Fawad Shahi

د یو نظامي افسر په توګه د پاکستان له لوري پرله‌ پسې هوايي بریدونه پر افغان خاوره یو غیرقابل‌ قبول تحریکی او د ملي حاکمیت ښکاره نقض ګڼم.
دا چې څو ځله د افغانستان خاوره په نښه شوی دا عمل د هېڅ ډول توجیه وړ نه دی او د ګاونډ یتوب له اصولو سره ښکاره ټکر لري.
د ملکي سیمو بمبارد د بې‌ ګناه خلکو ژوند ته ګواښ او د زور تکراري کارول د جګړی له نړیوالو اصولو ښکاره سرغړونه ده.
دا ډول کړنې نه د امنیتي ستونزو حل راوړي او نه د سیمې د ثبات لپاره کومه مثبته پایله لري بلکې د کړکېچ د لا پراخېدو لامل ګرځي.

ملت باید پوه شي چې د افغانستان حاکمیت د هېڅ هېواد د پوځي فشار تر سیوري لاندې نه راځي.
د سرحدي او امنیتي اختلافاتو د حل یوازینۍ مؤثره لاره د مسلکي خبرو اترو، امنیتي همغږۍ او د متقابل درناوي پر بنسټ تعامل دی.
د زور کارول یوازې د بې‌ثباتۍ اور ته لمن وهي.
زه یو نظامي افسر په توګه ټینګار کوم چې د افغانستان خاوره خلک او ملي حاکمیت د هر ډول غیرمسوولانه برید پر وړاندې د درناوي وړ دي او د سیمې ثبات هغه وخت خوندي کېږي چې د تاو تریخوالي پر ځای د همکارۍ او قانوني لارو کار وشي.

نوجوانان دردمند وطنم🥲

من هم یکی از شما هستم
نه سیاست‌ مدارم نه شاعر فقط یک دل‌ درد دیده.
هر روز با چشم‌ های خسته‌ تان در آینه زندگی روبه‌ رو می‌شوم
نوجوانانیکه باید در مکتب و میان رویا های‌ شان باشند
اما حالا در صف مهاجرت در کمپ، در بازار در غربت در بال طیاره و امثال هم
شما باید لبخند می‌زدید اما لب‌ های‌ تان خشک مانده
باید بازی می‌کردید اما باری زندگی را به دوش دارید.
چرا هیچ‌ کس نمی‌ پرسد نوجوان افغان چرا این‌ قدر تنهاست؟
چرا حقش همیشه نادیده گرفته می‌شود ؟
چرا در خاک خودش غریبه است ؟
من می‌فهمم،
چون خودم هم درد کشیده‌ام هم رنج غربت را دیده‌ام هم سکوت تحقیر را خورده‌ام.
و حالا فقط می‌خواهم بگویم:
نوجوان افغان اگر امروز در بدر خاموش و در حلقه هر نوعه فشار هستید ...
بدان که گناه تو نیست
اما آینده‌ات باید از این خاکستر زاده شود.
من صدای تو هستم،
حتی اگر دنیا صدایم را نشنود.
از دل یک افغان دلسوخته برای دل‌ های زخمی‌تان

فریاد زنان زخمی در کنر 🥲
در تاریکی شب‌های ولایت کنر افغانستان وقتیکه زلزله زمین را لرزاند تنها دیوارها سقف خانه نبودند فرو ریخت این آرزوهای زنان بودند در سکوت مردند بدون داکتر زن بالای سرشان باشد.
اما دین اسلام اولین آیه‌اش ( اقرأ )هرگز زن را از دانستن تعلیم( ،،،،،،،،،،،)و داکتر شدن منع نکرده است.
پیامبر مهربان حضرت محمد (ص) فرمود:
طلب علم بر هر زن و مرد مسلمان فرض است .
ما شاهد تاریخ هستیم
نبود داکتران زنان در هنگام اثر جراحات زلزله نیاز به اعلاج معالجه داشتند اما زنان مظلوم جان دادند.
نه به‌خاطر شدت زخم بلکه به‌خاطر شدت نبود داکتر .
چراکه اجازه نداشتند به داکتر مرد مراجعه کنند و داکتر زن نیز دیگر نیست تا به فریادشان برسد.
پس باید عبرت گرفت و در آموزش زنان در هر بخش مسلک اقدام گردد تا از فاجعه های هر گونه حوادث زخم جراحات و مریضی جلوگیری بعمل اید

رفتن ز دیار خود دل پر از غبار بود
چشمان پر از اشک و قلب گرفتار بود
دور از وطن و یار در شهر غر یبه‌ ها هر شب فقط اشک و گریه‌ ها دارد
بوی چمن و خاک، میبردن حواس را
هر صبح پر از حسرت هر شب پر از آهی ناله
هر لحظه‌ بی‌ برگشت میرفت به تباهی
اما دل آنها میگفت این راه گذر دارد
هر شب پر از درد است پایان سحر دارد
در عمق همین غربت امید نهان دارد
می‌گوید روزی وطنم بینم با دل جان دارم

عنوان:
پاداش صداقت: یک کچکول و نیم وجب سایه

صادق بودن حاکمیت درونی، است یعنی کسی که به آینه که نگاه می‌کند، خودش را می‌بیند، نه تصویری از هزار نفر دیگر.
ولی وای از روزی که این (خود )را به جهان نشان دهد.
او لب باز می‌کند، حقیقت می‌گوید، با شانه‌های صاف، نه از سر ترس، نه تملق.
و جماعت؟
نگاهش می‌کنند، می‌خندند:
بی‌سیاست است این یکی، ساده است، هنوز نفهمیده دنیا با راستی نمی‌چرخد
نه ٫،،،،….…( این در همی قالب باشد. )
او نفهم نیست؛ فقط نخواست به اندازه شما (،،،،،، در همین قالب ).
او صداقت کرد، چون خودش را فروختنی نیافت.
او اعتماد به نفس داشت؛ نه آن اعتماد پوشالی‌ای که از لایک و لبخندهای دروغین می‌گیری،
بلکه از درون، از وجدان خودش.
اما پاداشش چه بود؟
چند انگشت اشاره؟
چند برچسب مزخرف؟
چند در بسته؟
و در آخر، یک کچکول برای گدایی توجه از همان‌ها که از شفافیتش سوزش گرفتند.
و حالا همان‌ها فریاد می‌زنند:
دیدی
گوشه‌گیر شد فاصله ارتباط با همه گرفت ، افسرده شد، شکست خورد
اما هیچ‌کس نگفت:
او خودش خواست برود؛
که دیگر صداقت را خرج گوش‌هایی نکند که به شنیدن دروغ معتادند.
هیچ‌کس نگفت:
او آن‌قدر بزرگ بود که کناره گرفت؛
نه (،،،،، )
بلکه برای نباختن خویشتن
این داغ را فراموش نخواهد گرد

فصل بهار فرصت است تا طبیعت جان دوباره بدهیم و با کاشت درختان، زمین را سرسبزتر و هوای خود را پاک‌تر کنیم. هر درختیکه میکاریم نه تنها زیبایی و طراوت را به دنیایمان می‌آورد، بلکه به حفظ محیط زیست و سلامت نسل ‌ها آینده کمک می‌کند.
درختان برای ما هوای تازه می‌سازند، زمین را از فرسایش حفظ می‌کنند و به موجودات زنده پناه می‌دهند.
در این فصل پر از امید، بیایید دست به دست هم بدهیم در غرص نهال سهیم باشیم که سال ‌ها به رشد و شکوفایی خواهند پرداخت.
کاشت نهال وظیفه‌ وجدانی انسانی خود را انجام دهیم همه، در غرص نهال آینده‌ روشن‌تر و هوایی پاک‌تر برای خود و فرزندانمان به ارمغان می‌آورد.
پس در این فصل دل‌انگیز، نهال ‌ها را در دل خاک بکاریم و درختانی بلند و سبز پرورش دهیم.
که بهارهای آینده سرسبزتر از همیشه باشد و زمین را از عشق به طبیعت و انسان‌ها پُر کند.

افغانستان در مرحله‌ قرار دارد برای عبور از بحران‌ها نیازمند راه ‌حل‌ و اساسی عملی است.
برای ایجاد مسیر پایدار به سوی ثبات و توسعه، می‌توان به چند راه‌ حل مهم اشاره کرد:
1. گفت‌وگوی ملی فراگیر:
برگزاری گفت‌وگو میان تمام اقشار جامعه، از جمله تمام اقوام مذهبی و سیاسی می‌تواند به رفع اختلافات و تقویت اتحاد ملی کمک کند.
همه طرف‌ها فرصت برابر برای مشارکت در تصمیم‌گیری‌ رول مهم و فیزیکی مهم داشته باشند.
2. احترام به حقوق بشر و آزادی‌ها:
تضمین حقوق زنان، دختران، و اقلیت‌ها از جمله اقدامات اساسی برای جلب اعتماد عمومی و بازسازی روابط بین‌المللی است. ایجاد فرصت‌ها در آموزش و کار برای همه اقشار جامعه از اولویت‌ های حیاتی است.
3. بهبود اقتصادی و رفع فقر:
استفاده از منابع داخلی، تقویت بخش کشاورزی، استخراج معادن با نظارت شفاف، و ایجاد زمینه برای سرمایه‌گذاری‌ داخلی و خارجی می‌تواند به بهبود وضعیت اقتصادی کمک کند.
همچنین، همکاری با سازمان‌ بین‌المللی برای رفع تحریم‌ها و جلب حمایت اقتصادی ضروری است.
4. تقویت امنیت و مبارزه با افراط‌ گرایی:
ایجاد یک نیروی امنیتی فراگیر و حرفه‌ای که نماینده تمام اقشار جامعه باشد، می‌تواند امنیت را تضمین کند.
همچنان، مبارزه با گروه‌ افراطی با جدیت دنبال شود تا ثبات در کشور حاکم گردد.
5. تعامل سازنده با جامعه بین‌المللی:
افغانستان با کشورهای منطقه و جهان وارد تعامل مثبت شود و از تنش‌های ژئوپلیتیکی دوری کند.
جلب اعتماد جامعه جهانی از طریق احترام به تعهدات بین‌المللی و نشان دادن ثبات داخلی امکان‌پذیر است.
6. سرمایه‌گذاری روی آموزش و نسل جوان:
آموزش به عنوان ستون اصلی توسعه در اولویت قرار گیرد. نسل جوان با دسترسی به علم و مهارت می‌تواند آینده‌ای روشن برای کشور رقم بزند.
افغانستان تنها زمانی می‌تواند بر بحران‌ها غلبه کند که تمام اقوام جامعه، به جای تفرقه و اختلاف، برای ساختن یک کشور باثبات و پیشرفته متحد شوند.
این مسیر هرچند دشوار است، اما با عزم و تلاش ملی و همکاری بین‌المللی، دست‌یافتنی خواهد بود.

افغانستان به‌طور رسمی هنوز به گروه بریکس نپیوسته .
طالبان علاقه خود را برای عضویت در این گروه اعلام کرده و تمایل دارد روابط اقتصادی و تجاری خود را با اعضای بریکس .
به‌ ویژه چین و روسیه گسترش دهد.
با این حال، کشور های عضو بریکس هنوز به درخواست طالبان واکنشی نشان نداده‌اند و به رسمیت شناختن دولت طالبان همچنان مسئله‌ای حل‌نشده باقی مانده است  .
هیچ شواهدی مبنی بر هک شدن پرچم افغانستان در نشست بریکس وجود ندارد.
با این حال، در برخی از رویدادهای بریکس .
از پرچم افغانستان به عنوان امارت اسلامی افغانستان همراه با پرچم ‌های دیگر کشورها استفاده شده بود.
این امر موجب برخی واکنش‌ها و سوءتفاهم‌ها شد،
اما در واقع هیچ نشانه‌ از حمله سایبری یا هک مشاهده نشده است.
این اقدام بیشتر به عنوان یک حرکت سمبولیک تلقی می‌شود و به رسمیت شناختن رسمی طالبان از سوی اعضای بریکس را نشان نمی‌دهد.
افغانستان تحت حکومت طالبان همچنان تلاش می‌کند به نشست‌های بین‌المللی راه پیدا کند و طالبان از روسیه درخواست کرده‌ اند تا آنها را به نشست بریکس دعوت کند،
اما تا کنون پاسخی دریافت نکرده‌اند و هیچ کشور یا سازمانی طالبان را به رسمیت نشناخته است   .

کشتار افغان‌ها و بد رفتاری با مهاجران در ایران لکه ننگ و نمونه‌ای از نقض فاحش حقوق بشر و بی‌توجهی به جان انسان‌ها است.
مرگ مهاجران در مرزها و رفتارهای خشونت‌آمیز، برخورد های بی رحمانه بی‌احترامی نقض آشکار به ارزش‌های انسانی و تعهدات بین‌المللی است .
این اقدامات نه تنها باعث رنج خانواده‌های قربانیان می‌شود، بلکه به تصویر جهانی ایران آسیب می‌رساند.
جامعه بین‌المللی باید با قاطعیت خواستار پایان فوری به این خشونت‌ها شود و حکومت ایران را به پاسخگویی وادار کند تا جان هیچ پناهجویی بی‌دلیل از بین نرود.
و از جامعه بین الملی خواهانیم علیه ایران
تحریم های هدفمند
نظارت بین الملی
فشار دیپلماتیک
کمک به قربانیان
و تعهد و مسولیت خود را در قبال حقوق بس. پایبند بماند .

د پښتون ژغورنې غورځنګ (PTM) او د منظور پښتون اصلي مبارزه د پښتنو د حقونو او د پاکستان په قبايلي سيمو کې د بشري حقونو د سرغړونو پر وړاندې ده.
د PTM اهداف تر ډېره د جبري بې درکۍ، د امنیتي ځواکونو د تاوتریخوالي د پای ته رسېدو، او د بې ځایه شویو خلکو د ستونزو د هواري په شاوخوا راڅرخي.
د ډیورند کرښې مسله په ښکاره ډول د PTM د اصلي اهدافو یوه برخه نه ده، او منظور پښتون په خپلو ویناوو کې پر دې موضوع ډېر تمرکز نه دی کړی.

د ډیورند کرښې په اړه د PTM او منظور پښتون دریځ تر ډېره مبهم او نه ډېر څرګند دی، ځکه چې د دې غورځنګ اصلي تمرکز پر بشري حقونو او د پښتنو د ژغورنې پر نورو مسلو دی، نه د سرحدي مسایلو پر سیاسي بحث.
منظور پښتون او د PTM مشران د دې کرښې په اړه رسمي دریځ نه نیسي، ځکه غواړي چې د غورځنګ اهداف یوازې د بشري حقونو پر غوښتنو متمرکز پاتې شي او د سیاسي او سرحدي مسایلو څخه ځان لرې وساتي.

البته، د ډیورند کرښې دواړو خواوو ته د پښتنو ترمنځ د کلتوري، ژبني، او ټولنیزو اړیکو په اړه د PTM ملاتړ څرګند دی، او دا یو حقیقت دی چې د دې کرښې دواړو غاړو ته پښتانه د یو ملت په توګه ګڼل کېږي.
خو د PTM د رسمي دریځ په توګه، د ډیورند کرښې د مشروعیت یا نه مشروعیت په اړه د موقف نیول د غورځنګ د اهدافو له دایرې بهر دی.

په پایله کې، که څه هم د ډیورند کرښې موضوع د ډېرو پښتنو لپاره مهمه ده، PTM هڅه کړې چې د خپلې مبارزې تمرکز د بشري حقونو او ټولنیزو ستونزو پر حل راټول کړي او د سرحدي مسایلو څخه د ځان لرې ساتلو تګلاره خپله کړي.

ارتباط ملت افغانستان با نظام‌ های مختلف، چه داخلی و چه خارجی، همیشه بر پایه تقابل، مقاومت و گاهی همکار بوده است.
این ارتباط پیچیده تحت تأثیر تاریخ پرفراز و نشیب کشور، موقعیت جغرافیایی استراتژیک و ویژگی ‌های فرهنگی و اجتماعی
مردم افغانستان قرار دارد

۱. ارتباط با نظام‌های داخل
در طول تاریخ، افغانستان شاهد شکل‌ گیری نظام ‌های گوناگوکه برخی از آنها تلاش ها برای اعمال قدرت مرکزی و اجرای سیاست‌ های خود داشته‌اند.
اما مردم افغانستان به ‌ویژه در مناطق روستایی و قومی، همواره تمایل به حفظ استقلال محلی و سبک زندگی سنتی خود داشته‌اند.
این تمایل به خود مختاری در برابر هر گونه نظام سرکوبگر یا قدرتی که بخواهد نفوذ زیادی در زندگی روزمره آنها داشته باشد، به عنوان یکی از ویژگی‌ های مقاومت محلی افغانستان شناخته شده است
در زمان حکومت‌های مختلف، از جمله دولت ‌های شاهی، کمونیستی، و پس از آن حکومت‌ های جمهوری ، مردم افغانستان بسته به سیاست ‌های هر نظام، واکنش‌های متفاوت داشته ‌اند.
برخی از دوره‌ ها همه مردم حمایت‌ از دولت مرکزی داشته‌ اند، اما در بیشتر مواقع، هنگامی که این حکومت‌ ها سعی کرده‌اند کنترول شدید بر مردم اعمال کنند یا ارزش‌های فرهنگی آنها را نادیده بگیرند، واکنش مردم به شکل مقاومت نمایان شده است.

۲. ارتباط با قدرت‌های خارجی
افغانستان به دلیل موقعیت جغرافیایی‌ همواره در مرکز توجه قدرت‌های بزرگ جهانی قرار داشته است.
از هجوم اسکندر مقدونی تا رقابت‌ های استعماری بریتانیا و روسیه در قرن نوزدهم و بیستم، افغانستان به عنوان نقطه‌ کلیدی در استراتژی‌ های نظامی و سیاسی قدرت ‌های خارجی بوده است.
در قرن بیستم، به‌ ویژه در دوران جنگ سرد، اتحاد جماهیر شوروی با اشغال افغانستان و تلاش برای ایجاد دولت کمونیستی با مخالفت شدید مردم افغانستان مواجه شد که در نهایت منجر به شکست و خروج شوروی از این کشور شد.
به همین ترتیب، پس از حمله آمریکا به افغانستان در سال 2001 و سرنگون نظام طالبان، همه از افغان‌ ها از حضور نیروهای بین‌المللی استقبال کردند.

۳. ارتباط با نظام طالبان
از زمان بازگشت طالبان به قدرت در سال 2021، ارتباط بین مردم و حکومت طالبان بسیار متضاد بوده است.
اما بسیاری دیگر به‌ ویژه در شهر های بزرگ و اقشار تحصیل‌ کرده کار فهم با استعداد ها و زنان، مخالف سیاست‌های سخت‌گیرانه طالبان هستند و از تمام حقوق اساسی خود محروم شده‌اند.
ارتباط کنونی مردم با نظام طالبان شامل مقاومت ‌های مدنی و اعتراضات صلح‌ آمیز، به‌ ویژه توسط زنان و فعالان حقوق بشر است که تلاش می‌کنند صدای خود را به جهان برسانند و خواستار تغییرات در سیاست‌ های حکومت باشند.

زندگی مردم افغانستان مانند کوه استوار است که در برابر طوفان های شدید مقاومت می‌کند .
شعله‌ای با وجود وزش بادهای سخت هنوز خاموش نشده است.
هرچند تیرگی و سختی‌ها فراوان است اما امید همچون نوری در دل این تاریکی می‌درخشد.
افغانستان سرزمینی است که از دلِ زخم‌ها و دردها بارها برخاسته و هویت خویش را دوباره یافته است.
این ملت مانند درخت که ریشه ‌هایش عمیق‌تر از هر طوفان است در برابر مشکلات استقامت می‌کند.
تاریخ این سرزمین به ما آموخته که هر فصل سختی روز به پایان
می‌رسد و از دل ویرانی‌ ها دوباره سازندگی جوانه می‌زند.


آینده متعلق به کسانی است که با ایمان همدلی و تلاش، به ساختن فردایی بهتر باور دارند.
هرچند چالش‌ها سنگین است اما امید همچون ستونی است که جامعه را استوار نگه می‌دارد.
در این راه، اتحاد و صبر کلیدهایی هستند که قفل‌ های این دوران دشوار را خواهند گشود.
با صبر همدلی و هیچ طوفان ابدی نیست و روز دوباره مور صلح آرامش بر سرزمین ما خواهد تابید و امید نیروی است که همه را بسوی آینده روشن هدایت می کند