Harari Diaspora and Foreign Relation Office

ባኩ እና ሀረር
የአዘርባጃኗ ባኩ አሮጌው ከተማ (ኢቼሪሸሄር) እና የሐረር ጁጎል በጂኦግራፊያዊ አቀማመጥ የተራራቁ ቢሆኑም—አንዱ በካውካሰስ ሌላው ደግሞ በአፍሪካ ቀንድ—በስነ-ህንፃ፣ በከተማ ፕላን እና በታሪክ አስደናቂ የሆኑ ተመሳሳይነቶች አሏቸው።
በእነዚህ ሁለት በግንብ የታጠሩ ታሪካዊ ከተሞች መካከል ያሉ ዋና ዋና ተመሳሳይነቶች:-
1.የከተማ መከላከያ ግንቦች እና ታሪካዊ በሮች
ሁለቱም ከተሞች በታሪክ የከተማውን ነዋሪ ከውጭው ዓለም የሚለዩ እና ለመከላከያ የሚያገለግሉ ግዙፍ የድንጋይ ግንቦች አሏቸው።
ባኩ፦ በ12ኛው ክፍለ ዘመን በተገነባ የኖራ ድንጋይ (limestone) ምሽግ ግንብ የተከበበች ናት። ቀደም ሲል በርካታ በሮች የነበሩት ሲሆን፥ ባለ ሁለትዮሽ የሆነው የሻማኪ በር ለሚመጡት የነጋዴ ተሳፋሪዎች (ካራቫን) ዋና መግቢያ ሆኖ ያገለግል ነበር።
ሐረር፦ ከተማ-ግዛቷን ለመጠበቅ በ16ኛው ክፍለ ዘመን በተገነባው የጁጎል ግንብ የተከበበች ናት። ወደ ከተማዋ ከሚገቡ የተወሰኑ የንግድ መስመሮች ጋር በቀጥታ የሚገናኙ አምስት ታሪካዊ በሮች አሏት።
2.ጠባብ እና የተወሳሰቡ መንገዶች
ሁለቱም ከተሞች ቀጥታ በሆነ የመስመር (Grid) ፕላን የተገነቡ አይደሉም፤ ይልቁንም ለደህንነት ጥበቃ እና ለህብረተሰቡ የቅርብ ግንኙነት ሲባል እርስ በእርስ የተሳሰሩ የጠበቡ እና ጠመዝማዛ መንገዶች አሏቸው።
ባኩ፦ ጠበብ ያሉ፣ ጠመዝማዛ የኮብልስቶን መንገዶች እና መውጫ የሌላቸው ጫፎች አሏት። ይህ አቀማመጥ ሆን ተብሎ ወራሪ ኃይሎችን ለማደናገር እና ከካስፒያን ባህር የሚነፍሰውን ኃይለኛ ንፋስ ለመቀነስ የተነደፈ ነው።
ሐረር፦ በጠበቡ፣ በሚያማምሩና ባለቀለም የጁጎል መንገዶቿ ትታወቃለች። በጁጎል ውስጥ መራመድ ከባኩ የውስጥ መንገዶች ጥበት እና ታሪካዊ ድባብ ጋር በእጅጉ ይመሳሰላል።
3.የአለም አቀፍ ንግድ መገናኛ የመሆን ታሪክ
ሁለቱም ከተሞች በተለያዩ የአለም አቀፍ ንግድ መስመሮች ላይ በነበራቸው ስልታዊ አቀማመጥ ምክንያት የበለፀጉ ሲሆን፥ የተለያዩ ባህሎች የሚገናኙባቸው የንግድ ማዕከላት ነበሩ።
ባኩ፦ በታዋቂው የሐር መንገድ (Silk Road) ላይ ቁልፍ ማቆሚያ ነበረች። በኤዥያ እና በአውሮፓ መካከል ለሚጓዙ ነጋዴዎች ማደሪያና ማከማቻ የሚሆኑ በርካታ ካራቫንሰራዎችን (ለምሳሌ ቡኻራ እና ሙልታኒ ካራቫንሰራ) ያስተናግድ ነበር።
ሐረር፦ በአፍሪካ ቀንድ፣ በአረብ ባሕረ ገብ መሬት እና በቀይ ባሕር ዳርቻ መካከል ያሉ የንግድ መስመሮችን የሚያገናኝ ትልቅ የንግድ ማዕከል ነበረች። ነጋዴዎች ጨርቃጨርቅ፣ ቡና፣ ቅመማ ቅመም እና የሀገር በቀል እደ-ጥበብ ውጤቶችን የሚለዋወጡባት የውስጥ ወደብ ሆና አገልግላለች።
4.ህያው ሙዚየም እና የነዋሪዎች ቀጣይነት
ሁለቱም ቦታዎች የተተዉ የቅርስ ፍርስራሾች አይደሉም፤ ይልቁንም ከታሪካዊ ቅርሶቹ ጎን ለጎን ዛሬም ድረስ ማህበረሰቡ የሚኖርባቸው ህያው ከተሞች ናቸው።
ባኩ፦ ወደ 3,000 የሚጠጉ ነዋሪዎች መኖሪያ ናት። የሀገር በቀል የመኖሪያ ቤት ባህልን ጠብቀው የያዙ እና ለየት ያሉ ከእንጨት የተሰሩ በረንዳዎች (shabaka ስታይል) ያላቸው የባህላዊ የኖራ ድንጋይ ቤቶች ይገኙባታል።
ሐረር፦ ጀጎል ውስጥ ያለው ነዋሪ ከባኩ ጋር ሲወዳዳር እጅጉን የላቀ ነው።ከ2000 በላይ ለየት ያለ የውስጥ አቀማመጥ፣ መደቦች እና ደማቅ የግድግዳ ጌጣጌጦች ባሏቸው ባህላዊ የሐረሪ ቤቶች የተሞላች ናት፤ እነዚህ ቤቶች የቤተሰብ እና የማህበራዊ ህይወት ማዕከል ሆነው ያገለግላሉ።
5.የዩኔስኮ (UNESCO) እውቅና እና የኮሪደር ልማት
ሁለቱም ከተሞች ከፍተኛውን የዓለም አቀፍ የባህል ቅርስ እውቅና ያገኙ ሲሆን፥ ታሪካዊ ቅርሶችን በመጠበቅ እና ዘመናዊ የከተማ እድገትን በማረጋገጥ ረገድ ተመሳሳይ ፈተናዎችና ጥረቶች አሉባቸው።
ባኩ፦ በፈረንጆቹ 2000 የዩኔስኮ የዓለም ቅርስ ሆና ተመዘገበች።
ከተማዋ ከግንቡ ውጭ ዘመናዊ ሰማይ ጠቀስ ህንፃዎች እየተገነቡ ባሉበት ወቅትም፥ የውስጠኛውን ክፍል ለመጠበቅ የኮሪደር ልማት እና የእግረኛ መንገዶችን በጥንቃቄ ሰርታለች።
ሐረር፦ በፈረንጆቹ 2006 የዩኔስኮ የዓለም ቅርስ ሆና ተመዘገበች። ሀረር ምንም እንኳ ላለፉት አመታት እድገቷ እየኮሰመነ ቢሄድም ከቅርብ አመታት ወዲህ በተጀመሩ የኮሪደር ልማት ስራዎች ስራዎች ታሪካዊነቷን የጠበቀች ውብ ጽዱና ምቹ ከተማ እየሆነች ነው።
6.አገልግሉት አሰጣጥን ማሻሻል
ሁለቱም ከተሞች አገልግሎቶችን ፈጣን ተደራሽና ውጤታማ ለማድረግ ጥረት እያደረጉ ነው።
ባኩ ወደ 400 የሚጠጉ መንግስታዊ እና መንስታዊ ያልሆኑ አገልግሎቶች AŞAN በሚባሉ የአንድ ማእከል አገልግሎቶች የምትሰጥ ሲሆን በሀረር ደግሞ በመሶብ አንድ ማእከል 73 አገልግሎቶች እየተሰጡ ይገኛል።
በአጠቃላይ ሁለቱም የመካከለኛው ዘመን የከተማ ግንባታ እና የዓለም አቀፍ ንግድ ታሪክ ህያው ምስክሮች መሆናቸውን አይተናል።
የሀረሪ ክልል ርዕሰ መስተዳድር
አቶ ኦርዲን በድሪ

መንገዶች እና ፓርኮችን ጨምሮ በተከለከሉ ስፍራዎች ሲጋራ እንዳይጨስ የሚደረገው ቁጥጥር ተጠናክሮ መቀጠሉ ተገለጸ
ሚያዚያ 30 ቀን 2018 ዓ.ም. (አሐዱ ሬዲዮ) - የአዲስ አበባ ምግብና መድኃኒት ባለሥልጣን በከተማዋ በኮሪደር ልማት በለሙ መንገዶች፣ ፓርኮች እና ሌሎች የተከለከሉ ስፍራዎች ትምባሆ እንዳይጨስ የሚደረገው ቁጥጥር ተጠናክሮ መቀጠሉን አስታውቋል።
ባለሥልጣኑ በ11ዱም ክፍለ ከተሞች የግንዛቤ ማስጨበጥ ሥራዎችን እያከናወነ እንደሆነ ገልጿል።
የባለሥልጣኑ ምግብ እና ጤና ነክ ቁጥጥር ዳይሬክተር አቶ እስጢፋኖስ ጌታቸው፤ ሥራው ከከተማ ውበትና አረንጓዴ ልማት ቢሮ ጋር በቅንጅት እየተሠራ እንደሆነ አስታውሰዋል።
ቀደም ሲል በሆቴሎች፣ በካፌዎች እና ሰዎች በሚሰበሰቡባቸው አካባቢዎች የነበረው የትምባሆ ተጋላጭነት አሁን ላይ መቀነሱን አንስተው፤ አሁንም እንደ ቀበሌ መዝናኛ ባሉ ስፍራዎች ድርጊቱ ስለሚስተዋል ቁጥጥሩ በእነዚህ አካባቢዎች ትኩረት እንደሚያደርግ ተጠቁሟል።
ባለሥልጣኑ በሕግ ተላላፊዎች ላይ እርምጃ መውሰድ መጀመሩን የገለጸ ሲሆን፣ ሕብረተሰቡ ጤናውን እና የከተማዋን ጽዳት ለመጠበቅ ሲባል ምርቱን ህዝብ በሚሰበሰብባቸው እና በተከለከሉ ስፍራዎች ከመጠቀም እንዲቆጠብ አሳስበዋል።
ማንኛውም ዕድሜው ከ21 ዓመት በታች የሆነ ወጣት የትምባሆ ምርቶችን መግዛትም ሆነ መሸጥ በሕግ የተከለከለ ተግባር መሆኑ ይታወቃል።

በትውልደ ኢትዮጵያዊቷ ጀሚላ ተሰማ የተጻፈው መጽሐፍ በአሜሪካ ዓለም አቀፍ የፔንክራፍት ሽልማትን አሸነፈ
| thiopia | በቴክኖሎጂ ባለሙያነታቸው እና በጀሚ ሾው አዘጋጅነታቸው የሚታወቁት እንዲሁም በርካታ ኢትዮጵያውያንን በቴክኖሎጂው ዘርፍ እያበቁ የሚገኘው የአመኒም ሶሊዩሽንስ አይቲ ትምህርት ቤት መስራችና ዋና ስራ አስፈጻሚ ጀሚላ ተሰማ ትልቅ ዓለም አቀፍ ስኬት አስመዝግበዋል።
ደራሲዋ ያዘጋጁት የሚዛናዊ ህይወት ጆርናል (The Balance Life Journal) በላስ ቬጋስ በተካሄደው ዘጠነኛው የደራሲያን ንባብ መርሃ ግብር ላይ የፔንክራፍት (PenCraft Award) የአመቱ ምርጥ ረዳት ያልሆነ የጥበብ ስራ (Best Book for Nonfiction Self help) ዘርፍ አሸናፊ ሆኖ ተመርጧል።
ይህ የሚዛናዊ ህይወት ጆርናል በሰዎች የዕለት ተዕለት እንቅስቃሴ ላይ ትኩረት የሚያደርግና ልዩ ይዘት ያለው መጽሐፍ ሲሆን ግለሰቦች ስኬታማና የተመጣጠነ ኑሮ እንዲመሩ የሚያስችሉ በሳይንሳዊ ጥናት የተደገፉ ስድስት ዋና ዋና ምሰሶዎችን አካቷል።
እነዚህም ጤና፣ መንፈሳዊነት፣ የግልና የሙያ እድገት፣ ፋይናንስ እንዲሁም ማህበራዊ ግንኙነቶች ናቸው።
ጆርናሉ ሰዎች የራሳቸውን ህይወት እንዲመረምሩ፣ ግልጽነት እንዲኖራቸውና ኑሯቸውን በታቀደ መልኩ እንዲመሩ የሚያግዝ መሆኑ ተገልጿል።
ደራሲ ጀሚላ ተሰማ ጆርናሉ በእውነተኛ የግል ህይወት ተሞክሮ ላይ የተመሰረተ መሆኑን ገልጸው፣ በተለይም የህይወት ሚዛን በጠፋበት በዚህ ዘመን ለሁሉም ሰው አስፈላጊ መሆኑን አስገንዝበዋል።
ይህ ዓለም አቀፍ እውቅና የመጽሐፉን ተደራሽነት ይበልጥ የሚያሰፋው ሲሆን፣ ወደፊትም የተለያዩ ስልጠናዎችን የመስጠትና የማህበረሰብ ተሳትፎ ስራዎችን የማከናወን እቅድ መኖሩ ተጠቁሟል።