Anup Dutta

🤔 গাঁৱলীয়া মানুহৰ কথা ।

জনপ্ৰিয় সাংবাদিক এজনে লিখিছে যে , ভিতৰুৱা গাঁৱৰ কণমানি এজনীয়ে হেনো কৈছে - "পাপা পথাৰলৈ গৈছে ।" গাঁৱৰ মানুহলৈও পাপা শব্দটো হেনো সম্প্ৰসাৰণ হৈছে ।

বহুতৰেই অভিযোগ -- "গাওঁবোৰ এতিয়া আগৰ গাওঁ হৈ থকা নাই । আগৰ সেই মাদকতা নাই ।"

সৰুতেই গাঁৱৰ পৰা ওলাই গৈ নগৰীয়া হোৱা বহুতেই মাজে মাজে গাঁৱলৈ "গাওঁ-বিলাস" কৰিবলৈ আহি গৰু গাড়ী নেদেখি , ঢেঁকীৰ মাত নুশুনি , শিয়ালৰ হোৱা নুশুনি আক্ষেপ কৰে । চাহ-জলপানৰ নামত পিঠা-পনা বা সান্দহ-চিৰা নাপালে আক্ষেপ কৰে । টোঁকোৰা চৰাইৰ বাঁহবোৰ কেনে আছিল সেই লৈ দুখ কৰে ।

বহুতেই "গাঁও-বিলাস" কৰি নগৰলৈ উভতি গৈ গাঁৱৰ বিষয়ে ৰচনা লিখে । স্তম্ভ লিখে । গাওঁবোৰ পৰিৱৰ্তন হ'ল বুলি উষ্মা প্ৰকাশ কৰে । আলোচনী-কাকতত সেইবোৰ পঢ়ি বহুতেই হয়ভৰ দিয়ে ।

অথচ , গাৱঁৰ পৰা নগৰলৈ গৈ আধুনিক শিক্ষা লৈ নগৰীয়া আদব-কায়দা শিকি সেই মানুহবোৰে নগৰীয়া সংস্কৃতি গ্ৰহন কৰিব আৰু তেওঁলোকে এৰি যোৱা গাঁৱখন এৰি যোৱা অৱস্থাতেই থাকিব লাগিব ! তেওঁলোকে এৰি যোৱা গাঁৱখনৰ ৰাস্তাবোৰ কেঁচা হৈ থাকিব লাগিব , তেওঁলোকে বিচৰা মতে পিঠা-চাউল-দৈ খাব পাব লাগিব , ভৰ দুপৰীয়া পাৰৰ ৰুণে তেওঁলোকৰ কাণ জুৰ পেলাব লাগিব ------ যাতে তেওঁলোকে বছৰেকত এবাৰ আহি অতীত স্মৃতি-বিলাস কৰি থাকিব পাৰে ! এনে মানসিকতা কিয় ?

পৰিৱৰ্তন সকলোৰে কাম্য । দৈনন্দিন জীৱন-যাপনৰ বাবে আধুনিক সা-সুবিধা সকলোৱে পোৱা উচিত । সংস্কৃতি ৰক্ষাৰ দায়বদ্ধতা সকলোৰে থকা উচিত ।

🤔 অলপ জীৱনবোধ …

মানুহ যিমানেই বিখ্যাত নহওক , যিমানেই আঢ্যবন্ত নহওক ------ সকলোৰে জীৱনত নামহীন কিবা এক হাহাকাৰ , কিবা এক অভাৱ হয়তো থাকি যায় ।

হেঁপাহৰ অনন্ত কৌতুহলে আমাক হাজাৰ প্ৰাপ্তিৰ পিছতো কৃত্ৰিম অভাৱৰ দাবীত প্ৰায়েই অশান্ত কৰে ।
নোপোৱাৰ হাহাকাৰ অথবা পাই হেৰুওৱাৰ বেদনাই অহৰহ আমাক উদ্বাউল কৰে ।

বহুসময়ত আনক দেখি আমিও কিবা এটা বিচাৰোঁ । আনে সেই প্ৰাপ্তিত কি পাইছে তাক আমি জানিবলৈ চেষ্টা নকৰাকৈয়ে আশা কৰোঁ । বহু পলমকৈ হয়তো আমি উপলব্ধি কৰোঁ যে , সেয়া হয়তো আমাৰ প্ৰয়োজনেই নাছিল ।

সাধাৰনতে আমি অভাৱ পূৰণৰ বাবে যৎপৰোনাস্তি চেষ্টা অব্যাহত ৰাখোঁ যদিও কেতিয়াবা হেৰুওৱাৰ ভয়ৰ বাবে থকা বস্তুটোকেই আকৌ বিচাৰোঁ । এই হেঁপাহেও আমাক অশান্ত কৰে বাৰম্বাৰ নিজৰ অজানিতেই ।

স্বভাৱগত প্ৰবৃত্তিৰ বাবেই হওক , নিৰ্ধাৰিত জীৱনযাত্ৰাৰ বাবেই হওক --- যদিও আমি কোনো সন্তুষ্টিৰ বিন্দুত থিয় দিবহি নোৱাৰোঁ , যদিও আমাৰ হেঁপাহৰ শেষ নহয় , কৌতুহলৰ অন্ত নহয় ----- তথাপি যেন আমি আশা কৰোঁ --- চৰম তৃপ্তিত নৱলব্ধ জীৱনৰ পূৰ্ণতাৰে -- "জীৱন ইমান সুন্দৰ !"

🤔 কোনো অদ্বিতীয় নহয় ।

কোনো এক ক্ষেত্ৰত কাৰোবাৰ বিশেষ দখল থাকিলে বহুতেই গৌৰৱ অনুভৱ কৰে । সেই ক্ষেত্ৰৰ লগত জড়িত ব্যক্তিৰ মতামতহে গ্ৰহন কৰে । সেয়া তেনেই স্বাভাৱিক কথা ।
কিন্তু , কেতিয়াবা কিছুমান সময়ত অইন ক্ষেত্ৰৰ লোকেও আমাৰ কোনো কামৰ সন্দৰ্ভত বিশেষ মতামতেৰে দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰিব পাৰে ।

কেতিয়াবা এনেকুৱা হয় --ক্ৰিকেট বুজি নোপোৱা ফুটবলপ্ৰেমী লোক এজনে কোনো পৰিস্থিতিত পৰি ক্ৰিকেট মেচ এখন চাবলগীয়া হ'ব পাৰে । মেচখনৰ কোনো নান্দনিক দৃশ্যত তেওঁ অভিভূত হৈ পৰিব পাৰে ঠিক ক্ৰিকেটপ্ৰেমী লোকজনৰ দৰেই । মেচখনৰ কোনো সময়ত তেওঁ কিবা আসোঁৱাহো উলিয়াই দিব পাৰে ।

কোন কি ক্ষেত্ৰত জড়িত সেয়া ডাঙৰ কথা নহয় । কোন কিমান বিখ্যাত , কোন কিমান অখ্যাত সেয়াও ডাঙৰ কথা নহয় । প্ৰতিজন লোকৰ পৰাই আমি কিবা নহয় কিবা কথা শিকিবলগীয়া থাকিব পাৰে । থাকেই ।

আমি কোনোৱেই একক আৰু অদ্বিতীয় নহয় ।

🤔 জাতীয় অভ্যাস !

'স্বচ্ছ ভাৰত' সম্পৰ্কীয় সভা এখনৰ সফল সমাপ্তিৰ পিছত সেই ঠাইডোখৰ অস্বচ্ছকৈ এৰি যোৱা দেখি আচৰিত হৈছিলোঁ । তাতোকৈ আচৰিত হৈছিলোঁ সভাত দীঘলীয়া ভাষণ দিয়া লোকজনে গাড়ীৰ খিৰিকীৰ গ্লাছ খুলি গুটখাৰ পিকেৰে ৰাজপথ ৰঙীণ কৰি যোৱা দৃশ্য দেখি ।

সিদিনা এটা মন্দিৰলৈ বন্ধুৰ ইচ্ছাত যাবলগীয়া হ'ল । মন্দিৰটোৰ চৌপাশৰ পৰিৱেশ দূৰৰ পৰা খুব সুন্দৰ দেখিলোঁ । প্ৰকৃতিৰ অপৰূপ সৌন্দৰ্যই যেন হাতবাউলি মাতি আছে । কিন্তু , যেতিয়া খালী ভৰিৰে মন্দিৰৰ চৌহদত খোজ কাঢ়িবলগীয়া হ'ল --- তেতিয়াই গম পালোঁ ভক্তি কৰা মানুহবোৰে কিমান লেতেৰা কৰি ৰাখে মন্দিৰৰ চৌহদ । কলৰ বাকলি , কল-কুঁহিয়াৰ , বুট মাহ , কলপাত , সেন্দুৰ য'তে-ত'তে গচকিবলগীয়া হ'ল ।
দূৰৈৰ পৰাই দেখিলোঁ -- মন্দিৰ সংলগ্ন টয়লেট । কি দুৰ্গন্ধময় টাইলছ্ লগোৱা টয়লেট !

মানুহে ঘৰ লেতেৰা কৰি থয় , নিজেই থাকে ঘৰত । ক'বলগীয়া বিশেষ নাই । কিন্তু ৰাজহুৱা স্থানৰ পৰিচ্ছন্নতা বজাই ৰখাটো মানুহৰ ধৰ্ম হোৱা উচিত ।

মানুহে মন্দিৰলৈ কি বিচাৰি যায় ! অকল নিজৰ স্বাৰ্থ পূৰণ কৰিবলৈ ! প্ৰশান্তি লভিবলৈ , উপাসনা কৰিবলৈ ! অন্য কিবা কাৰণত !
কাৰণ যিয়েই নহওক -- আমি যিমানেই ধৰ্ম কৰি সন্তুষ্টি লভি নাথাকোঁ কিয় -- আমি এতিয়ালৈ নিজকে সংস্কৃতিৱান হিচাপে গঢ়ি তুলিব পৰা নাই । পৰা নাই এতিয়ালৈ পৰিষ্কাৰ-পৰিচ্ছন্নতাক সংস্কৃতিৰ অংগ কৰি ল'ব । পৰিচ্ছন্নতাক "জাতীয় অভ্যাস" কৰি তুলিবলৈ হেজাৰ বছৰীয়া সভ্যতাই আমাক শিকাব পৰা নাই ।

🤔 খেৰীঘৰ আৰু প্ৰাচুৰ্যৰ দীনতা ।

এটা খেৰীঘৰৰ সন্মুখত চেল্ফী উঠি বন্ধুৱে আপলোড্ দিছে । কেপচন -- "কিছু সতেজ মুহূৰ্ত ।"

খেৰীঘৰৰ সপোন প্ৰদৰ্শনত হ'ব পাৰে , বাস্তৱত নহয় । আজিকালি খেৰীঘৰ নোহোৱাই হৈছে । টোকোৰা চৰায়ে খেৰীঘৰৰ চালৰ পৰা এডাল দুডালকৈ খেৰ কঢ়িয়াই নি নাৰিকল গছৰ পাতত সুখৰ ঘৰ গঢ়া দৃশ্য এতিয়া দুৰ্লভ । সেয়ে হয়তো খেৰীঘৰৰ সন্মুখত ফটো উঠাটো এতিয়া আমাৰ বাবে এক ফেন্টাছী ।

বন্ধুৰ ফটোখন দেখি মোৰ কিছু শৈশৱৰ কথা মনত পৰি গ'ল । সৰুতে খেৰীঘৰ আছিল আমাৰ । ব'হাগৰ আগে-পিছে ধুমুহা আহিলে বতাহে ঘৰটো উৰুৱাই নিব বুলি খুব ভয় খাইছিলোঁ । এবাৰ পিছফালৰ বাৰাণ্ডা এখন উৰুৱাই নিছিল । তামোল গছ বহুখিনি ভাঙি পেলাইছিল । তেতিয়া ধুমুহা আহিলে আটাইবোৰেই সাৱটা-সাৱটি কৰি ধুমুহা সাম কটালৈ অপেক্ষা কৰিছিলোঁ । তেতিয়া মনে মনে ভাবিছিলোঁ -- আমাৰো পকী ঘৰ এটা থকাহেঁতেন ।

তেতিয়া অনুভৱ কৰা নাছিলোঁ পকীঘৰত থকা মানুহে বৰষুণৰ সুমধুৰ সংগীত উপভোগ কৰিব নোৱাৰে বুলি , বৰষুণৰ ৰাগত মতলীয়া হৈ নিজকে অন্য এক অনুভৱত বিলীন কৰি দিব নোৱাৰে বুলি । তেতিয়া ভবা নাছিলোঁ -- খেৰীঘৰৰ সৈতে ফটো একপি উঠাটোও ফেন্টাছী হ'ব পাৰে বুলি ।

এতিয়া পকীঘৰত থাকি ৰাতি বৰষুণ দিছিল বুলি ৰাতিপুৱাহে গম পাওঁ । এতিয়া খিৰিকী নুখুলিলে ৰ'দৰ উমান নাপাওঁ । খুলিলেও বহুতে নাপায় কংক্ৰিটে হেঁচা মাৰি ধৰা চৌহদত । আকাশ ঢাকি থোৱা হ'ৰ্ডিঙে ৰ'দক ভেটা দি ৰাখে । এতিয়া বৰষুণে ধুই থৈ নাযায় হৃদয় আৰু মন ।

সৰু ঘৰত থাকি আগতে আমি ডাঙৰ সপোন দেখিছিলোঁ । এতিয়া আমি মূলসুঁতিত চামিল হৈ থকাৰ নিৰন্তৰ প্ৰচেষ্টাত সপোন দেখিবলৈও পাহৰি গ'লোঁ । প্ৰাচুৰ্যৰ পিছতো কিছু দীনতাই আমাক আমাৰ অজানিতেই যেন খেদি ফুৰিছে ।

🤔 মাতৃভাষাৰ প্ৰতি দায়বদ্ধতা ।

মোৰ স্মৃতিশক্তি অলপ দুৰ্বল । সেয়ে কিবা এটা লিখিবলৈ ল'লে বানান কিছুমান বাৰে বাৰে অভিধান মেলি চাবলগীয়া হয় । সকলো সময়তে অভিধান চাই থকাটো সম্ভৱ নহয় । সেই কাৰণে মোবাইলতো অভিধান এপ্লিকেশ্বন এটা ৰাখিছোঁ যদিও সকলো শব্দ পৰ্যাপ্ত নহয় । তথাপি বহুত ভুল থাকি যায় ।

সৰুৰে পৰাই মাতৃভাষাটো শুদ্ধকৈ লিখিবলৈ আপ্ৰাণ চেষ্টা কৰি আহিছোঁ । বাতৰিকাকতলৈ কিবা লিখি পঠিয়ালে প্ৰকাশ হোৱাৰ পিছত মোৰ হাতত থকা লিখাখিনিৰ লগত সদায় মিলাই চাওঁ । ভুলবিলাক তেনেকৈও কিছু পৰিমাণে আয়ত্ত কৰিব পাৰোঁ ।

গ্ৰন্থমেলাৰ সময়ত খৰখেদাকৈ বহুতেই কিতাপ প্ৰকাশ কৰে । বহু নতুন কিতাপত ভুল বানান দেখি হতাশ হওঁ । মাতৃভাষাৰ প্ৰতি লেখক প্ৰকাশকৰ দায়িত্ববোধ থকাটো জৰুৰী ।

কেতিয়াবা ফেচবুকত লেখা পঢ়ি কোনোবাই বাৰ্তাবাকচত দুই-এটা ভুল শুধৰাই দিয়ে । খুব ভাল লাগে তেতিয়া । মই কিবা এটা লিখি উঠি বহুবাৰ বানানবোৰ পৰীক্ষা কৰোঁ । কেতিয়াবা তাৰ মাজতো ভুল থাকি যায় । কেতিয়াবা শতাধিক 'লাইক' অহাৰ পিছতো ভুলবোৰ তেনেকৈয়ে থাকি যায় । পিছত নিজৰেই কেতিয়াবা চকুত পৰিলে বেয়া লাগে ।

আজিকালি বহুতে ভুল দেখিলেও মাত নামাতে । ময়ো বহুতৰে অসমীয়া বানান ভুল দেখা পাওঁ । আনকি বাতৰিকাকতত স্তম্ভ লেখা লেখক , সমালোচকৰো প্ৰায়েই কিছুমান ভুল বানান দেখা পাওঁ । কেতিয়াবা কিছুমান ভুল বানানে বাক্যটোৰ অন্য অৰ্থহে প্ৰকাশ কৰে । আগতে কিছুমানক কৈছিলোঁ । এতিয়া নকওঁ । দুবাৰমান ভুল দেখুৱাই দি অপমানিত হ'বলগীয়া হৈছিল । কিন্তু , এয়াও সমাধান নহয় । হ'ব নোৱাৰে । মাতৃভাষাৰ প্ৰতি সকলোৰে দায়বদ্ধতা থকাটো জৰুৰী ।

সেয়ে "আন্তৰ্জাতিক মাতৃভাষা দিৱস"ৰ শুভেচ্ছা দিয়া-লোৱাৰ উপৰিও আমি পৰস্পৰে পৰস্পৰৰ ভুলবোৰ আন্তৰিকতাৰে আঙুলিয়াই দিলে আৰু গ্ৰহণ কৰিলেহে মাতৃভাষাক প্ৰকৃতভাৱে সন্মান জনোৱা হ'ব বুলি ভাবোঁ ।

( মই নিশ্চিত নহয় যে , এই কথাখিনিতো মোৰ কোনো ভুল হোৱা নাই ।)

কিছুমান সময় আহে , যেতিয়া কাৰো লগতেই কথা পাতিবলৈ মন নাযায় । একো কৰিয়েই ভাল নলগা হয় ।
আনকি , মোবাইলৰ ৰিংটনটোও হৈ পৰে বিৰক্তিদায়ক ।

কিন্তু , তেনে সময়তো মনৰ কোঠালিৰ ক'ৰবাত কাৰোবাৰ গোপন আহ-যাহ চলি থাকিব পাৰে । যাৰ লগত ইচ্ছা-অনিচ্ছা বুলি কথা নাই ----- উশাহৰ অম্লজানৰ দৰেই প্ৰতিনিয়ত লালিত হৈ থাকে ।

অপ্ৰিয় সময়তো এনে কিছু অনুভূতিৰে নিৰ্মিত ফোনকল এটাই আমাক নতুনকৈ জী থকাত সহায় কৰিব পাৰে ।

অৱশ্যে , কিছুমান সুখ-দুখো আমাৰ স্বনিৰ্মিত অজুহাত মাত্ৰ ।

সকলো প্ৰশ্নৰ উত্তৰ দি দিও কেতিয়াবা"কিয়" এটাত ৰৈ যাবলগীয়া হয় । আমি উত্তৰ দিব নোৱাৰা যেন একমাত্ৰ প্ৰশ্ন হৈ ৰয় এই "কিয়"টো !

দাৰ্শনিক উপলব্ধিৰ পৰা ক্ষন্তেক আঁতৰি আহি আমি কেতিয়াবা আপাততঃ সুখী হোৱাৰ স্বাৰ্থত কোনো প্ৰশ্নৰ উত্তৰ নজনাকৈয়ে সন্তুষ্ট হৈ থকাটো শ্ৰেয় ।

কেতিয়াবা আমি নিজকেই সুখী বুলি কৈ ভাল পাওঁ । আচলতে আমি সুখী নে সন্তুষ্ট সেয়া নিজেই নিশ্চিত হ'ব নোৱাৰোঁ । বিচৰা বস্তু এটা পাই গ'লে 'সন্তুষ্ট হোৱা' আৰু 'সুখী হোৱা'ৰ মাজত পাৰ্থক্য আছে । অৱশ্যে এই কথা নুই কৰিব নোৱাৰি যে সুখ নিৰ্মানত সন্তুষ্টিৰ অৰিহনা অৱশ্যাম্ভাৱী ।

বহুতেই প্ৰাৰ্থনা কৰে "মোক সুখী কৰি তোলা " । যেন সুখৰ সিপাৰে আৰু কিবা ভাবিবলৈ তেওঁলোক অপাৰগ । আচলতে বিচৰা মানেই সুখী হোৱাত ব্যৰ্থ হোৱা ।

সুখী মানুহে একো নিবিচাৰে । কিয়নো সুখ বিচৰা বস্তু নহয়েই ।

বুকুৰ বন্ধ কোঠালিবোৰ খুলি দিলোঁ
প্ৰাণ পাই উঠিল মাটিৰ বাঁহী ,

সমস্ত চেতনাৰে বাজি উঠিল
সনাতন গানৰ সুহুৰি ....

শুভ নৱবৰ্ষ ।

যদি তিনি পেগেই যথেষ্ট আছিল , সেই নিচা কিয় বিচাৰি পোৱা নাই -----
যি নিচা তোমাৰ প্ৰেমতকৈও কাঢ়া …!

মৃত্যুভীতি সকলোৰে আছে । মৃত্যু যেন এক ডাঙৰ বিভীষিকা । সেয়ে আমি মৃত্যুৰ কথা নাপাতোঁ । চৰ্চা নকৰোঁ । যিমান পাৰোঁ নিজক মৃত্যুবিষয়ৰ পৰা কিঞ্চিত দূৰত ৰাখোঁ ।

অথচ মৃত্যুৱেই একমাত্ৰ সত্য । মৃত্যুৱেই আটাইতকৈ সুন্দৰ । শাশ্বত । যিয়ে মৃত্যুৰ মুখামুখি হ'বলৈ সানন্দেৰে পূৰ্ণ প্ৰস্তুতিৰে আগবাঢ়ে --- তেওঁৱেই আচলতে ভালকৈ জীয়াই থাকে ।

কেতিয়াবা অলেখ ভালপোৱাৰ পিছতো খৰাং হৈ থাকে বুকুৰ পথাৰ । হৃদয় ভৰি নুঠে । কোনো এক অনামী হাহাকাৰে শূন্যতাৰ সৃষ্টি কৰে ।

হাজাৰ শুভবাৰ্তায়ো আমাক সুখী কৰি তুলিব নোৱাৰে । বহুত চেষ্টা কৰিও আমি এই উদাসীনতাৰ বিষয়ে অৱগত হ'ব নোৱাৰোঁ ।

কিছুমান কথা আনক কোৱাটো বাদেই , নিজেও কেতিয়াবা বুজিব নোৱাৰি । হয়তো এই বুজিব নোৱাৰা প্ৰৱনতাই আমাক অধিক জীৱন দৰ্শন উপলব্ধি কৰিবলৈ উচতনি যোগায় ।

প্ৰাপ্তিয়েই জীৱনৰ শেষ কথা নহয় । হ'ব নোৱাৰে ।

#বিচিত্ৰ_জীৱন