18/05/2026
Кыргыз Республикасынын Президенти С.Н. Жапаровдун кайрылуусу
Урматтуу мамлекет башчылары,
2026-жылдын 3-июнунда Нью-Йорк шаарында өтө турган Бириккен Улуттар Уюмунун Коопсуздук Кеңешинин туруктуу эмес мүчөлөрүн шайлоосунун алдында Сиздерге кайрылып жатам.
Бүгүнкү күндө дүйнөдө геосаясий атаандаштык күчөп, эл аралык укуктун универсалдуулугу алсырап, чыр-чатактардын келип чыгуу коркунучу күндөн күнгө өсүүдө.
Учурдагы геосаясий динамика бул баамдоону тастыктап турат.
Дүйнөнүн ар кайсы аймактарындагы, анын ичинде Европа, Жакынкы Чыгыш жана Африкадагы куралдуу кагылышуулар эл аралык системаны өз сыноосунан өткөрүүнү улантууда.
Дүйнөдөгү болуп жаткан аскерий чыр-чатактарга үч триллиондон ашык АКШ доллары сарпталууда.
Бул өлчөмдөгү каражаттар бүткүл адамзатка татыктуу жашоону камсыз кыла алмак.
Эгерде бул чыгымдар планетаны жашылдандырууга жана айрым өлкөлөрдөгү ачарчылыкты жоюуга сарпталса, анда планетабыз гүлдөгөн бакчага айланмак.
Мындай шарттарда БУУга мүчө мамлекеттердин Коопсуздук Кеңешинин курамында инклюзивдик жана адилеттүү өкүлчүлүгүнүн болушу, ошондой эле бул Кеңештин бүткүл эл аралык коомчулуктун атынан чечим кабыл алуучу орган катары өзүнүн легитимдүүлүгүн сактап калуу жөндөмдүүлүгү биринчи планга чыгууда.
Кыргыз Республикасы Кеңештин курамындагы тең салмаксыздыктын, өзгөчө чакан, өнүгүп келе жаткан жана деңизге чыгууга мүмкүнчүлүгү жок мамлекеттердин жетишсиз деңгээлде катышуусу мындан ары сакталып калышы жамааттык коопсуздуктун бүтүндөй архитектурасынын туруктуулугуна доо кетирет деген позицияны карманабыз.
Бул БУУнун негизги органында ар кандай мамлекеттердин топторунун иш жүзүндөгү өкүлчүлүгүн кеңейтүү саясий тандоо эмес, объективдүү зарылдык болуп саналат.
Кыргызстан блоктордун милдеттенмелеринин системасы менен байланышкан эмес жана тирешүүчү геосаясий конфигурацияларга тартылган эмес.
Бул бизге Коопсуздук Кеңешинин алкагында поляризацияны азайтууга жана функционалдык диалогду калыбына келтирүүгө багытталган тең салмактуу, көз карандысыз жана прагматикалык позицияны карманууга мүмкүндүк берет.
Биздин мамилебиз БУУнун Уставынын шартсыз артыкчылыгына жана аны тандап колдонууга жол бербөөгө негизделет.
Биз кош стандарттар практикасына, гуманитардык күн тартибин саясатташтырууга жана Кеңештин механизмдерин тар кызыкчылыктарда колдонууга ырааттуу түрдө каршы чыгабыз.
Бул мамиленин иш жүзүндөгү натыйжалуулугу Кыргыз Республикасынын аймактык туруктуулукту камсыз кылуудагы тажрыйбасы менен далилденүүдө.
Борбордук Азиянын татаал чыр-чатактан кийинки жана трансформациялык шартында биз чектеш мамлекеттер менен чек араларды делимитациялоонун бардык маселелерин өзгөчө тынчтык жолу менен гана аягына чыгарууга жетиштик.
Бул декларативдик позиция эмес, бул коопсуздуктун эң сезимтал маселелери да, сүйлөшүүлөрдүн жана кызыкчылыктарды өз ара эске алуунун негизинде жөнгө салынарын көрсөткөн ишке ашкан модель да болуп саналат.
Эл аралык коомчулуктун жоопкерчиликтүү катышуучусу жана БУУнун Адам укуктары боюнча кеңешинин үч жолку мүчөсү катары Кыргызстан демократияны, адам укуктарын, мыйзам үстөмдүгүн чыңдоо боюнча ырааттуу иш алып барууда жана өзүнүн эл аралык милдеттенмелерин аткарууну улантууда.
2025-жылы кабыл алынган «Кыргыз Республикасынын Президентин жана Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин (парламентинин) депутаттарын шайлоо жөнүндө» Мыйзамына ылайык, аялдар, жаштар, этникалык азчылыктар жана ден соолугунун мүмкүнчүлүктөрү чектелүү адамдар үчүн квоталар киргизилген.
Дүйнө жүзү боюнча парламентте аялдарга эң көп орун берген биздин өлкө.
Биз биринчи орунда турабыз.
Мындан тышкары, аткаруу жана сот бийлигиндеги гендердик квоталарды жөнгө салуучу укуктук ченемдер кабыл алынды.
Министрлер Кабинетин түзүүдө, судьяларды тандоодо, ошондой эле жергиликтүү бийлик органдарынын жетекчилерин дайындоодо бир жыныстын өкүлчүлүгү эми 70%дан ашпоого тийиш.
БУУнун Коопсуздук Кеңешине шайланып отүп калсак Кыргыз Республикасы Коопсуздук Кеңеште прагматикалык, саясатташтырылбаган жана туруктуу чечимдердин жактоочусу катары иш алып барат.
Биздин артыкчылыктуу багыттарыбыз төмөнкүлөрдү камтыйт: алдын алуучу дипломатиянын ролун күчөтүү; ортомчулук механизмдерин өнүктүрүү; куралдарды жайылтпоону жана өзөктүк куралсызданууну илгерилетүү; климат менен коопсуздуктун ортосундагы өз ара байланышты институтуциялаштыруу.
Кыргызстан өзүнүн тышкы саясатын массалык жабыркоочу куралдан толугу менен баш тартуу принциптеринде ырааттуу түрдө жүргүзүп келет.
Биз Борбордук Азияда өзөктүк куралдан эркин зонаны түзүүнүн башатында турабыз жана куралсыздануу чөйрөсүндөгү негизги эл аралык демилгелердин катышуучусу болуп саналабыз.
Кыргызстандын 2025-жылы Өзөктүк куралга тыюу салуу жөнүндө келишимге кол коюшу биздин өзөктүк куралсыз келечек глобалдык коопсуздуктун негизи болуп саналат деген ишеничибизди чагылдырат.
Туруктуу өнүгүү жана коопсуздук маселелерине биздин мамилебиз комплекстүү мүнөзгө ээ.
Деңизге чыга албаганына карабастан, 2025-жылы өлкөбүз деңиздеги биологиялык ар түрдүүлүк жөнүндө макулдашууга (BBNJ) кошулуп, глобалдык экосистемаларды коргоого берилгендигибизди ырастадык.
Тоолуу өлкө катары биз глобалдык экологиялык системанын туруктуулугу бөлүнгүс деген түшүнүккө таянуу менен, жаратылыш системаларынын өз ара байланышы боюнча «тоолордон океандарга чейин» концепциясын илгерилетип жатабыз.
Кыргызстан Афганистандагы кырдаалга өзгөчө көңүл бурууну көздөйт.
Биз Борбордук Азиянын коопсуздугу бул өлкөнүн туруктуулугунан ажырагыс деген позицияны карманабыз.
Биз афган элине, анын ичинде аялдар менен балдарга туруктуу гуманитардык жардам көрсөтүп келебиз жана анын дүйнөлүк коомчулукка маал маалы менен экономикалык жана саясий интеграцияланышын жактайбыз.
Кыргыз Республикасынын талапкерлиги Борбордук Азия мамлекеттеринин бир добуштан колдоосуна ээ, бул аймактык консолидациянын сапаттык жаңы деңгээлин чагылдырат жана Коопсуздук Кеңешинде мамлекеттердин кеңири чөйрөсүнүн кызыкчылыктарын эске алган, макулдашылган жана жоопкерчиликтүү позиция менен чыгууга даяр экендигибизди тастыктайт.
Кыргызстан Коопсуздук Кеңешине мүчө болууга өзгөчө маани берет жана муну жергебиздеги элдердин тагдыры үчүн жогорулаган жоопкерчилик катары карайт.
Кеп эл аралык системанын башкарылуусу Коопсуздук Кеңештин натыйжалуулугунан түздөн-түз көз каранды болгон мезгилдеги конкреттүү иш-аракеттер жөнүндө болуп жатат.
Биз Кеңештин өзүнүн баштапкы функциясына – чыр-чатактарды саясий коштоо эмес, укукка, кызыкчылыктардын тең салмактуулугуна жана чыр-чатактардын алдын алууга негизделген чечимдерди иштеп чыгууга кайтып келүү зарылдыгынан чыгабыз.
Биздин өлкө башка алтымыш мамлекет менен бир катарда Коопсуздук Кеңешине эч качан мүчө болгон эмес, ал эми биздин атаандашыбыз — Филиппин — буга чейин Кеңештин курамына төрт жолу шайланган.
Кыргызстандын шайланышы дүйнөлүк коомчулуктун тарыхый адилеттүүлүктү калыбына келтирүүгө жана бардык өлкөлөргө БУУнун алдыңкы органына шайланууга тең укуктуулукту камсыз кылууга болгон саясий эркинин далили болот.
Шайланган учурда, биз Коопсуздук Кеңешинин ишинин натыйжалуулугун жана ачыктыгын андан ары жогорулатууга, глобалдык чакырыктарды жана коркунучтарды чечүү боюнча эл аралык коомчулуктун жамааттык аракеттерине татыктуу салым кошууга убада беребиз.
Сиздер, Улуу Мартабалуулар, 2026-жылдын июнь айындагы добуш берүүдө Кыргыз Республикасына колдоо көрсөтөсүздөр деп терең ишенем.
Сиздерге болгон терең урматымды жана Сиздердин элиңиздерге тынчтык, бакубатчылык жана гүлдөп-өнүгүү каалоолорумду кабыл алууңуздарды суранам.
Кыргыз Республикасынын
Президенти Садыр Жапаров
****************************************************
Обращение Президента Кыргызской Республики
С.Н. Жапарова
Уважаемые главы государств,
Обращаюсь к Вам в преддверии выборов непостоянных членов Совета Безопасности Организации Объединенных Наций, которые состоятся 3 июня 2026 года в Нью-Йорке.
Сегодня, когда в мире усиливается геополитическая конкуренция, происходит эрозия универсальности международного права и рост конфликтного потенциала.
Текущая геополитическая динамика лишь подтверждает данную оценку.
Вооруженные конфликты в различных регионах мира, включая Европу, Ближний Восток и Африку, продолжают испытывать на прочность международную систему.
На военные конфликты во всем мире расходуется более трех триллионов долларов США.
Эти средства могли бы обеспечить достойную жизнь всему человечеству.
Если бы эти расходы были направлены на озеленение планеты и искоренение голода в отдельных странах, наша планета могла бы превратиться в цветущий сад.
В этих условиях на первый план выходят вопросы инклюзивной и справедливой представленности государств-членов ООН в составе Совета Безопасности, его способность сохранять легитимность как органа, принимающего решения от имени всего международного сообщества.
Кыргызская Республика исходит из того, что дальнейшее сохранение дисбаланса в составе Совета, в особенности недостаточного участия малых, развивающихся и не имеющих выхода к морю государств, подрывает устойчивость всей архитектуры коллективной безопасности.
Расширение фактической представленности различных групп государств в этом ключевом органе ООН является не политическим предпочтением, а объективной необходимостью.
Кыргызстан не связан системой блоковых обязательств и не вовлечен в конфронтационные геополитические конфигурации.
Это позволяет нам занимать взвешенную, независимую и прагматичную позицию, ориентированную на снижение поляризации и восстановление функционального диалога в рамках Совета Безопасности.
Наш подход основывается на безусловном приоритете Устава ООН и недопустимости его избирательного применения.
Мы последовательно выступаем против практики двойных стандартов, политизации гуманитарной повестки и использования механизмов Совета в узких интересах.
Практическая состоятельность данного подхода подтверждается опытом Кыргызской Республики в обеспечении региональной стабильности.
В условиях сложной постконфликтной и трансформационной среды Центральной Азии нам удалось завершить все вопросы делимитации границ с сопредельными государствами исключительно мирным путем.
Это не декларативная позиция, а реализованная модель, демонстрирующая, что даже наиболее чувствительные вопросы безопасности поддаются урегулированию на основе переговоров и взаимного учета интересов.
Как ответственный участник международного сообщества и трижды член Совета по правам человека ООН, Кыргызстан ведет последовательную работу по укреплению демократии, прав человека, верховенства закона и продолжает выполнять свои международные обязательства.
В соответствии с Законом «О выборах Президента Кыргызской Республики и депутатов Жогорку Кенеша (парламента) Кыргызской Республики», принятым в 2025 году, введены квоты для женщин, молодежи, этнических меньшинств и лиц с ограниченными возможностями здоровья.
Во всем мире наша страна предоставила женщинам наибольшее количество мест в парламенте.
Мы стоим на первом месте.
Кроме того, приняты зеркальные правовые нормы, регулирующие гендерные квоты в исполнительной и судебной власти.
При формировании Кабинета министров, отборе судей, а также при назначении руководителей местных органов власти представительство одного пола теперь также не может превышать 70%.
В случае избрания Кыргызская Республика будет действовать в Совете как сторонник прагматичных, деполитизированных и устойчивых решений.
Наши приоритеты включают: усиление роли превентивной дипломатии; развитие посреднических механизмов; продвижение нераспространения и ядерного разоружения; институционализацию взаимосвязи между климатом и безопасностью.
Кыргызстан последовательно проводит свою внешнюю политику на принципах всеобъемлющего отказа от оружия массового уничтожения.
Мы стояли у истоков создания зоны, свободной от ядерного оружия в Центральной Азии, и являемся стороной ключевых международных инициатив в сфере разоружения.
Подписание Кыргызстаном Договора о запрещении ядерного оружия в 2025 году отражает нашу убеждённость в том, что безъядерное будущее является основой глобальной безопасности.
Наш подход к вопросам устойчивого развития и безопасности носит комплексный характер.
Несмотря на отсутствие выхода к морю, в 2025 году наша страна присоединилась к Соглашению о морском биоразнообразии (BBNJ), подтвердив приверженность защите глобальных экосистем.
В качестве горной страны мы продвигаем концепцию взаимосвязанности природных систем — «от гор до океанов», исходя из понимания того, что устойчивость глобальной экологической системы является неделимой.
Особое внимание Кыргызстан намерен уделять ситуации в Афганистане.
Мы исходим из того, что безопасность Центральной Азии неотделима от стабильности в этой стране.
Мы последовательно оказываем гуманитарную помощь афганскому народу, включая поддержку женщин и детей, и выступаем за его поэтапную экономическую и политическую интеграцию в мировое сообщество.
Кандидатура Кыргызской Республики пользуется единогласной поддержкой государств Центральной Азии, что отражает качественно новый уровень региональной консолидации и подтверждает готовность выступать в Совете Безопасности с согласованной и ответственной позицией, учитывающей интересы широкого круга государств.
Кыргызстан придает членству в Совете Безопасности особое значение и рассматривает его как повышенную ответственность за судьбы народов нашей земли.
Речь идет о конкретных действиях в период, когда от эффективности Совета напрямую зависит управляемость международной системы.
Мы исходим из необходимости возвращения Совета к его исходной функции – выработке решений, основанных на праве, балансе интересов и подлинной ориентированности на предотвращение конфликтов, а не их политическое сопровождение.
Наша страна, наряду с шестьюдесятью другими государствами, никогда не была членом Совета Безопасности, в то время как наш конкурент — Филиппины — ранее уже четырежды был в его составе.
Избрание Кыргызстана станет свидетельством политической воли мирового сообщества восстановить историческую справедливость и обеспечить всем странам равное право на избрание в ведущий орган ООН.
Мы обязуемся, в случае избрания продолжить повышать эффективность и транспарентность работы Совета Безопасности, внести достойный вклад в коллективные усилия международного сообщества по решению глобальных вызовов и угроз.
Глубоко убежден, что Вы, Ваши Превосходительства, поддержите Кыргызскую Республику в ходе голосования в июне 2026 года.
Прошу принять уверения в моем самом высоком уважении и наилучшие пожелания мира, благополучия и процветания Вашим народам.
Президент
Кыргызской Республики Садыр Жапаров
********************************************************
Address of the President of the Kyrgyz Republic S.N. Zhaparov
Dear Heads of State
I am addressing you ahead of the election of non-permanent members of the United Nations Security Council, to be held in New York on 3 June 2026.
Today, geopolitical rivalry is intensifying across the world, the universality of international law is being weakened and the risk of conflicts is growing day by day.
Current geopolitical dynamics clearly confirm this assessment.
Armed conflicts in various regions of the world, including Europe, the Middle East and Africa, continue to test the international system.
More than three trillion US dollars are being spent on military conflicts around the world.
This amount of resources could provide a decent life for all humanity.
If we directed them toward environmental protection and eliminating hunger in certain countries, the planet would become a blooming garden
Under these circumstances, the inclusive and equitable representation of United Nations Member States within the Security Council, as well as the Council’s ability to preserve its legitimacy as the body entrusted with taking decisions on behalf of the entire international community, comes to the forefront.
The Kyrgyz Republic proceeds from the position that the continued imbalance in the composition of the Council, particularly the insufficient participation of small, developing and landlocked countries, undermines the resilience of the entire architecture of collective security.
Expanding the genuine representation of different groups of states in this key organ of the United Nations is not a matter of political choice, but an objective necessity.
Kyrgyzstan is not bound by any system of bloc commitments and is not involved into confrontational geopolitical configurations.
This enables us, within the framework of the Security Council, to uphold a balanced, independent and pragmatic position aimed at reducing polarization and restoring functional dialogue.
Our approach is based on the unconditional primacy of the Charter of the United Nations and on the inadmissibility of its selective application.
We consistently oppose the practice of double standards, the politicization of the humanitarian agenda, and the use of the Council’s mechanisms for narrow interests.
The practical effectiveness of this approach is demonstrated by the experience of the Kyrgyz Republic in ensuring regional stability.
In the complex post-conflict and transformational environment of Central Asia, we have succeeded in bringing to completion all issues related to the delimitation of borders with neighbouring states exclusively by peaceful means.
This is not merely a declarative position; it is an implemented model showing that even the most sensitive security issues can be resolved on the basis of negotiations and mutual consideration of interests.
As a responsible member of the international community and a three-time member of the United Nations Human Rights Council, Kyrgyzstan is consistently working to strengthen democracy, human rights and the rule of law, and continues to fulfil its international obligations.
In accordance with the Law “On Elections of the President of the Kyrgyz Republic and Deputies of the Jogorku Kenesh — the Parliament of the Kyrgyz Republic,” adopted in 2025, quotas have been introduced for women, youth, ethnic minorities and persons with disabilities.
Our country provides women with the largest number of seats in parliament in the world.
We rank first.
In addition, legal norms regulating gender quotas in the executive and judicial branches of power have been adopted.
When forming the Cabinet of Ministers, selecting judges and appointing heads of local government bodies, the representation of one gender must now not exceed 70 percent.
If elected to the United Nations Security Council, the Kyrgyz Republic will act as an advocate of pragmatic, depoliticized and sustainable solutions.
Our priorities will include strengthening the role of preventive diplomacy; developing mediation mechanisms; promoting non-proliferation and nuclear disarmament and institutionalizing the interlinkage between climate and security.
Kyrgyzstan has consistently pursued its foreign policy on the basis of the principles of complete renunciation of weapons of mass destruction.
We stood at the origins of the establishment of the Central Asian Nuclear-Weapon-Free Zone and are a participant in major international initiatives in the field of disarmament.
Kyrgyzstan’s signing in 2025 of the Treaty on the Prohibition of Nuclear Weapons reflects our conviction that a future free of nuclear weapons is the foundation of global security.
Our approach to sustainable development and security is comprehensive in nature.
Despite being a landlocked country, in 2025 our country acceded to the Agreement on the Conservation and Sustainable Use of Marine Biological Diversity of Areas beyond National Jurisdiction — the BBNJ Agreement — thereby reaffirming our commitment to the protection of global ecosystems.
As a mountainous country, we are promoting the concept “from mountains to the ocean”, based on the understanding that the resilience of the global ecological system is indivisible and that natural systems are deeply interconnected.
Kyrgyzstan intends to pay particular attention to the situation in Afghanistan.
We proceed from the position that the security of Central Asia is inseparable from the stability of that country.
We have been providing sustained humanitarian assistance to the Afghan people, including women and children, and we support Afghanistan’s gradual economic and political integration into the international community.
The candidacy of the Kyrgyz Republic enjoys the unanimous support of the Central Asian states. This reflects a qualitatively new level of regional consolidation and confirms our readiness to speak in the Security Council with a coordinated and responsible position that takes into account the interests of a broad range of states.
Kyrgyzstan attaches special importance to membership in the Security Council and regards it as an increased responsibility for the fate of the peoples of our region.
What is at stake is concrete action at a time when the manageability of the international system directly depends on the effectiveness of the Security Council.
We proceed from the need for the Council to return to its original function: not the political management of conflicts, but the development of solutions based on law, a balance of interests and the prevention of conflicts.
Our country, alongside more than sixty other states, has never been a member of the Security Council, whereas our competitor — the Philippines — has already been elected to the Council four times.
The election of Kyrgyzstan would be evidence of the international community’s political will to restore historical justice and to ensure equal rights for all countries to be elected to the leading organ of the United Nations.
If elected, we pledge to contribute to further enhancing the effectiveness and transparency of the work of the Security Council and to make a worthy contribution to the collective efforts of the international community in addressing global challenges and threats.
I deeply trust, Your Excellencies, that you will support the Kyrgyz Republic during the vote in June 2026.
Please accept, Your Excellencies, the assurances of my highest consideration and my sincere wishes of peace, well-being and prosperity to your peoples.
President of the Kyrgyz Republic Sadyr Zhaparov
04/06/2026
03/06/2026
03/06/2026
03/06/2026
21/05/2026
18/05/2026