Grafik/Cizgi Roman / Comics

Sayfaya dair...

Grafik Roman, hala üstünde tartışılan bir tanimlama olsada kimi farklılıklarıyla çizgi romanlardan ayrılır. Çizgi romana göre kitap formatında oluşu, yetişkin okuyucu kitlesine hitap edişi ve buna bağlı olarak anlatım kompleksii bakımınndan farklı özelliklere öncülük eder. Çizgi romanın anavatanı Amerika Birleşik Devletleri olsa da ,ilk yolculuğu Orta Çağ`da başlar.Dini hikayeleri anlatan ve hikayenin anlaşılmasını kolaylaştırdığı gibi güçlendiren,ilüstre edilmiş dini manuskripler (tezhip) bunun ilk örnekleri olarak kabul ediliyorken, minyatür ise tezhipten farklı olarak daha çok tasvire dayalıdır.
Batılı anlamda da ilk temsilcisi William Blake`dir(1757–1826).
Fransiz devriminin politik catismalari arasinda hazirladigi,(1790 -1793 ) ve eşi Catherine ile renklendirmesini yaptigi "Marriage of Heaven and Hell" adli kitabi kutsal kitaba animsatsa da Blake`in kendi romantik ve devrimci inanclarindan yola cikar.
Tarihci David A. Beronä`ya göre ise grafik romanin kökleri Frans Masereel,Otto Nückel ve Lynd Wardìn hicbir konusma balonu ve textin olmadigi ve Fransiz bohem sanatcilar arasinda da sevilen bir teknik olan ahsap baskinin kullanildigi, disavurumcu (ekspresyonist) resim bandlaridir.
Köse yazari Steven Grant ise ilk grafik romanin miladini gerek uzunluk, gerekse üc bölümlü kurulumu bakimindan Gil Kanes`in "His name is…Savage" ile baslatir.Steve Ditko ise dramaturji tarihi ve karakterlerin gelisimi bakimindan "Dr. Strange" adli romanini milat olarak gösterir.Bu sırayı izleyen diğer adlardan biri de Will Eisner`dır.
Will Eisner, 1940-50 yılları arasındaki düzenli çıkan çizgi roman fanzinleri ve 1978 de dört kısa öykünün yeraldığı 178 sayfalık çalışması "A contract with God" ile "grafik roman" tanımlamasını kullanır.
Daha sonra Art Spiegelman`ın Ausschwitz toplama kampından kurtulan ailesinin hikayesini anlattığı kısmen otobiyografik grafik romanı "Maus" gelir. Tarihsel ve belgesel kurgusu bakımından, İran "Devrimi`ni" bir kız çocuğunun gözünden anlatılğı Persepolis'in yaratıcısı Marjane Satrapi`ye de esin kaynağı olur. Maus, görsel açıdan artistik bir desen sunmasa da anlatım bakımından çok güçlüdür. Zaten Spiegelman`a göre Maus`un gücü görselliğinden ck anlatımından kaynaklıdır.
Grafik romanın belki diğer yorum dallarından biri de Joe Sacco`nun öncüsü oldugu grafik jurnalismdir. Bu anlatım biçiminde sanatçılar, gündelik hayat içersinde şahit oldukları yada gözlemledikleri olayları yada insanları direk kendi tanıklığında çizgi aracılığıyla ile belgelerler. Bu yanıyla karikatür gibi tek karelik, fakat amaç ve yorum bakımından tamamen farklıdır.
Grafik roman bakımından en fazla ürün veren ülkeler arasında ABD, Fransa,Japonya(Manga)İtalya, Belçika, Almanya ve İspanya sayılabilir.
Fransa'nın Angouleme kasabasında 1974'ten bu ana yılın her Ocak ayı düzenlenen 'Angouleme Comic Festival'i, Tokyo'da her iki yılda bir düzenlenen festivali olan 'Comiket'ten sonraki Avrupa'nın 2. en büyük festivalidir.
Bunun dışındaki festivaller;
Fumetto (Lucerne/ İsviçre),
International Comic-Salon Erlangen(Almanya),
San Dıego Comic-Con Internetional (California / ABD)
Comic Festival Hamburg (Almanya)
Barcelona International Comics Festival (İspanya)
Lucca Comics and Games (Lucca, İtalya)

Berlinli sanatçı Ulli Lust tarafından kurulan ve birçok sanatçının çalışmalarını sunduğu ilk sanal grafik roman platformu 'Elektrocomics'tir.


///Bu sanal kütüphane Selma A.J. tarafından Türkiyeli grafik roman sanatçılarının ve grafik romanseverlerin Avrupa'daki yeni çıkan eserler hakkında bilgi, eleştiri ve iletişimini sağlamak ve 'hızlandırmak', gelişmekte olan grafik roman sanatından portreler sunarak henüz üretime geçmemiş yazar ve desinatörleri motive etmek ve bilhassa Avrupa'da daha hareketli olan camia haberlerinin meraklısına ulaşmasını sağlamak amaçlı hazırlanmaktadır ve her türlü yazınsal yada görsel katkıya/paylaşıma açıktır.///