Ajjeechaa Artistii keenya qaalii Haacaaluu Hundeessaatti aansee hidhaan nurratti raawwatame guutummaan guutuutti bu’uura siyaasaa irraa kan madde akka tahe beekamaadha. Qaamoleen nu hidhanis nuti yakka kamirraayyuu bilisa akka taane wallaalanii osoo hin tahin dirree siyaasaa nu keessa jirrutti haqaan nu falmanii moohuun ulfaataa akka itti tahu waan beekaniifi. Egereen siyaasa isaaniis waan isaan yaaddessuufi. Dirree siyaasaa irraa nu dhabamsiisuufi hidhaan siyaasaa kan nurratti raawwataniif. sochiin siyaasaa nuti gaggeessaa turre aangoo isaaniitiif garmalee sodaachisaa waan taheefi” jechuun sababa waggaa tokkoofi walakkaaf murtii malee hidhamanii turaniif ibsaniiru.

Itti fufuun ibsichi taateewwan gurguddoo hidhamuu isaanii booda, isaaniifi uummata isaaniirratti raawwate yaadachiisa. "Sodaan guddaan nuti siyaasa biyya keenyaa keessatti dhalachuun ni mala jennee tilmaamaa turres ni dhalate; Abdiin Ummanni Itiyoophiyaa ceehumsa siyaasaa baroota dabran uumamerraa eegaa tures guutumaan guututti fashalaaye" jechuun rakkama siyaasaa biyyattiin saaxilamteef eeruun ibsan.

Biyyattiinis haala baay’ee nama gaddisiisuun wal waraansa suukaneessaa keessa galuu kan yaadachiisu ibsichi, Gaaga’ama siyaasaa dhalate, rakkoo hamaa Ummanni nagahaa Miiliyoonotaan lakkaawamu keessatti kufeefii rakkoo wal waraansa kanaan dhalate hunda miira gaddaa guddaadhaan hordofaa turre jedhe. “Hariiroon Ummatoota biyyattii jidduu jiru burkutaawee, biyyattiinis saffisa ol’aanaadhaan gadi konkolaattee yeroo arginu mana hidhaa keessa teenyee wanti godhuu dandeenyu gadduufii guyyaan fooyya’aan akka dhufuuf hawwuufii Rabbi kadhachuu qofa ture. Keessattuummoo yakkoota suukaneessoo Sabaaf Sablammootaaf Nannolee biyyattii kanneen akka Oromiyaa, Tigraay, Beenishaanguul Gumuz, Affaarifi Amaara keessa jiraatan irratti raawwatamaniin gadda guddaatu nutti dhagahame” jechuun addeessaniiru.

Gaaga’ama siyaasaa biyyattii keessatti Uumameefi balaa hamaa baatiiwwan 13’n dabran keessa mudate of duuba deebi’anii sirreessuuf yeroon isaa baay’ee barfatuun isaa waan wal nama gaafachiisu hin qabu, kan jedhu yaadgumeen hidhamtoota siyaasaa hiikaman kanaa, haa ta’u malee, hammamuu dhiphatus, badiin biraa akka hin uumamne hambisuu, nagayaaf tasgabbii deebisanii dhugoomsuu, hawaasaf Ummatoota walitti araarsuufii biyyattii deebisanii ijaaruudhaaf carraan ni jira jennee amanna. Kana godhuudhaaf garuu qaama hundaa bira fedhii dhugaa bu’uura godhate, hirmaannaa onneef qalbii guutuun taasifamuufii murannoof kutannoo waan kana dhugoomsuu qabaachuu gaafatas jechuun ibsan.

Dhumarrattis qabxiiwwan ijoo torba yaadgumee kana keessatti eeeruun, qophii, haaldureefi gaaffii uummataa deebii barbaadan heeraniiru. Qabxiilee ijoo isaan eeeran kunniisnis:

1- Jijjiirraa Adeemsaa gama mootummaatiin mul’ataa jiru, “kan waraana leellisuu baroota lamaa oliif ture irraa, gara rakkoo uumame nagahaan furuutti fuulleffataa jiru” akka tarkaanfii gaariitti fudhanna. Yaadni kunis qabatamaan gara hojii mul’ataafi irra deebii hin qabnetti geeddaramuu qaba jennees ammanna.

2- Qaamotni lola kana keessatti hirmaannaa taasisaa jiran hundi rakkoo dhalateef furmaatni nagahaa akka argamuuf mariidhaaf carraa akka kennan waamicha goona. Hamma gama hundaa dhukaasni guutumaan guututti dhaabbatuttis qaamni hunduu nageenya ummataa, qabeenya akkasumas dhaabbilee tajaajila ummataa kennan akka tiksan dhaamsa keenya dabarsuu barbaanna;

3- Qaamonni alaa kamiyyuu lola biyyattii keessatti uumame furuudhaan biyyattiin nagahaaf tasgabbii yeroo kamiyyuu caalaa isii barbaachisu akka argattu shoora gaarii/ bu’a qabeessa/ akka taphatan dhaamsa keenya dabarsuu barbaanna. Qaama kamiifuu deeggarsa siyaasaas tahee meeshaa kennuudhaan waraanni biyyattii keessatti akka babal’atu qaamoleen taasisan gocha akkanaa irraa akka of qusatanis dhaamsa keenya dabarsuu barbaanna. Qaama tokko cinaa hiriiruudhaan deeggarsa laachuudhaan balaaf gaaga’ama biyyattii keessatti deemaa jiru hammeessuu irra balaa dhalate kana mariidhaan akka furan dhiibbaa akka taasisan dhaamuu barbaanna.

4. Sabaaf sablammoonni biyyattii waamicha waraanaaf qaama kamiinuu godhamu akka balaaleffataniifii haasaaf duula jibbiinsaa gaggaffamuu kamiifuu gurra akka hin kennine dhaamuu barbaanna.

5, Gaddi guddaan Ajjeechaa Artistii Jaalatamaaf Kabajamaa Oromoo Haacaaluu Hundeessaa irratti raawwatameen gaddi nutti dhagahame ammas kan nu keessaa belbeluudha. Ajjeechaan Haacaaluu akkamiin akka raawwatame, ajaja eenyuutiin akkka raawwatameefii kaayyoo maaliitiif akka raawwatame qorannaan bal’aanifii amanamummaa ummataa qabu akka godhamu gaafanna. Ummanni bal’aanis tahee maatiin isaa eenyu ajjeechaa suukaneessaa sana akka ajajeefii akka raawwate beekuuf haqa qaba. Qorannaa yakka suukaneessaa Artistii keenya qaalii sabaa irratti raawwatame siyaasessuufii irra dibaadhaan bira dabruudhaaf yaaliin godhame fudhatama kan hin qabneefii sirni haqaa biyyattii haqa Haacaaluu ifoomsuu dhiisaatii taatee halkan san taheeyyuu ifoomsuu akka hin dandeenye kan mirkaneesse akka tahetti fudhanna. Kanaafuu, akka Idil Adduunyaatti gareen walaba tahe hundeeffamee qorannaan walabaafii haqaa gaggaaffamee akka dhugaan isaa bahu gaafanna.

6, Hidhamtoonni Siyaasaa biyyattii keessatti sadarkaa gubbaatii hanga jalaatti jiran, miseensonni dhaaba keenyaa, deeggartootni keenya, Hoggantootni ABO gameeyyiin, Miseensonni ABO, hidhamtoonni siyaasaa kumaatamootaan lakkaawwaan, gaazexeessitoonni, rogeeyyiin, akkasumas qaamooleen sababa siyaasaa qofaaf labsii yeroo muddamaa kanaan wal qabatee hidhaman hundi haal duree tokko malee akka hiikaman gaafanna,

7, Akka dhuunfaattis tahee akka dhaabaatti qabsoo karaa nagahaa gaggeessaa turre itti fufuudhaan Mirga Ummata Oromootifii kan sabaaf sablammoota biyya kanaa dhugoomsuuf akka hojjannu irra deebisnee isiniif mirkaneessuu barbaanna. Akkuma amma duras irra deddeebiidhaan dubbataa turre rakkoo siyaasaa wal xaxaa biyya tanaa hiikuudhaaf waraanni furmaata ni taha jennee hin amannu. Yeroo nuti dubbataa turretti qaamotni hin hubatin jiraachuu malanis taatee biyyattii keessatti uumamerraa qaamonni heddduuun dhugaa nuti jedhaa turre kana ni hubatu jennee abdanna. Nagaaf tasgabbii waaraa biyyattii keessatti mirkaneessuudhaafii waliin jireenya keenya dhugoomsuudhaaf marii dhuga qabeessa sabaaf sablammoota biyyattii jidduutti gaggeeffamu qofatu furmaata fiduu dandaha jennee amanna.

Jechuun yaadgumee isaanii erga ibsanii booda, waan keessa dabarsan yaadachiisuun Uummata Oromoo, Maatii, Abukaattoowwan, Ogeessota fayyaafi bulchiinsa mana hidhaa Qaallittii galateeffachuun yaada isaanii xumuraniiru.

Hooggantoonni keenya, Hachalu Hundeessa fi Abduljabar Hussein yoomu hi irraanfannu jedhaniiru!

Nuti moo'anneet warra moo'ameef dhiifama goone.
=======================================
Erga dheengadda galgalaati hiikkamuun Hooggantoota siyaasaa galmee Obbo jawaraa Mahaammad jalatti argamanii ajandaa guddaa Itiyoophiyaa fi addunyaa ta'ee deemaa jira.

Hiikkamuu isaanitti namoonni yaada kennatan inaaftota habashaati hanga Barreessaa Olaanaa mootummoota gamtoomanii Antooniyoo Guteeres deemee jira. Guteeres dhimmicha ija gammachuutin ilaaluu isaanii yoo ibsatan inaaftonni biyya keessaa ammoo akka waan Itiyoophiyaan ganamteetti ibsatan.

Mootummaan Itiyoophiyaa ofiin jedhu ammoo Ibsa guyyaa kaleessaa baasen gama ministeera haqaa Dr Geediyoon Ximootiyoosin ifoomsen

"hidhamtoonni siyaasaa kunneen kan hidhaadhaa gadi lakkifamaniin Dhiifama ykn irra darbuudhan otuu hin taane himannaa isaanirratti banamee galmee isaanii ilaallamaa ture cufnee himaticha addaan kutuudhani, kanas kan goone namoonni galmee Jawaari fi Iskindir jala jiran horfiftiita baay'ee waan qabaniif marii biyyoolessaa godhamuuf jiru hunda galeessa gochuu fi hirmaachisaa akka ta'u gochuufi" jedha.

Dura bu'aan paartii badhaadhinaa fi MM biyyattii Abiyyi Ahmad ammoo har'a wayita gamoo ministeera Itiisa biyyaa eebbisiisan "Nuti moo'anneet warra moo'ameef dhiifama goone" jedha.

Waa lama🤔
1ffaa, Abiyyi akka hooggantoonni kunneen hiikkamanii marii Biyyoolessaa irratti hirmaataniif himannoo isaanii addaan kutee galmee isaanii cufsiisee hidhaadhaa baasisiise.

Kana Dr Geediyoon himeera.

2ffaa, Warreen isa faana loluuf biyya alaatii galanii fi finxaaleyyii Amaaraa gammachiisuf ammii, nuti moo'anneerra erga moo'annee booda namoota moo'ataman kanaaf dhiifama gooneerra. Abbootin keenyas kanuma godhaa turan loltoota Xaaliyaanifiiyyuu dhiifana godhanii jiru,nutis ilmaan isaaniti kan jedhudha.

Kanammoo Abiyyitu har'a dubbate.

Gaaffiin kiyy :-
-Dhuguma Jawaari fi Baqqalaa Garbaa faanti waan inni bukeesse sirreessuf isaaf jedhanii cidha inni marii biyyoolessaa jedhee Umrii isaa dheereffachuuf qopheeffate irratti hirmaatuu ? kan jedhudha.

An garuu har'allee akka Sirni nafxanyaa hayyoota Oromoo sirriitti hin barren arge.

Tuun tanuma tuun suutuma❗️