18/11/2025
𝐄𝐍𝐊𝐎𝐍𝐓𝐑𝐔 𝐍𝐈𝐕𝐄𝐋 𝐀𝐀𝐒 𝐊𝐎𝐍𝐀-𝐁𝐀 𝐑𝐄𝐙𝐔𝐋𝐓𝐀𝐃𝐔 𝐀𝐕𝐀𝐋𝐈𝐀𝐒𝐀𝐔𝐍 𝐈𝐂𝐀𝐎-𝐔𝐒𝐀𝐏 𝐇𝐎𝐃𝐈 𝐇𝐀𝐌𝐄𝐓𝐈𝐍 𝐅𝐈𝐒𝐊𝐀𝐋𝐈𝐙𝐀𝐒𝐀𝐔𝐍 𝐒𝐄𝐆𝐔𝐑𝐀𝐍𝐒𝐀 𝐀𝐕𝐈𝐀𝐒𝐀𝐔𝐍 𝐒𝐈𝐕Í𝐋 𝐍𝐎 𝐊𝐀𝐏𝐀𝐒𝐈𝐃𝐀𝐃𝐄 𝐈𝐍𝐒𝐓𝐈𝐓𝐔𝐒𝐈𝐎𝐍Á𝐋 𝐈𝐇𝐀 𝐓𝐈𝐌𝐎𝐑-𝐋𝐄𝐒𝐓𝐄.
Dili, 04 Juñu 2025 - Enkontru altu nivel iha Ministériu Transporte no Komunikasaun, ne’ebé prezide husi Ministru Transporte no Komunikasaun Eng Miguel Marques Gonçalves Manetelu.
Enkontru ne’e organiza hosi Prezidente Autoridade Aviasaun Sivíl Timor-Leste (AACTL), Zezinho António Gusmão no partisipa hosi peritu sira hosi Organizasaun Internasionál Aviasaun Sivíl (ICAO) mak hanesan Auditór ICAO, Aurélien Lavayssiere, Mohammed Khan, Mark Stephen, no Rusnee Mustapa, nomos hetan partisipasaun husi Prezidente ANATL.IP, Romualdu da Silva.
Durante sesaun ne’e, ekipa ICAO aprezenta deskobrimentu husi avaliasaun Programa Auditoria Seguransa Universal (USAP) ICAO foin lalais ne’e hala’o iha Timor-Leste.
Peritu sira destaka área xave sira progresu nian no mós deskobrimentu krítiku sira, no fornese konjuntu rekomendasaun detalladu sira ne'ebé ho objetivu atu hasa'e kumprimentu nasionál ho padraun no regulamentu sira ICAO nian.
Iha sorumutu ne’e hetan mós partisipasaun husi pesoál tékniku AACTL no asesór sira husi Gabinete Ministru. Envolvimentu ida ne’e marka pasu importante ida ba oin hodi hametin fiskalizasaun seguransa aviasaun sivíl no kapasidade institusionál iha Timor-Leste.
Ministériu Manetelu reafirma ninia kompromisu atu servisu besik ho AACTL no parseiru internasionál sira hodi implementa rekomendasaun sira no garante melloramentu kontínuu iha seguransa aviasaun sivíl tuir padraun globál sira.
-Tetun-
High-Level Meeting on ICAO-USAP Assessment Results
Today, a high-level meeting was convened at the Ministry of Transport and Communications, presided over by the Honorable Minister of Transport and Communications. The meeting was organized by the President of the Timor-Leste Civil Aviation Authority (AACTL) and attended by experts from the International Civil Aviation Organization (ICAO).
During the session, the ICAO team presented the findings of the recent ICAO Universal Security Audit Programme (USAP) assessment conducted in Timor-Leste. The experts highlighted key areas of progress as well as critical findings, and provided a set of detailed recommendations aimed at enhancing national compliance with ICAO standards and regulations.
The meeting was also attended by AACTL technical staff and advisors from the Office of the Minister. This engagement marks an important step forward in strengthening civil aviation security oversight and institutional capacity in Timor-Leste.
The Ministry reaffirms its commitment to working closely with AACTL and international partners to implement the recommendations and ensure continuous improvement in civil aviation security in line with global stand
-English-
Remata
18/11/2025
𝐏𝐑𝐄𝐙𝐈𝐃𝐄𝐍𝐓𝐄 𝐀𝐀𝐂𝐓𝐋.𝐈𝐏 𝐀𝐓𝐔𝐀𝐋𝐈𝐙𝐀 𝐑𝐄𝐊𝐎𝐌𝐄𝐍𝐃𝐀𝐒𝐀𝐔𝐍 𝐒𝐈𝐑𝐀 𝐇𝐔𝐒𝐈 𝐈𝐂𝐀𝐎 𝐁𝐀 𝐌𝐈𝐍𝐈𝐒𝐓𝐑𝐔 𝐌𝐀𝐍𝐄𝐓𝐄𝐋𝐔
Dili, 04 Juñu 2025 - 𝐏𝐫𝐞𝐳𝐢𝐝𝐞𝐧𝐭𝐞 𝐀𝐀𝐂𝐓𝐋.𝐈𝐏 𝐙𝐞𝐳𝐢𝐧𝐡𝐨 𝐀𝐧𝐭ó𝐧𝐢𝐨 𝐆𝐮𝐬𝐦ã𝐨 halo enkontru ho 𝐌𝐢𝐧𝐢𝐬𝐭𝐫𝐮 𝐓𝐫𝐚𝐧𝐬𝐩𝐨𝐫𝐭𝐞 𝐧𝐨 𝐊𝐨𝐦𝐮𝐧𝐢𝐤𝐚𝐬𝐚𝐮𝐧 𝐄𝐧𝐠. 𝐌𝐢𝐠𝐮𝐞𝐥 𝐌𝐚𝐫𝐪𝐮𝐞𝐬 𝐆𝐨𝐧ç𝐚𝐥𝐯𝐞𝐬 𝐌𝐚𝐧𝐞𝐭𝐞𝐥𝐮,
hodi relata kona-ba rezumu rezultadu auditória husi "ICAO Universal Security Oversight Security Audit - Continuous Monitoring Approach (USAP-CMA) for Timor-Leste" ne'ebé hala'o iha 26 Maiu to'o 4 Juñu 2026. Aleinde ne'e ICAO rekomenda mós AACTL atu kompleta buat balu relasiona ho servisu AACTL no seluk tan.
Objetivu husi enkontru ne’e atu fó informasaun ne’ebé detallu no integradu ba Ministru, Tuir mai ekipa AACTL lideradu husi Presidente AACTL hamutuk Ministru Manetelu iha hanoin no planu hodi halo ajendamentu no hato'o relatóriu final ba Conselho dos Ministros iha tempu badak.
Remata.
06/11/2025
SEREMÓNIA TOMADA DE POSSE BA MEMBRO FOUN KONSELLU ADMINISTRASAUN AUTORIDADE DA AVIAÇÃO CIVIL DE TIMOR-LESTE, INSTITUTO PÚBLICO (AACTL, I.P.)
Dili, 23 Maiu 2025 – 𝐌𝐢𝐧𝐢𝐬𝐭𝐫𝐮 𝐓𝐫𝐚𝐧𝐬𝐩𝐨𝐫𝐭𝐞 𝐧𝐨 𝐊𝐨𝐦𝐮𝐧𝐢𝐤𝐚𝐬𝐚𝐮𝐧 𝐄𝐧𝐠. 𝐌𝐢𝐠𝐮𝐞𝐥 𝐌𝐚𝐫𝐪𝐮𝐞𝐬 𝐆𝐨𝐧ç𝐚𝐥𝐯𝐞𝐬 𝐌𝐚𝐧𝐞𝐭𝐞𝐥𝐮 fó posse ba estrutura foun AACTL, I.P. sexta ne’e iha salaun MTK Kaikoli Dili.
Estrutura foun ne’ebé mak simu posse kompostu husi Prezidente Konsellu Administrasaun AACTL, I.P., Zezinho António F. Gusmão, Vogál I, Cornélio Vasconcelos
no Vogál II, Maria Luísa Monteiro
Atúal Prezidente Konsellu Administrasaun AACTL, I.P., Zezinho António F. Gusmão, agradese ba Ministru Manetelu nia lideransa ne’ebé depozita ona konfiansa ba nia (Prezidente AACTL,I.P.) ho nia vogál nain rua, Prezidente kompremetidu atu servisu ho responsabilidade, disiplina, sei kontinua servisu ne’ebé mak estrutura sesante husik hela no sei Melora diak liutan servisu durante tinan haat nia laran.
Hafoin fó pose ba estrutura Konsellu Administrasaun foun AACTL Ministru Manetelu husu ba Prezidente AACTL no membru Konsellu nain rua atu halo servisu ho responsabilidade, no ejije servisu ekipa ho nune’e bele atinji programa governu konstitusionál da-sia nia.
“Hau hakarak aproveita momentu ida ne’e hodi fo lembra ba Konsellu Administrasaun Foun atu sempre lembra katak, ita boot sira nia knaar mak atu halo monitorizasaun, inspesaun, supervizaun no regulasaun ba atividade aviasaun sivíl sira hotu, ho objetivu atu garante seguransa sistema transporte áereu iha Timor-Leste no responsavel atu hala'o funsaun hodi Governu Timor-Leste nia naran, tuir Konvensaun ne’ebe defina kona-ba Organizasaun Internasional Aviasaun Sivil (ICAO). Maibe, wainhira hala’o funsaun ida ne’e, ita boot sira nunka bele haluhan katak, ita boot sira tutela ba Ministru ida, no politikamente, ida ne’ebé konduz strategia polítika, vizaun, no responsabilidade ikus ba atinjimentu programa sira mak Membru Governu ne’ebé imi Tutela ba. Tamba ne’e, hau sempre repete bebeik atu ita servisu hamutuk, hodi konkista objetivu ida ba Dezenvolvimentu nian, liu husi realiza saida mak ita promete atu halo tuir programa IX Governu Konstitusional nian" dehan Ministru Manetelu iha serimónia posse ba Prezidente no membru Konsellu Administraun AACTL iha salaun MTK Kaikoli Dili.
Governante husu ba Prezidente no nia vogál nain rua atu hatudu sira nia prestasaun servisu ho seriedade, lealdade, no dedikasaun tomak hodi servi rain no nia povu, liu husi instituisaun ne’ebé sira haknaar-an ba. Ba oin, estrutura foun tenke komprova no hatudu ba Ministru no ba públiku katak, “KONFIANSA ne’e RESPONSABILIDADE”. iha responsabilidade atu servisu ho lolos, servisu ho diak, katak, iha responsabilidade atu servisu hodi mellora dezempeñu instituisaun nian. Tenki servisu hamutuk ho ekipa jestaun no pesoál tékniku sira hodi harii instituisaun ida-ne'ebé efisiente, independente, transparente no responsivu ba nesesidade nasionál no padraun internasionál sira. Ho parseru importante ida mak ANATL. EP. Kontinua servisu hamutuk, ba objetivu ida ne’ebé boot liu iha ita nia oin.
Remata