29/12/2025
Báo Quân và Dân Việt Bắc – hiện vật báo chí cách mạng quý hiếm
Trong không khí thiêng liêng của tháng 12 lịch sử, toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta long trọng kỷ niệm 81 năm Ngày thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam (22/12/1944 – 22/12/2025) và 36 năm Ngày hội Quốc phòng toàn dân (22/12/1989 – 22/12/2025), Đoàn công tác gồm các đồng chí nguyên là Giám đốc, Phó Giám đốc các bảo tàng trong hệ thống bảo tàng quân sự Việt Nam đã tới thăm và làm việc tại Bảo tàng LLVT Việt Bắc – Quân khu 1.
Trong chuyến công tác đầy ý nghĩa này, Đại tá Phạm Văn Phi, nguyên Phó Giám đốc Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam, đã trân trọng trao tặng cho Bảo tàng LLVT Việt Bắc – Quân khu 1 một hiện vật báo chí cách mạng đặc biệt quý hiếm: tờ “Báo của địa phương Quân và Dân Việt Bắc”, số 1, phát hành tháng 2 năm 1950. Đây là hiện vật có giá trị lịch sử, tư liệu và tuyên truyền sâu sắc, góp phần làm phong phú thêm hệ thống trưng bày, sưu tập của Bảo tàng LLVT Việt Bắc – Quân khu 1.
Trong dòng chảy lịch sử hào hùng của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược, báo chí cách mạng Việt Nam giữ vai trò đặc biệt quan trọng, trở thành một “mặt trận tư tưởng – văn hóa” sắc bén, góp phần cổ vũ, động viên, tập hợp và dẫn dắt quân và dân ta vượt qua muôn vàn gian khổ, hy sinh để đi đến thắng lợi cuối cùng. Trong số những ấn phẩm báo chí ra đời trong những năm tháng đầy thử thách ấy, Báo Quân và Dân Việt Bắc là một minh chứng sinh động cho sức sống, trí tuệ và bản lĩnh của báo chí cách mạng trên chiến khu Việt Bắc – căn cứ địa cách mạng của cả nước.
Tờ báo ra đời từ yêu cầu lịch sử của cuộc kháng chiến
Báo Quân và Dân Việt Bắc là tờ báo ra định kỳ hằng tháng, gồm 20 trang, do Ban Tuyên huấn Phòng Chính trị Liên khu Việt Bắc tổ chức biên soạn và phát hành. Ở thời điểm ra mắt số đầu tiên vào tháng 2 năm 1950, tờ báo có giá 25 đồng, phù hợp với điều kiện kinh tế, đời sống của cán bộ, chiến sĩ và nhân dân trong vùng căn cứ kháng chiến.
Ban Biên tập của tờ báo quy tụ nhiều cán bộ tuyên huấn, báo chí giàu tâm huyết, trách nhiệm và kinh nghiệm như các đồng chí: Lê Văn Xuyên, Lê Nguyên, Bàng Sĩ Nguyên, Chử Đức Kinhd, Mạnh Tuế, Xuân Quang, Hoàng Điệp… Trong điều kiện chiến tranh vô cùng gian khổ, thiếu thốn về cơ sở vật chất, phương tiện in ấn và phát hành, song những người làm báo Quân và Dân Việt Bắc vẫn kiên trì, sáng tạo, giữ vững tôn chỉ, mục đích, đưa tiếng nói của cách mạng, của lực lượng vũ trang và nhân dân Việt Bắc đến với đông đảo bạn đọc.
Nội dung phong phú, phản ánh toàn diện đời sống kháng chiến
Qua từng trang báo, Báo Quân và Dân Việt Bắc phản ánh sinh động công cuộc xây dựng lực lượng vũ trang cách mạng, từ bộ đội chủ lực, bộ đội địa phương đến lực lượng dân quân du kích – những lực lượng nòng cốt trong thế trận chiến tranh nhân dân.
Tờ báo tập trung tuyên truyền đường lối kháng chiến đúng đắn của Đảng, làm nổi bật vai trò của Liên khu Việt Bắc– trung tâm đầu não của cách mạng cả nước. Nhiều bài viết phản ánh kịp thời các trận đánh tiêu biểu, cách đánh mưu trí, sáng tạo của quân và dân Việt Bắc, góp phần cổ vũ tinh thần chiến đấu, ý chí quyết thắng của cán bộ, chiến sĩ và nhân dân.
Không chỉ phản ánh lĩnh vực quân sự, tờ báo còn dành dung lượng đáng kể cho các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao, rèn luyện sức khỏe, coi đây là nhân tố quan trọng bồi dưỡng đời sống tinh thần, nâng cao sức khỏe, bản lĩnh và ý chí cho quân và dân trong điều kiện chiến tranh trường kỳ, gian khổ.
Các chuyên mục trào phúng, phê phán thói hư tật xấu, cổ vũ phong trào thi đua yêu nước, thi đua sản xuất, tiết kiệm, giữ nghiêm kỷ luật, xây dựng đời sống mới… đã góp phần xây dựng môi trường văn hóa kháng chiến lành mạnh, tiến bộ.
Giá trị đặc biệt trong lịch sử báo chí cách mạng quân đội
Chia sẻ về ý nghĩa của hiện vật, Đại tá Phạm Văn Phi nhấn mạnh:
“Nếu như Báo Quân đội nhân dân ra số đầu tiên vào tháng 10 năm 1950, thì Báo Quân và Dân Việt Bắc đã ra đời sớm hơn 8 tháng.”
Theo Đại tá Phạm Văn Phi, trong điều kiện thông tin liên lạc còn nhiều hạn chế, mỗi số báo không chỉ là phương tiện truyền tải thông tin, mà còn là nguồn động viên tinh thần to lớn, kịp thời cổ vũ quân và dân Việt Bắc thi đua giết giặc, lập công, góp phần quan trọng vào thắng lợi chung của cuộc kháng chiến.
Trách nhiệm gìn giữ và phát huy giá trị di sản báo chí – quân sự
Việc Bảo tàng LLVT Việt Bắc – Quân khu 1 tiếp nhận Báo Quân và Dân Việt Bắc, số 1 năm 1950 có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong công tác bảo tồn, phát huy di sản văn hóa quân sự. Đây là nguồn tư liệu gốc quý hiếm phục vụ hiệu quả cho hoạt động trưng bày, nghiên cứu, tuyên truyền, giáo dục truyền thống cách mạng cho cán bộ, chiến sĩ và nhân dân, nhất là thế hệ trẻ.
Đại tá Phạm Văn Phi bày tỏ mong muốn Bảo tàng LLVT Việt Bắc sẽ tiếp tục khai thác hiệu quả giá trị của hiện vật, đưa tờ báo đến gần hơn với công chúng thông qua các hình thức trưng bày chuyên đề, trưng bày lưu động và hoạt động giáo dục trải nghiệm.
Hoạt động tri ân, tưởng niệm đầy ý nghĩa
Trước khi kết thúc chương trình làm việc, Đoàn công tác đã tổ chức dâng hương tại Tượng đài Chủ tịch Hồ Chí Minh và Nhà bia tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ các đơn vị thuộc Quân khu 1. Trong không khí trang nghiêm, thành kính, các đại biểu đã bày tỏ lòng biết ơn vô hạn đối với Chủ tịch Hồ Chí Minh kính yêu và tưởng nhớ, tri ân sâu sắc công lao to lớn của các Anh hùng liệt sĩ đã anh dũng hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc, vì sự nghiệp cách mạng vẻ vang của Đảng và dân tộc.
Lời cảm ơn và cam kết phát huy giá trị hiện vật
Thay mặt lãnh đạo, cán bộ, nhân viên Bảo tàng LLVT Việt Bắc – Quân khu 1, Đại tá Đinh Văn Giám, Giám đốc Bảo tàng, đã trân trọng bày tỏ lời cảm ơn sâu sắc tới Đại tá Phạm Văn Phi, đồng thời gửi lời tri ân tới các đồng chí nguyên Giám đốc, Phó Giám đốc các bảo tàng trong hệ thống bảo tàng quân sự toàn quân đã luôn quan tâm, chia sẻ, trao tặng nhiều hiện vật, tư liệu quý cho Bảo tàng LLVT Việt Bắc.
Đại tá Đinh Văn Giám khẳng định, Bảo tàng LLVT Việt Bắc – Quân khu 1 sẽ tiếp tục giữ gìn, bảo quản an toàn và phát huy hiệu quả giá trị các hiện vật, đưa những tư liệu lịch sử quý báu như Báo Quân và Dân Việt Bắc trở thành cầu nối giữa quá khứ – hiện tại, góp phần giáo dục truyền thống yêu nước, cách mạng cho cán bộ, chiến sĩ và nhân dân trên địa bàn Quân khu 1 anh hùng.
Một số hình ảnh trong buổi bàn giao hiện vật:

25/12/2025
22/12/2025
22/12/2025
08/12/2025
26/11/2025
21/11/2025
17/11/2025
09/11/2025