26/08/2026
Revandikasyon pèp ayisyen an: Èske nou bay vag?
Depi aprè lanmò prezidan Jovenel Moïse, se kòmsi gen yon “LWA” ki ta entèdi pèp la revandike, pwoteste ak manifeste an Ayiti. Nou remake yon rediksyon konsiderab nan manifestasyon yo, ki bay enpresyon gen yon chanjman ki fèt, e menm ki ta ka fè kèk moun kwè pwoblèm peyi a rezoud.
Men, èske se vre pwoblèm yo rezoud?
Èske se paske nou bouke revandike, finalman nou bay vag?
Èske se paske revandikasyon nou yo pa t janm chita sou yon vrè dezi pou chanjman?
Oubyen, èske se paske moun ki t ap revandike yo finalman jwenn sa yo t ap chèche a?
Petèt se youn nan kesyon sa yo, petèt se tout ansanm. Men, yon bagay rete klè: silans yon pèp pa vle di pwoblèm li yo disparèt. Lè yon pèp sispann pale, sa pa nesesèman vle di li satisfè; pafwa, sa ka vle di li dekouraje, li pè, li fatige oswa li pa wè yon espwa nan batay la ankò.
Yon peyi pa chanje paske moun sispann manifeste. Yon peyi chanje lè gen jistis, sekirite, travay, edikasyon, respè pou dwa sitwayen yo, bon jan enstitisyon ak lidè ki mete enterè nasyon an anvan enterè pèsonèl yo.
Nou dwe sonje tou: manifestasyon se yon mwayen pou fè tande vwa pèp la, men chanjman reyèl mande plis pase manifestasyon. Li mande konsyans, òganizasyon, lidèchip, inite ak yon pèp ki konnen sa li vle pou demen.
Pi gwo danje a se lè yon pèp abitye ak kriz la jouk li konsidere soufrans kòm yon bagay nòmal. Lè ensekirite, grangou, chomaj, koripsyon ak enjistis vin tèlman abityèl, nou kòmanse pa menm mande: “Kilè sa ap fini?”
Yon pèp ki sispann mande kont pa vle di li jwenn jistis. Yon pèp ki sispann pale pa vle di li pa soufri. E yon peyi ki rete trankil pa vle di li an pè.
Se poutèt sa, kesyon an pa sèlman: “Poukisa Ayisyen yo pa manifeste ankò?”
Men pito: “Kisa ki fè yon pèp rive nan pwen kote li pèdi espwa pou li goumen pou chanjman?”
Ayiti pa bezwen yon pèp ki sèlman konn leve vwa li lè doulè a rive nan limit li. Ayiti bezwen yon pèp ki konsyan, ini, òganize, responsab e ki pare pou konstwi yon lòt avni.
Paske finalman, chita tann pa janm konstwi yon nasyon. Silans pa janm elimine enjistis. E demen pap janm pi bon si nou pa gen kouraj pou prepare li jodi a.
Ayiti bezwen chanjman. Men chanjman an dwe kòmanse nan konsyans pèp la. 🇭🇹
