16/11/2017
بیانیه وزیر امور مهاجرین و عودت در سومین سیمینار علمی مهاجرت؛ فرصت ها و چالش ها
بسم الله الرحمن الرحیم
ومن یهاجر فی سبیل الله یجد فی الارض مراغما کثیرا وسعة
خوش آمدید و اظهار تشکر و سپاس از شرکت کننده ها
علت اصلی مهاجرت در کشور ما جنگ است که نا امنی های فیزیکی و روانی را به بار آورده است. برخی براین باور است که فقر و بیکاری علت مهاجرت است، آن را انکار نمی کنیم، ولی به این نکته باید توجه داشت که علت اساسی فقر و بیکاری نیز جنگها و نا امنی ها است. تعدادی از مهاجران از سرمایه داران کشور ما است.
چهل سال جنگ و چهل فیصد نرخ بیکاری موجب شده است که چهل سال مهاجر داشته باشیم و هنوز هم 5691466 تن ازمهاجرین در بیرون از کشور باشند. ساحه ها و مناطقی که مهاجرین افغان در آنجا مسکن گزین شده اند به پنج حوزه تقسیم شده است:
امریکا و استرالیا در مجموع با 519273 تن افغانها که در معرض خطر دیپورت قرار ندارند؛
اروپا در مجموع با 487399 که 97985 تن که مشکل شان به صورت دایم حل شده است و 344414 تن که کیس های شان در حالت بررسی می باشد.
ایران با حدود 2160000 تن که از آن جمله حدود یک میلیون فاقد مدرک گرچند بیش از هفتصد هزار آنان ثبت شده اند و در مسیر قانونمند شدن قرار دارند ولی هنوزهم تعدادی تحت تهدید اخراج اجباری می باشند؛
پاکستان باحدود 1947000 که از آن تعداد حدود 700000 فاقد مدرک پناهندگی می باشند و راجستریشن آنها با هدف قانونمند ساختن آنها جریان دارد و تاکنون 372000 نفر از آنها راجستر شده اند.
سایر کشورهای اسیایی به خصوص کشور های عربی؛ سایر ارقام درمجموع مربوط به کشورهای آسیایی می باشند، در این حوزه مشکل جدی؛ اقامت افغانها با پاسپورت کشور های دیگر بود که این مشکل حل شده و در مراحل پایانی آن قرار داریم.
دولت افغانستان پس از سال 2002، الی اکنون تعدادی تفاهمنامه های سه جانبه و اعلامیه های دوجانبه را با بعضي کشورهايي میزبان مهاجرین افغان داشته است (انگلستان- 21 اکتوبر2002، فرانسه- 18 سپتمبر2002، ناروی- 10 اکست2005، دنمارک- 18اکتوبر2004، هالند-18مارچ2003، سویس-11اکتوبر2005 و سویدن-5 اکتوبر2016) اعلامیه با المان وفنلند وسند راه مشترک پیشرو باتحادیه اروپا 4 اکتوبر 2016.
با امضای « سند راه مشترک پیشرو»افغانستان و اروپا به صورت نسبی در رابطه به پناهجویان به مدیریت مشترک رسیده و این امر سبب شده است روند عودت داوطلبانه مهاجرین به شکل درست آن تنظیم شود. ضمن تأکید بر وفاداری افغانستان به معاهدات بین المللی، لازم می دانم از دولت و ملت بزرگ آلمان تشکر نمایم که با درک وضعیت افغانستان، روند اخراج اجباری افغان ها را توقف داده است. ضمن تشکر از سایر کشورهای اروپایی میزبان، امیدوارم آنها نیز مانند آلمان برخورد متناسب با وضعیت افغانستان با مهاجرین افغان داشته، و به نا امنی های که در روزهای اخیر افزایش یافته است توجه داشته باشند.
اخراج اجباری:
اخراج اجباری از کشور های اروپایی از سال 2003 آغاز و تاکنون جریان داشته است، آمار ذیل تعداد اخراج شده گان اجباری از کشور های مختلف اروپا را نشان می دهد:
سالهای2003 – 2008 ، 2875. سال 2009 ، 789. سال 2010 ، 997. سال 2011، 1212. سال 2012، 987. سال 2013، 920. سال 2014، 962. سال2015 ، 259. سال 2016 ، 580. وسال2017 تاکنون 685. نفر از کشورهای اروپایی جبرا اخراج شده اند.
عودت کنندگان
از ابتدای روی کار آمدن حکومت وحدت ملی در افغانستان تا کنون نزدیک به دو میلیون افغان های مهاجر و پناهنده دارای مدرک و فاقد مدرک، داوطلبانه به کشور ما عودت کرده اند و حکومت وحدت ملی توانسته است اعتماد مهاجرین و پناهندگان را برای عودت داوطلبانه جلب و در تطبیق اولویت عودت داوطلبانه و مصون، کامیاب شود. به علاوه عودت کنندگان داوطلب بیش از یک میلیون تا کنون در داخل افغانستان در حالت بیجاشدگی به سر می برند و نیاز به کمک دارند.
در حالی که در سال گذشته، یک میلیون و یک صد و چهل و هفت هزار نفر بازگشت کننده داشتیم، ارقام درسال جاری نشان می دهدکه تاکنون 467134 عودت کرده اند و میزان عودت داو طلبانه نسبت به سال گذشته کمتر می باشد. دوام نا امنی ها در اثر تهدید تروریزم بین المللی، عدم توجه لازم به خدمات اساسی زیربنایی، عدم سرمایه گذاری کافی در پروژهای انکشافی در عرصه مهاجرت و کاهش میزان کمک های نقدی UNHCR را می توان از عوامل اساسی کاهش عودت داوطلبانه دانست.
آمار بیجاشدگان نیز نسبت به سال گذشته کاهش را نشان می دهد و درسال جاری مجموع بیجاشدگان به417242 که از این تعداد97818 نفر به مناطق اصلی شان برگشت نموده اند. و ما فعلا در حال آمادگی برای کمکهای زمستانی هستیم و در چهار ولایت کمک رسانی آ غاز شده است و درجستجوی تهیه 7 میلیون دالر کسر بودجه در این رابطه می باشیم.
تدابیر دولت
کمیته اجرایی بیجاشدگان و عودت کنندگان (دیریک) با حضور نمایندگان دفاتر رئیس جمهور، رئیس اجرایی، وازرت مالیه، وزارت امورخارجه و سایر نهاد های ملی و بین المللی ذیربط به شمول یونما، کمیشنری ملل متحد(UNHCR) ، سازمان بین المللی مهاجرت(IOM) و بانک جهانی مسؤلیت اجرائی ساختن پالیسی ها و مصوبات کمیسیون عالی مهاجرت، تحت ریاست رئیس جمهور و کمیته فرعی شورای وزیران تحت ریاست رئیس اجرایی را در چارچوب ملی صلح و توسعه افغانستان (ANPDF) و برنامه های اولویت ملی (NPP) به عهده دارد. این کمیته در حالیکه بالای یک سند جایگزین فرمان 104 باهدف تسهیل توزیع زمین، جهت ایجاد سرپناه برای عودت کنندگان و بیجاشدگان و تنظیم پروژ های انکشافی برای پایداری و مصونیت عودت، کار می کند ، موارد آتی را در عرصه مهاجرت در چارچوب پالیسی جدید تنظیم نموده است:
به منظور حصول اطمینان از عودت داوطلبانه ی مصؤن و پایدار؛ «بهبود دسترسی به معیشت و اشتغال از طریق مداخلات مبتنی بر بازار» برای عودت کنندگان آسیب پذیر، بیجاشدگان داخلی و اجتماعات میزبان در مطابقت با برنامه میثاق شهروندی و برنامه های اولویت ملی انکشاف شهری و تقویت اقتصادی زنان و برنامه انکشاف نیروی انسانی، از طریق وزارت امور مهاجرین و عودت کنندگان و وزارت کار، امور اجتماعی، شهداو معلولین.
تسهیل مهاجرت منظم و جلوگیری از قاچاق مهاجرین و قانونمند ساختن حضور مهاجرین در کشورهای میزبان از طریق تطبیق پالیسی های به درستی برنامه ریزی شده و مدیریت شده» در مطابقت با استراتژی های چهارچوب صلح و انکشاف ملی افغانستان (ANPDF)، پلان عملیاتی کمیته اجرایی بیجاشدگان داخلی و عودت کنندگان (DIREC)، استراتژی ملی مهاجرت نیروی کار، طرح استراتژی حمایت از اتباع یک کشور در خارج (DIASPORA) و پروسه های مشورتی جهانی و منطقوی چون؛ اهداف انکشافی پایدار(SDG)، اعلامیه نیویارک (CRRF )، ستراتیژی راه حل های منطقه ی(SSAR)، روند بوداپست(ICMPD) روند بالی، روند کولومبو و مذاکرات ابوظبی.
ما در حال پیشبینی بودجه یک سال آینده هستیم و باید اذعان نمایم که دولت افغانستان به تنهایی قادر به تأمین بودجه مورد نیاز این پروسه بزرگ، که دارای ابعاد ملی و بین المللی است نمی باشد. امید وارم به همکاری دوستان بین المللی، باعملی ساختن این پلانها، که حل مشکل اسکان و اشتغال عودت کنندگان و بیجا شده گان و دستیابی به صلح را هدف قرار می دهد. در سال پیشرو قدم های اساسی برای جستجوی راه های عملی خاتمه دادن به فرهنگ بیجاشدگی و حرکت در مسیر تشویق عودت داوطلبانه، هموطنان ما به میهن شان، برداشته شود.
حضار گرامی خانم ها وآقایان!
قابل یادآوری می دانم اینکه فرار مغزها ضمن اینکه خسارت معنوی از دست دادن کادرهای جوان کشورما و انتقال سرمایه از کشور مبدأ را به همراه دارد، بی نظمی، ناهماهنگی وچه بسا بحران به وجود می آورد، برای کنترل و مدیریت مهاجرت باید راه حل درازمدت اندیشیده شود. در غیر آن چالشهای مهاجرت بر فرصتهای آن غالب گردیده و این پدیده می تواند باعث خطرات و بحرانهای جدی جهانی گردد،. بنا براین توجه شما را به نکات آتی جلب می نمایم:
ایجاد مدیریت مشترک مهاجرت میان کشور های مبداء، مقصد، ترانزیت و نهادهای بین الملی ذیربط؛
سرمایه گذاری و کمک به ایجاد فرصت های شغلی به کشورهای مبداء دارای مهاجرین اقتصادی؛
مبارزه جدی همه جانبه و هماهنگ تمامی کشورهای ذیدخل واینترپول، با قاچاق انسان و قاچاق مهاجران، درغیر آن مسدود ساختن مرزها فقط منجر به افزایش قیمت قاچاق و سرمایه قاچاقبران خواهدشد؛
تلاش برای کاهش فشار بر مجامع میزبان؛
توانمند سازی پناهنده ها و مهاجرین از طریق ادغام آنان در مجامع میزبان؛
زمینه سازی برای فرستادن پناهجویان به کشورثالث؛
تسهیل عودت امن، باعزت، داوطلبانه و تدریجی مهاجرین به مناطق اصلی شان؛
تلاش برایجاد فضای امن در کشور های مبدأ نا امن از طریق تقویت نیروهای امنیتی و فعال ساختن پروسه صلح؛
برگزاری پروگرامهای آموزشی فنی و مسلکی برای تربیه کارگران ماهر، در کشورهای مبدأ و مقصد باهدف ظرفیت سازی برای اشتغال ؛
تسهیل و ساده سازی صدور ویزه و اسناد قانونی جهت جلوگیری از گرایش به روندهای غیرقانونی و قاچاق؛
امضای تفاهم نامه ها و توافقنامه ها برای فرستادن مهاجرین کارگر از کشورهای دارای نیروی کار به کشورهای دارای ظرفیت کار و نیازمند به وارد نمودن نیروی کار.
یک بار دیگر از تمامی کشورها، موسسات و دونر های کمک کننده به افغانستان که در راستای حمایت از برنامه های دولت افغانستان در عرصه مهاجرت کرده اند قدر دانی وسپاسگزاری می نمایم.
سید حسین عالمی بلخی
وزیر امور مهاجرین وعودت کنندگان
24/عقرب/1395
24/08/2017
14/08/2017
17/05/2017
22/03/2017
02/02/2017
12/12/2016
12/12/2016
13/12/2015