05/10/2026
2 โจทย์พร้อมกัน: รับน้ำระลอกใหม่ และแก้น้ำเก่าที่ยังค้าง
ผมพยายามศึกษาปัญหาน้ำท่วมในภาพรวม โดยใช้ฉะเชิงเทราเป็นกรณีศึกษา เพราะเป็นจังหวัดที่อยู่ตอนล่างสุดของลุ่มน้ำบางปะกง
ความเข้าใจปัญหาของฉะเชิงเทราจะช่วยให้เข้าใจจังหวัดใกล้เคียงที่เชื่อมโยงกันด้วย ขณะที่หลายจังหวัดในภาคกลางก็เจอปัญหาคล้ายกัน ทำให้เห็นทั้งปัญหาที่เหมือนและต่างกัน แต่ที่สำคัญคือ หลายจังหวัดที่เดือดร้อนหนักอยู่ขณะนี้ ต้องการมาตรการแก้ปัญหาที่คล้ายหรือเหมือนกันในหลายเรื่อง
📌 น้ำมาจากไหน ทำไมยังไม่ลด
หลายจังหวัดในภาคตะวันออกเจอฝนตกหนักติดต่อกันในรอบแรก ต่อมามีฝนหนักอีกในหลายพื้นที่ช่วง 3-4 และ 5-6 ตุลาคม ซึ่งอาจเรียกว่าระลอกที่สอง และคาดว่าจะหนักอีกครั้งในช่วง 9-13 ตุลาคม เป็นระลอกที่สาม
ตั้งแต่ระลอกแรก น้ำจากนครนายกและปราจีนบุรีทำให้แม่น้ำล้นตลิ่ง ท่วมสองฝั่งแม่น้ำหลายอำเภอของฉะเชิงเทรา อีกทางหนึ่ง น้ำจากเหนือเขื่อนสียัด นอกระบบเขื่อน และใต้เขื่อน ไหลบ่าท่วมที่ราบลุ่มเป็นบริเวณกว้างอีกหลายอำเภอ น้ำทั้งสองทางไหลลงแม่น้ำบางปะกง ทำให้ระดับน้ำตอนล่างสูงขึ้น โดยเฉพาะเวลาน้ำทะเลหนุน ก็สูงถึงขั้นท่วมตัวเมืองแปดริ้วได้ในเวลาสั้นๆ
ที่ทำกันอยู่คือระบายน้ำจากคลองออกแม่น้ำ และผลักดันน้ำในแม่น้ำลงทะเล ซึ่งต้องทำมากขึ้นและต่อเนื่องไปจนถึงระลอกที่สาม และหลังจากนั้นอีกระยะหนึ่ง
แต่ปัญหาใหญ่คือ น้ำจำนวนมากไหลบ่าเป็นหน้ากระดานเต็มพื้นที่ (flood plain) และถูกถนนขังไว้ โดยยังไม่มีการระบายข้ามหรือลอดถนนลงคลองและแม่น้ำ ถึงตอนนี้ก็ราว 9-10 วันแล้ว ถึงระลอกที่สามจะรวมเป็นสองสัปดาห์เศษ ถ้าไม่มีการระบายที่ได้ผลจริง น้ำอาจท่วมขังพื้นที่เกษตรและบ้านเรือนจำนวนมากเป็นเดือนๆ ต่อให้ผลักน้ำในบางปะกงลงทะเลได้เร็วแค่ไหน น้ำในนาและหลังถนนก็ไม่ได้ไหลออกมาถึงแม่น้ำเอง
📌การรับมือน้ำท่วมของฉะเชิงเทราและจังหวัดใกล้เคียง จึงต้องทั้งเดินไปข้างหน้า และเหมือนต้องย้อนหลังไปเริ่มต้นกันใหม่
เดินหน้า คือเตรียมรับฝนระลอกที่สาม ทั้งเตือนภัย เฝ้าระวัง รับมือฝนหนัก น้ำหลาก น้ำในคลองและแม่น้ำที่จะสูงขึ้น
ย้อนหลัง คือเร่งระบายน้ำเก่าให้ท่วมขังสั้นที่สุด ทั้งระบายจากคลองออกแม่น้ำ จากแม่น้ำลงทะเล ที่ต้องทำต่อเนื่องอีกอย่างน้อย 2-3 สัปดาห์ และระบายน้ำที่ขังอยู่จากที่สูงลงที่ต่ำ ผ่านสิ่งกีดขวางโดยเฉพาะถนน โดยต้องเริ่มจากจุดที่เดือดร้อนที่สุดก่อน
การระบายน้ำสำคัญมาก เพราะความเดือดร้อนจะมากหรือน้อยขึ้นอยู่กับว่าน้ำท่วมอยู่นานแค่ไหน และตอนนี้มีแนวโน้มว่าพื้นที่นี้จะเจอน้ำท่วมนานกว่าที่คิดกัน
