Ελληνικός Κοινοτισμός

ΚΟΙΝΟΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΛΑΪΚΗ ΕΞΟΥΣΙΑ - ΚΩΔΙΚΑΣ ΠΟΣΕΙΔΩΝΑ

Του Κώστα Λάμπου

Στις πρωτόγονες κοινότητες ο ιδιωτικός και ο δημόσιος χώρος ήταν σχεδόν ταυτόσημες έννοιες και καταστάσεις, και συνεπώς τα μέλη τους ήταν όλα προσωπικώς παρόντα και δρώντα, αφού συμμετείχαν ισότιμα και ενεργά με τις σκέψεις, τις προτάσεις, αλλά και με τις αντιρρήσεις τους σε όλες τις διαδικασίες λήψης των αποφάσεων και φυσικά με την προσωπική συμμετοχή τους συνέβαλλαν στην καλύτερη δυνατή υλοποίησή τους. Η κοινότητα, συμπεριλαμβάνοντας όλα τα μέλη της στο ενιαίο δικό της κοινοτικό γίγνεσθαι, απέκλειε τον απομονωτισμό, τον ατομισμό και την ιδιώτευση και κατά συνέπεια τον στείρο ανταγωνισμό, με αποτέλεσμα την ταύτιση των μελών της με την ίδια τη συνολική κοινότητα, η οποία με τον τρόπο αυτό δεν εξασφάλιζε μόνο την καλύτερη δυνατή ατομική και συλλογική-κοινοτική επιβίωση, αλλά πρόσφερε ισχυρό αίσθημα ασφάλειας και αυτοπεποίθησης, προϋποθέσεις αναγκαίες για κάθε ατομική και συλλογική δημιουργική πρωτοβουλία.

Στην Αθηναϊκή Δημοκρατία2 το ιδιωτικό, ο οίκος, η οικονομία, έμεινε έξω από το Δημόσιο, τον Δήμο, τη Δημοκρατία, με αποτέλεσμα οι ανταγωνισμοί στη σφαίρα του ιδιωτικού να αναγκάζουν το δημόσιο σε άμυνα, πράγμα που για κάποιο διάστημα ώθησε τη Δημοκρατία στα ανώτατα όρια της ανάπτυξής της, από κάποιο σημείο όμως και μετά οι ανταγωνισμοί στη σφαίρα του ιδιωτικού άρχισαν να διαταράσσουν τη δημόσια σφαίρα, να υπονομεύουν τη Δημοκρατία και να δημιουργούν τους όρους της εμφάνισης της Ολιγαρχίας, της Αριστοκρατίας και τελικά της Τυραννίας.

Στο διάστημα μεταξύ της αρχαιότητας και της σημερινής εποχής, οι μορφές που διαδέχτηκαν τον πρωτόγονο κοινοτισμό και την Αθηναϊκή Δημοκρατία, όπως τα κοινόβια, οι κομμούνες και ο κοινοτισμός προσπάθησαν να επανασυνδέσουν, το ιδιωτικό με το δημόσιο στηριγμένες στις εμπειρίες, όπως τις μετέφερε η παράδοση, στο πλαίσιο πάντα των εκάστοτε δεδομένων συνθηκών, με αποτέλεσμα την εμφάνιση νέων μορφών κοινοτισμού, οι οποίες αποτέλεσαν και την παθητική ή την ενεργητική άμυνα απέναντι στα καταπιεστικά και εκμεταλλευτικά κοινωνικά συστήματα. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το φαινόμενο του κοινοτισμού που αναπτύχθηκε στον ελλαδικό χώρο κατά τη βυζαντινή, την οθωμανική, αλλά και κατά την μετέπειτα περίοδο, με αποκορύφωση αυτού του φαινομένου κατά τη διάρκεια της γερμανικής κατοχής της Ελλάδας.

Κοινοτισμός στην Ελεύθερη Ελλάδα κατά την Τουρκοκρατία....

ΚΟΙΝΟΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΛΑΪΚΗ ΕΞΟΥΣΙΑ - ΚΩΔΙΚΑΣ ΠΟΣΕΙΔΩΝΑ ΠΟΡΕΙΑ ΤΕΡΜΑ ΦΩΤΟΣ

"Τ' άπιαστο ολόκληρο το δίνω. Κανείς δεν το παίρνει."

Γιάννης Ρίτσος ~ Μονόχορδο

Όψεις όχι Απόψεις αλλά –Όψεις- στην Ελλάδα του Σήμερα.

Μια ομάδα μηχανικών του Χάρβαρντ δημιούργησε το Metalense έναν φακό που χρησιμοποιεί τεχνητούς μύες για να βλέπει καλύτερα από το ανθρώπινο μάτι.

Το Seeing AI της Microsoft βοηθάει ανθρώπους με σοβαρά προβλήματα όρασης να κατανοήσουν τον περιβάλλοντα χώρο με λεπτομέρειες σε φυσική γλώσσα.

Ένα προαναγγελθέν τεχνολογικό θαύμα εάν αναλογιστείς ότι ο Θαύμαντας είναι θεότητα του υγρού στοιχείου, πατέρας της Ίριδος και σύζυγος της Ωκεανίδας Ηλέκτρας.
Η Ίριδα ελέγχει με την ακούσια συστολή (μύση) και διαστολή (μυδρίαση) την κόρη του ματιού, ευθύνεται για το φαινόμενο του ουράνιου τόξου και άλλα.

«ἤθη καὶ λέξις καὶ διάνοια καὶ ὄψις καὶ μελοποιία» η Αριστοτελική θεωρία για την αιτιότητα περιλαμβάνει 4 μορφές αιτίων το υλικό, το μορφικό, το ποιητικό και το τελικό αίτιο.

Έως το 2050 θα αντικατασταθούν 150 εκατ. άτομα από τον αυτοματισμό και την Τεχνητή Νοημοσύνη που αλληλεπιδρά σε φυσική γλώσσα, αναβαθμίζεται, ενημερώνεται και υλοποιεί.

Έχουν δυνατότητες οι εξαρτημένοι ή ξεπεράστηκαν από την Τεχνητή Νοημοσύνη;

Οι ὄψιμες Πορτοκαλιές καρποφορούν (ὀπός=χυμός) τους καλοκαιρινούς μήνες, οι απόψιμες ποτέ.

Την εποχή που οι απόψεις, οι ειδήμονες και τα άυλα αναζητούν έξοδο διαφυγής.

Όψεις της Ανεξάρτητης Εικαστικής Δημιουργίας στην Ελλάδα του σήμερα.
Συμπόσιο του Ορίζοντας Γεγονότων στο ΕΜΣΤ,
13-14 Απριλίου 2018

Εισήγηση
Η τέχνη και ο ρόλος της στο ακαθάριστο εγχώριο προϊόν. Εμπορευματοποίηση και ανεξαρτησία.

Στυλιανός Μακρυγιάννης - Ομάδα Made in Athens
Εκπρόσωπος της Ομάδας

Independent Art Symposium του Ορίζοντα Γεγονότων

Η ΜΥΣΤΙΚΗ ΔΥΝΑΜΗ ΤΩΝ ΟΛΥΜΠΙΩΝ ΘΕΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΟΝΟΜΑΤΩΝ ΤΟΥΣ

Η Μυστική Δύναμη των Ελληνικών Ονομάτων

Από την Αρχαιότητα ο άνθρωπος πίστευε στη μαγική δύναμη ορισμένων λέξεων, στην ικανότητά τους, αν προφερθούν σωστά, με έναν ορισμένο τρόπο, να παράγουν ορισμένα απτά, αντικειμενικά αποτελέσματα, για καλό ή για κακό. Ο Φιλόστρατος αναφέρει ότι στην εποχή του οι βραχμάνοι μπορούσαν να κάνουν τις πιο εκπληκτικές θεραπείες με την απλή χρήση ορισμένων μαγικών λέξεων. Αναφέρονται, επίσης, αρχαίοι Πέρσες ιερείς που μπορούσαν να θεραπεύσουν στη στιγμή ένα θανατηφόρο δάγκωμα φιδιού με τη βοήθεια ενός κατάλληλου λεκτικού τύπου.

Υπάρχουν λέξεις που μπορούν ανάλογα με τον τρόπο και τη συνθήκη που θα προφερθούν να βασκάνουν, να αρρωστήσουν ή να γητεύσουν και άλλες που μπορούν να «λύσουν τα μάγια» και να θεραπεύσουν. Υπάρχουν ειδικές λέξεις δύναμης στις οποίες υπακούουν ακόμα και τα στοιχεία της Φύσης: λέξεις που μπορούν να ξεσηκώσουν θύελλα ή καταιγίδα ή που μπορούν να τα γαληνεύσουν. Υπάρχουν λέξεις που καλούν τα αόρατα πνεύματα σε εκδήλωση και λέξεις που τα δεσμεύουν και τα ωθούν σε συγκεκριμένες πράξεις ή λέξεις που τα εξορκίζουν και τα εκβάλλουν από τους δαιμονισμένους.

Δεν αρκεί η σκέψη από μόνη της – όμως ούτε και η αφηρημένη θέληση – για την επίτευξη του επιθυμητού. Η σκέψη πρέπει να προφερθεί με λόγο, για να «σαρκωθεί», να καρποφορήσει, να τελεσφορήσει. Τελικά, η ιδια η Δημιουργία του κόσμου στις αρχαίες θεογονίες ήταν το αποτέλεσμα της εκφοράς ορισμένων μαγικών λεκτικών τύπων από τους δημιουργικούς θεούς ή «Λόγους». Για Παράδειγμα, στην αιγυπτιακή μυθολογία ο θεός Θωθ ήταν ο κατεξοχήν «κύριος των θείων λέξεων», ο γνώστης του Θείου Λόγου, «η γλώσσα και η καρδιά του θεού Ρα.......

Η ΜΥΣΤΙΚΗ ΔΥΝΑΜΗ ΤΩΝ ΟΛΥΜΠΙΩΝ ΘΕΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΟΝΟΜΑΤΩΝ ΤΟΥΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟΣ ΚΟΙΝΟΤΙΣΜΟΣ Φιλοσοφία - Άμεση Δημοκρατία - Ανθρωπισμός - Επιστήμη

ΟΤΑΝ Η ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΣΥΝΑΝΤΗΣΕ ΤΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΑΝΤΙΣΤΡΟΦΟ

Η φιλοσοφία είναι η μέθοδος που έχει εφεύρει ο άνθρωπος στην προσπάθειά του να κατανοήσει την πραγματικότητα. Θα μπορούσαμε επίσης να πούμε ότι είναι η θεώρηση των πραγμάτων που υπερβαίνει το πρόσκαιρο, το ευκαιριακό και το ατομικό.

Τα φιλοσοφικά ερωτήματα που σχετίζονται με την ουσία, το νόημα της ύπαρξης, τον θάνατο, τον δυϊσμό ύλης και πνεύματος, είναι ερωτήματα που τουλάχιστον σε κάποια φάση της ζωής έχουν απασχολήσει τον καθένα, χωρίς να χρειάζεται να έχει ασχοληθεί με συστηματικό τρόπο με το αντικείμενο της φιλοσοφίας, ούτε να είναι γνώστης των διαφόρων φιλοσοφικών απόψεων.

Άλλωστε, ο Αριστοτέλης σαφέστατα υποστήριζε ότι η ενασχόληση με τη φιλοσοφία προϋποθέτει αποχή από βιοποριστικές εργασίες, πράγμα που φυσικά μειώνει δραστικά τον αριθμό των υποψηφίων φιλοσόφων. Η έλξη που ασκεί στον άνθρωπο, έστω και πρόσκαιρα ή περιστασιακά, δεν είναι τυχαία και προέρχεται ακριβώς απ’ την έμφυτη ανάγκη του να κατανοήσει τη θέση του εαυτού του στον κόσμο που τον περιβάλλει.

Πολλές φορές αρκεί ένα ερέθισμα, κάτι συνήθως οδυνηρό, που αλλάζει δραστικά τις προτεραιότητες του ατόμου, για να επανέλθουν όλες αυτές οι δύσκολες και, στις περισσότερες περιπτώσεις, ατελέσφορες σκέψεις.

Η λογοτεχνία, απ’ την άλλη, μπορεί ν’ ασχοληθεί με τέτοιου είδους ερωτήματα προσφέροντας όχι μόνο αισθητική απόλαυση, αλλά μετουσιώνοντας το στοιχείο του παράδοξου και απροσπέλαστου σε γόνιμη αναζήτηση......

ΟΤΑΝ Η ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΣΥΝΑΝΤΗΣΕ ΤΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΑΝΤΙΣΤΡΟΦΟ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟΣ ΚΟΙΝΟΤΙΣΜΟΣ Φιλοσοφία - Άμεση Δημοκρατία - Ανθρωπισμός - Επιστήμη

ΓΡΑΦΗ, ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ, ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ - ΣΧΕΣΕΙΣ ΔΙΑΦΥΓΗΣ ΚΑΙ ΑΛΛΗΛΕΞΑΡΤΗΣΗΣ

Ο Ντανίλο Κις ισχυριζόταν πως η τέχνη είναι το αντίθετο της ζωής, μιας κι ‘ένας νορμάλ άνθρωπος δε γράφει βιβλία’. Συνεπώς η λογοτεχνία ως επιτέλεση συνιστά μια παρέκκλιση από την κανονικότητα. Μια θέση που θα επιβεβαίωνε τον ορισμό της λογοτεχνίας ως την ‘οργανωμένη βία ενάντια στη συμβατική γλώσσα’. Υπάρχει λοιπόν ένα μη κανονικό υποκείμενο, που πράττει κάτι εξωκανονικό: γράφει. Παρότι θεωρώ πως η γραφή είναι έμφυτη στον άνθρωπο, ως ένα συνειδησιακό επί μέρους, δέχομαι την άποψη του Κις ως υπόθεση εργασίας. Για να μπορέσει όμως να γράψει κανείς αποτελεσματικά πρέπει να διαθέτει μια πολυεπίπεδη σκέψη και την ικανότητα μιας αντίστοιχης μετουσίωσής της σε λέξεις και νοήματα. Μιλώντας για την πολυεπίπεδη σκέψη κάποιου αναγκαστικά εισερχόμαστε σε μια συζήτηση περί του ποιο είναι το σημείο που την ορίζει. Ή μήπως πρόκειται για σημεία; Για μια γραμμή; Για ένα χώρο; Για κενό; Καταλήγουμε πάλι λοιπόν σε σχηματοποιήσεις που αδυνατούν να αποδώσουν την περιβόητη σχέση γενικού-ειδικού, ή έστω το μεταίχμιο που καθορίζει και ταυτόχρονα διαχωρίζει τα επίπεδα. Το ίδιο συμβαίνει και στην αφήγηση. Υπάρχει ένα ενδιάμεσο, ιδιαίτερα ενδιαφέρον, μεταξύ αφήγησης και γραφής.

Η γραφή είναι στην ουσία η ίδια η συγκρότηση των γεγονότων, η αποτύπωσή τους. Είναι το χάρισμα, η κατάδειξη του ενοποιητικού τους σημείου και ταυτόχρονα η επιβεβαίωση του ‘υποκειμένου’. Λόγου χάρη, ένας ξενοδόχος που αναφέρεται σε διαφορετικά πρόσωπα και τις ιστορίες τους. Έτσι συγκροτείται η γραμμή γραφή-αφήγηση, το ‘αρχείο’. Στα τέλη του 20ου αιώνα, με τις θεωρίες περί αποσαρθρωμένου, αποδομημένου υποκειμένου και του θανάτου του συγγραφέα φθάνουμε στο σημείο το υποκείμενο να γίνεται το ίδιο αντικείμενο αφήγησης από τις επί μέρους ‘ιστορίες’. Η διάλυση του υποκειμένου συμβαίνει ως μεταστρουκτουραλιστικό επακόλουθο και η αφήγηση προκαλεί τη γραφή, εξ αντιστροφής. Παρ’ όλα αυτά, «Ο Άλλος ορίζει τη συμβολική τάξη στην οποία υπάγομαι, ορίζει όμως και την κοινωνική»(1)........

ΓΡΑΦΗ, ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ, ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ - ΣΧΕΣΕΙΣ ΔΙΑΦΥΓΗΣ ΚΑΙ ΑΛΛΗΛΕΞΑΡΤΗΣΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟΣ ΚΟΙΝΟΤΙΣΜΟΣ Φιλοσοφία - Άμεση Δημοκρατία - Ανθρωπισμός - Επιστήμη

Η ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΣΤΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ

Αναζητώντας τα κριτήρια που ανάγουν ένα λογοτεχνικό έργο προορισμένο να περάσει στις επόμενες γενεές όχι ως μια απλή αφήγηση ευχάριστων ιστοριών αλλά ως ένα κλασικό έργο, θα πρέπει να σταθούμε στη σχέση που υπάρχει ανάμεσα στο μυθιστόρημα και στον στοχασμό, ανάμεσα στη λογοτεχνία και τη φιλοσοφία. Ο Καμύ έλεγε: «Σκέφτομαι σημαίνει ξαναμαθαίνω να βλέπω, να παρατηρώ, να δημιουργώ με κάθε ιδέα ή με κάθε εικόνα»· κι αν ένα μυθιστόρημα είναι ικανό να κάνει κάτι, είναι αυτό ακριβώς, να μάθει στον αναγνώστη έναν νέο τρόπο θέασης της ζωής.

Στις μέρες μας η λογοτεχνία αντλεί επίσης στοχασμούς από τη φιλοσοφία. Κατά πόσο όμως μπορεί ένα μυθιστόρημα να γίνει ένας ισχυρός φορέας νοημάτων; Είναι η λογοτεχνία τελικά ένα όχημα για να οδηγηθεί κανείς σε λογικά συμπεράσματα; και αν ναι, ποιος είναι ο ρόλος της; να θέσει ερωτήματα, ή να τα απαντήσει;

Είναι αναμφίβολο ότι ο αφηγηματικός πυρήνας ενός έργου γίνεται η αφορμή για τη φιλοσοφική προσέγγιση μιας ιδέας. Από την άλλη, η ιστορία περιπλέκεται γύρω από ένα αφηγηματικό πλαίσιο μέσα στο οποίο εγκιβωτίζονται οι ιδέες. Και είναι ακριβώς αυτός ο εγκιβωτισμός των ιδεών που κάνει την αναγνωστική διαδικασία μια πορεία προς έναν τόπο στον οποίο συναντώνται οι σκέψεις και οι υπαρξιακές και αισθητικές αναζητήσεις, για χάρη των οποίων και μόνο μπορεί να γράφεται συχνά ένα μυθιστόρημα, ένα ποίημα ή απλώς ένας στίχος ενός μεγαλύτερου έργου......

Η ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΣΤΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟΣ ΚΟΙΝΟΤΙΣΜΟΣ Φιλοσοφία - Άμεση Δημοκρατία - Ανθρωπισμός - Επιστήμη