طبق راپور USID و احصایه وزارت زراعت ۸۰ فیصد مردم افغانستان مشغول پیشه زراعت و مالداری اند. که ۳۱٪ درآمد ملی از محصولات زراعتی بدست میآید. طبق احصایه سال۲۰۰۹ CIA FACTBOOK]] ۱]]افغانستان حدود ۸٫۵۵ بیلیون دالر واردات و ۲٫۱۲۸ بیلیون دالر صادرات به کشورهای ایالات متحده امریکا تاجیکستان پاکستان هندوستان وغیره داشته که پس از احجارقیمتی دومین عواید کشور را اقلام زراعتی تشکیل میدهد. که اقلام عمده آن میوه
جات خشک پشم قالیننباتات طبی پوست حیوانات، وکوکنار (تریاک) بودهاست. طبق راپور بانک جهانی و سی آی ای فست بوک باوجویکه از سال ۲۰۰۲تا فعلا درآمد افغانستان بشمول کمکهای خارجی ۲۹،۸۱ بیلون دالر بودهاست عواید سرانه این کشور (منبع شماره ۱) ۱۳۲۱ دالر اند. افغانستان از جمله ۱۶۸ کشور ۱۴۶مین کشور درحال رشد میباشد. زیرا این پولها در بانکهای کشور جمع نگردیده واپس بکشورهای خارج سرازیر میشود.
آن عده افغانهای که ازین مدرک پول بدست میآورند تا اکنون درپایداری دولت افغانستان اعتقاد نداشته سرمایه خودرا در کشورهای عربی هند پاکستان ازبکستان روسیه سر مایه گذاری نمودهاند. وهم قردادها صرف با کمپنیهای خارج میشود. که مایه یاس هموطنان با عزت ما گردیدهاست. حاصلات گندم درسال ۲۰۱۰ حدود ۴٫۵ میلیون تن بودهاست. ملت افغان ٪۱۰۰ بالای نان گندم زندگی میکنند که ۴۵ فیصد زمینهای افغانستان تحت زرع همین نبات قراردارد. که ناکافی میباشد. متباقی را تاجرین از کشور قزاقستان و پاکستان وارد میکنند. علت وارد نمودن گندم اینست که یک تعداد دهاقین به نسبت عدم استفاده از سیستم میکانیزه زراعتی، کمبود متخصصین عدم امنیت سطح محصولات وبازدهی خیلی کم دارند. هکذا در ۳۲ سال جنگ نفوس از ۱۹ میلیون به ۲۴ میلون رسید و لی توسعه زمین زراعتی و میکانیزه شدن منفی است. درکشورهای پیشرفته هردهقان حد اقل برای صد نفر غذا معیا میکند ولی درکشور ما ۲۰ میلیون نمیتواند برای ۲۵ میلون نان تهیه دارد.[۳] یک دهقان افغانی از یک جریب زمین لاغر ۱۳۰-۳۰۰ کیلو گندم بدست میاورند[۴]. درحالیکه باید بیشتر از ۷۵۰کیلو بدست ارند. درمجموع دهقانان افغانی از یک هکتار ۱٫۳ تن پاکستان ۴٫۹ تن هندوستان ۵٫۵ تن و کشورهای اروپائی المان و فرانسه و انگلیس ۷-۸ تن بدست میاورند. گدام گندم ابی شهر قندوز وگدام للمی تپههای کوه بابا که شامل ولایت بلخ دره صوف سنگ چارک وغیره قریه جات میباشد
اراضی زراعتی افغانستان[ویرایش]
اراضی افغانستان از دیدگاه زراعت به ۶ گونه تقسیم شدهاست. - زمینهای مزروعی -زمینهای تحت غرس نهالها- که هردو قسمت۷٫۸میلون هکتار ۱۱٫۹۶ ٪ ساحه خاک را در بر دارد-علفچرها ۳۱ میلون هکتارکه حدود ۴۹ ٪-- جنگلات ۱٫۹ میلون هکتار ۳٪- زمینهای تحت آب- وزمینهای غیر مزروعی میباشد. اراضی افغانستان طوریست که هرمنطقه دشت ودره اب هوا مخصوص دارند. مثلا ولسوالی سروبی که در۳۰ کیلومتری کابل موقیعت دارد در زمستان برف باری ندارد.[م۳] ولایت قندهار خوست جلال آباد لغمان گرم سیر بوده در زمستان برف باری ندارد. طبق راپور سازمان غذائی جهان مساحت خاک کشور۶۵۲،۲۲۵ کیلومترمربع یا ۶۵،۲۲ میلون هکتار میباشد.(م۲).۱بر۶حصه خاک رادشت تشکیل دادهاست که به مساحت ۱۰۸۷۰۴ کیلومترمربع ۱۰،۸۷۰میلون هکتارمیشود(۶). بالاتر از ۸۰ فیصد منبع آبی افغانستان را کوهای هندوکش تشکیل میدهد. درمجموع ۷٫۸ میلون هکتار ساحه قابل کشت میباشد. ازجمله ۳٫۳ میلون هکتار (۱۸۱٫۵میلون جریب) آبی ۴٫۵ میلون هکتار(۲۲٫۵میلون جریب) للمی و یابارانی وجود دارد. ازجمله ۴ میلیون هکتار تحت کشت میباشد. در سال ۲۰۱۰ حدود ۳،۱ میلون هکتار تحت زرع علوفه جات و از جمله ۲ میلیون هکتار تحت زرع گندم قرار داشت. از لحاظ کلتوری زمینها افغانستان به ۳ دسته تقسیم شدهاند سیر اب کم اب وللمی. زمینهای سیر آب حدود ۱٫۸ میلون هکتار را دربر دارد (۱۸). افغانستان منشع مادر و گدام وراثت بسیاری نباتات است. طور طبیعی به جز چند نبات محدود همه نباتات درین خاک میرویند. در شمال افغانستان ۱۲ ورایتی خربوزه تربوز کدو ترائی ۴ نوع زردک شرین بامیه میوه جات زردآلو قیصی انار انجیر توت بادام پسته، گندم للمی وآبی جو جوار جودر ارزن وغیره میروید. ولی چیز براهمیت اینست که نباتات صنعتی از قبیل لبلبو پنبه تنباکو گل آفتابگردان؛ نباتات چون شرشم زغرکنجد نباتات نشه آور چون چرس و کوکنار نباتات طبی نظیر هنگ زیره و شیرین بویه بابونه زعفران اسفرزه وغیره (۱۰) ونباتات پروتین دار یا فامیل لیگوم نظیر (لوبیا نخود ماش باقلا فاصلیا) خیلی خوب حاصل میدهد. و هکذا در تربیه کرم پیله گوسفند قره قل و اسپ نیز شهرت دارد. درنواحی مرکزی وارتفاعات بلند انواع میوه جات تازه وخشک، مواشی لبنیات وسبزیجات نیز از تولیدات کشور مامیباشد. ولی لحاظ تکنالوجی معاثر مناطق کوهی چون هوای سرد دارد برای تربیه میلیاردها مواشیگاو گوسفند آهو مرغداری چون مرغ مرغابی قاز وغیره، تربیه انواع گل غرض عطر و فروش، زنبور داری، زرع درختان میوه جات و میوه جات خشک، چوب فرنیچر (توت و چهارمغز) خیلی زیاد مساعداست. از همه مهمتر صفحات مرکزی افغانستان داری طبعت و اب وهوای صاف میباشد جایگا استراحت میلونها سیاح جهان خواهدبود. وچیز جالب وبسیار پراعم درجلال آباد نباتات تروپیک یا گرم از قبیل خانواده ستروس (نارنج مالته کینو لیمو) نیشکر جوار و زیتون میروید واینگونه زمینها طور طبعی سال ۳بار حاصل میدهند. جلال آباد ولغمان یخچال طبیعی است که خداوند برای این ملت افغان تحفه دادهاست. این بدین معنی است انعده سبزیجات که درسایر نقاط در تابستان حاصل میدهند درجلال آباد درزمستان کشت میشود و ضرورت سردخانه سبزیجات نیست تازه بدست آورده میشود. مرکز افغانستان همه کوها و پراز برف اند. شمال جنوب وغرب افغانستان همه دشت اند. افغانستان به نسبت نداشتن تکنالوجی جدید نتوانستهاست این آبها را ذخیره نماید. واین دشتهای که خاک آن دست ناخوردهاست تحت زرع قراردهند. سه دریا بسیار پر اهمیت درین خاک اند که دریای کابل، رود هلمندو رود آمو میباشد. این دریاها به اندازه ۱۷ بیلون متر مکعب آبرا دریک سال به جریان میاورند.
دریای آمو دریک ثانیه ۲۰۰۰ مترمکعب ودریک سال ۹۷٫۴کیلومترمکعب آبرا بجریان میآوردولی درقسمتهای حیرتان وخاک ترکمنستان ظرفیت آن به ۶۳ کیلومتر مکعب پائین آمده پس از طی نمودن دشتهای قراقرم به جهیل ارال میریزد. (۹). این دریا از کوههای پامیر سرچشمه میگیرد نتوانستهاست دشتهای شمال افغانستان که از کنار ش میگذرد سیرآب سازد. طول مجموعی این دشتها حدودبیشر از ۲۰۰ کیلومتر وبه عرض اوسط -۵۰ کیلومتر میباشد. اگراوسط را از قندز الی اندخوی به عرض ۵۰ کیلومتر در نظر گرفته شود. حدود۱۰۰۰۰ کیلومتر مربع میشود اگر به هکتار سنجیده شود حدود تقریبی یک میلون هکتار درکنار دریای آمو بی حاصل افتادهاست. (۸) در دنمارک ۶۰۰۰ دهقان یعنی ۰،۱۲ فیصد نفوس کشور ۵٫۶۵ میلون گاو را اداره میکنند از جمله ۶۶۰۰۰۰ شیر ده میباشد. یک دهقان در پهلو زمین داری الی۱۰۰ تا ۴۵۰ گاو راتربیه میکند. هر گاو حد اقل روزانه ۲۱-۲۶ لیتر شیر میدهد. سالانه ۴٫۵ میلیارد لیتر شیر تولید میکند. دلیل آن اینست که هر دهقان علاوه بر کاه و علف مینو غذائی گاوهارا صد فیصد تطبیق مینمایند وهم دارای هوای سرد ونسل گاوخوب اند. دنمارک لبنیات نصف جهان را باکفیت درجه اول تولید میکند. در افغانستان ۶۴ فیصد دهقانان مصروف مالداری میباشند که حدود ۳٫۷ میلون گاوشیری وغیرشیری را تربیه مینمایند. یک گاو افغانی دریک روز بطور اوسط ۵ لیتر شیر تولید مینماید. درصورتیکه از این تکنالوجی در صفحات مرکزی افغانستان استفاده شود سطح تولیدات از ضرورت نفوس بلند خواهد رفت.