Wahaguru

Hukamnama Sahib ji

ਜਦੋਂ ਮਨ ਬਹੁਤ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਕੋਈ ਰਾਹ ਨਾ ਲੱਭੇ, ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦੀ ਓਟ ਲੈਣ ਲਈ ਇਹ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਤਰੀਕੇ ਅਪਣਾਏ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ:
* **ਅਰਦਾਸ ਵਿੱਚ ਸਮਰਪਣ:** ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਕੇ, ਆਪਣਾ ਸਾਰਾ ਬੋਝ ਅਤੇ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਦਿਓ। ਆਪਣੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਬੱਚੇ ਵਾਂਗ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਦੱਸੋ ਅਤੇ ਕਹੋ, "ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਮੇਰੀ ਬਾਂਹ ਫੜੋ।"
* **ਗੁਰਬਾਣੀ ਦਾ ਆਸਰਾ:** ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ 'ਜਪੁਜੀ ਸਾਹਿਬ' ਜਾਂ 'ਸੁਖਮਨੀ ਸਾਹਿਬ' ਦਾ ਪਾਠ ਕਰੋ। ਇਹ ਬਾਣੀਆਂ ਮਨ ਨੂੰ ਟਿਕਾਅ ਅਤੇ ਨਵੀਂ ਊਰਜਾ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
* **ਮੂਲ ਮੰਤਰ ਦਾ ਜਾਪ:** ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਲਈ "ੴ ਸਤਿ ਨਾਮੁ ਕਰਤਾ ਪੁਰਖੁ ਨਿਰਭਉ ਨਿਰਵੈਰੁ ਅਕਾਲ ਮੂਰਤਿ ਅਜੂਨੀ ਸੈਭੰ ਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥" ਦਾ ਜਾਪ ਕਰਦੇ ਰਹੋ। ਇਹ ਜਾਪ ਤੁਹਾਡੇ ਅੰਦਰਲੇ ਡਰ ਅਤੇ ਬੇਚੈਨੀ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
* **ਗੁਰੂ ਦੀ ਰਜ਼ਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ:** ਇਹ ਭਰੋਸਾ ਰੱਖੋ ਕਿ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜੋ ਵੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਭਲੇ ਲਈ ਹੈ। ਸਿੱਖ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਆਸਰਾ 'ਭਾਣਾ ਮੰਨਣਾ' ਹੈ, ਭਾਵ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਰਜ਼ਾ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਰਹਿਣਾ।
* **ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਮਨ ਲਾਉਣਾ:** ਜੇਕਰ ਮਨ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਘਰ ਜਾ ਕੇ ਕੋਈ ਵੀ ਸੇਵਾ (ਜਿਵੇਂ ਜੂਠੇ ਬਰਤਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨਾ ਜਾਂ ਜੋੜੇ ਸਾਫ਼ ਕਰਨਾ) ਕਰੋ। ਸੇਵਾ ਨਾਲ ਹੰਕਾਰ ਘਟਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਸ਼ਾਂਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਯਾਦ ਰੱਖੋ ਕਿ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਓਟ ਲੈਣ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਅਕਲ ਨਾਲੋਂ ਗੁਰੂ ਦੇ ਭਰੋਸੇ ਨੂੰ ਉੱਪਰ ਰੱਖ ਰਹੇ ਹੋ। ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਵਿੱਚ ਮਨ ਦਾ ਹਰ ਭਰਮ ਅਤੇ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਮੈਂ ਸ਼ਰੀਰ ਦੇ ਮਰਨ ਨੂੰ ਮੌਤ ਨਹੀਂ ਗਿਣਦਾ
ਜ਼ਮੀਰ ਦੇ ਮਰਨ ਨੂੰ ਮੌਤ ਗਿਣਦਾ ਹਾਂ

20ਵੀ ਸਦੀ ਦੇ ਮਹਾਨ ਯੋਧੇ ਅਤੇ ਦਮਦਮੀ ਟਕਸਾਲ ਦੇ 14ਵੇਂ ਮੁਖੀ

ਸੰਤ ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਜੀ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੇ
ਜਨਮ ਦਿਹਾੜੇ ਦੀ
ਸਮੂਹ ਸੰਗਤ ਨੂੰ ਲੱਖ ਲੱਖ ਵਧਾਈ

ਮਾਝ ਮਹਲਾ ੪ ॥
maajh mahalaa 4 |
माझ महला ४ ॥
Maajh, Fourth Mehl:

ਮਧੁਸੂਦਨ ਮੇਰੇ ਮਨ ਤਨ ਪ੍ਰਾਨਾ ॥
madhusoodan; mere man tan praanaa |
मधुसूदन; मेरे मन तन प्राना ॥
The Lord is my mind, body and breath of life.

ਹਉੁ ਹਰਿ ਬਿਨੁ ਦੂਜਾ ਅਵਰੁ ਨ ਜਾਨਾ ॥
hau. har bin; doojaa avar na jaanaa |
हउ. हरि बिनु; दूजा अवरु न जाना ॥
I do not know any other than the Lord.

ਕੋਈ ਸਜਣੁ ਸੰਤੁ ਮਿਲੈ ਵਡਭਾਗੀ ਮੈ ਹਰਿ ਪ੍ਰਭੁ ਪਿਆਰਾ ਦਸੈ ਜੀਉੁ ॥੧॥
koee sajan sant milai vaddabhaagee; mai. har prabh piaaraa dasai jeeo |1|
कोई सजणु संतु मिलै वडभागी; मै. हरि प्रभु पिआरा दसै जीउ ॥१॥
If only I could have the good fortune to meet some friendly Saint; he might show me the Way to my Beloved Lord God. ||1||

ਹਉੁ ਮਨੁ ਤਨੁ ਖੋਜੀ ਭਾਲਿ ਭਾਲਾਈ ॥
hau man tan khojee; bhaal bhaalaaee |
हउ मनु तनु खोजी; भालि भालाई ॥
I have searched my mind and body, through and through.

ਕਿਉੁ ਪਿਆਰਾ ਪ੍ਰੀਤਮੁ ਮਿਲੈ ਮੇਰੀ ਮਾਈ ॥
kiau piaaraa preetam; milai meree maaee |
किउ पिआरा प्रीतमु; मिलै मेरी माई ॥
How can I meet my Darling Beloved, O my mother?

ਮਿਲਿ ਸਤਸੰਗਤਿ ਖੋਜੁ ਦਸਾਈ ਵਿਚਿ ਸੰਗਤਿ ਹਰਿ ਪ੍ਰਭੁ ਵਸੈ ਜੀਉੁ ॥੨॥
mil satasangat. khoj dasaaee; vich sangat. har prabh vasai jeeo |2|
मिलि सतसंगति. खोजु दसाई; विचि संगति. हरि प्रभु वसै जीउ ॥२॥
Joining the Sat Sangat, the True Congregation, I ask about the Path to God. In that Congregation, the Lord God abides. ||2||

ਮੇਰਾ ਪਿਆਰਾ ਪ੍ਰੀਤਮੁ ਸਤਿਗੁਰੁ ਰਖਵਾਲਾ ॥
meraa piaaraa preetam; satigur rakhavaalaa |
मेरा पिआरा प्रीतमु; सतिगुरु रखवाला ॥
My Darling Beloved True Guru is my Protector.

ਹਮ ਬਾਰਿਕ ਦੀਨ ਕਰਹੁ ਪ੍ਰਤਿਪਾਲਾ ॥
ham baarik deen; karahu pratipaalaa |
हम बारिक दीन; करहु प्रतिपाला ॥
I am a helpless child-please cherish me.

ਮੇਰਾ ਮਾਤ ਪਿਤਾ ਗੁਰੁ ਸਤਿਗੁਰੁ ਪੂਰਾ ਗੁਰ ਜਲ ਮਿਲਿ ਕਮਲੁ ਵਿਗਸੈ ਜੀਉੁ ॥੩॥
meraa maat pitaa. gur satigur pooraa; gur jal mil. kamal vigasai jeeo |3|
मेरा मात पिता. गुरु सतिगुरु पूरा; गुर जल मिलि. कमलु विगसै जीउ ॥३॥
The Guru, the Perfect True Guru, is my Mother and Father. Obtaining the Water of the Guru, the lotus of my heart blossoms forth. ||3||

ਮੈ ਬਿਨੁ ਗੁਰ ਦੇਖੇ ਨੀਦ ਨ ਆਵੈ ॥
mai. bin gur dekhe; need. na aavai |
मै. बिनु गुर देखे; नीद. न आवै ॥
Without seeing my Guru, sleep does not come.

ਮੇਰੇ ਮਨ ਤਨਿ ਵੇਦਨ ਗੁਰ ਬਿਰਹੁ ਲਗਾਵੈ ॥
mere man tan vedan; gur birahu lagaavai |
मेरे मन तनि वेदन; गुर बिरहु लगावै ॥
My mind and body are afflicted with the pain of separation from the Guru.

ਹਰਿ ਹਰਿ ਦਇਆ ਕਰਹੁ ਗੁਰੁ ਮੇਲਹੁ ਜਨ ਨਾਨਕ ਗੁਰ ਮਿਲਿ ਰਹਸੈ ਜੀਉੁ ॥੪॥੨॥
har har deaa karahu. gur melahu; jan naanak. gur mil rahasai jeeo |4|2|
हरि हरि दइआ करहु. गुरु मेलहु; जन नानक. गुर मिलि रहसै जीउ ॥४॥२॥
O Lord, Har, Har, show mercy to me, that I may meet my Guru. Meeting the Guru, servant Nanak blossoms forth. ||4||2||

ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨਾਲ ਇੱਕ ਅਟੁੱਟ, ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਕ ਵਾਲਾ ਨਾਤਾ ਰੱਖਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਤੇ ਦੇ ਮੁੱਖ ਪਹਿਲੂ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਹਨ:
* **ਜੀਵਨ-ਜੋਤਿ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਦਾ ਰੂਪ:** ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਅੰਤਮ ਸਮੇਂ 'ਗੁਰੂ ਗੱਦੀ' ਦਾ ਤਿਆਗ ਕਰਕੇ ਸਮੂਹ ਸਿੱਖ ਸੰਗਤ ਨੂੰ ਇਹ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਹੁਣ ਤੋਂ "ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ" ਹੀ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਸਦੀਵੀ ਗੁਰੂ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਨਾਲ ਨਾਤਾ ਇੱਕ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪ੍ਰਤੱਖ ਗੁਰੂ ਵਾਲਾ ਹੈ।
* **ਸ਼ਬਦ-ਗੁਰੂ ਦਾ ਨਾਤਾ:** ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਸਰੀਰਕ ਦੇਹ ਨਾਲੋਂ 'ਸ਼ਬਦ' ਨਾਲ ਜੁੜਨ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ। ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਬਾਣੀ ਹੀ ਅਸਲ ਗੁਰੂ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਨਾਤਾ ਬਾਣੀ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ, ਸੁਣਨ ਅਤੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਅਮਲ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹੈ।
* **ਜੀਵਨ ਦਾ ਆਧਾਰ (ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਕ):** ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਰਾਹ ਦਸੇਰਾ ਮੰਨਣ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਜਿਵੇਂ ਇੱਕ ਬੱਚਾ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਚੱਲਦਾ ਹੈ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਸਿੱਖ ਨੂੰ ਹਰ ਫੈਸਲੇ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਬਾਣੀ ਤੋਂ ਸੇਧ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
* **ਸਤਿਕਾਰ ਅਤੇ ਭਗਤੀ:** ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੂੰ 'ਜੁਗੋ-ਜੁਗ ਅਟੱਲ' ਮੰਨ ਕੇ ਪੂਰਨ ਅਦਬ-ਸਤਿਕਾਰ ਦੇਣ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਨਾਤਾ ਅਥਾਹ ਸ਼ਰਧਾ, ਨਿਮਰਤਾ ਅਤੇ ਸਮਰਪਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
* **ਆਤਮਿਕ ਮਿਲਾਪ:** ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਸਿੱਖ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਨਾਲ ਅਜਿਹਾ ਨਾਤਾ ਜੋੜਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਜਿੱਥੇ ਸਿੱਖ ਦਾ ਮਨ ਬਾਣੀ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਇਹ ਨਾਤਾ ਕੇਵਲ ਪੜ੍ਹਨ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਗੁਰੂ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਵਸਾਉਣ ਦਾ ਹੈ।
ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ, ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੂੰ ਆਪਣਾ 'ਪਿਤਾ', 'ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਕ' ਅਤੇ 'ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਰੂਪ' ਮੰਨ ਕੇ ਜੀਵਨ ਬਸਰ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਹੈ।

ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਨੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਆਪਣੇ ਸਲੋਕਾਂ (ਸਲੋਕ ਮਹਲਾ ੯) ਵਿੱਚ ਆਦਰਸ਼ ਮਨੁੱਖ (ਸਤਿਪੁਰਖ) ਦੇ ਕਈ ਲੱਛਣ ਦੱਸੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦੋ ਮੁੱਖ ਲੱਛਣ ਇਹ ਹਨ:
* **ਨਿੰਦਾ-ਉਸਤਤ ਤੋਂ ਨਿਰਲੇਪ:** ਇੱਕ ਸਤਿਪੁਰਖ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਕਿਸੇ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਆਪਣੀ ਉਸਤਤ (ਤਾਰੀਫ਼) ਸੁਣ ਕੇ ਫੁੱਲਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸੁੱਖ-ਦੁੱਖ ਅਤੇ ਸਤਿਕਾਰ-ਅਪਮਾਨ ਨੂੰ ਸਮਾਨ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਫਰਮਾਇਆ ਹੈ: *"ਉਸਤਤਿ ਨਿੰਦਿਆ ਨਹਿ ਜਿਹ ਕਾਚੈ॥ ਕੰਚਨ ਲੋਹ ਸਮਾਨਿ ਜਿਹ ਮਾਨੈ॥"*
* **ਹਰਖ-ਸੋਗ ਤੋਂ ਉੱਪਰ:** ਇੱਕ ਆਦਰਸ਼ ਮਨੁੱਖ ਖੁਸ਼ੀ (ਹਰਖ) ਅਤੇ ਗਮੀ (ਸੋਗ) ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਦੁਨੀਆਵੀ ਮੋਹ-ਮਾਇਆ ਦੇ ਬੰਧਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਫਸਦਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਰਜ਼ਾ ਵਿੱਚ ਰਾਜ਼ੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਅਨੁਸਾਰ ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਹੀ ਸਤਿਪੁਰਖ ਹੈ ਜੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਵੈਤਾਂ (ਦੋ-ਪਨ) ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਉੱਠ ਕੇ ਕੇਵਲ ਪ੍ਰਭੂ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।