ANRS Ethics and Anti Corruption Commission

08/10/2026

ለተሻለ ህብረተሰብ ግንባታ፤ ተቋማት ከሙስናና ብልሹ አሰራር ሊፀዱ ይገባል!
🌿🌿🌿🌿🌿🌿

ተቋማት የሀገር አንቀሳቃሽ ሞተሮችና የህብረተሰብ መስተጋብር ማዕከላት ናቸው። ይሁን እንጂ ተቋማት ከሙስና እና ከብልሹ አሰራር ራሳቸውን ነጻ ሳያወጡ፣ በህብረተሰቡ ዘንድ ጤናማ እና መልካም ሥነ ምግባር ያለው ትውልድ መገንባት ፈጽሞ የማይታሰብ ነው። ሙስና የህግ የበላይነትን የሚሸረሽር፣ ፍትህን የሚያዛባ እና የህብረተሰቡን እሴቶች የሚበክል አደገኛ መርዝ ነው።

ህብረተሰቡ ሰዎችን የሚያየውና የሚለካው ከሚመራባቸው ተቋማት ባህሪ አንጻር ነው። ተቋማት በግልጽነት፣ በፍትሃዊነት እና በኃላፊነት ስሜት ሲመሩ ውስጥ የሞራል እሴቶች ይስፋፋሉ።

ተቋማት ውስጥ ብልሹ አሰራርና ሙስና ሲሰለጥን፣ ህብረተሰቡ በሕግና በሥርዓት ላይ ያለው እምነት ይጠፋል። "በሥነ ምግባር መታነጽ ዋጋ አለው" የሚለው እምነት እየተዳከመ ሲመጣም ራስ ወዳድነትና ህገ-ወጥነት ይሰለጥናሉ።

ጤናማ ማህበረሰብ ለመፍጠር መጀመሪያ የሀገርን አምድ የያዙ ተቋማትን ከስር እስከ ላይ በብቃት፣ በግልጽነት እና በሥነ-ምግባር መርሆዎች ማጽዳት ቅድሚያ የሚሰጠው ብሔራዊ ጉዳይ ነው።

በአጠቃላይ መልካም ሥነ ምግባር ያለው ማህበረሰብ ለመፍጠር የሚደረግ ጥረት መጀመር ያለበት ከራሳቸው ከተቋማት የማጽዳት ስራ ነው።
ተቋማት ግልጽነትን፣ ተጠያቂነትን እና የሞቀ የስራ ከባቢን ሲፈጥሩ ብቻ ነው ለህብረተሰቡ አርአያ መሆን የሚችሉት።

ስለዚህ የሙስና እና የብልሹ አሰራርን ሰንሰለት በመበጠስ ጠንካራ፣ ታማኝ እና በሥነ ምግባሩ የተጠበቀ ተቋማትን መገንባት የሁላችንም የጋራ ኃላፊነት ሊሆን ይገባል።

08/10/2026

ፆታን፣ እምነትን፣ ብሔርን ታሳቢ ካላደረግን ህብረ-ብሔራዊት ኢትዮጵያን ማንፀባረቅ አንችልም - ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር)

08/10/2026

ሰዉ ለመባል "ሰዉነት" ይቀድማል!
🌿🌿🌿🌿🌿

"ሰው ለመባል ሰውነት ይቀድማል" ሲባል የሰውን ልጅ ከሌሎች ፍጥረታት የሚለዩትን የሰብአዊነት መገለጫዎች ቅድሚያ ይሰጣል። እውነተኛው ማንነት የሚለካው በሥጋዊ መልክ ሳይሆን፣ በውስጣዊ ሰዋዊ እሴቶች ነው።

ሰዎች በባዮሎጂካዊ አወቃቀራቸው “ሰው” ተብለው ሊጠሩ ይችላሉ፤ ነገር ግን እውነተኛው “ሰዉነት” (ሰብአዊነት፣ ርኅራኄ፣ ንጹህ ሕሊና፣ ለሌሎች ማሰብ እና ፍቅር) ከስጋና ከአጥንት በላይ ቅድሚያ የሚሰጠውና ሰውን ከፍ የሚያደርገው ዋነኛው መለያ ነው።

የሰብዓዊነት ዋና ዋና እውነታዎች፦
👉ሥነ ምግባር እና ሕሊና:
ሰዋዊ እሴቶች፣ ታማኝነት፣ የሰውን ክብር መጠበቅ እና ከክፉ መራቅ ለሰዉነት መሠረት ናቸው።

👉ርኅራኄና ማሕበራዊነት:
የሌሎችን ስቃይ መረዳት፣ ለችግረኛ መድረስ እና ማኅበራዊ ትስስርን ማጠናከር የሰዉነት መገለጫዎች ናቸው።

👉መልካም ስም:
ሰው ሲወለድ በስጋ መሆኑ አይቀርም፤ ነገር ግን በሕይወት ዘመኑ በሚሰራው መልካም ሥራና በሰዎች ልብ ውስጥ በሚተወው አርአያነት እውነተኛ ሰዉነቱ ይገለጣል።

👉ሰብአዊነት እና የሞራል ልዕልና፡
ሰውነት ማለት መሐሪ መሆን፣ የሌሎችን ስቃይ መረዳት እና ፍትሐዊ መሆን ነው። ከባዮሎጂካዊ ትርጉም ውጭ የሰው ልጅ በባሕርይው ሰብአዊ ስሜቶችን (እንደ ፍቅር፣ ምህረት እና አጋርነት) ሲላበስ እውነተኛውን ሰውነት ይላበሳል።

👉ከቁሳዊነት በላይ የሆነ ዋጋ፡
ሀብት፣ ዝና ወይም ማዕረግ ሰውን ሙሉ አያደርጉም። ማህበራዊ ኑሮን ሰላማዊ የሚያደርገውና ሰውን ከፍ የሚያደርገው ሰዋዊ ሥነ-ምግባሩ ነው።

👉ኃላፊነት እና ማህበራዊ ኑሮ፡
ሰው በብቸኝነት የሚኖር አይደለም። የሌሎችን መብት ማክበር፣ በሰላም አብሮ መኖር እና የህብረተሰቡን እሴቶች መጠበቅ የሰውነት ዋነኛ መለኪያዎች ናቸው።

👉ክፉ እና ደግን መለየት፡
የማሰብ፣ የመመዘን እና የመልካም ነገር አድራጊ የመሆን ችሎታ የሰውነት መገለጫ ነው። ከሰውነት የራቀ አካል ሰብአዊነትን ሊያጎድፍ ይችላል።

በአጠቃላይ፣ "ሰው ለመባል ሰውነት ይቀድማል" የሚለው ሐሳብ የሚያስታውሰን መሠረታዊ እውነት አለ። ስጋዊ መልክ እና አዕምሮ ብቻቸውን ሰውን "ሰው" አያደርጉትም፤ ይልቁንም ያንን አካል እና አዕምሮ በፍቅር፣ በርህራሄና በሰዎች አክብሮት ማነፅ ይገባል።

እውነተኛ ሰውነት የሚገለጸው ለሰው ልጆች ባለን አሳቢነት እና በጎ ተግባር ነው። ስለዚህ ሁልጊዜም ከማንነታችን አስቀድመን ሰብአዊነታችንን ልንጠብቅና ልንዘራ ይገባል፤ ምክንያቱም የሰው ልጅ ውበቱ በሰውነቱ ውስጥ በሚገኘው መልካም ልብ ነውና።

08/10/2026

08/10/2026

ሙስናን ለመከላከል አዲስ በተሾሙ የካቢኔ አባላት ላይ ከፍተኛ ጥናት ተደርጓል - ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ (ዶ/ር)
🌿🌿🌿🌿🌿🌿🌿

ሙስናን ለመከላከል አዲስ የተሾሙ የካቢኔ አባላት ከሌብነትና ሙስና ነጻ መሆናቸውን ለማረጋገጥ ከፍተኛ ጥናት ተደርጓል አሉ ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር)፡፡

7ኛው የሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት በዛሬው ዕለት ባካሄደው 1ኛ መደበኛ ስብሰባው በጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) የቀረቡለትን የአዲሱ የመደመር መንግሥት ካቢኔ አባላትን ሹመት አጽድቋል፡፡

ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) በምክር ቤቱ ተሿሚዎችን በዕጩነት ባቀረቡበት ወቅት እንደገለጹት፥ በቀረቡት ሚኒስትሮች ላይ ቢያንስ ባለፈው አንድ ዓመት ጊዜ ውስጥ ከፍተኛ ምስጢራዊ ክትትል ተደርጓል።

አዲስ የተሾሙት ሚኒስትሮች ከሙስናና ሌብነት የጸዱ መሆናቸውን ለማረጋገጥ በሀገር ውስጥና በውጭ ያላቸው እንቅስቃሴ፣ ከሚገናኟቸው ባለሀብቶች ጋር ያላቸው ግንኙነት ጭምር ጥብቅ የመረጃ ክትትል ሲደረግበት ነበር ብለዋል።

ከዚህ በተጨማሪ ዕጩዎቹ ሌብነትን ለመቆጣጠር፣ የሌብነት ጥቆማ ሲሰጥ ርምጃ ለመውሰድ የተደረገ ጥረት የግምገማው አካል እንደነበር ገልጸው፤ ጠንካራ ግምገማዎች በማካሄድ ለሹመት መታጨታቸውን ጠቅላይ ሚኒስትሩ አብራርተዋል፡፡

ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ (ዶ/ር) አክለውም ከክትትል በተጨማሪ፤ ሚኒስትሮቹ በሚጠረጠሩባቸው ጉዳዮች ራሳቸውን ክፍት አድርገው ተገምግመዋል ብለዋል።

ከአንድ ወር በላይ ለሚሆን ጊዜ በተደጋጋሚ ፈተናዎች የተደገፈ ጠንካራ ሥልጠናዎች እንደተሰጣቸው ጠቅሰው፤ አዲስ የተሾሙ የካቢኔ አባላት የተሰጣቸውን ከባድ ኃላፊነት በአግባቡ እንዲወጡ አሳስበዋል፡፡

የተሰጠው ኃላፊነትና የሚጠበቅብን ነገር ትልቅ ነው ያሉት ጠቅላይ ሚኒስትሩ፤ ይህን የምናሳካው በመድከም ብቻ ነው ሲሉ አስገንዝበዋል፡፡

08/10/2026

በሥነ ምግባር ግንባታ ውስጥ የሚከሰቱ አጣብቂኝ ፈተናዎች፦
🌿🌿🌿🌿🌿🌿🌿

የሥነ ምግባር ግንባታ በግለሰቦችና በህብረተሰብ ውስጥ ጤናማ፣ ፍትሃዊ እና ኃላፊነት የሚሰማው አኗኗር እንዲሰፍን ለማድረግ የሚደረግ ሁለገብ ጥረት ነው።

ይሁን እንጂ ይህ ሂደት በቀጥታና በቀላሉ የሚሳካ ሳይሆን፣ በተግባር መሬት ላይ ሲወርድ በርካታ ውስብስብ ፈተናዎች ያጋጥሙታል። ከእነዚህም መካከል "የሥነ ምግባር አጣብቂኝ ፈተናዎች" ዋነኞቹና አስቸጋሪዎቹ ናቸው። እነዚህ አጣብቂኞች ግለሰቦች ወይም ተቋማት ሁለት ወይም ከዚያ በላይ የሆኑ ተቃራኒ የሥነ ምግባር ምርጫዎች አጋጥሟቸው፣ የትኛውንም ቢመርጡ ከፍ ያለ የሞራል ዋጋ የሚያስከፍሏቸው ወሳኝ የውሳኔ አሰጣጥ አውዶች ናቸው።

በሥነ ምግባር ግንባታ ውስጥ የሚከሰቱ ዋና ዋና ፈተናዎች፦
1. የግል ጥቅም እና የህዝብ ጥቅም መጋጨት:
በሥነ ምግባር ግንባታ ውስጥ ትልቁ ፈተና ግለሰቦች ለራሳቸው፣ ለቤተሰባቸው ወይም ለቅርብ ወዳጆቻቸው የሚኖራቸውን ጥቅም ከህብረተሰቡ የጋራ ጥቅም ጋር ማጣጣም ሲሳናቸው የሚፈጠር አጣብቂኝ ነው።

2. ህጋዊ ግዴታ እና ሰብአዊ ርህራሄ መጣረስ: አንዳንዴ የተዘረጉ ህጎች፣ ደንቦች ወይም መመሪያዎች ጥብቅ ሲሆኑ፣ ከሰብአዊነት ወይም ከሞራል ፍትህ ስሜት ጋር ሊጋጩ ይችላሉ። ህጉን በአግባቡ ማስከበር ከፍ ያለ ሥነ ምግባር ቢመስልም፣ በልዩ ሁኔታዎች ውስጥ ለሰብአዊ ርህራሄ ሲባል ህጉን ማስተካከል ወይም መተላለፍ የሚጠይቅ አጣብቂኝ ሁኔታ ይፈጠራል።

3. የታማኝነት እና የእውነት አጣብቂኝ:
ከሥራ ባልደረቦች፣ ከድርጅት ወይም ከጓደኞች ጋር የሚኖር የታማኝነት ትስስር ከእውነት እና ፍትህን ከማስፈን መርህ ጋር ሲጋጭ ይታያል። ለምሳሌ፦ የስራ ባልደረባ ወይም የቅርብ ሰው የሥነ ምግባር ጉድለት ወይም ሃሰተኛ ድርጊት ሲፈጽም፣ ለጓደኛ በመታመን ዝም ማለት ወይስ ሃቅንና እውነትን አጋልጦ ህብረተሰቡን መጠበቅ የሚለው ትልቅ የሞራል ፈተና ነው።

4. የቡድን ስሜት እና የግል ህሊና ግጭት: በማህበረሰብ ወይም በተቋም ውስጥ የተለመደ ወይም የሰፈረ የተሳሳተ ልማድ (ባህል) እያለ፣ ግለሰቡ በውስጡ ያለው የሞራል ልዕልና ያንን ልማድ ሲቃወም የሚፈጠር ውጥረት ነው። ከቡድኑ ላለመገለል ሲባል ሥነ ምግባራዊ ስህተትን መቀበል ወይንም ብቻውን ቆሞ እውነትን መከላከል የሚለው አጣብቂኝ በሥነ ምግባር ግንባታ ላይ ከፍተኛ ተጽዕኖ ያሳድራል።

5. አጭር ጊዜ ውጤት እና የረጅም ጊዜ እሴት:
ፈጣን ጥቅም ወይም ስኬት ለማግኘት ሲባል የሞራል እሴቶችን ማጎንበስ አጓጊ ሊሆን ይችላል። ነገር ግን የረጅም ጊዜ የሞራል ህንጻን፣ እምነትንና ታማኝነትን የሚጎዳ በመሆኑ፣ በሂደቱ ውስጥ ጤናማ ውሳኔ ላይ ለመድረስ አስቸጋሪ አጣብቂኝ ይፈጥራል።

በአጠቃላይ በሥነ ምግባር ግንባታ ውስጥ የሚከሰቱ አጣብቂኝ ፈተናዎች የሰውን ልጅ የማመዛዘን አቅም፣ የሕሊና ንጽህና እና የውሳኔ አሰጣጥ ብቃት የሚፈትኑ ወሳኝ ምዕራፎች ናቸው። እነዚህን ፈተናዎች በብቃት ማለፍ የሚቻለው ጥብቅ የሞራል መርሆዎችን፣ ተጠያቂነትን፣ ግልጽነትን እና የህዝብን ጥቅም ከሁሉ በላይ የሚያስቀድም ጽኑ አቋም ሲኖር ብቻ ነው።

በመሆኑም ጤናማና ፍትሃዊ ህብረተሰብን ለመገንባት እነዚህን አጣብቂኞች አስቀድሞ በመረዳት፣ በውይይት፣ በትምህርት እና በህብረተሰባዊ ንቃት ላይ የተመሰረቱ ዘላቂ መፍትሄዎችን መዘርጋት አስፈላጊ ነው።

08/10/2026

08/10/2026

"ሹመት የምቾት ሳይሆን የፈተና እና የድካም ነው" ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር)

ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) የመደመር መንግሥት ካቢኔያቸውን ሲያዋቅሩ ብቃትን፣ የህዝብን አደራ መሸከምን፣ ሙስናን መጸየፍን እንዲሁም ሁሉን አቀፍ ስብጥርን ዋነኛ መስፈርት ማድረጋቸውን አስታወቁ።

ጠቅላይ ሚኒስትሩ ለካቢኔ አባላቱ "ሹመት የምቾት ሳይሆን የፈተና እና የድካም ነው" ሲሉ አሳስበዋል።

ጠቅላይ ሚኒስትሩ እጩ የካቢኔ አባላቱን ለምክር ቤት ባቀረቡበት ወቅት ባደረጉት ንግግር፣ በቅርቡ በተካሄደው ምርጫ 54 ሚሊዮን ዜጎች በብዙ ፈተና ውስጥ ሆነው መንግሥትን ለማጽናት የጣሉትን ከፍተኛ አደራ መሸከም የሚችል "ትከሻ" ያላቸውን አመራሮች መምረጥ የግድ ማለቱን ገልጸዋል።

በአዲሱ ካቢኔ ውቅር ውስጥ በዋነኛነት ትኩረት ከተደረገባቸው መስፈርቶች መካከል የህዝብ አገልጋይነት መንፈስ አንዱ ነው። አመራሮቹ ሙስናን የሚጸየፉ፣ ለመከላከል የሚተጉ እና ህዝብን ማገልገል እንደ ትልቅ ጸጋ የሚቆጥሩ መሆን እንዳለባቸው አበክረው አሳስበዋል።

ሌላው የካቢኔው መረጣ አብይ መስፈርት ኢትዮጵያ እስከ 2050 የነደፈችውን "የመደመር ግራንድ ስትራቴጂ" በሚገባ የተረዱና የተገነዘቡ መሆናቸው ነው።

በተለይም የኢትዮጵያ እድገት እያንዳንዱን ዜጋ ተጠቃሚ ማድረጉን ማረጋገጥ እንደሚገባቸው ገልጸው፣ በሂደት ወይም በውጤት መጠን ብቻ ሳይሆን በሚያመጡት ተጨባጭ ለውጥ) የሚለኩ አመራሮች መመረጣቸውን አስታውቀዋል።

ለዚህም እንደ ማሳያ፣ መንገድ ሲሰራ ድሃው በእግሩ የሚሄድበትና ሳይክል የሚያሽከረክርበት መንገድ መኖሩን ማረጋገጥ አንዱ የዜጎችን ተጠቃሚነት የማረጋገጥ ስራ መሆኑን በምሳሌነት አንስተዋል።

ከብቃትና ልምድ ባሻገር የካቢኔው ስብጥር የህብረ-ብሔራዊት ኢትዮጵያን ገጽታ እንዲያንጸባርቅ ከፍተኛ ጥረት መደረጉንም ጠቅላይ ሚኒስትሩ አብራርተዋል። በዚህም መሰረት የብሔር፣ የጾታ እና የእምነት ስብጥርን ሚዛን በጠበቀ መልኩ ካቢኔው መዋቀሩን አመልክተዋል።

በመጨረሻም ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ ለተሿሚዎቹ የማንቂያ ደወል በመምታት፤ "ሹመት የምንዝናናበት፣ ብዙ እንቅልፍ እና ድሎት ያለው ሳይሆን ኢትዮጵያን ወደ ስልጣኔ ጉዞ ለማስኬድ የምንፈጋበት የሥራ መስክ ነው" በማለት ኃላፊነቱ ከባድና ታሪካዊ መሆኑን አስገንዝበዋል።
🕊ሰላም ለሁሉም፤ ሁሉም ለሰላም🕊
•••

"የጎርጎራ ቃልኪዳናችን፤ ለዘላቂ ሰላም እና ለሁለንተናዊ ብልጽግናችን"
•••
ለወቅታዊ ፣ ትክክለኛና አዳዲስ መረጃዎች የፓርቲያችንን የማህበራዊ ገፆች ይወዳጁ።
ትዊተር :- twitter.com/AppAmhara?s=09
ዩቲዩብ :- youtube.com/channel/UCxQ5MOnm-YH514Qdta0Kysg
ቴሌግራም:- t.me/amharaapp
ቲክቶክ፡- tiktok.com/

07/10/2026

07/10/2026