28/09/2026
Khi đọc Hell Mode nếu tinh ý bạn sẽ nhận ra trong số các triệu hồi thú của Allen, Hệ Côn trùng bao gồm cả ếch (Pyonta) và con gì đó khá giống đỉa (Chu). Nhưng 2 con này đâu phải côn trùng?
Thật ra, lý do đơn giản là vì khái niệm “côn trùng” của mình và khái niệm 虫 (trùng) trong tiếng Nhật có một số sự khác biệt.
Trong tiếng Việt, côn trùng là tên gọi của một nhóm động vật thuộc lớp Côn trùng (Insecta), với những đặc điểm như cơ thể chia thành ba phần đầu – ngực – bụng và có ba đôi chân. Theo cách phân loại sinh học này thì kiến, ong, bướm, ruồi… đều là côn trùng, còn ếch và đỉa thì tất nhiên không. Ếch thuộc nhóm động vật lưỡng cư, trong khi đỉa là động vật không xương sống thuộc ngành Giun đốt.
Tuy nhiên, trùng trong tiếng Nhật lại không hoàn toàn tương đương với “côn trùng” theo nghĩa sinh học hiện đại. Đây là một khái niệm có phạm vi rộng hơn, vốn được dùng để chỉ các loài sinh vật nhỏ, đặc biệt là những loài bò, trườn hoặc thường được quan sát trong tự nhiên. Trong cách dùng truyền thống, trùng có thể bao gồm cả một số loài mà sinh học hiện đại không xếp vào lớp Côn trùng.
Vì vậy, ếch và đỉa xuất hiện trong Hệ Côn trùng của Allen thực ra không hẳn là một lỗi phân loại. Nó liên quan đến cách khái niệm trùng được sử dụng trong tiếng Nhật, cũng như cách thế giới trong Hell Mode xây dựng hệ thống triệu hồi dựa trên những khái niệm đó.
Đây cũng là một trong những chi tiết khá thú vị khi đọc các tác phẩm Nhật Bản: có những khái niệm nhìn qua tưởng như tương đương với tiếng Việt, nhưng khi đi sâu vào ngữ cảnh văn hóa và ngôn ngữ thì phạm vi lại không hoàn toàn giống nhau. Đồng thời, sự thú vị này cũng thường xuyên khiến dịch giả và biên tập viên phải vò đầu bứt tóc 🥹. Khi chuyển một tác phẩm từ ngoại ngữ sang tiếng Việt, không phải lúc nào một từ cũng có thể tìm được một từ tương đương hoàn toàn về phạm vi ý nghĩa. Đôi khi, để giữ được cách phân loại và thế giới quan vốn có của tác giả, người dịch phải cân nhắc giữa nghĩa của từ trong nguyên tác và cách người đọc tiếng Việt vốn hiểu về từ đó.
Nếu bạn từng thắc mắc tại sao Pyonta và Chu lại được xếp vào Hệ Côn trùng thì giờ đã có câu trả lời rồi. Nếu bạn phát hiện thêm chi tiết nào thú vị trong Hell Mode thì cho Orion biết với nha! ٩(◕‿◕。)۶