BibliothecairErfgoed.be

Hoe kwam het beleid rond de erfgoedbibliotheken tot stand? Tijd voor ! 🔙

Na onderzoeksrapporten, vergaderingen met beleidsmakers en de oprichting van een overlegplatform volgde in 2008 eindelijk de erkenning van erfgoedbibliotheken. Vanaf nu konden die een kwaliteitslabel aanvragen – net zoals de archieven en de musea.

In eerste instantie was die erkenning vooral symbolisch, want er waren nog geen werkingssubsidies mogelijk. Het Koninklijk Conservatorium van Antwerpen beet de spits af in 2010 als eerste erkende erfgoedbibliotheek. In de jaren nadien volgden er nog 9.

Het Cultureelerfgoeddecreet van 2017 zette in principe de deur open voor subsidies, maar sloot die tegelijk voor quasi alle erfgoedbibliotheken door de strikte voorwaarden die het daaraan verbond.

Pas met het schrappen van art. 48 in 2021 kon de rest van de erfgoedbibliotheken ook een werkingssubsidie aanvragen. Vandaag ontvangen 4 van de 10 erkende erfgoedbibliotheken die subsidies.

👉 Nieuwsgierig naar het hele verhaal? Lees de volledige geschiedenis in het themanummer van FARO. Vlaams steunpunt voor cultureel erfgoed over Erfgoedbibliotheken anno 2025: urlr.me/qgpY3K

📷 Stefan Tavernier

Ode aan oude drukken 1️⃣

Prachtig, die collecties oude drukken in Vlaanderen! Maar welk stuk doet het hart van hun beheerders sneller slaan? In deze reeks brengen collectiebeheerders een ode aan hun favoriete oude druk.

Tine Rock van Bibliotheek Hasselt Limburg bijt de spits af, met deze pro memoria uit 1764 met handgekleurde kaart.

Deze oude druk verwittigt de ambtenaren van Hasselt, Zonhoven en Kuringen: dit zijn de grenzen van jullie grondgebied. Die herinnering was nodig want de heide was sinds 1330 betwist terrein. Tine licht toe: “De graaf van Loon had ongeveer 1700 hectare tussen Hasselt en Zonhoven geschonken aan de stad Hasselt. Helaas was hij niet specifiek genoeg: de graaf had verklaard dat de schenking reikte ‘tot waar het gebruikelijk was om de dieren te laten grazen’."

Door de economische waarde wilde iedereen een groter stuk. Hoewel de prins-bisschop van Luik in 1666 paalstenen op de grens liet plaatsen, bleek dit geen oplossing.

Tine: “De kwestie bleef conflicten oproepen, pesterijen, vernieling van land, beledigingen … en zelfs een dodelijke arrestatie. Sommigen beweren zelfs dat er een paalsteenspook door de bossen en veengebieden zwierf dat ‘s nachts de grensstenen verplaatste.”

Voer voor een goedgevulde aflevering van ‘Kunnen we overeenkomen?' dus 😉

Krijg je geen genoeg van oude drukken?
👉 Blader door de meest opmerkelijke, unieke en verrassende exemplaren: urlr.me/cMAFJC
👉 Zoek zelf je favoriete Vlaamse druk tot 1801: urlr.me/cm6C3B

De Digitale Erfgoedbib is jouw toegang tot nog meer bibliothecair erfgoed
👉 digitaleerfgoedbib.be - ook op Instagram: urlr.me/krjsKP

Hulp nodig bij digitaliseren?

BibliothecairErfgoed.be lanceert in 2026 een nieuwe gratis kleinschalige digitaliseringsdienst voor organisaties die hun bibliothecaire erfgoedstukken (boeken, tijdschriften, handschriften) niet zelf kunnen digitaliseren. Geen scan-on-demand, maar een begeleide sessie waarbij jullie samen de stukken fotograferen in Antwerpen. Zo leer je op een hands-on manier hoe digitalisering verloopt.

Na de sessie ontvang je hoogwaardige beelden in standaard bestandsformaten, en indien geschikt ook een doorzoekbare tekst.

Stel je kandidaat vóór 1 juli 2026 via bibliothecairerfgoed.be of neem contact op via [email protected].

https://www.bibliothecairerfgoed.be/nieuws/oproep-digitaliseringsdienst-2026

Tips van het team van BibliothecairErfgoed.be – deel 3️⃣

Deze keer aan de b***t: Sophia Rochmes, onze expert digitalisering, handschriften en periodieken. Zij tipt Redu: “Alle boekenliefhebbers in België moeten eens naar Redu, het boekendorp in Wallonië.” Het dorp telt maar een 500-tal inwoners, maar trekt elk jaar duizenden toeristen die de vele tweedehands boekenwinkels en antiquariaten bezoeken.

In Redu vond Sophia jaren geleden haar persoonlijke erfgoedparel: een boek uit 1902 over de mijlpaaltentoonstelling 'Primitifs Flamands' in Brugge. Die tentoonstelling bracht kunstenaars als Jan van Eyck en Rogier van der Weyden weer onder de aandacht, nadat ze lange tijd als minderwaardig werden beschouwd.

Jammer genoeg raakt het boekendorp steeds meer in verval. Sophia’s boodschap is dan ook duidelijk: “Ga nu je nog kan en steun de boekenwinkels!” 📚

👉Nog meer tips over bibliothecair erfgoed ontdek je in het themanummer ‘Erfgoedbibliotheken anno 2025’ van FARO. Vlaams steunpunt voor cultureel erfgoedvia urlr.me/NTVK2C

Steun de drukpers in miniatuur!

Een warme oproep aan iedereen met een hart voor boeken en boekgeschiedenis 🫶📚

Deze twee LEGO-drukpersen zijn niet alleen mooi om naar te kijken, ze zijn ook nog eens volledig functioneel. De ene werkt met een hendel die je overhaalt om de drukplaat naar beneden te brengen; de andere gebruikt tandwielen om de rollen te laten draaien. Leerzaam, interactief en toegankelijk dus!

💡Bij 10.000 stemmen komt dit prototype in aanmerking om een echte LEGO-set te worden.

👉 Wordt jouw nerdy hart hier ook warm van? Breng dan zeker je stem uit via urlr.me/WgPa7w en wie weet ligt deze drukpers binnenkort in de winkel! En misschien onder jouw kerstboom in de toekomst? 😁

Daar, in de hoek, staat een doos je aan te staren, vol ‘rare gevalletjes’ die je al eeuwen eens moet doornemen, maar waar je maar niet toe komt. Herkenbaar?

Hou dan 3 december vrij. Want dan steken de collegagroepen in M Leuven en de koppen bij elkaar om deze uitdagingen samen te tackelen! Of het nu dat boek is dat klassieke beschrijving tart, dat handschrift dat te kwetsbaar, te groot of net te klein is om op een standaard manier te bewaren of die oude druk met uitklappende kaart die gewoonweg niet te tonen valt aan het publiek.

Worstel je zelf met een eigenaardig stuk of heb je net een geniale oplossing gevonden? Deel je casus met de collega’s!
📧 Leg je idee voor aan [email protected]!

Volg onze nieuwsbrief en website voor meer info
👉 urlr.me/JqcTPR
👉 bibliothecairerfgoed.be

Stel je kandidaat en misschien presenteer je op 16 oktober wel jouw boekhistorisch onderzoek aan meer ervaren collega's!
>> Deadline: 20 juni

Vind je boekhistorisch onderzoek doen geweldig en wil je daarover graag vertellen aan mede-geïnteresseerden?

We organiseren ook dit jaar weer een Boekhistorisch Forum, voor beginners en meer ervaren sprekers op het gebied van boekgeschiedenis. Laat je horen en meld je aan. Deadline voor de CFP is 20 juni.
Zie het bericht in de bijlage hieronder.

Hoe ontsluit je je collectie zo meerstemmig mogelijk?

Geen makkelijke opdracht, want elke vorm van classificatie weerspiegelt een bepaalde visie op de wereld. En die maakt sommige kennis zichtbaar, terwijl andere onzichtbaar blijft.

Maar dat maakt het des te belangrijker om je aanpak telkens opnieuw in vraag te durven stellen!

Kom op 2 juni naar het Groot Onderhoud van FARO. Vlaams steunpunt voor cultureel erfgoed en ontdek hoe Erfgoedbibliotheek Hendrik Conscience, Bibliotheek Hasselt Limburg, UAntwerpen Bibliotheek en RoSa vzw dit uitdagende thema benaderen.

Schrijf je in voor sessie 1: Over meerstemmige classificatiesystemen
👉 urlr.me/5qdwRW

Op zoek naar leestips en inspiratie?
👉 urlr.me/tWvUcu

Laat dit thema jou niet los?
👉 Sluit je aan bij de collegagroep: urlr.me/x7szG6
👉 Onderschrijf mee Open boeken: urlr.me/dmqvyD

Collega Jeroen schreef een artikel over een reconciler voor de erfgoedsector. Reconci-wat? Jeroen legt het je graag zelf uit.

👉 Lees online via de website van VVBAD vzw: https://bit.ly/3NWFlyM (enkel voor abonnees helaas)

Geen budget of infrastructuur om je bibliothecaire collectie te digitaliseren? Goed nieuws: BibliothecairErfgoed.be lanceert een gratis digitaliseringsdienst met persoonlijke begeleiding. In een online infosessie ontdek je of jouw collectie in aanmerking komt.

Schrijf je hier in 👉 https://histories.be/agenda/infosessie-geef-je-bibliothecaire-collectie-een-digitaal-leven/?utm_source=facebook&utm_medium=organic_social