06/04/2026
TNSCDC ဂုဏ်ထူးဆောင် ကော်မတီဝင်
တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီတနင်္သာရီတိုင်းအမျိုးသမီးရေးရာတာဝန်ခံမြိတ်ခရိုင်၊ အမျိုးသမီးရေးရာတာဝန်ခံဒေါ်ခင်လေးရီ(၅/၄/၂၀၂၆)ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်ပြည့်သူ့ဆေးရုံကြီးတွင်ကွယ်လွန်သွားကြောင်းကြားသိရ၍ TNSCDC က မိသားစုနှင့် ထပ်တူဝမ်းနည်းရပါသည်၊၊
ဒေါ်ခင်လေးရီကောင်းရာဘုံဘဝရောက်ပါစေ။
08/01/2026
အိန္ဒိယနိင်ငံ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေလေ့လာရေး ခရီး အတူသွားခဲ့သည့် ဆရာစိုင်းဇင်မင်းအေး ကွန်လွန်သွားပါ၍ ကျန်ရစ်သူမိသားစု နဲ့ ထပ်တူ ဝမ်းနည်းရပါသည်။ ကောင်းရာမွန်ရာရောက်ရှိနိင်ပါစေ...
TNSCDC
22/12/2025
#" တနင်္သာရီ သမိုင်းလာ နယ်နိမိတ်များ "
■ တနင်္သာရီဒေသသည် ယနေ့မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းမှာ ရှေးကျသော မြို့ပြ ယဥ်ကျေးမှုများ စတင်သည့် နေရာတခုဖြစ်ပါလိမ့်မယ်။ အရှေ့တောင်အာရှ ရှေးဦး လူ့အဖွဲ့အစည်းများကို အိန္ဒိယတိုက်ငယ်၏ သြဇာလွှမ်းမိုး၍ ယဥ်ကျေးမှုများကို တင်ပို့ခဲ့ရာ ကမ်းရိုးတန်းဖြစ်သော ဒေသများသည် အစောဆုံး လက်ခံရရှိခဲ့ကြတယ်။
ခရစ်နှစ်ဦးကတည်းက " တွန်ဆန် " ဟုခေါ်သော တိုင်းပြည်ထောင်တခု ( A League of Five City-States ) ၏ နယ်မြေတွင် တနင်္သာရီကမ်းရိုးတန်း အစိတ်အပိုင်းလည်း ပါဝင်တယ်။( Funan ) ဖူနန်တို့ နယ်မြေချဲ့ထွင်သည့်အခါ ယင်းကမ်းရိုးတန်းတလျှောက်ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့ပါတယ်။
■ ထောင်စုနှစ်ပြောင်းတွင် ပုဂံနိုင်ငံတော်၏ တောင်ဘက်နယ်နိမိတ်မှာ တကွာပါ ဖြစ်တာကြောင့် တနင်္သာရီသည်လည်း ပုဂံ အပိုင်ဖြစ်လာတယ်။
သာလွန်မင်းလက်ထက် ခရစ် ၁၆၃၇ ခုနှစ် စမ္ဗူ့ဒီပဥဆောင်းကျမ်းအရ
" တနင်္သာရီနယ်ကား အရှေ့ကိုလားသော် ထားရိုက်မြစ်ဆုံက တောင်မြောက်စီးသည့် မြစ်ကြီးထိ ၊ တောင်ကိုလားသော် ကလလန် မြေစပ် ၊ အနောက်ကိုလားသော် ပင်လယ် ၊ မြောက်ကိုလားသော် ထားဝယ်မြေနှင့် ကျောခိုင်း " ဟုဆိုထားတယ်။
ဗြိတိသျှ ဂေဇက်အရမူ မြောက်မှတောင်တန်းနေသော တနင်္သာရီတောင်တန်းများကို နယ်ခြားအဖြစ် ယူလိုက်ပြီး တဖက်တွင် ယိုးဒယားမြေရှိတယ်။
■ အခြားသော မူတခုတွင်
" အရှေ့မြောက်ကလားသော် ခမောင်းသွယ်ချောင်းအထိ ၊
အရှေ့လားသော် ဝင်းဖလုံးအထိ ၊
အရှေ့တောင်လားသော် သာလင်မြို့အထိ ၊
တောင်ကဆိုင်းလအထိ ၊
အနောက်က ကွမ်းသီးကွမ်းရွက်ကျွန်းအထိ ၊
မြောက်က မလိလေးကျွန်း ၊ ငှက်သိုက်ပဲတံခါး ကျောက်တရန် ပြည်ခြား မီးလောက်ချောင်း အထိ နယ်ဆုံးအခြား " လို့တွေ့ရပါတယ်။
■ တနင်္သာရီမြို့၏ သမိုင်းဝင် မြို့ရံ စာရင်း ( ၃၂ မြို့ ) ထဲက ၂၀ ကျော်ခန့်ကို ယခုတိုင် တွေ့နိုင်ပြီး တနင်္သာရီ မြို့ပြနိုင်ငံအဖြစ် တသီးတခြားနေစဥ်ကလည်း ယင်းမြို့ရံတို့ကိုပင် ပိုင်နက်မြေအဖြစ် အုပ်စိုးခဲ့ကြပါလိမ့်မယ်။ မြို့ဆိုသော်လည်း ရွာကြီး , Settlements အရွယ်ပမာဏခန့်သာ ရှိဖို့ဖြစ်နိုင်ပြီး အများစုမှာ ယနေ့ ကျေးရွာအဆင့်သာ ရှိပါတယ်။ နာမည်ပြောင်းကုန်ကြတာတွေလည်း မနည်းပါ။
မြို့ရံအများစုမှာ တနင်္သာရီမြစ်ကြီးနှင့် မြစ်ငယ်တလျှောက်မှာ တည်ရှိပြီး ယနေ့ခေတ် တနင်္သာရီမြို့နယ် နယ်နိမိတ်အတွင်းသာ အများစုဖြစ််တယ်။ ဗြိတိသျှခေတ်ဦး ၁၈၂၅ ခုနှစ် တွင် မြိတ် ( တနင်္သာရီ ) ဒေသ၏ လူဦးရမှာ ၅၁၈၁ ခန့်သာ ရှိသည်မို့ ယင်းမတိုင်ခင်ကလည်း အလွန်အမင်း ပို၍မများနိုင်ပါ။ ၁၈၅၅ ခုနှစ် ဂေဇက်ထုတ်ချိန် အရောက်တွင်မူ မြိတ် Province တွင် လူဦးရေ ၃၀၀၀၀ ခန့်အထိ တိုးပွားလာတယ်။
■ တနင်္သာရီ၏ ပင်လယ်ဆိပ်မြို့ကြီးတွေကတော့ မြိတ် ( မြိတ်မြို့နယ် ) နှင့် သန္ဒုပ် ( ကျွန်းစု မြို့နယ် ) လို့သိကြမယ်။ သမိုင်းကြောင်းအရ သန္ဒုပ်မြို့က ပိုစောပြီး ယင်းတိမ်ကောသွားသည့်အခါမှ မြိတ်မြို့က နေရာယူ စည်ကားလာတယ်လို့ ဆိုကြတယ်။
ယနေ့ကျွန်းစုမြို့နယ် ( ကန်မော်ရွာ ) ကြတ္ကလင်းမြို့ဟောင်းသည်လည်း ရှေးအလွန်ကျသည်ဆိုငြား သမိုင်းကြောင်း သေချာမသိရပါ။ ဤအတွက် ဒေသခံသမိုင်းထက် တူးဖော်၍ Dating လုပ်မှသာ အချက်အလက် အမှန်ကို မှန်းဆနိုင်တော့မယ်။
■ တနင်္သာရီမြစ်ညာ သင်္ကန်းငုတ်၏ အလွန် အောင်သာဝရမြို့ဟောင်းကတော့ ထားဝယ်အပိုင်တွင် ဖြစ်သော်လည်း ယင်းကို တခါတရံတွင် တနင်္သာရီ၏ မြို့ရံအဖြစ် ထည့်သွင်းတာလည်း တွေ့ရတယ်။
လက်တွေ့ကျကျကတော့ ပြည်ထောင် Entities ၂ ခု၏ အလယ် , မြို့တော်နှင့် အတန်လှမ်းသော နေရာတွင် တည်ရှိနေသည့် မြို့ဖြစ်တာကြောင့် ခွချက်နိုင်သော နေရာပါ။ ၄င်းကိုယ်တိုင်ပင် မြို့ပြနိုင်ငံအဖြစ် စိုးစံသူမင်းများ ရှိကြောင်း ရာဇဝင်ရှိတယ်။
■ တနင်္သာရီတိုင်းအကြောင်း ( အထူးသဖြင့် တောင်ဘက်ပိုင်း ) ဆိုသည့်အခါ တနင်္သာရီ ( မြိတ် ) သား , ထားဝယ်သား , မွန် , ဗမာ , ကရင် , ယိုးဒယား , တရုတ် , အိန္ဒိယ နှင့် အာရပ်တို့အပြင် ပသျှူး ( မလေး ) တို့၏ အခန်းကဏ္ဍကိုလည်း ချန်မထားသင့်ပါ။
ပသျှူးတို့သည် ကော့သောင်းနှင့် ဘုတ်ပြင်းမြို့နယ်တို့တွင် အများဆုံးနေကြသည်ဆိုငြား တနင်္သာရီ အမည်ကိုယ်၌က Tanah Sari မလေးအမည်ကို မြစ်ဖျားခံခြင်းသာ အဖြစ်နိုင်ဆုံးပါ။ မလေးကျွန်းဆွယ်တွင် Tanah ဟူသော မြေ လို့အဓိပ္ပါယ်ရသည့် ဒေသအများအပြားရှိခဲ့တယ်။ ပုလောသည်လည်း ပုလို ( မလေးဘာသာဖြင့် ကျွန်း ) ဟုအဓိပ္ပါယ်ရှိ၏။ ၁၉၅၃ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ တနင်္သာရီတိုင်းတွင် ပသျှူး ၄၀၂၆ ဦးရှိခဲ့တယ်။ သိန်းခွန်တွင်မူ ယိုးဒယားအဆက်အနွယ်များ နေထိုင်ကြတယ်။
■ ပူလရက္ခတိုင်းဟုဆိုသော ပုလောသည်လည်း တနင်္သာရီမြို့ရံတခု ဖြစ်ခဲ့ဖူးသည်ဆိုသော်လည်း ပလောမြို့စား လက်အောက်တွင် ပလ အပါအဝင် ကိုယ်ပိုင် စားကျေးစားလက်များ ရှိပါတယ်။
တနင်္သာရီမြို့ရံ တခုဖြစ်သော ပြည်ခြား မီးလောင်ချောင်းသည် ရာဇဝင်အရ မြောက်ဘက်အကျဆုံးဖြစ်တယ် ( ယခု ပြည်ခြားရွာ ) ။ အနောက်ကိုမူ ကွမ်းသီးကွမ်းရွက်ကျွန်းလို့ စာတွင်ပါတယ်။
မြန်မာမင်းများလက်ထက်ကနေ ၁၈၆၀ ကျော်နှစ်များအထိ တနင်္သာရီ၏ တောင်ဘက် နယ်နိမိတ်အဆုံးသည် မိုင် ၆၀ အကွာရှိ မုံးတောင်ဖြစ်ပြီး အခြားတဖက်မှာ ယိုးဒယားမြေဖြစ်တယ်။ ထိုစဥ်က ကော့သောင်းခရိုင် ဖြစ်လာမည့် နယ်မြေများသည် ယိုးဒယားပိုင်ဆဲဖြစ်ပြီး Chumphon စီရင်စု လက်အောက်တွင် ရှိနေရာကနေ ၁၈၆၀ လွန်နှစ်များတွင် ဗြိတိသျှတို့က မလိဝမ်းနယ်မြေကို လက်ခံရရှိပြီးနောက်မှာတော့ Mergui ( မြိတ် ) ၏ အစိတ်အပိုင်းဖြစ်လာပါတယ်။
■ မြေပုံသည် ၁၈၂၅ ခုနှစ် ဗြိတိသျှမြေပုံဖြစ်ပြီး စိတ်ဝင်စားစရာ အနေဖြင့်
တနင်္သာရီ မြို့ရံစာရင်းပါ မလိကျွန်း ( ထားဝယ်ကျွန်း ဟု မြေပုံတွင်တွေ့ရ ) မှ တနှစ်လျှင် ငှက်သိုက်ခွန် ရူပီးတသောင်းရ၏။
တနင်္သာရီမြစ်ညာတွင် မြိတ် , ပလ မြို့မှ လာရာလမ်းများ တွေ့ဆုံပြီး ဘန်ကောက်သို့ လမ်းပေါက်သည့် လမ်းဆုံ " Jong Chatn " ကိုလည်းတွေ့ရ၏။ ယနေ့ မည်သည့် မြို့ရွာကို ခေါ်သနည်း မသိပါ ?
Crd Augustus_Linn
22/03/2025
#၁၀နှစ်ပြည့် ဖက်ဒရယ် ခရီး
ယနေ့ ကျရောက်တဲ့ မတ်လ ၂၂ ရက်နေ့သည် တနင်္သာရီပြည်နယ် အနာဂတ် ဖက်ဒရယ်ဒီမိုက ရေစီ အရေးအတွက်ပြည်နယ်ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံအခြေခံဥပဒေ လှုပ်ရှားမှု စတင်ခဲ့သည့် တနင်္သာရီပြည်နယ် အထိမ်းအမှတ်နေ့
ပြည်နယ် ဖက်ဒရယ်သမိုင်း စတင်ရာ(၁၀) နှစ်ပြည့်နေ့ ဖြစ်ပါသည်။
18/08/2024
နှင့် အိန္ဒိယနိင်ငံ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေ ခံဥပဒေ လေ့လာရေး ခရီး ၂၀၁၈
၂၀၀၁ ခုနှစ်တွင် CSOs များ၊ နိုင်ငံရေးပါတီများနှင့် လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများမှ တိုင်းရင်းသားအဖွဲ့အစည်းများ အများအပြားစုရုံးကာ အမျိုးသားပြန်လည်သင့်မြတ်ရေးအစီအစဉ် (NRP) ဟုခေါ်သော နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေရေးဆွဲရေး လုပ်ငန်းစဉ်ကို စတင်ခဲ့ပြီး နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ အထောက်အကူပြုကော်မတီ (SCSC) ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် သက်ဆိုင်သူအသီးသီးနှင့် ဆက်တိုက်ဆွေးနွေးပြီးနောက် ပြည်နယ်ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေ ရှစ်ခုကို ရေးဆွဲခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ထိုအချိန်က မြန်မာ့နိုင်ငံရေးပတ်ဝန်းကျင်တွင် နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေရေးဆွဲရေးလုပ်ငန်းစဉ်သည် ၎င်း၏ပန်းတိုင်များကို အကောင်အထည်ဖော်ရန် ခွင့်မပြုခဲ့ပေ။ လက်ရှိ မြန်မာ့ငြိမ်းချမ်းရေး လုပ်ငန်းစဉ်သည် ၂၀၁၁ ခုနှစ် သြဂုတ်လတွင် စတင်ခဲ့သည်။ ၎င်းသည် နိုင်ငံအတွင်း အနာဂတ် ဖက်ဒရယ်စနစ်အတွက် စိတ်ကူးသစ်များနှင့် လမ်းခင်းပေးခဲ့သည်။ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ ရှစ်ဖွဲ့က ၂၀၁၅ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် နိုင်ငံရေး ဆွေးနွေးပွဲများ ဝင်ရောက်ရန် လက်မှတ် ရေးထိုးခဲ့သည့် တနိုင်ငံလုံး အပစ်အခတ် ရပ်စဲရေး သဘောတူ စာချုပ် (NCA) တွင် အဓိက အခြေခံမူမှာ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အားလုံး တန်းတူရေးနှင့် ကိုယ်ပိုင် ပြဋ္ဌာန်းခွင့်ကို အခြေခံသည့် ဖက်ဒရယ် ပြည်ထောင်စု တည်ဆောက်ရေး ဖြစ်သည်။ SCCB သည် မတူညီသောပြည်နယ်များရှိ မတူညီသောရပ်ရွာများအတွက် ပြည်နယ်ဖွဲ့စည်းပုံဥပဒေများရေးဆွဲရေးအတွက် တိုင်ပင်ဆွေးနွေးလုပ်ဆောင်နေသော သက်ဆိုင်သူများထံ ချိတ်ဆက်မှုများနှင့် နည်းပညာဆိုင်ရာပံ့ပိုးမှုများကို ပံ့ပိုးပေးသည့်အဖွဲ့ဖြစ်သည်။ SCCB ၏ ဒုတိယအကြိမ်မြောက် သုံးလပတ် ညှိနှိုင်းအစည်းအဝေးကို ၂၀၁၈ ခုနှစ် သြဂုတ်လ ၆ ရက်မှ ၈ ရက်အထိ ထိုင်းနိုင်ငံ ဘန်ကောက်မြို့၌ ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး ဖက်ဒရယ်ဖွဲ့စည်းပုံ၊ ဥပဒေပြုရေး၊ တရားစီရင်ရေး၊ အရပ်ဘက်နှင့် ဒေသန္တရအစိုးရ အပါအဝင် အုပ်ချုပ်ရေးပိုင်းနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေး လုပ်ငန်းစဉ်များနှင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံ အရှေ့မြောက်ပိုင်း မဏိပူရပြည်နယ်၊ အာသံပြည်နယ်များနှင့်မီဇိုရမ်ပြည်နယ် ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဉ်များအကြောင်း လေ့လာရန် ဆုံးဖြတ်ချက် ချမှတ်ခဲ့ပါသည်။
ဖက်ဒရယ်ဖွဲ့စည်းပုံ၊ ငြိမ်းချမ်းရေး လုပ်ငန်းစဉ်များနှင့် ကြိုတင်ပြင်ဆင်မှုများကို လေ့လာရန် အိန္ဒိယသို့ သွားရောက်ရန် စိတ်ကူးသည် ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန၏ အွန်လိုင်း မှတ်ပုံတင်ခြင်းနှင့် အိန္ဒိယ အစိုးရ နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာနထံမှ နိုင်ငံရေး ရှင်းလင်းချက် ရယူခြင်းတို့ဖြင့် အောက်တိုဘာလလယ်တွင် စတင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ လိုအပ်သောခွင့်ပြုချက်ရယူပြီးနောက် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ ၃၄ ဖွဲ့ (ကရင်၊ ကချင်၊ ကယား၊ မွန်၊ ရှမ်း၊ ချင်း၊ ရခိုင်နှင့် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးတို့ ပါဝင်သော မြန်မာနိုင်ငံ) ပြည်နယ် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ညှိနှိုင်းရေးအဖွဲ့ (SCCB) ပါဝင်သော လွှတ်တော်ကိုယ်စား လှယ်များ၊ နိုင်ငံရေးခေါင်းဆောင်များ၊ ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးမှုအောက်တွင်ရှိနေသည့် လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများ၊ အရပ်ဘက်လူမှုအဖွဲ့အစည်းများမှ တက်ကြွလှုပ်ရှားသူများသည် မီဇိုရမ်၊ အာသံနှင့် မဏိပူရအရှေ့မြောက်ပြည်နယ်သုံးခုသို့ ဒီဇင်ဘာ ၅ ရက်မှ ၁၃ ရက်အထိ သွားရောက်ခဲ့သည်။ အဆိုပါခရီးစဉ်ကို အရှေ့မြောက်လေ့လာရေးနှင့် မူဝါဒသုတေသနဗဟိုဌာန (C-NES) မှ ဧည့်ခံခဲ့သည်။ Guwahati သည် Mizoram University နှင့် Center for Myanmar Studies, Manipur University တို့ ပူးပေါင်း၍ လေ့လာရေးခရီးစဉ်တွင် အိန္ဒိယဖက်ဒရယ်ဖွဲ့စည်းပုံ၊ ပါလီမန်ဒီမိုကရေစီ၊ တရားစီရင်ရေး၊ ဘဏ္ဍာရေးကော်မရှင်၊ ပြည်သူ့ဝန်ဆောင်မှုကော်မရှင်၊ သတင်းရပိုင်ခွင့်၊ ရဲတပ်ဖွဲ့နှင့် အိန္ဒိယဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေပါ အထူးပြဋ္ဌာန်းချက်များကဲ့သို့သော ဘာသာရပ်များစွာ ပါဝင်ပါသည်။ အိန္ဒိယဖွဲ့ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ဆဌမဇယား၊ အတွင်းစည်းစည်းမျဉ်း၊ ဒေသန္တရအစိုးရ၊ ပုဒ်မ ၃၇၁ နှင့် အခြားအရာကိစ္စရပ်များကို လေ့လာခဲ့ပါသည်။
@မီဇိုရမ် ၊ ဒီဇင်ဘာ ၅ ရက်မှ ၈ ရက်၊ ၂၀၁၈၊ Tourist Lodge၊ Chatlang၊ Aizawl၊ Mizoram
SCCB အဖွဲ့ဝင်များသည် မီဇိုရမ်တက္ကသိုလ် သမိုင်းနှင့် လူမျိုးရေးဆိုင်ရာဌာနမှ အပြန်အလှန် အကျိုးပြုသည့် ဆွေးနွေးပွဲကို ကျင်းပသည့် မီဇိုရမ်ပြည်နယ်သို့ ပထမဆုံး သွားရောက်လည်ပတ်ခဲ့ပါသည်။ မီဇိုရမ်ပြည်နယ် အပိုင်း စည်းရုံးရေးမှူး ဒေါက်တာ ရော်ဘင်ခူလီက ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့နှင့် အရင်းအမြစ် ပုဂ္ဂိုလ်များကို ကြိုဆိုပြီး အပြန်အလှန် အကျိုးပြုသည့် ဆွေးနွေးပွဲကို အကျဉ်းချုံး အကြံဥာဏ်ပေးခဲ့သည်။ ၁၉၄၇ ခုနှစ် ပင်လုံညီလာခံကို ကိုးကားပြီး ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်က တိုင်းရင်း သားလူမျိုးပေါင်းစုံ ပါဝင်ခဲ့ကြတဲ့ အစည်းအဝေးကို ကိုးကားပြီး ကိုလိုနီခေတ်လွန် မြန်မာပြည် နိုင်ငံရေးနယ်ပယ်ကို ကွေ့ကောက်ပြီး တိုင်းရင်းသား မြောက်မြားစွာရဲ့ မျှော်မှန်းချက်တွေကို ဖြည့်ဆည်းပေးဖို့ လမ်းပြမြေပုံကို ရေးဆွဲခဲ့ပါတယ်။ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန် လုပ်ကြံခံရမှု နှင့် မြန်မာ့နိုင်ငံရေး မက်ထရစ် တစ်ခုလုံးကို လုံးလုံးလျားလျား ပြောင်းလဲသွားပုံကိုလည်း သတိရမိသည်။ နောက်ဆက်တွဲ နိုင်ငံရေးသမားတွေက မတူကွဲပြားတဲ့ လူမျိုးစုတွေနဲ့ တိုင်းရင်းသားတွေရဲ့ မျှော်မှန်းချက်တွေကို ဖြည့်ဆည်းပေးဖို့ ပျက်ကွက်ခဲ့ပြီး ပင်လုံစိတ်ဓာတ်ကို ဘယ်တော့မှ အကောင်အထည်မဖော်ခဲ့ပါဘူး။ ရလဒ်အနေဖြင့် တိုင်းရင်းသားအဖွဲ့များစွာသည် တောခိုရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့ကြပြီး ယနေ့ မြန်မာနိုင်ငံတွင် တိုင်းရင်းသား မြေအောက်အဖွဲ့ ၂၀ ကျော်ရှိကာ ယင်းအဖွဲ့များသည် မြန်မာ့နိုင်ငံရေးကို ပိုမိုကြီးမားသော နိုင်ငံရေးစိတ်ဝင်စားမှုကို ဖြည့်ဆည်းရန် အမျိုးမျိုးသော ယန္တရားများကို ကြိုးပမ်းခဲ့ကြသည်။ ယနေ့အချိန်တွင် အများစုမှာ ငြိမ်းချမ်းရေး ဆွေးနွေးပွဲများတွင် ပါဝင်နေပြီး မအောင်မြင်သေးသည့် ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံတော် လက်အောက်ရှိ ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စု ထူထောင်ရန် လိုလားနေကြသည်။
ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ခေါင်းဆောင် မှ မတူညီသောဒေသများစုပေါင်းလာပုံအား ရှင်းလင်းတင်ပြပြီး ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စုဖွဲ့စည်းပုံ ရေးဆွဲရန်နှင့် ဖယ်ရှားရန် မြန်မာအစိုးရနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဉ်၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအဖြစ် နိုင်ငံတော်၏ အုပ်ချုပ်မှုယန္တရား၏ ကွဲပြားသော အခက်အလက်များကို အသုံးပြု၍ ရှင်းလင်းတင်ပြခဲ့ပါသည်။ အာဏာရှင်စနစ်နဲ့ ဗဟိုဦးစီးစနစ်။ ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့သည် ပဋိပက္ခများ၊ နှစ်ပေါင်းများစွာ ပြည်တွင်းစစ်နှင့် ဗဟိုအစိုးရနှင့် မတူကွဲပြားသော လူမျိုးစုများကြား တိုက်ပွဲများအတွက် ပြေလည်မှုရရန် လာခဲ့သည်။ နှစ်ပေါင်း ခုနစ်ဆယ်ကြာ တိုက်ပွဲများသည် မည်သည့်အဖြေမှ မရနိုင်သောကြောင့် ဖက်ဒရယ်ဖွဲ့စည်းပုံသည် နိုင်ငံအတွင်းရှိ မတူညီသော လူမျိုးစုများကြား ငြိမ်းချမ်းစွာ အတူယှဉ်တွဲနေထိုင်ရေး အတွက် အဖြေတစ်ခုအဖြစ် အဆိုပြုခဲ့သည်။ ငြိမ်းချမ်းရေး လုပ်ငန်းစဉ်အတွင်း SCCB သည် ၎င်းတို့၏ လုပ်ငန်းစဉ်များကို လေ့လာရန် ဆွစ်ဇာလန်၊ အမေရိကန်၊ ကနေဒါ၊ ဘယ်လ်ဂျီယံ၊ တောင်အာဖရိက စသည့် နိုင်ငံများသို့ သွားရောက်ခဲ့သည်။ ရန်ကုန်ရှိ အိန္ဒိယသံရုံးသည် အိန္ဒိယနိုင်ငံသို့ သွားရောက်ရန် ခေါင်းဆောင်အဆင့် ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့အား အကြံပြုခြင်းနှင့် ပံ့ပိုးကူညီရာတွင် အဓိကအခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခဲ့ပြီး ပါလီမန်ဒီမိုကရေစီနှင့် ဖက်ဒရယ်ဖွဲ့စည်းပုံဆိုင်ရာ သင်ကြားရေးဆိုင်ရာ ဖြစ်နိုင်ခြေများကို စူးစမ်းလေ့လာကာ ငြိမ်းချမ်းရေးအခြေချမှုများ အားလုံးကို ဆောင်ရွက်ပေးခဲ့သည့် အိမ်နီးချင်း အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ လက်ရှိ ငြိမ်းချမ်းရေး လုပ်ငန်းစဉ်သည် တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အားလုံးကို အပစ်အခတ် ရပ်စဲရန် ဖိတ်ခေါ်ပြီး ၂၀၁၁ ခုနှစ်တွင် စတင်ခဲ့ပြီး နှစ်ဖက် အပစ်အခတ် ရပ်စဲရေး လုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်ကာ အစိုးရ၊ တပ်မတော်နှင့် အစိုးရနှင့် ထိတွေ့ဆက်ဆံခွင့် ပေးခဲ့သည်။ NLD သည် ၂၀၁၅ ရွေးကောက်ပွဲတွင် အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်သည် အစိုးရကို ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး ငြိမ်းချမ်းရေး လုပ်ငန်းစဉ်များ ပြောင်းလဲလာမှုကို ယခင် ၁၉၄၇ ခုနှစ် အစားထိုးဖြစ်သည့် ၂၁ ရာစု ပင်လုံ ညီလာခံတွင် စတင်ခဲ့သည်။
မီဇိုရမ်တက္ကသိုလ်၏ ဒုတိယအဓိပတိ ပရော်ဖက်ဆာ R. P Vadhera မှ ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့အား အမှာစကား ပြောကြားပြီး မတူကွဲပြားသော လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များနှင့် လူမျိုးစုများအား စေ့စပ်ညှိနှိုင်းရေး စားပွဲဝိုင်းသို့ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း အောင်မြင်ခဲ့သည့် ဒီမိုကရေစီ လမ်းကြောင်းများအတွင်း အိန္ဒိယ၏ ချဉ်းကပ်မှုအကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ ငြိမ်းချမ်းရေးသည် ပဋိပက္ခများအားလုံးကို အဆုံးသတ်ရန်နှင့် အားနည်းသော အခွင့်အရေးများကို ကာကွယ်သည့်အပိုင်းနှင့် ၎င်းတို့၏ ပြဿနာများကို ဖြေရှင်းရန် အကြံပြုခဲ့သည်။ အောက် မှ အထက်သို့ ရွေ့လျားမှု ရှိသင့်ပြီး လူ့အဖွဲ့အစည်း၏ ယူနစ်အားလုံးကို လျော်ညီစွာ ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းသွားမည်ဖြစ်ပါသည်။ ဒီမိုကရေစီသည် အဆုံးစွန်သော ဖြေရှင်းချက်ဖြစ်ပြီး ယနေ့ အိန္ဒိယသည် ဒီမိုကရေစီနိုင်ငံဖြစ်သော်လည်း ဒီမိုကရေစီလမ်းစဉ်သည် ခက်ခဲကြမ်းတမ်းကာ ကန့်သတ်ချက်များ အားနည်းချက်များနှင့် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည်။ ဒီမိုကရေစီသည် ပြဿနာများကို ဖြေရှင်းရန် တစ်ခုတည်းသော နည်းလမ်းဖြစ်သည် ဟု ၎င်းက ဆက်လက်ပြောသည်။
မီဇိုရမ်တက္ကသိုလ်၏ ဒုတိယအဓိပတိ၊ ပါမောက္ခ KRS Sambasiva Rao မှ ကိုယ်စားလှယ်များအား မိန့်ခွန်းပြောကြားပြီး မီဇိုရမ်တက္ကသိုလ်တွင် ဖြစ်နိုင်ချေရှိသော ဖလှယ်ရေးအစီအစဉ်ကို ပံ့ပိုးပေးမည့် ပညာရေးဖွဲ့စည်းပုံနှင့်ပတ်သက်၍ မြန်မာနိုင်ငံသို့ လာရောက်လည်ပတ်ခြင်းနှင့်ပတ်သက်၍ ၎င်း၏စိတ်ဝင်စားမှုများကို မျှဝေခဲ့ပါသည်။ ဒီမိုကရေစီနိုင်ငံတော်၏ ဆုံးဖြတ်ချက်ချခြင်းလုပ်ငန်းစဉ်၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအဖြစ် နိုင်ငံသားများအား စင်မြင့်ပေါ်မှ ပံ့ပိုးပေးထားကြောင်း ၎င်းက ဆိုသည်။ အောက်ခြေအဆင့် နိုင်ငံရေးနှင့် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ အသိအမှတ်ပြုခံထားရသည့် အိန္ဒိယရှိ Panchayati Raj အင်စတီကျူးရှင်းများအကြောင်း သူအကြောင်းကြားခဲ့သည်။
အောက်ဖော်ပြပါအစည်းအဝေးတွင် နယ်ပယ်အသီးသီးမှ အရင်းအမြစ်ပုဂ္ဂိုလ်များသည် အတွင်းစည်းစည်းမျဉ်းများ၊ ဆဌမဇယား၊ ဒေသန္တရကိုယ်ပိုင်အစိုးရ၊ အစိုးရအဖွဲ့အစည်းများ၊ လူ့အခွင့်အရေး၊ သတင်းရယူပိုင်ခွင့်နှင့် ပြည်သူ့ဝန်ဆောင်မှုကော်မရှင်ဆိုင်ရာ ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့အား ၎င်းတို့၏ကျွမ်းကျင်မှုများကို မျှဝေခဲ့ကြသည်။
သမိုင်းဌာန၊ မီဇိုရမ်တက္ကသိုလ်မှ တွဲဖက်ပါမောက္ခ ဒေါက်တာ Lalngurliana Sailo မှ နယ်မြေစည်းမျဥ်းစည်းကမ်းများနှင့် ILP သည် ဗြိတိသျှမြို့တော်အား ပိုင်နက်ဘောင်တစ်ခုပေးရန်နှင့် လွင်ပြင်များမှ တောင်ကုန်းများကို အကွက်ချသတ်မှတ်ပေးရန် ILP မှ စည်းမျဥ်းစည်းကမ်းများနှင့် သမိုင်းကြောင်းဆိုင်ရာ ရှုထောင့်များကို ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ တောတွင်း ထွန်ယက်ထွန်ယက်ခြင်းတို့ကို ပေးအပ်ခဲ့သည်။ စည်းမျဥ်းစည်းမျဥ်းစည်းမျဉ်းသည် ၁၈၇၃ ခုနှစ်တွင်ဖန်တီးခဲ့သော "ကန့်သတ်ထားသောလှုပ်ရှားမှု" နယ်မြေများသို့လူများ၏ "လွတ်လွတ်လပ်လပ်သွားလာလှုပ်ရှားမှု" ကိုခွဲခြားထားသောနယ်ခြားအစိုးရဖြစ်သည်။ လူမျိုးအမျိုးမျိုးပိုင်ဆိုင်သောနယ်မြေများကိုမကြာခဏကျူးကျော်ဝင်ရောက်ခြင်းသည်သူတို့ကြားတွင်ကျယ်ပြန့်သောကြောက်ရွံ့ခြင်းနှင့်လုံခြုံမှုကိုဖြစ်ပေါ်စေပြီးဤအခြေအနေတွင်အတွင်းစည်း စည်းမျဥ်းမျဉ်း သို့မဟုတ် အတိအကျဆိုရသော် ၁၈၇၃ ခုနှစ် ဘင်္ဂလား အရှေ့တန်းနယ်နိမိတ် စည်းမျဉ်းသည် ထိုစဉ်က အာသံပြည်နယ် ဒုတိယ ဘုရင်ခံအား အခွင့်အာဏာ ပေးခဲ့ပြီး လက်ဖက်ခြံများ ချဲ့ထွင်ခြင်းကို တားဆီးရန် တောင်ကုန်းနှင့် လွင်ပြင်များကြား ကုန်သွယ်မှု ဆက်ဆံရေး တိုးမြင့်လာစေရန် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် အတွင်းစည်းဟု ခေါ်သည့် မျဉ်းကြောင်း သတ်မှတ်ပေးရန်၊ အထူးခွင့်ပြုချက်မရှိဘဲ အတွင်းစည်းထက် ကျော်လွန်၍ မြေယာနှင့် ပစ္စည်းဥစ္စာများ ပိုင်ဆိုင်မှုအတွက် စည်းမျဥ်းစည်းကမ်းများ ချမှတ်ပြီး ဥရောပစွန့်စားသူများသည် စီးပွားရေးနယ်နိမိတ်ကို ဖြတ်ကျော်ပြီး ချဲ့ထွင်ခြင်းမပြုရန် တားမြစ်ထားသည်။ ယနေ့တွင် ဤစည်းမျဉ်းကို Arunachal Pradesh၊ Mizoram နှင့် Nagaland တို့တွင် ကျင့်သုံးနေဆဲဖြစ်ပြီး အခြားပြည်နယ်များမှ နိုင်ငံသားများသည် အဆိုပါပြည်နယ်သုံးခုသို့ သွားရောက်လည်ပတ်ရန်အတွက် ILP လိုအပ်ပါသည်။ ၎င်း၏အလုပ်လုပ်ပုံကိုကြည့်လျှင်၎င်းသည်နိုင်ငံတွင်းနယ်နိမိတ်မဟုတ်ဘဲနိုင်ငံခြားနယ်နိမိတ်နှင့်ဆင်တူသည်
အိုက်ဇောလ်အစည်းအဝေးတွင် ပါမောက္ခ Jangkhongam Doungel၊ နိုင်ငံရေးသိပ္ပံဌာန၊ မီဇိုရမ်တက္ကသိုလ်၊ အိန္ဒိယဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေသည် ၁၉၅၀ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၂၆ ရက်နေ့တွင် ပြဌာန်းခဲ့သော ကမ္ဘာ့အရှည်လျားဆုံးနှင့် အထူထပ်ဆုံး ဖွဲ့စည်းပုံဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ လက်ရှိတွင် ပုဒ်မပေါင်း 447 ခု၊ ဇယား 12 ခုနှင့် 22 ပိုင်း (အပိုင်းခွဲ 4 ခု အပါအဝင် 26 ခု) ပါဝင်ပါသည်။
ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရခရိုင်ကောင်စီများ ပြဋ္ဌာန်းချက်ကို အိန္ဒိယအခြေခံဥပဒေ၏ ဆဋ္ဌမဇယားတွင် ထည့်သွင်းထားသည်။ ဆဋ္ဌမမြောက်ဇယားကို ရုပ်လုံးပေါ်လာအောင် ဆောင်ရွက်သည့် လုပ်ငန်းစဉ်သည် အိန္ဒိယ လူမျိုးစု အိန္ဒိယတွင် ဗြိတိသျှ အုပ်ချုပ်မှု စတင်ကတည်းက စတင်နေပြီ ဖြစ်သောကြောင့် ထူးခြားသော အင်္ဂါရပ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဆဋ္ဌမဇယား၏ အတိုက်အခံများက ၎င်းအား ပြည်ထောင်စုနယ်မြေ သို့မဟုတ် ပြည်နယ်အဆင့်အတန်း၏ ပုံတူအဖြစ် ထောက်ခံသူများက နိုင်ငံတော်အာဏာကို ဖြိုခွဲရန် ပမာဏကို ချဲ့ကားပြောဆိုကြသည်။ ပြည်နယ်နယ်နိမိတ်ကို ခွဲထုတ်ခြင်း သို့မဟုတ် ပြည်နယ်၏ တစ်ဖက်နှင့်တစ်ဖက် ပါဝါလျော့ပါးလာခြင်းကို ပြည်ထောင်စုနယ်မြေ သို့မဟုတ် အခြားတစ်ဖက်ရှိ ပြည်နယ်၏ သရုပ်ဖော်မှုအဖြစ် ဆဋ္ဌမဇယားကို သက်တမ်းတိုးခြင်းသည် Utopian လွဲမှားသောအမည်များဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ဆဋ္ဌမအစီအစဥ်တွင် ရင့်ကျက်ပြီး မှန်ကန်သောနည်းလမ်းကို ချမှတ်သင့်ပြီး ပြည်နယ်အသီးသီးမှ ပြည်နယ်အစိုးရများသည် သက်ဆိုင်ရာပြည်နယ်ရှိ လူမျိုးစုများ၏ အထောက်အထားနှင့် အခွင့်အရေးများကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရန် သတိရှိသင့်ပြီး ဆဋ္ဌမဇယားကို ခွဲဝေခြင်းထက် စည်းလုံးညီညွတ်သော အင်အားစုအဖြစ် အသုံးပြုသင့်သည်။ ကွဲပြားသောအင်အား။
ဆွေးနွေးပွဲတွင် နိုင်ငံရေးသိပ္ပံဌာနမှ လက်ထောက်ပါမောက္ခ Mr.Lallianchhunga က မီဇိုရမ်တက္ကသိုလ်မှ Panchayati Raj Institutions နှင့် Village councils များ၏ လုပ်ငန်းဆောင်တာများအကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ ကျေးရွာကောင်စီမစတင်မီတွင် မိဇို့စ်၏ဓလေ့ထုံးတမ်းဥပဒေများနှင့်အညီ မျိုးရိုးလိုက်၍ သက်ဦးဆံပိုင်ဖြစ် သော ရပ်မိရပ်ဖများ၏အကူအညီဖြင့် အကြီးအကဲက အုပ်ချုပ်ရေးကို ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြောင်း ၎င်းက ပြောသည်။ ကျေးရွာအုပ်စုကောင်စီအက်ဥပဒေပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်အရ ကျေးရွာအုပ်စုကောင်စီများသည် အထွေထွေနှင့် တရားစီရင်ရေးဆိုင်ရာ အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာများကို အိန္ဒိယရာဇသတ်ကြီးအရ ထောင်ဒဏ်ချမှတ်ရမည့် တာဝန်နှင့်စပ်လျဉ်းသည့် ပြစ်မှုများနှင့်စပ်လျဉ်း၍ ပြစ်မှုများကို စုံစမ်းရန် အခွင့်အာဏာမရှိပေ။
Panchayati Raj Institutions များသည် အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် ပန်ချာယတ်များကို ထူထောင်ရန် ပြည်နယ်များကို အခွင့်အာဏာပေးသည့် ဒီမိုကရေစီနည်းကျ ဒေသန္တရအစိုးရ၏ အင်စတီကျူးရှင်းကို အားကောင်းစေရန် ၁၉၉၂ ခုနှစ်တွင် ၇၃ ကြိမ်မြောက် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပြင်ဆင်ချက်ကို အတည်ပြုပြီးနောက် နိုင်ငံအတွင်း ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာ အကာအကွယ်ကို ရရှိခဲ့သည်။ ၎င်းတွင် အဆင့်သုံးဆင့်ဖွဲ့စည်းပုံရှိပြီး သက်တမ်းမှာ အမျိုးအစားအလိုက် ထိုင်ခုံနေရာများနှင့် ၎င်းတို့၏လူဦးရေနှင့် အချိုးအစားအလိုက် မျိုးနွယ်စုများနှင့် အမျိုးသမီးများအတွက် သီးသန့်ထိုင်ခုံသုံးပုံတစ်ပုံအတွက် ၅ နှစ်သက်တမ်းဖြစ်သည်။ ၇၃ ကြိမ်မြောက် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပြင်ဆင်ခြင်း၏ အထူးခြားဆုံးမှာ ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေ၏ ၁၁ ကြိမ်မြောက် အစီအစဉ်တွင် ချမှတ်ထားသည့် ပန်ချာယက်များ၏ လုပ်ပိုင်ခွင့်များနှင့် လုပ်ဆောင်ချက်များကို ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ အသိအမှတ်ပြုခြင်း ဖြစ်သည်။ Panchayats အတွက်ဘဏ္ဍာရေးအခွန်ရင်းမြစ်များကိုအခြေခံဥပဒေအောက်တွင်ကာကွယ်ထားပြီးပြည်နယ်အစိုးရသည် Panchayats များအတွက်စည်းကြပ်ရန်၊ ကောက်ခံရန်နှင့်သင့်လျော်သောအခွန်များ၊ အခွန်အခများ၊ ကျေးရွာကောင်စီများသည် ၎င်း၏ကိုယ်ပိုင်၀င်ငွေကို ယုံကြည်စိတ်ချရသော ရင်းမြစ်မရှိဟု ယူဆနိုင်သောကြောင့် Panchayati Raj အဖွဲ့ အစည်းများ၏ ထုံးတမ်းစဉ်လာအတိုင်း ဆက်လက်တိုးတက်စေရန်အတွက် ဗဟိုဘဏ္ဍာရေးကော်မရှင်ထံမှ ငွေကြေးထောက်ပံ့မှုရယူရန်အတွက် ကျေးရွာကောင်စီများကို ပြောင်းလဲရန် လိုအပ်ပါသည်။ ကျေးရွာများ၏ လူမှုစီးပွားအခြေအနေ၊
ဒီမိုကရေစီနိုင်ငံတော်တွင် အစိုးရ၏ အရေးကြီးဆုံးအင်္ဂါရပ်များမှာ ဥပဒေပြုရေး၊ အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် တရားစီရင်ရေးတို့ဖြစ်ပြီး ဥပဒေပြုရေးဆိုင်ရာ ဥပဒေများကို ပြဋ္ဌာန်းပြီး တရားစီရင်ရေးသည် ဥပဒေချိုးဖောက်သည့်အခါတွင် ကျင့်သုံးကြောင်း ဟောပြောသူ Mr. Lalrintluanga က ပြောသည်။ ဤပုံစံကို Trias Politica ဟုခေါ်ပြီး 'တာဝန်ခွဲဝေခြင်း' ဟု အဓိပ္ပါယ်ရသည်။ အစိုးရ၏ မတူညီသော အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းများ၏ လုပ်ငန်းဆောင်တာများသည် ဥပဒေပြုရေးဖြစ်ပြီး အာဏာသည် သမ္မတ၊ ပြည်သူ့လွှတ်တော် (အောက်လွှတ်တော်) နှင့် Rajya Sabha (နိုင်ငံတော်ကောင်စီ) တို့ပါရှိသည်။ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များကို သွယ်ဝိုက်၍ဖြစ်စေ ရွေးကောက်တင်မြှောက်ပြီး အမည်စာရင်းတင်သွင်းထားသော်လည်း၊ သမ္မတသည် အစိုးရအဖွဲ့၏ ဥပဒေပြုအဖွဲ့၏ အကြီးအကဲဖြစ်ပြီး ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေက ပေးအပ်ထားသော အထူးအာဏာများ ရှိသည်။ နိုင်ငံတော်သမ္မတသည် လွှတ်တော်ကို ခေါ်ယူခြင်း၊ လွှတ်တော်တွင် တင်သွင်းမည့် ဥပဒေကြမ်းများကို ဆုံးဖြတ်ခြင်းနှင့် ဥပဒေကြမ်းများကို တင်သွင်းရန် အခွင့်အာဏာရှိသည်။ အိန္ဒိယပါလီမန်သည် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်နှင့်အညီ ဥပဒေတစ်ရပ်ရပ်ကို ရေးဆွဲပိုင်ခွင့်ရှိသည်။ ၎င်းသည် မူဝါဒများချမှတ်ခြင်း၊ ဥပဒေများကို ပြင်ဆင်ခြင်းနှင့် ဥပဒေဟောင်းများကို အစားထိုးခြင်းတို့ကို ပြုလုပ်နိုင်သည်။ လိုအပ်ပါက ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကို ပြင်ဆင်ရန် အခွင့်အာဏာ အပ်နှင်းထားသော်လည်း အရည်အချင်းရှိသော တရားရုံးက ပျက်ပြယ်ကြောင်း စီရင်ချက်ကို မကြေညာနိုင်ပေ။ ဥပဒေပြုရေး အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းများ၏ အဓိက လုပ်ဆောင်ချက်များတွင် စီမံခန့်ခွဲရေး ကြီးကြပ်ခြင်း၊ ဘတ်ဂျက် ဖြတ်တောက်ခြင်း၊ ပြည်သူများ၏ မကျေနပ်ချက်များကို နားထောင်ဆွေးနွေးခြင်း နှင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး အစီအစဉ်များ၊ နိုင်ငံတကာ ဆက်ဆံရေးနှင့် နိုင်ငံတော် မူဝါဒများကဲ့သို့သော ဘာသာရပ် အမျိုးမျိုးကို ဆွေးနွေးခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။ ဥပဒေပြုရေးမဏ္ဍိုင်သည် ရာထူးကြီးသော်လည်း ပြီးပြည့်စုံသော အချုပ်အခြာအာဏာကို မခံစားရဘဲ အိန္ဒိယတရားရုံးချုပ်၏ တရားစီရင်ရေးဌာနမှ တရားစီရင်ရေးဆိုင်ရာ ပြန်လည်သုံးသပ်မှုကို ခံရပါသည်။
အုပ်ချုပ်ရေးမဏ္ဍိုင်တွင် ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတ၊ ဒုတိယသမ္မတနှင့် နိုင်ငံတော် အကြီးအကဲအဖြစ် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးဆောင်သော အစိုးရအဖွဲ့ ဝန်ကြီးများ ပါဝင်သော်လည်း အစိုးရအဖွဲ့ အကြီးအကဲ ဝန်ကြီးချုပ်၏ အကြံပြုချက်နှင့်အညီ ဆောင်ရွက်သည်။ အမှုဆောင်အရာရှိသည် ဥပဒေများကို အကောင်အထည်ဖော်ရန်နှင့် ဗျူရိုကရေစီ၏ နေ့စဥ်စီမံအုပ်ချုပ်မှုနှင့် လုပ်ဆောင်ချက်များကို ဂရုစိုက်ရန် တာဝန်ရှိသည်။ နိုင်ငံတော်သမ္မတသည် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ဖြစ်ပြီး ဝန်ကြီးချုပ်၊ အစိုးရအဖွဲ့ဝန်ကြီးများ၊ ပြည်နယ်နှင့် ပြည်ထောင်စုနယ်မြေများ၏ အုပ်ချုပ်ရေးမှူးများကို ခန့်အပ်သည်။
တရားစီရင်ရေးဌာနသည် နိုင်ငံတော်အဖွဲ့အစည်းများကြား၊ ပြည်နယ်နှင့် လူတစ်ဦးချင်းကြားနှင့် လူတစ်ဦးချင်းအကြား ပဋိပက္ခများကို တရားစီရင်သည့် နိုင်ငံတော်၏ဌာနခွဲဖြစ်သည်။ တရားစီရင်ရေးသည် လွှတ်တော်နှစ်ရပ်စလုံးနှင့် အုပ်ချုပ်ရေးပိုင်းမှ အမှီအခိုကင်းသည်။ အမှုဆောင် သို့မဟုတ် ဥပဒေပြုရေးက ၎င်း၏တရားစီရင်ရေးဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းဆောင်တာများအတွင်း ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ခြင်းမပြုရပါ။ တရားမျှတမှု စီမံခန့်ခွဲရေးနဲ့ သက်ဆိုင်တဲ့ ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေကို အုပ်ထိန်းသူ ဖြစ်ပါတယ်။ တရားစီရင်ရေးကဏ္ဍကို အိန္ဒိယတရားရုံးချုပ်က ဦးဆောင်ပြီး အထက်တရားရုံး ၂၄ ခုနဲ့ ခရိုင်အဆင့် အရပ်ဘက်၊ ရာဇဝတ်မှုနဲ့ မိသားစုတရားရုံးများစွာ ပါဝင်ပါတယ်။ တရားရုံးချုပ်နှင့် အထက်တရားရုံးများသည် “တရားစီရင်ရေးဆိုင်ရာ ပြန်လည်သုံးသပ်ခြင်း” ၏အာဏာကို ပေးအပ်ထားပြီး ၎င်းတို့သည် ပါလီမန် သို့မဟုတ် ဥပဒေပြုလွှတ်တော်မှ အတည်ပြုထားသော မည်သည့်ဥပဒေကိုမဆို အလွန်ပြင်းထန်သော သို့မဟုတ် အခြေခံဥပဒေနှင့်မညီဟု ကြေညာနိုင်သည်။ ပါလီမန်စနစ် ထိရောက်စွာ လုပ်ဆောင်နိုင်စေရန်အတွက် လွှတ်တော်နှစ်ရပ်၏ လွတ်လပ်ရေးသည် ဥပဒေပြုရေးနှင့် တရားစီရင်ရေးမဏ္ဍိုင်တို့အပေါ် အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာကို တားဆီးနိုင်စေရန် ရည်ရွယ်၍ ပြည်သူအများ ဆွေးနွေးငြင်းခုံခြင်း၊ ပွင့်လင်းမြင်သာစွာ အစိုးရ၊ တာဝန်ခံမှုရှိသော ရုံးခွဲများနှင့် မူဝါဒရေးရာ ယှဉ်ပြိုင်နိုင်မှုတို့ကို အပေးအယူလုပ်ခြင်း၊ “အောင်နိုင်သူ” ၏ ယဉ်ကျေးမှုထက် နိုင်ငံရေးအရ လွှမ်းမိုးချုပ်ကိုင်မှု အားလုံးကို ယူသည်။
မီဇိုရမ် တက္ကသိုလ်မှ အကြီးတန်း ပါမောက္ခ Jagadish Patnaik က လူ့အခွင့်အရေးနှင့် ပတ်သက်၍ ပြောကြားရာတွင် လူ့အခွင့်အရေးသည် အမှန်တကယ် အရေးကြီးသော ကဏ္ဍတစ်ခုဖြစ်ကြောင်း မီဇိုရမ်တက္ကသိုလ်က ပြောကြားခဲ့သည်။ လူ့ယဉ်ကျေးမှု ထွန်းကားလာချိန်မှစ၍ လူသားများကို အမြတ်ထုတ်ခြင်းမှ ကာကွယ်ရန် စိုးရိမ်ပူပန်မှုအချို့ ရှိလာသည်။ လူ့အခွင့်အရေး အယူအဆ ကြီးထွားလာခြင်းသည် လူ့အဖွဲ့အစည်းအတွင်း လူတစ်ဦးချင်းစီ၏ သဟဇာတဖြစ်စွာ နေထိုင်မှု ဖူလုံရေးအတွက် အခြေခံအုတ်မြစ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ သမိုင်းကြောင်းအရ လူ့အခွင့်အရေးနှင့်ပတ်သက်သော စနစ်တကျတွေးခေါ်မှုအရှိဆုံး လူမှုပဋိဥာဉ်ဓလေ့ထုံးတမ်းများ- နိုင်ငံတော်အလွဲသုံးစားမှုမှ လူတစ်ဦးချင်းစီကို ကာကွယ်ရန် စိတ်ပိုင်းဖြတ်ထားသည့် Hobbes၊ Locke နှင့် Rousseau တို့ကို ရေးသားရာတွင် တွေ့ရှိနိုင်သည်။ အုပ်စိုးရှင်သည် လူသားတို့၏ အသက်တာအပေါ် ချုပ်ကိုင်မှုအား လက်ဝါးကြီးအုပ် ချုပ်ကိုင်ထားနိုင်တော့မည်မဟုတ်ပေ။ လူ့အခွင့်အရေး ဆင့်ကဲဖြစ်စဉ် သမိုင်းသည် ကမ္ဘာပေါ်ရှိ ဒီမိုကရေစီ ထွန်းကားရေး သမိုင်းကြောင်း ဖြစ်သော်လည်း ဒီမိုကရေစီသည် လူတစ်ဦးချင်းစီ၏ လူ့အခွင့်အရေးကို ခံစားနိုင်စေရန် စီစဉ်ပေးသည့် အစီအစဉ်ဖြစ်ပြီး မကြာသေးမီက လူ့အခွင့်အရေးသည် အာဏာရှင် သို့မဟုတ် ဒီမိုကရေစီ လူ့အဖွဲ့အစည်း ဖြစ်သော်ငြား လူတိုင်း၏ အခြေခံမူ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ အမှန်တကယ်တော့ လက်ရှိရာစုနှစ်ဟာ အာဏာရှင်စနစ်ကျဆုံးပြီး ဒီမိုကရေစီနဲ့ လူ့အခွင့်အရေး ချီတက်ပွဲတွေကို ဂုဏ်ပြုရမယ်။ ယနေ့အချိန်အခါတွင် လူ့အခွင့်အရေးသည် နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ၏ နယ်နိမိတ်များကို ဖြတ်ကျော်ပြီး နိုင်ငံတကာ အတိုင်းအတာအဖြစ် ယူဆပါသည်။
၂၁ ရာစု ဒီမိုကရေစီ၏ အရေးအကြီးဆုံး ရှုထောင့်မှာ လူ့အဖွဲ့အစည်း၏ နိုင်ငံရေး ရှုထောင့်တွင် သူ့ကိုယ်သူ ကန့်သတ်ခြင်း မပြုတော့ခြင်း ဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း တတိယကမ္ဘာတွင် လူ့အခွင့်အရေး အယူအဆ ကြီးထွားလာမှု လမ်းကြောင်းသည် နောက်ကျနေပါသည်။ အယူအဆကို ဆင့်ကဲပြောင်းလဲရန်နှင့် အကောင်အထည်ဖော်ရန် အနောက်ဘက်အတွက် ရာစုနှစ်များစွာ ကြာခဲ့သည်။ အနောက်နိုင်ငံများတွင် ဒီမိုကရေစီနှင့် လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ ဆင့်ကဲပြောင်းလဲမှုများသည် ဒီမိုကရေစီ၏ပန်းတိုင်များကို အကောင်အထည်ဖော်ရန် တော်လှန်ရေးများစွာကို မြင်တွေ့ခဲ့ရသည်။
IFS (ငြိမ်း) ပြန်ကြားရေး ကော်မရှင်နာ မီဇိုရမ်ပြည်နယ် ပြန်ကြားရေး အက်ဥပဒေ 2005 နှင့် ပတ်သက်သော မိန့်ခွန်းပြောသူ Mr. Lalduthlana Ralte က အိန္ဒိယသည် လွတ်လပ်လာသည်နှင့် အမျှ ဒီမိုကရေစီစနစ်ကို ရွေးချယ်လိုက်သည့် အချိန်မှစပြီး သတင်းပေးနိုင်ငံသားများနှင့် ပွင့်လင်းမြင်သာမှုရှိသော သတင်းအချက်အလတ်များကို ထုတ်ဖော်ပြောဆိုခဲ့သည်။ အဂတိလိုက်စားမှုကို ထိန်းချုပ်ရန်နှင့် အစိုးရများနှင့် ၎င်းတို့၏ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများကို အုပ်ချုပ်သူထံ တာဝန်ခံထားရှိရန် အရေးကြီးပါသည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပုဒ်မ ၁၉(၁)တွင် လွတ်လပ်စွာ သတင်းရယူခွင့်သည် လွှမ်းမိုးနေပြီဖြစ်သည်။ ၎င်း၏ အဓိက ရည်ရွယ်ချက်မှာ အစိုးရ အာဏာပိုင်တိုင်း၏ လုပ်ဆောင်မှုတွင် ပွင့်လင်းမြင်သာမှုနှင့် တာဝန်ခံမှု မြှင့်တင်ရန် ဖြစ်သည်။ ဒီမိုကရေစီစနစ်တွင် အစိုးရသည် ပြည်သူ၊ ပြည်သူနှင့် ပြည်သူအတွက် ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် သခင်များဖြစ်ကြပြီး အစိုးရ၀န်ထမ်းများ၏ နယ်ပယ်ကို လျော့နည်းသွားစေသည့် ပြည်သူများကို အသိပညာနှင့် သတင်းအချက် အလတ်များရရှိအောင် လုပ်ဆောင်နေမှုများကို သိရှိထားသင့်ပါသည်။ လွှတ်တော်ကို တင်ပြနိုင်တဲ့ အချက်အလက်တွေကို နိုင်ငံသားတွေက ငြင်းလို့မရပါဘူး။ အက်ဥပဒေသည် နိုင်ငံအတွင်းရှိ အခြားသော လုပ်ရပ်များနှင့် ဥပဒေများအပေါ်တွင် လွှမ်းမိုးမှုရှိသောကြောင့် ၎င်းသည် နိုင်ငံသားများလက်ထဲတွင် အလွန်အစွမ်းထက်သော လက်နက်တစ်ခုဖြစ်ပြီး ၎င်းတို့၏ လုပ်ငန်းဆောင်တာများတွင် ပွင့်လင်းမြင်သာမှုကို မြှင့်တင်ရန်အတွက် မူဘောင်တစ်ခု ပံ့ပိုးပေးပါသည်။ သတင်းအချက်အလက် ငြင်းဆိုခံရနိုင်သည့် ခြွင်းချက်ကိစ္စများမှာ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ အချုပ်အခြာအာဏာနှင့် ဂုဏ်သိက္ခာဆိုင်ရာ ကိစ္စများ၊ တရားရုံးများမှ ပြဋ္ဌာန်းထားသော အချက်အလက်များနှင့် ပါလီမန် သို့မဟုတ် ပြည်နယ်ဥပဒေပြုလွှတ်တော်၏ အခွင့်ထူးများကို ချိုးဖောက်ရာရောက်နိုင်သော အချက်အလက်များ၊ ကိုယ်ရေးကိုယ်တာ အချက်အလက်များနှင့် ကုန်သွယ်မှုလျှို့ဝှက်ချက်များဆိုင်ရာ အချက်အလက်၊ မူပိုင်ခွင့်ကို ထိပါးစေနိုင်သော ပြဿနာများ။ အက်ဥပဒေအောက်တွင် လျှောက်ထားချက်များကို တုံ့ပြန်မည့် အရာရှိအားလုံးကို ပြည်သူ့အာဏာပိုင်များအား ခန့်အပ်ရန် လိုအပ်သည်။ လျှောက်ထားသူသည် ရက်ပေါင်းသုံးဆယ်အတွင်း အာဏာပိုင်များထံမှ အကြောင်းပြန်ကြားခြင်း မရရှိပါက သို့မဟုတ် အာဏာပိုင်များက ငြင်းဆိုရသည့် အကြောင်းရင်းကို ကျေနပ်မှုမရှိပါက၊ လျှောက်ထားသူသည် အများပြည်သူဆိုင်ရာ အာဏာပိုင်က သတ်မှတ်သည့် ဥပဒေအရ အယူခံဝင်သည့် အာဏာပိုင်ထံ ဦးစွာ အယူခံဝင်နိုင်သည်။ . အဆိုပါဥပဒေတွင် ဗဟိုနှင့် ပြည်နယ်အစိုးရများသည် ပြန်ကြားရေးကော်မရှင်နာချုပ်နှင့် သတင်းအချက်အလက်ကော်မရှင်အဖွဲ့ဝင် ၁၀ ဦးအထိ ပါဝင်သော ဗဟိုနှင့် ပြည်နယ်အဆင့်တွင် ပြဋ္ဌာန်းထားသော အချက်အလက်ကော်မရှင်များ ဖွဲ့စည်းရန် လိုအပ်သည်။ ယခုအခါ ပြည်သူအများ အနေဖြင့် အစိုးရ၏ လုပ်ငန်းဆောင်တာများကို ပိုမိုသိရှိနားလည်လာကြပြီး အစိုးရ၏ လုပ်ငန်းများကို ပိုမိုပွင့်လင်းမြင်သာလာစေရန်နှင့် ပြည်သူများ၏ အစိုးရအပေါ် ယုံကြည်မှုပိုရှိလာစေရန် လှုံ့ဆော်ပေးနေသည်ဟု ခံစားလာရသည်။
အိုက်ဇောလ်အစည်းအဝေး၏ နောက်ဆုံးဟောပြောသူ Rev. Zosangliana Colney, ဥက္ကဋ္ဌ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ် ပြည်သူ့ဝန်ဆောင်မှုကော်မရှင် ဥက္ကဋ္ဌ အိန္ဒိယနိုင်ငံသည် ၎င်း၏နိုင်ငံသားအားလုံးကို စိတ်ကူးစိတ်သန်းများနှင့် မျှော်မှန်းချက်အမျိုးမျိုးဖြင့် လုံခြုံမှုရှိစေရန် ရည်ရွယ်သည့် ကြီးမားသော ကိုက်ညီသော ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေရှိသည့် ဒီမိုကရေစီနိုင်ငံတစ်နိုင်ငံဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ယင်းအချက်ကို နားလည်သဘောပေါက်ရန်မှာ ၎င်းတို့၏ နိုင်ငံရေးသခင်များ၏ အမိန့်ကို မျက်စိစုံမှိတ်ဆောင်ရွက်မည့်အစား အုပ်ချုပ်ရေးဆိုင်ရာ တာဝန်များကို လွတ်လပ်စွာ ထမ်းဆောင်နိုင်သည့် ဘက်မလိုက်သော ဝန်ထမ်းအင်အား လိုအပ်သည်။ ယင်းသို့ နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်း ခန့်အပ်ခြင်းအတွက် ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေ ပုဒ်မ ၃၁၅ မှ ၃၂၃ တွင် ပြည်သူ့ဝန်ဆောင်မှု ကော်မရှင် ဖွဲ့စည်းရန် ပြဋ္ဌာန်းထားပြီး ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာ အဖွဲ့ဖြစ်သည့် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရ ပြည်သူ့ဝန်ဆောင်မှု ကော်မရှင်များ ဖွဲ့စည်းရန် ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။ ၎င်း၏ အဓိကတာဝန်မှာ ပြည်ထောင်စုနှင့် ပြည်နယ်များ၏ ဝန်ဆောင်မှုလုပ်ငန်းများတွင် ခန့်အပ်ခြင်းနှင့် ဝန်ထမ်းခန့်အပ်ခြင်းနည်းလမ်းများနှင့် အရပ်ဘက်ရာထူးများအတွက် ခန့်အပ်ခြင်းဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်အားလုံးအတွက် အကြံပေးရန်ဖြစ်သည်။
Aizawl တွင် နောက်ဆုံးနေ့ (ဒီဇင်ဘာ ၈ ရက်) တွင် ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့သည် မီဇိုရမ်ပြည်နယ် အုပ်ချုပ်ရေးမှူး Shri Kummanam Rajasekharan အား Raj Bhawan ၌ တွေ့ဆုံခဲ့ပြီး Aizawl စည်းရုံးရေးမှူးနှင့် ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ခေါင်းဆောင်တို့က ပြည်နယ် ၃ ခုသို့ လေ့လာရေးခရီးစဉ်၏ ရည်ရွယ်ချက်ကို ရှင်းလင်းတင်ပြခဲ့သည်။ တိုင်းရင်းသားလူနည်းစုများ မိမိတို့နိုင်ငံတွင် ကြုံတွေ့နေရသော ပြဿနာများနှင့် အိန္ဒိယအစိုးရ၏ အုပ်ချုပ်ပုံပုံစံသည် ၎င်းတို့နိုင်ငံ၌ အကောင်အထည်ဖော်ရန် ပိုမိုကောင်းမွန်သော ရွေးချယ်မှု ဖြစ်နိုင်သည်။ ဘုရင်ခံက ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့အား ကြိုဆိုပြီး မီဇိုရမ်ပြည်နယ်သို့ လာရောက်ရန် ဆန္ဒရှိကြောင်း ကျေးဇူးတင်ရှိပါကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ ငြိမ်းချမ်းရေးနဲ့ နိုင်ငံတော်တည်ဆောက်ရေးမှာ တိုင်းရင်းသားတွေ စည်းလုံးညီညွတ်အောင် ဘယ်လိုဖြေရှင်းမလဲဆိုတဲ့ အကြံပြုချက်တွေကိုလည်း ပေးခဲ့ပါတယ်။
27/07/2024
TNSCDC ရဲ့ ဂုဏ်ထူးဆောင် ကော်မတီဝင် ဦးထင်ကျော်ကျော် (ကွယ်လွန်) အမှတ်တရ #ကော့သောင်း
22/03/2024
#၉နှစ်ပြည့်
ယနေ့ ကျရောက်တဲ့ မတ်လ ၂၂ ရက်နေ့သည် တနင်္သာရီ အနာဂတ် ဖက်ဒရယ်အရေးအတွက်
ပြည်နယ်ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံအခြေခံဥပဒေ လှုပ်ရှားမှု စတင်ခဲ့သည့် တနင်္သာရီပြည်နယ် အထိမ်းအမှတ်နေ့
ပြည်နယ် ဖက်ဒရယ်သမိုင်း စတင်ရာ(၉) နှစ်ပြည့် နေ့လဲ ဖြစ်ပါသည်။