20/10/2026
LETËR E HAPUR DREJTUAR GAZETARËVE, ORGANIZATAVE TË TË DREJTAVE TË NJERIUT DHE SHOQATAVE SHQIPTARE
THIRRJE URGJENTE PËR DOKUMENTIMIN E DHUNËS SË PRETENDUAR NDAJ TË MITURVE DHE PËR HETIM TË PAVARUR NDËRKOMBËTAR
Nga Arben Salihi, në emër të Alliance Albanais Diaspora – Zvicër
Të nderuar gazetarë, gazetarë investigativë, organizata të të drejtave të njeriut, shoqata shqiptare dhe përfaqësues të shoqërisë civile në Shqipëri,
Po ju drejtohem publikisht nga Zvicra, në emër të Alliance Albanais Diaspora, me një thirrje që e konsideroj të rëndësishme për dinjitetin njerëzor, mbrojtjen e fëmijëve dhe përgjegjësinë e institucioneve shtetërore.
Pamjet dhe raportimet që kanë qarkulluar nga protestat në Shqipëri ngrenë shqetësime serioze për pretendimet mbi përdorimin e forcës policore ndaj protestuesve, përfshirë të mitur. Në disa pamje pretendohet se të rinj janë goditur nga disa efektivë njëkohësisht dhe se ka pasur lëndime të rënda.
Këto pretendime kërkojnë dokumentim të kujdesshëm dhe verifikim të pavarur.
Dua të jem i qartë: unë dhe Alliance Albanais Diaspora, nga Zvicra, nuk pretendojmë se zotërojmë të gjitha provat, videot origjinale apo dëshmitë e drejtpërdrejta për secilin rast. Pikërisht për këtë arsye po ju drejtohemi juve, që jeni në terren, i keni ndjekur ngjarjet dhe mund të dispononi materiale që ne nuk i kemi.
NJË THIRRJE PËR ATA QË I KANË PROVAT
U bëj thirrje gazetarëve që kanë filmuar ngjarjet, gazetarëve investigativë, organizatave shqiptare të të drejtave të njeriut dhe shoqatave që kanë dokumentuar rastet:
Mos lejoni që pamjet të humbasin në rrjetet sociale dhe që dëshmitë të mbeten vetëm pjesë e një debati politik.
Dokumentoni çdo rast të besueshëm. Ruani videot origjinale. Verifikoni datën, vendin dhe rrethanat. Flisni me personat e lënduar dhe dëshmitarët, duke mbrojtur identitetin dhe sigurinë e të miturve.
Nëse ka prova për përdorim të paligjshëm ose joproporcional të forcës, ato duhet të shndërrohen në një dosje serioze, të dokumentuar dhe të përcjellë te institucionet që kanë kompetencë ta shqyrtojnë.
Nuk mjafton të publikojmë një video, të zemërohemi dhe të vazhdojmë jetën. Duhet të sigurohemi që provat të ruhen, të shqyrtohen dhe të kërkohet përgjegjësi për çdo shkelje që provohet.
KU DUHET TË DREJTOHENI?
U bëj thirrje organizatave dhe gazetarëve që disponojnë prova të besueshme të shqyrtojnë mundësinë e paraqitjes së informacionit pranë këtyre mekanizmave:
1. Kombet e Bashkuara – Raportuesit Specialë për të Drejtat e Njeriut
Informacioni i dokumentuar mund të paraqitet përmes mekanizmit zyrtar të Raportuesve Specialë, duke kërkuar vëmendje për pretendimet mbi trajtimin çnjerëzor, përdorimin e tepruar të forcës, të drejtën e protestës paqësore dhe mbrojtjen e fëmijëve.
Portali zyrtar:
https://spsubmission.ohchr.org/
2. Këshilli i Evropës – Komisioneri për të Drejtat e Njeriut
Kërkojuni të vlerësojnë shqetësimet e dokumentuara dhe nevojën për monitorim e rekomandime për mbrojtjen e të drejtave të njeriut.
Faqja zyrtare:
https://www.coe.int/en/web/commissioner
3. Bashkimi Evropian – Delegacioni në Shqipëri
Dërgojini një dosje me prova dhe kërkoni që pretendimet e dokumentuara të merren në konsideratë në dialogun për të drejtat themelore, sundimin e ligjit dhe përgjegjësinë institucionale.
Faqja zyrtare:
https://www.eeas.europa.eu/delegations/albania_en
4. OSBE/ODIHR
Kërkoni vëmendje për respektimin e standardeve ndërkombëtare për lirinë e tubimit paqësor dhe përdorimin e forcës nga policia.
Faqja zyrtare:
https://odihr.osce.org/
5. Organizatat ndërkombëtare të pavarura për të drejtat e njeriut
U bëj thirrje organizatave shqiptare që kanë prova të kontaktojnë edhe organizata ndërkombëtare me përvojë në dokumentimin e abuzimeve, në mënyrë që materialet të vlerësohen profesionalisht dhe të përdoren në përputhje me standardet përkatëse.
Paraqitja e informacionit nuk garanton automatikisht hapjen e një hetimi penal. Prandaj, çdo dosje duhet të identifikojë qartë ngjarjet, provat, personat e dëmtuar kur kjo mund të bëhet në mënyrë të sigurt dhe përgjigjet e institucioneve përkatëse.
NJË KËRKESË E VEÇANTË PËR GAZETARËT INVESTIGATIVË
Gazetarëve që kanë pamje të papublikuara, dëshmi të drejtpërdrejta ose dokumente mjekësore të siguruara ligjërisht, u kërkoj të shqyrtojnë mundësinë e një hetimi të përbashkët dokumentues.
Nëse ka raste ku një i mitur është goditur rëndë, duhet të përcaktohet çfarë ka ndodhur, kush ishte i pranishëm, çfarë lëndimesh janë konstatuar dhe nëse institucionet kanë ndërmarrë hetime efektive.
Nëse pamjet tregojnë se disa efektivë kanë ushtruar forcë ndaj të njëjtit person, kjo duhet të analizohet në kontekstin e plotë të ngjarjes, jo vetëm përmes fragmenteve të shkëputura.
Nëse dalin prova për përgjegjësi të mundshme të drejtuesve policorë ose të personave që kanë dhënë urdhra, edhe këto rrethana duhet të shqyrtohen nga organet kompetente.
Nuk kërkojmë të shpallet askush fajtor përpara hetimit. Kërkojmë që asnjë pretendim serioz të mos shpërfillet për shkak të interesave politike.
NJË MESAZH PËR EDI RAMËN DHE QEVERINË SHQIPTARE
Zoti Kryeministër,
Kjo thirrje nuk është shpallje faji pa gjyq. Është kërkesë që pretendimet serioze për dhunë ndaj të miturve të trajtohen me transparencë dhe paanshmëri.
Nëse efektivë të policisë kanë vepruar në kundërshtim me ligjin, ata duhet të identifikohen dhe të mbajnë përgjegjësi. Nëse hetimet zbulojnë urdhra të paligjshëm, mbulim të abuzimeve ose përgjegjësi në nivele drejtuese, edhe këto çështje duhet të shqyrtohen sipas ligjit.
Asnjë funksionar publik nuk duhet të jetë mbi ligjin. Por asnjë person nuk duhet të shpallet fajtor vetëm mbi bazën e një akuze politike.
Përgjegjësia duhet të përcaktohet nga provat, jo nga partia që mban pushtetin apo nga partia që kërkon largimin e tij.
Fëmijët dhe të rinjtë kanë të drejta që duhet të respektohen. Policia ka detyrimin të mbrojë qytetarët, ndërsa qeveria ka përgjegjësinë të sigurojë funksionimin e ligjshëm të institucioneve.
Nëse gjithçka është bërë në përputhje me ligjin, transparenca duhet ta tregojë këtë. Nëse ka pasur abuzime, ato duhet të dalin në dritë dhe të trajtohen me seriozitet.
PSE PO E NGRIJMË KËTË ÇËSHTJE NGA ZVICRA?
Si pjesë e diasporës shqiptare, ne nuk duam të zëvendësojmë punën e gazetarëve që janë në terren dhe as të paraqitemi si dëshmitarë të ngjarjeve që nuk i kemi parë drejtpërdrejt.
Roli ynë është të nxisim bashkëpunimin, të kërkojmë dokumentim serioz dhe t’u bëjmë thirrje institucioneve ndërkombëtare që t’u kushtojnë vëmendje pretendimeve të mbështetura në prova.
Prandaj, ftesa jonë është e hapur për gazetarët, organizatat, shoqatat dhe qytetarët që kanë informacion të verifikueshëm.
Ju ftojmë të ndërmerrni hapa konkretë për dokumentimin e rasteve dhe paraqitjen e tyre pranë mekanizmave kompetentë kombëtarë dhe ndërkombëtarë.
Nuk kërkojmë hakmarrje. Kërkojmë të vërtetën. Nuk kërkojmë dënime pa prova. Kërkojmë që provat të mos varrosen. Dhe nuk kërkojmë privilegje politike. Kërkojmë që ligji të zbatohet për të gjithë.
Nëse një fëmijë është dhunuar në mënyrë të paligjshme, ai meriton drejtësi. Nëse një efektiv ka shkelur ligjin, duhet të përgjigjet. Nëse një drejtues ka përgjegjësi të provueshme, edhe ajo duhet të shqyrtohet.
Kjo është arsyeja pse po ju drejtohemi juve: sepse dokumentimi i besueshëm është hapi i parë drejt llogaridhënies.
Me respekt,
Arben Salihi
Në emër të Alliance Albanais Diaspora – Zvicër
The OSCE Office for Democratic Institutions and Human Rights (ODIHR) works across the OSCE region to strengthen security by protecting and promoting democracy and human rights.