Noloshu Asalkeedu waa cibaado

وَاعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِيعًا وَلَا تَفَرَّقُوا ۚ وَاذْكُرُوا نِعْمَتَ اللَّهِ عَلَيْكُمْ إِذْ كُنتُمْ أَعْدَاءً فَأَلَّفَ بَيْنَ قُلُوبِكُمْ فَأَصْبَحْتُم بِنِعْمَتِهِ إِخْوَانًا..."

Ku dhaygaga (oo qabsada) xadhigga Alle dhamaantiis, hana kala qaybsamina. Xusuusta nicmada Alle ee korkiinna ah markaad colka ahaydun (cadaw isku ahaydeen), markaas uu isku soo dhoweeyay qalbiyadiinna, oo aad nicmadiisii ku noqoteen walaalo..."

Tafsiirka iyo Sharaxaadda
​Tafsiirka culimada (sida Ibn Kathir iyo As-Sa'di) waxay aayaddan ku sharraxeen dhowr qodob oo muhiim ah:

​"Qabsashada Xadhigga Alle": Waxaa loola jeedaa in loo soo laabto Qur'anka iyo Sunnada Nabiga (NNKH). Midnimo bilaa diin ah ma jidho, waana in hal meel laga wada amru-qaato.

​"Hana kala qaybsamina": Alle wuxuu halkan si cad uga reebay Muslimiinta inay u kala qaybsamaan koox-koox, qabiil-qabiil, ama madhab-madhab is neceb. Kala qaybsanaantu waa daciifnimo.

​Xusuusta Nicmada: Alle wuxuu xasuusinayaa asxaabtii (gaar ahaan Aws iyo Khazraj) in ka hor Islaamka ay is dili jireen, balse diintu ay tahay tan isku soo dhoweysay ee "Walaalo" ka dhigtay.

Maxay Midnimadu Muhiim u Tahay Maanta?

​Midnimadu maaha oo kaliya in la is jecel yahay, balse waa laf-dhabarta xoogga umadda:

​Xoog iyo Hiil: Marka Muslimiintu mid yihiin, cadawgu kuma dhiirado inuu dhib u geysto qof ka mid ah.

​Samaha oo Faafa: Midnimada waxay suurtagelinaysaa in laga wada shaqeeyo horumarka iyo danta guud.
​Guusha Aakhiro: Alle wuxuu jecel yahay kuwa isku xiran ee u istaaga xaqqa iyagoo saf ah.

Runta /Xaqa oo la sheegaa waxay ku dhalisaa cadaw badan, laakiin waxay kuu dhowreysaa naftaada iyo kalsoonida Rabbi. Xusuusnow: 'Xaq-sheegistu ma baajiso risiq, cimrina ma soo gaabiso,' laakiin waxay kaa dhigtaa qof nool xitaa markaad dhimato."

Xaqqu waa culus yahay, balse culayskiisa waxaa lagu helaa raallinimada Alle."

Xaqa sheeg xataa haduu qadhaadh yahay

Kaalinta Culimada: Xaq Sheegista

Waa arrin aad muhiim u ah, gaar ahaan xilliyada ay jiraan fitnada ama marka xaqqa iyo baadilku isku dhex darsamaan. Diinta Islaamku waxay culimada iyo dadka aqoonta u leh saartay mas'uuliyad weyn oo ku aaddan inaysan aamusin marka xaqqa loo baahan yahay.

Culimadu waa dhaxalkii anbiyada, shaqadooda ugu weynina waa caddeynta xaqa. Marka la qaato wax diinta ka soo horjeeda, culimada waxaa la gudboon:

Bayaanin (Cadeyn): Inay dadka u sharaxaan wixii diinta waafaqsan iyo wixii ka soo horjeeda.

​Samir: Inay u dulqaataan dhibka kasoo gaaraya xaq sheegista.

​Cabsida Alle: Inaysan dadka ka cabsan ee ay Alle ka cabsadaan.

Aayadaha Qur'anka ee Xaq Sheegista

​"إِنَّ الَّذِينَ يَكْتُمُونَ مَا أَنزَلْنَا مِنَ الْبَيِّنَاتِ وَالْهُدَىٰ مِن بَعْدِ مَا بَيَّنَّاهُ لِلنَّاسِ فِي الْكِتَابِ ۙ أُولَٰئِكَ يَلْعَنُهُمُ اللَّهُ وَيَلْعَنُهُمُ اللَّاعِنُونَ" (سورة البقرة: 159)

Aayaddan (Suurat Al-Baqarah: 159) waa mid ka mid ah aayadaha ugu cabsida badan ee ku socda dadka aqoonta leh (Culimada) iyo qof kasta oo xaq ogaaday ka dibna qariyay.

Sababta Soo degitaanka Aayadda

​Aayaddan waxay markii h**e ku soo degtay culimadii Yuhuudda iyo Nasaarada ee ku noolaa Madiina, kuwaas oo qarinayay sifooyinka Nabiga (NNKH) ee ku qornaa Kitaabbadooda (Towraad iyo Injiil). Laakiin sida ay culimada Tafsiirku sheegeen (sida Ibn Kathir), xukuumku waa mid guud oo khuseeya qof kasta oo qariya aqoon diini ah oo dadku u baahan yihiin.

Sharaxaadda Weedhaha Aayadda

​"إِنَّ الَّذِينَ يَكْتُمُونَ" (Kuwa qariya): Kelmadda Katum (قيد) halkan waxay ka dhigan tahay in qofku
ogyahay xaqa, balse uu u qariyo si ula kac ah, isagoo ka cabsanaya dadka, doonaya adduunyo, ama raba inuu raalli geliyo madax.
​"مَا أَنزَلْنَا مِنَ الْبَيِّنَاتِ وَالْهُدَىٰ" (Wixii aan soo dejinnay oo xujooyin iyo hanuun ah): Waa cilmiga diinta ee cad-cad ee qofka u horseedaya jidka toosan.
​"مِن بَعْدِ مَا بَيَّنَّاهُ لِلنَّاسِ فِي الْكِتَابِ" (Ka dib markaan dadka ugu caddaynay Kitaabka): Alle wuxuu leeyahay: "Maadaama aan anigu caddaynay oo aan soo dejinnay, qofna xaq uma laha inuu is hortaago ama qariyo

Ciqaabta Qofka Xaqqa Qariya

​Alle wuxuu halkan ku xusay laba ciqaabood oo aad u waaweyn:
​"أُولَٰئِكَ يَلْعَنُهُمُ اللَّهُ" (Kuwaas waxaa lacnadaya Alle): Lacnaddu waa in laga fogaado naxariista Alle. Qofka xaqqa qariya wuxuu lumiyay naxariistii Rabbi.
​"وَيَلْعَنُهُمُ اللَّاعِنُونَ" (Waxaa lacnadaya kuwa wax lacnada): Waxaa la sheegay inay yihiin Malaa'igta, mu'miniinta, iyo xitaa xayawaannada. Marka culimadu xaqqa qariyaan, waxaa dhaca abaar iyo dhib, markaas ayaa wax kasta oo nooli ay lacnadaan qofkaas sababta u ahaa in xaqa la weyd

Maxay Aayaddan naga doonaysaa?

​Tafsiirka Al-Sa'di wuxuu leeyahay: "Aayaddani waxay caddaynaysaa in culimada laga rabo inay dadka u bayaanin (caddeeyaan) xaqa, haddii ay aamusaanna ay galeen dambi weyn."

​Waajibka Culimada: Maaha kaliya inay salaadda ka hadlaan, balse waa inay ka hadlaan dulmiga, xaq-darrada, iyo wixii ka soo horjeeda diinta marka ay dhacaan.

​Xaq-sheegista: Haddii aad tahay qof wax bartay, aamusnaantaadu markii xaqqa loo baahnaa waa dambi.

Nabiga (NNKH) wuxuu yiri:
​"Qofkii la weydiiyo cilmi uu ogyahay ka dibna qariya, waxaa Maalinta Qiyaamada lagu xakameyn doonaa xakame dab ah." (Aba Daawuud iyo Tirmidi).

Xadiisyada Nabiga (NNKH)
​Xadiiskani wuxuu dhiirigelinayaa in xaqqa la sheego iyadoon cidna laga cabsanayn:
​Xadiiska 1-aad: Nabiga (NNKH) wuxuu yiri:
​"أفضل الجِهادِ كَلِمَةُ حَقٍّ عِنْدَ سُلْطانٍ جائِرٍ" (رواه أبو داود والترمذي)

​Macnaha: "Jihaadka kan ugu fadliga badan waa qof yiraahda kalmad xaq ah agtiisa madax caadil ahayn (daalim ah)."
​Xadiiska 2-aad: Nabiga (NNKH) wuxuu yiri:
​"لا يَمْنَعَنَّ رَجُلًا هَيْبَةُ النَّاسِ أَنْ يَقُولَ بِحَقٍّ إِذَا عَلِمَهُ" (رواه الترمذي)

​Macnaha: "Yaysan qofka ka hor istaagin haybadda (ka cabsashada) dadku inuu sheego xaqqa marka uu ogaado."

Xaq sheegistu maaha xulasho, waa waajib saaran qof kasta oo Alle iyo Maalinta Aakhiro rumeeyay, gaar ahaan kuwa aqoonta loo igmaday. Maanta dunidu uma baahna aamusnaan, waxay u baahantahay dad xaqqa u istaaga xitaa haddii ay qaraar tahay. Nabigu (NNKH) wuxuu yiri: 'Jihaadka ugu fadliga badan waa kalmad xaq ah oo lala horyimaado qof awood leh oo xaq dhowrayn'."

Fadlan walaal adigoo mahadsn sii share garee walaal lana wadaag walaalaha kale si aad u xasuusiso
Fariintan

Khudbadii jimcaha maanta masaajidka aad joogto maxaa lagaga hadalay ?
Coment noogu reeb
Fadlan

Sannadku waa uun wakhti is-guraya, waxna ma beddeli karo, waxna ma abuuri karo. Rajada dhabta ah ee guusha iyo isbeddelka keentaa waa tan lagu xiro Eebbe (SWT

Khaladkuna waa inagu dhex jiraa, maahin 2025

Rajadayadu waa Alle, maahin 2026

Dhibaatadii na haysatay sannadkii dhammaaday ma ahayn mid uu sannadku lahaa, balse waxay ahayd daciifnimadayada, qorshe xumadayada,
camalkayaga

Dadku waxay inta badan dhibka dusha kaga tuuraan sannadka (tusaale: "Sannadkan baa xumaa"),

sannadku waa weel, waxa lagu shubayna waa ficilkeenna. Haddii aynu is-beddeli weyno, 2026-ka cusub waxba ma noo soo kordhin doono.

Rajadayadu waa Alle, maahin 2026

rajadayda ma saarayo sannad cusub oo soo galaya ama taariikh isbeddelaysa."
Sannadku waa uun wakhti is-guraya, waxna ma beddeli karo, waxna ma abuuri karo. Rajada dhabta ah ee guusha iyo isbeddelka keentaa waa tan lagu xiro Eebbe (SWT). Waxay dadka xusuusinaysaa inaysan ku sirmid dhalanteedka sannadaha, balse ay talada u daayaan rabigii koonkan abuuray wakhtiga abuuray

Rajadu maahan inaan sugno 2026 si ay wax isku beddelaan, balse waa inaan Alle ka barinaa inuu na mideeyo, annaguna aynu is-beddel ku samaynaa garashadayada oo aan dib isgu noqonaa

Gunaanad

Ha eedeyn wakhtiga, ee is-eeda adigu. Ha ka sugin mucjiso sannadka cusub, ee mucjisada ka filo xiriirka aad la leedahay allihii koonkan abuuray ."

Maxaa dhacay?
Hoggaamiyaha kooxda Xuutiyiinta Yemen (Abdulmalik al-Houthi) ayaa ku hanjabay inuu weerari doono meel kasta oo ay Israa'iil ku leedahay gudaha Somalilan

Maxay u hanjabayaan?
Kadib markii ay dhawaan Israa'iil aqoonsatay madax-bannaanida Somaliland, Xuutiyiintu waxay ka baqayaan in Israa'iil ay saldhigyo ciidan ama sirdoon ka samaysato xeebaha Somaliland, kuwaas oo u dhow marinka muhiimka ah ee Bab el-Mandeb.

20. العليم (Al-Alim) Ogaade. Wuxuu og yahay waxa quluubta ku jira, waxa dhacay, iyo waxa mustaqbalka dhici doona.

12. الخالق (Al-Khaliq) Abuuraha qorsheeyay jiritaanka wax kasta ka hor intaanan la abuurin.

Nebigu (SCW) wuxuuku dardaarmay:
Markii dhibi timaado ama aad wax weydiisanayso Alle, ku cel-celi:

Ya Xayu, Ya Qayuum" (Kan nool ee aan dhimanayn, ee uunka oo dhan maamula).