28/09/2026
Fjala ime në Konferencën “Agjenda Strategjike për Zgjerimin e BE dhe anëtarësimi i Shqipërisë”
Të nderuar përfaqësues të institucioneve evropiane, kolegë parlamentarë, përfaqësues të trupit diplomatik, miq dhe të ftuar,
Është privilegj t’i drejtohem kësaj konference dhe të moderoj këtë panel të parë mbi agjendën e zgjerimit dhe rrugën e Shqipërisë drejt anëtarësimit.
I. Evropa dhe zgjerimi
Bashkimi Evropian ka bërë diçka të rrallë në histori: e ka kthyer zgjerimin në një proces zgjedhjeje të lirë, reforme dhe marrëveshjeje. Shtetet i bashkohen një hapësire ku pushteti kufizohet nga ligji, të drejtat garantohen dhe mosmarrëveshjet zgjidhen përmes institucioneve.
Prandaj zgjerimi ka rëndësi për vetë Evropën. Ai zgjeron hapësirën e paqes dhe të sigurisë së saj. Lufta e Rusisë kundër Ukrainës na ka kujtuar sa i çmuar është ky model. Në Ballkanin Perëndimor, ndikimet e jashtme malinje dhe lodhja nga pritja na kujtojnë se perspektiva e anëtarësimit duhet të mbetet e besueshme.
Por besueshmëria ka dy anë. Bashkimi Evropian duhet t’i përgjigjet përparimit të vendeve kandidate; vendet kandidate duhet të dëshmojnë se reformat funksionojnë. Zgjerimi ka dy prova: besueshmërinë e perspektivës evropiane dhe besueshmërinë e përgatitjes sonë.
II. Shqipëria dhe rruga drejt anëtarësimit
Shqipëria e ka bërë zgjedhjen e saj. Anëtarësimi në Bashkimin Evropian është objektivi ynë strategjik kombëtar. Ne nuk kemi dhe nuk kërkojmë një plan alternativ për të ardhmen e vendit. Kjo zgjedhje kërkon institucione demokratike të forta, shtet të së drejtës dhe reforma që përmirësojnë jetën e qytetarëve.
Viti 2026 ka sjellë përparim të prekshëm. Në maj u konfirmua përmbushja, në tërësi, e piketave të ndërmjetme për Grupkapitullin “Themelorët”. Në korrik u mbyllën përkohësisht tre kapitujt e parë: Shkenca dhe Kërkimi, Arsimi dhe Kultura, si dhe Marrëdhëniet me Jashtë.
Këto hapa na afrojnë me synimin për të përfunduar negociatat në vitin 2027 dhe për t’u anëtarësuar në vitin 2030. Tani pesha e punës kalon te piketat përmbyllëse dhe te zbatimi i qëndrueshëm. Shqipëria synon të jetë jo vetëm përfituese e zgjerimit, por edhe kontribuese në stabilitetin e rajonit dhe të Evropës.
III. Përgjegjësia e Kuvendit
Këtu përgjegjësia parlamentare bëhet vendimtare. Kuvendi është vendi ku angazhimi evropian merr legjitimitet demokratik dhe i nënshtrohet kontrollit publik.
Qeveria drejton negociatat. Kuvendi shqyrton ligjet, mbikëqyr zbatimin dhe kërkon llogari. Gjatë shtatë muajve të parë të këtij viti, Komisioni për Evropën dhe Punët e Jashtme zhvilloi 38 mbledhje legjislative dhe shqyrtoi 94 projektligje; 34 prej tyre synonin posaçërisht përafrimin me acquis të BE-së. Në 15 mbledhje të tjera mbikëqyrëse, shqyrtuam me Kryenegociatoren, ministrat dhe negociatorët përparimin në tre grupkapituj dhe 22 kapituj negociues.
Këto shifra tregojnë përmasën e punës. Prova e cilësisë së saj vjen më pas. A përputhet ligji realisht me acquis? A janë miratuar aktet dytësore? A kanë institucionet kapacitet ta zbatojnë? Çfarë ndryshon për qytetarin dhe biznesin shqiptar?
Përputhshmëria në tekst është fillimi i reformës; zbatimi është prova e saj. Prandaj do të vijojmë mbikëqyrjen e angazhimeve të negociatave dhe do të mbështesim institucionet e përfshira në proces, veçanërisht institucionet e pavarura të drejtësisë. Kjo punë kërkon transparencë, debat parlamentar, pjesëmarrjen e shoqërisë civile dhe dialog të hapur me Parlamentin Evropian e parlamentet e shteteve anëtare.
Të nderuar kolegë,
Përparimi në negociata duhet të bëhet përparim në mënyrën si funksionon shteti. Kjo është pjesa e përgjegjësisë që merr përsipër Kuvendi i Shqipërisë. Dhe kjo është mënyra si besimi te zgjerimi mbështetet në rezultate.
