28/09/2026
🌹ಮನುಷ್ಯ ಮತ್ತು ವಿವೇಕ 🌹************----*****ಒಂದು ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ❤️
ಬುದ್ಧ ಬಸವಣ್ಣ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಮತ್ತೂ ಕುವೆಂಪು ವಿಚಾರಧಾರೆಗಳು ಹಿಂದೆಂದಿಗಿಂತ ಇಂದು ಅತ್ಯಾಗತ್ಯವಾಗಿ ಬೇಕು. ಇವರ ತತ್ವ ಮರೆತು ರಾಜಕಾರಣಿಗಳ ಸ್ವಾರ್ಥದ ಮಾತಿಗೆ ಬಲಿಯಾಗುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ವಿವೇಕ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಮನುಷ್ಯ ಏನಾಗ ಬಲ್ಲ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಇಂದು ಜಗತ್ತು ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತ್ತು ಬಾಂಬುಗಳ ಸುರಿಮಳೆಯಲ್ಲಿ ನಲುಗುತ್ತಿರುವುದೇ ಸಾಕ್ಷಿ.
ಮನುಷ್ಯತನ ಬೆಳೆಯಲು ಶಿಕ್ಷಣ ಬೇಕು. ಶಿಕ್ಷಣದಿಂದ ಮಾತ್ರ ವಿವೇಕ ಬೆಳೆಯುತ್ತೆ. ಆ ಶಿಕ್ಷಣ ಯೂನಿವಾರ್ಸಿಟಿಗಳಿಂದಲೇ ಬರಬೇಕು ಅಂತಾ ಏನಿಲ್ಲ. ನಾವು ನಿತ್ಯ ಬದುಕುವ ರೀತಿ ನೀತಿಯಿಂದಲೇ ಕಲಿಯ ಬಹುದು. ಅದೂ ವಿವೇಕಯುತವಾಗಿದ್ದರೆ, ಬಹಳಷ್ಟು ಜನರಿಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗುತ್ತೆ. ಅದೂ ಅವಿವೇಕವಾದರೆ, ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಅನಾನುಕೂಲವಾಗುತ್ತೆ. ಇಂದು ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಕುಟಿಲ -ಕುಹಕ -ಕುಯುಕ್ತ ಹಿಂಸೆಗಳೇ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ.
ಬುದ್ದನಿಗೆ ಜ್ಞಾನೋದಯವಾಗಿದ್ದು, ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ನೋವು ತಿಳಿದು, ಅವರ ಕಷ್ಟ ಪರಿಹರಿಸಬೇಕು ಅನ್ನೋ ವಿವೇಕ ಮೂಡಿದಾಗ. ಬಸವಣ್ಣ ನವರಿಗೆ ಸಮ ಸಮಾಜದ ಪರಿ ಕಲ್ಪನೆ ಬಂದಿದ್ದು ತಮ್ಮ ಸುತ್ತ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಅಮಾನವೀಯ ಜಾತಿ ತಾರತಮ್ಯ ನೋಡಿದಾಗ, ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಮಹಾನ್ ಮನವತಾವಾದಿಯಾಗಿ ಜಾತ್ಯತೀತತೆ ಪ್ರತಿಪಾದನೆ ಮಾಡಿದ್ದೂ, ತಮಗಾದ ಅಪಮಾನಗಳಿಂದ. ಕುವೆಂಪು ಮೇಧಾವಿ ಕವಿಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲು ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅನುಭವಿಸಿದ ಜಾತಿ ತಾರತಮ್ಯಗಳು. ಇವರು ಮೇಲ್ ಮಧ್ಯಮ ಕುಲದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದರೂ ಸಹ, ಇತರೆ ಮೇಲ್ವರ್ಗದ ಜನ ತಮ್ಮ ವಿದ್ವತ್ತನ್ನು ಹೀಗಳೆಯುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲೇ ಸರ್ವ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕವಿಯಾಗಬೇಕು ಅನ್ನೋ ಛಲ ಹುಟ್ಟಿತು. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಹೀನ ಕುಲದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದರೂ, ಮಹಾ ಋಷಿ ಅನ್ನಿಸಿಕೊಂಡ ವಾಲ್ಮೀಕಿಯನ್ನೇ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂದು ಶ್ರೀ ರಾಮಾಯಣ ದರ್ಶನಂ ಎಂಬ ಮಹಾ ಕಾವ್ಯ ರಚಿಸಿದರು. ಎಷ್ಟೋ ಜನಕ್ಕೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ, ಕುವೆಂಪು ರಾಮಾಯಣವನ್ನೇ ಏಕೆ ಆಯ್ದುಕೊಂಡರು ಅನ್ನೋದು.
ರಾಮನ ಆದರ್ಶ ಗುಣಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲರೂ ಕಲಿಯಲಿ ಅನ್ನೋದಷ್ಟೇ ಅವರ ಉದ್ದೇಶ ವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ರಾಮಾಯಣ ಬರೆದ ಬೇಡ ಕುಲದ ವಾಲ್ಮೀಕಿಯಂತೆ ತಾವು ಮಹಾ ಋಷಿ ಆಗಲಿಕ್ಕೆ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಮಹಾಕವಿಯಾದರೂ ಆಗಬೇಕು ಅಂತ ಭಾವಿಸಿ, ಅದನ್ನು ಹಳಗನ್ನಡದಲ್ಲೇ, ಉನ್ನತ ಛoದಸ್ಸಿನ ಚಂದದಲ್ಲಿ ಬರೆದರು.ಮನುಷ್ಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಕಲಿತರಷ್ಟೇ ಸಾಲುವುದಿಲ್ಲ, ಶಿಕ್ಷಣದಿಂದ ವಿವೇಕ ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಶಿಕ್ಷಣದಿಂದ ವಿವೇಕ ಬೆಳೆದರೆ ಬುದ್ಧ ಬಸವಣ್ಣ, ಅಂಬೇಡ್ಕರ್, ಕುವೆಂಪು ರಂತೆ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಆದರ್ಶ ಪುರುಷರಂತೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗ ಬಹುದು. ವಿವೇಕ ಬೆಳೆಯದಿದ್ದರೆ, ಆತ ಅದೆಷ್ಟು ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪದವಿ ಪಡೆದರೂ ವ್ಯರ್ಥ. ಹೀಗಾಗಿ, ನಮ್ಮ ಆದರ್ಶ ಮಹಾ ಪುರುಷರಾಗಬೇಕು ಅಂದರೆ, ನಾವು ಸರಿಯಾವುದು, ತಪ್ಪು ಯಾವುದೂ ಅಂತ ಮನುಷ್ಯತ್ವದಿಂದ ತಿಳಿದು ಮುನ್ನಡೆಯಬೇಕು. ನನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಭೂಮಿ ಮೇಲೇ ಹುಟ್ಟಿದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಮಹಾತ್ಮಾನೇ. ಆದರೇ ಅವನು ಗುಣ ಮೌಲ್ಯ ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಹೋದರೆ, ಮಹಾತ್ಮಾನಾಗೇ ಇರುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಗುಣ ಮೌಲ್ಯ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಹೋದರೆ, ಆತ ನಿಕೃಷ್ಟನಾಗುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಅದಕ್ಕೆ ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯರು ಮನುಷ್ಯನಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದರೆ ಸಾಲುವುದಿಲ್ಲ, ವಿವೇಕ ಮೂಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಅನ್ನೋದು. ಆ ಕಾರಣದಿಂದ, ಈ ಭೂಮಿ ಮೇಲೇ ಹುಟ್ಟಿದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ವಿವೇಕವಂತನಾಗಬೇಕು., ಮನುಷ್ಯತನ ಮೈಗೂಡಿಸಿ ಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಹೋಗಬೇಕು. ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯತ್ವವೇ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಆತ ಪ್ರಧಾನಿ, ಮುಖ್ಯ ಮಂತ್ರಿ, ವೈದ್ಯ, ಪತ್ರಕರ್ತ ಆಗಿದ್ದರೇನು ಪ್ರಯೋಜನ. ಅದೂ ನಾಯಿ ಮೊಲೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಲಿದ್ದಷ್ಟೇ ನಿಷ್ಪ್ರಯೋಜಕ. ಈಗ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಆಗಿರುವ ತಪ್ಪೇ ಅಂಥದ್ದು. ನಾಯಿಗಳು ನಾಯಕರಾಗುತ್ತಿವೆ. ಆ ನಾಯಿ ಮೊಲೆ ಹಾಲು ನಾಯಿಗಳಿಗಷ್ಟೇ ಉಪಯೋಗವಾಗುತ್ತಿದೆ.
🙏ಎಸ್. ಪ್ರಕಾಶ್ ಬಾಬು
ಪತ್ರಕರ್ತ -ಗ್ರಂಥ ಕರ್ತ
ಮೈಸೂರು -ಬೆಂಗಳೂರು