Κρατικό Αρχείο Κύπρου / Cyprus State Archives

7️⃣ International Archives Week Challenge 2026: Seven (7)
📌 Το Κρατικό Αρχείο Κύπρου συμμετείχε και φέτος στο International Archives Week Challenge, μια διεθνή δράση που διοργανώνεται από τα Ιστορικά Αρχεία του Celje στη Σλοβενία και τα Αρχεία της πόλης του Υπρ στο Βέλγιο.

📌 Το θέμα της φετινής, έβδομης διοργάνωσης ήταν ο αριθμός «7». Στη δράση συμμετείχαν αρχειακές υπηρεσίες από 26 ευρωπαϊκές χώρες, παρουσιάζοντας τεκμήρια από τις συλλογές τους που συνδέονται με τον αριθμό επτά, όπως σημαντικές ημερομηνίες, γεγονότα, τις επτά ημέρες της εβδομάδας, ομάδες επτά ατόμων ή αντικειμένων, καθώς και θρησκευτικούς ή λαογραφικούς συμβολισμούς του αριθμού. Μέσα από τις συμμετοχές αναδείχθηκε ο πλούτος της ευρωπαϊκής αρχειακής κληρονομιάς, αλλά και οι κοινές εμπειρίες και οι διαφορές που συνθέτουν την ιστορία μας. Κάθε αρχείο έδωσε τη δική του ερμηνεία στο θέμα, δημιουργώντας ένα ζωντανό μωσαϊκό από ιστορίες, εικόνες και μνήμες.

📌 Το Κρατικό Αρχείο Κύπρου επέλεξε να αναδείξει ένα τεκμήριο που σχετίζεται με την εκπαίδευση κατά τη βρετανική αποικιακή περίοδο στην Κύπρο. Πρόκειται για το Μητρώο Αρχείων της Αρχιγραμματείας για το έτος 1907 (SA9/34) και συγκεκριμένα την 7η υποκατηγορία, η οποία αφορά τους Επιθεωρητές Σχολείων. Το μητρώο καταγράφει τους αριθμούς αναφοράς των φακέλων που δημιουργήθηκαν το 1907 σχετικά με την επιθεώρηση των σχολείων στην Κύπρο.

🔎 Δείτε την ψηφιακή έκδοση του International Archives Week Challenge 2026: Seven (7) στον ακόλουθο σύνδεσμο:
https://www.gov.cy/media/sites/37/2025/09/Seven-%E2%80%93-International-Archives-Week-Challenge-2026.pdf

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Ευρωπαϊκά συνέδρια για τα αρχεία φιλοξένησε το Κρατικό Αρχείο στην Αγία Νάπα

Στο επίκεντρο του ευρωπαϊκού διαλόγου για τα αρχεία βρέθηκε η Κύπρος, καθώς το Κρατικό Αρχείο του Υφυπουργείο Πολιτισμού - Deputy Ministry of Culture CY φιλοξένησε και διοργάνωσε τις συνεδριάσεις της Ευρωπαϊκής Ομάδας Αρχείων (European Archives Group – EAG) και του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Εθνικών Αρχειοφυλάκων (European Board of National Archivists – EBNA). Οι εργασίες πραγματοποιήθηκαν από τις 6 έως τις 8 Μαΐου 2026 σε ξενοδοχείο στην Αγία Νάπα, στην ελεύθερη επαρχία Αμμοχώστου, στο πλαίσιο της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ 2026 / Cyprus Presidency of the Council of the EU 2026.

Στις συναντήσεις συμμετείχαν διευθυντές και εκπρόσωποι Εθνικών Αρχείων, καθώς και ειδικοί από όλη την Ευρώπη, επιβεβαιώνοντας τον ουσιαστικό ρόλο της Κύπρου στον ευρωπαϊκό αρχειακό χώρο.

Η εναρκτήρια εκδήλωση πραγματοποιήθηκε στις 6 Μαΐου στο Δημοτικό Μουσείο «THALASSA» στην Αγία Νάπα, όπου ο Έφορος του Κρατικού Αρχείου δρ Χρίστος Κυριακίδης καλωσόρισε τους συνέδρους και υπογράμμισε τη σημασία της συνάντησης για την ενίσχυση του διαλόγου, της συνεργασίας και της ανταλλαγής καλών πρακτικών μεταξύ των ευρωπαϊκών αρχείων, καθώς και για την προώθηση της προστασίας και ανάδειξης της αρχειακής κληρονομιάς.

Στις 7 Μαΐου, στο πλαίσιο της 38ης συνάντησης της Ευρωπαϊκής Ομάδας Αρχείων, υπό την οργανωτική εποπτεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, δόθηκε έμφαση στην περαιτέρω ενίσχυση της ευρωπαϊκής συνεργασίας και σε σύγχρονες προκλήσεις του αρχειακού τομέα, όπως η τεκμηρίωση κρίσεων, η διασφάλιση ανοικτής πρόσβασης στα αρχεία και η ανάπτυξη «πράσινων αρχείων» με στόχο τον περιορισμό του περιβαλλοντικού αποτυπώματος. Μετά την ολοκλήρωση της συνάντησης, οι συμμετέχοντες είχαν την ευκαιρία να επισκεφθούν το Μοναστήρι της Αγίας Νάπας και το Πολιτιστικό Κέντρο του Δήμου Αμμοχώστου στη Δερύνεια.

Στις 8 Μαΐου πραγματοποιήθηκε το 51ο Συνέδριο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Εθνικών Αρχειοφυλάκων, στο πλαίσιο του οποίου συζητήθηκαν καίρια ζητήματα που αφορούν στο παρόν και το μέλλον των αρχείων. Μεταξύ αυτών, περιλαμβάνονται η διαφύλαξη της συλλογικής μνήμης σε ένα διαρκώς μεταβαλλόμενο περιβάλλον, η ανάπτυξη σύγχρονων υποδομών και αποθετηρίων, η διασύνδεση αρχείων και αρχαιοτήτων, καθώς και η διαχείριση διασυνοριακών αρχείων και ο επαναπατρισμός τεκμηρίων.

Μέσα από παρουσιάσεις και ανταλλαγή τεχνογνωσίας από τα κρατικά αρχειακά ιδρύματα χωρών όπως η Κύπρος, το Λουξεμβούργο, η Ελβετία, η Πολωνία, η Ελλάδα, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Σουηδία, η Ισλανδία, η Ρουμανία και η Ουγγαρία, αναδείχθηκε ο καθοριστικός ρόλος των αρχείων στη διατήρηση της ιστορικής μνήμης και της πολιτιστικής κληρονομιάς της Ευρώπης.

Το Κρατικό Αρχείο συμμετέχει εδώ και χρόνια ενεργά στη διαμόρφωση του ευρωπαϊκού αρχειακού διαλόγου. Η διοργάνωση συνέβαλε ουσιαστικά τόσο στην προβολή του έργου του Κρατικού Αρχείου όσο και στην ανάδειξη της Κυπριακής Δημοκρατίας και του πολιτιστικού της αποθέματος σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

https://cyprus-presidency.consilium.europa.eu/el/%CE%B5%CE%B9%CE%B4%CE%AE%CF%83%CE%B5%CE%B9%CF%82/%CE%B5%CF%85%CF%81%CF%89%CF%80%CE%B1%CF%8A%CE%BA%CE%AC-%CF%83%CF%85%CE%BD%CE%AD%CE%B4%CF%81%CE%B9%CE%B1-%CE%B3%CE%B9%CE%B1-%CF%84%CE%B1-%CE%B1%CF%81%CF%87%CE%B5%CE%AF%CE%B1-%CF%86%CE%B9%CE%BB%CE%BF%CE%BE%CE%AD%CE%BD%CE%B7%CF%83%CE%B5-%CF%84%CE%BF-%CE%BA%CF%81%CE%B1%CF%84%CE%B9%CE%BA%CF%8C-%CE%B1%CF%81%CF%87%CE%B5%CE%AF%CE%BF-%CF%83%CF%84%CE%B7%CE%BD-%CE%B1%CE%B3%CE%AF%CE%B1-%CE%BD%CE%AC%CF%80%CE%B1/

📚🇨🇾 Η Κύπρος βρίσκεται σήμερα στο επίκεντρο του ευρωπαϊκού διαλόγου για τα αρχεία.

📌Το Κρατικό Αρχείο Κύπρου φιλοξενεί και διοργανώνει σήμερα στην Αγία Νάπα το 51ο Συνέδριο του European Board of National Archivists (EBNA), στο πλαίσιο της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, συγκεντρώνοντας εκπροσώπους εθνικών αρχείων και ειδικούς από ολόκληρη την Ευρώπη.

Πώς διαφυλάσσεται η συλλογική μνήμη σε μια εποχή διαρκών αλλαγών; Ποιες είναι οι νέες προκλήσεις για τα εθνικά αρχεία; Και πώς η τεχνολογία, η αρχιτεκτονική και η διεθνής συνεργασία διαμορφώνουν το μέλλον τους;

🔹 Επί τάπητος στο συνέδριο τίθενται:
• οι σύγχρονες υποδομές και τα αποθετήρια για τα Εθνικά Αρχεία
• η σύνδεση αρχείων και αρχαιοτήτων
• τα αρχεία πέρα από σύνορα και ζητήματα επαναπατρισμού
• η ενίσχυση της ευρωπαϊκής αρχειακής συνεργασίας

📌 Μέσα από παρουσιάσεις και ανταλλαγή εμπειριών από την Κύπρο, το Λουξεμβούργο, την Ελβετία, την Πολωνία, την Ελλάδα, το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Σουηδία, την Ισλανδία, τη Ρουμανία και την Ουγγαρία, αναδεικνύεται ο καθοριστικός ρόλος των αρχείων στη διατήρηση της ιστορικής μνήμης και της πολιτιστικής κληρονομιάς της Ευρώπης.

🇨🇾 Το Κρατικό Αρχείο Κύπρου συμμετέχει ενεργά στη διαμόρφωση του ευρωπαϊκού διαλόγου για την προστασία, διατήρηση και αξιοποίηση της αρχειακής κληρονομιάς, ενισχύοντας τη συνεργασία και την ανταλλαγή γνώσης μεταξύ των ευρωπαϊκών κρατών.

🏛️ Ξεκινούν σήμερα στην Αγία Νάπα οι εργασίες του 38ου European Archives Group (EAG) και του 51ου Συνεδρίου του European Board of National Archivists (EBNA) 🇪🇺

🇨🇾 Στο πλαίσιο της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το Κρατικό Αρχείο της Κύπρου υποδέχεται Διευθυντές και εκπροσώπους από όλα τα Κρατικά Αρχεία της Ευρώπης 👥

👤 Ο Έφορος του Κρατικού Αρχείου, δρ Χρίστος Κυριακίδης, καλωσόρισε πριν από λίγο τους συνέδρους στο EAG – τη διοργάνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που ενώνει τους εθνικούς αρχειονόμους της ΕΕ 🤝

📌 Βασικά θέματα της σημερινής συνάντησης:

🚨 Τεκμηρίωση κρίσεων

📂 Ανοιχτά αρχεία για όλους

🌱 Πράσινα αρχεία (μελέτη για το περιβαλλοντικό αποτύπωμα και πώς να γίνουμε πιο φιλικοί στο περιβάλλον)

🇨🇾 Αυτή η σημαντική διοργάνωση δεν αναδεικνύει μόνο το έργο του Κρατικού Αρχείου, αλλά προβάλλει παράλληλα την Κυπριακή Δημοκρατία και τον πλούσιο πολιτισμό μας σε όλη την Ευρώπη.

📜🇨🇾 70 + 1 χρόνια από την έναρξη του Εθνικοαπελευθερωτικού Αγώνα της ΕΟΚΑ (1955–1959)

📸 Το Κρατικό Αρχείο Κύπρου παρουσιάζει σήμερα μια ξεχωριστή φωτογραφία από τις συλλογές του.

🏫 Νεαροί μαθητές υψώνουν μια αυτοσχέδια ελληνική σημαία, ενώ στο βάθος, πάνω σε ντεπόζιτο νερού, διακρίνεται το σύνθημα «ΕΟΚΑ». Το σκηνικό, πλαισιωμένο από στοιχεία αρχαίας ελληνικής αρχιτεκτονικής, συνθέτει μια ιδιαίτερα συμβολική εικόνα, που αποτυπώνει τον παλμό και το πνεύμα μιας εποχής αγώνα και θυσίας.

🕊️ Ο Αγώνας του 1955–1959 αποτελεί ένα κορυφαίο γεγονός ηρωισμού και αυτοθυσίας για την ελευθερία. Η μαθητιώσα νεολαία βρέθηκε στην πρώτη γραμμή. Με θάρρος και αυταπάρνηση, οι νέοι και οι νέες της Κύπρου συμμετείχαν ενεργά σε διαδηλώσεις, διένειμαν προκηρύξεις, μετέφεραν πληροφορίες και συνέβαλαν με κάθε τρόπο στον καθημερινό αγώνα για ελευθερία.

✍️ Όπως αποτυπώνεται και στους στίχους του Ευαγόρα Παλληκαρίδη, οι νέοι της Κύπρου «πήραν μιαν ανηφοριά, πήραν μονοπάτια» και κινήθηκαν αποφασιστικά προς τα σκαλοπάτια που οδηγούν στη Λευτεριά.

📚 Αναντίλεκτα, η συμβολή τους υπήρξε καθοριστική, αφήνοντας ανεξίτηλο το αποτύπωμά τους στην κυπριακή ιστορία και αποτελώντας, μέχρι σήμερα, διαχρονικό παράδειγμα αγωνιστικότητας, θάρρους και αυτοθυσίας.

🏛️ 🇬🇷 Εθνική Επέτειος 25ης Μαρτίου 1821: Αναμνήσεις από το Ελληνικό Γυμνάσιο Αμμοχώστου.

📚Εν όψει της εθνικής επετείου του 1821, το Κρατικό Αρχείο Κύπρου παρουσιάζει σπάνιες φωτογραφίες από εορτασμούς του Ελληνικού Γυμνασίου Αμμοχώστου (1952 και 1959) – όπως παρελάσεις μαθητών και μαθητριών στους δρόμους της Αμμοχώστου.

📂 Οι φωτογραφίες διατίθενται κωδικοποιημένες στην Κατηγορία Ε 32 των συλλογών μας.

📚Συντήρηση Τουρκο-Αγγλικού Λεξικού του 1890

🔎Η ομάδα Συντήρησης Εγγράφων του Κρατικού Αρχείου ολοκλήρωσε με επιτυχία τη συντήρηση ενός σπάνιου Τουρκο-Αγγλικού Λεξικού του 1890, ενός πολύτιμου τεκμηρίου της πολιτιστικής κληρονομιάς της Κύπρου.

⏳Η διαδικασία περιέλαβε στοχευμένες τεχνικές για την προστασία του εσωτερικού σώματος του βιβλίου, όπως προσεκτικός καθαρισμός των σελίδων. Παράλληλα, αποκαταστάθηκε πλήρως η λειτουργικότητα της βιβλιοδεσίας με νέο ράψιμο, ακολουθώντας πιστά την πρωτότυπη τεχνική.

📜Οι Συντηρητές Εγγράφων του Κρατικού Αρχείου είναι υπεύθυνοι για τη διαφύλαξη, προστασία και αποκατάσταση όλων των εγγράφων που συνθέτουν την επίσημη αρχειακή κληρονομιά του τόπου. Με εξειδικευμένες μεθόδους και αφοσίωση, διασφαλίζουν ότι η ιστορία μας παραμένει προσιτή και άθικτη για τις μελλοντικές γενιές.

✨Προκήρυξη μίας κενής μόνιμης θέσης Λειτουργού Κρατικό Αρχείο Κύπρου / Cyprus State Archives του Υφυπουργείου Πολιτισμού✨

Αιτήσεις υποβάλλονται μόνο ηλεκτρονικά μέσω της ιστοσελίδας της Επιτροπής Δημόσιας Υπηρεσίας www.psc.gov.cy
ή μέσω του ιστότοπου www.gov.cy στη θεματική ενότητα «Εργασία και Ασφάλιση-> Αιτήσεις->Διορισμός ή προαγωγή
στη Δημόσια Υπηρεσία»,

🗓️Μέχρι την Παρασκευή, 3 Απριλίου 2026 και ώρα 14:00.

🈸Αιτήσεις μπορούν να υποβληθούν μόνο από άτομα που έχουν επιτύχει στη γραπτή εξέταση που διεξήχθη στις 25.10.2025.

Περισσότερες πληροφορίες εδώ: https://www.psc.gov.cy/psc/psc.nsf/All/890D88180FF27C9CC2258DB9002D9CE6/$file/6%20%CE%9B%CE%95%CE%99%CE%A4%CE%9F%CE%A5%CE%A1%CE%93%CE%9F%CE%A3%20%CE%9A%CE%A1%CE%91%CE%A4%CE%99%CE%9A%CE%9F%CE%A5%20%CE%91%CE%A1%CE%A7%CE%95%CE%99%CE%9F%CE%A5.pdf?OpenElement

📌Σήμερα, 3 Μαρτίου, θυμόμαστε τη θυσία του ήρωα του Εθνικοαπελευθερωτικού Αγώνα της ΕΟΚΑ (1955-1959), Γρηγόρη Αυξεντίου.

🔎Το Κρατικό Αρχείο Κύπρου διαφυλάσσει πλούσιο αρχειακό υλικό της εποχής –όπως τους φακέλους των Ειδικών Δικαστηρίων– προσβάσιμο σε ερευνητές και κοινό.

📜Στον φάκελο SC1/222 διαβάζουμε την κατάθεση του πατέρα του, Πιερή Αυξεντίου, στο Νεκροτομείο Λευκωσίας, σε αγγλική μετάφραση. Αναγνώρισε το καμένο σώμα του γιου του από το «ευρύ» πέλμα του αριστερού ποδιού. «I identified that this was the body of my son from the sole of the left foot which was a broad one».

📚Το γεγονός αυτό μας παραπέμπει νοερά στους στίχους του Γιάννη Ρίτσου («Αποχαιρετισμός», 1957):
«Ο πατέρας θα με γνωρίσει στο νεκροτομείο / απ’ τις χοντρές ελληνικές κοκάλες μου, / όμοιες με τις δικές του».

✒️Η μελέτη πρωτογενών πηγών δεν είναι απλώς ιστορική έρευνα. Είναι πράξη μνήμης. Ενδυναμώνει τη συνείδησή μας, διασφαλίζει την αλήθεια και προστατεύει την εθνική μας κληρονομιά.