03/10/2026
*સુરત જિલ્લામાં પોક્સો એક્ટ જાગૃતિ અભિયાન 'નન્હી કિલકારી'નો શુભારંભ કરાવતા ગુજરાત હાઈકોર્ટના ન્યાયાધીશ સુશ્રી ગીતા ગોપી*
------
* *બાળકોના શોષણ સામે ગુનેગારોની માનસિકતા, ગુનાઓ પાછળનો વૈજ્ઞાનિક અભ્યાસ તથા સામાજિક જાગૃતિ અનિવાર્ય:*
* *આજકાલ જેલમાં ૧૮ થી ૨૪ વર્ષની વય જૂથના યુવાનોની સંખ્યા મોટી છે, જેઓ અપરિપક્વતા કે પ્રેમ સંબંધોના પરિણામે કાયદાકીય જાળમાં ફસાયા હોય છે*
*:-ગુજરાત હાઈકોર્ટના ન્યાયાધીશ સુશ્રી ગીતા ગોપી*
------
*જ્યાં દરેક બાળકનું બાળપણ સુરક્ષિત અને ખુશહાલ હોય એવા ભયમુક્ત સમાજનું સૌ સાથે મળીને નિર્માણ કરીએ: મુખ્ય જિલ્લા ન્યાયાધીશ શ્રી રાહુલ ત્રિવેદી*
-----
*'નન્હી કિલકારી' હેઠળ શાળાઓમાં જઈને પેરાલીગલ વોલન્ટિયર્સ, ન્યાયિક અધિકારીઓ, રિસોર્સ પર્સન સરળ ભાષામાં, એનિમેટેડ મૂવીઝ દ્વારા બાળકોને પોક્સો એક્ટ, ગુડ ટચ બેડ ટચ તેમજ બાળકો પર થતા અત્યાચાર અંગે માર્ગદર્શન આપશે*
-----
સુરત ખાતે ડિસ્ટ્રિક્ટ લીગલ સર્વિસીસ ઓથોરિટી દ્વારા સાર્વજનિક એજ્યુકેશન સોસાયટી અને સુરત મહાનગરપાલિકાના સહયોગથી સુરત જિલ્લામાં પોક્સો જાગૃતિ અભિયાન 'નન્હી કિલકારી'નો શુભારંભ ગુજરાત હાઈકોર્ટના ન્યાયાધીશ અને પોક્સો એક્ટ હેઠળની ટ્રાયલની પ્રગતિને નિયંત્રિત અને નિરીક્ષણ કરવા માટેની સમિતિના સભ્ય જસ્ટિસ સુશ્રી ગીતા ગોપીના હસ્તે કરવામાં આવ્યો હતો. આ પહેલનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય બાળકો સામેના ગુનાઓ, ખાસ કરીને પોક્સો એક્ટ ૨૦૧૨ ની વિવિધ જોગવાઈઓ અંગે સમાજમાં જાગૃતિ ફેલાવવાનો છે.
આ પ્રોજેક્ટ સંદર્ભે પી.ટી. સાયન્સ કોલેજના તારામતી હોલમાં આયોજિત શુભારંભ કાર્યક્રમમાં જસ્ટિસ સુશ્રી ગીતા ગોપીએ બાળકોની સુરક્ષાના ગંભીર મુદ્દાઓ પર પ્રકાશ પાડી કાયદાકીય જોગવાઈઓનું સખત પાલન સુનિશ્ચિત કરવા પર ભાર મૂક્યો હતો. તેમણે બાળકોના હિતોનું રક્ષણ કરવા માટે ન્યાયતંત્ર, શિક્ષણ સંસ્થાઓ અને સ્થાનિક વહીવટી તંત્ર વચ્ચેના સહયોગની અપેક્ષા વ્યક્ત કરતા જણાવ્યું કે, પોક્સો કાયદાના મૂળમાં મુખ્યત્વે ત્રણ ગંભીર અપરાધો; સેક્સ્યુઅલ અસોલ્ટ, સેક્સ્યુઅલ હેરેસમેન્ટ અને પોર્નોગ્રાફી છે, જેને ગુનાની ગંભીરતાના આધારે વ્યાપક સ્વરૂપ આપવામાં આવ્યું છે.
કાયદાની કલમ ૨૯ અને ૩૦ અંતર્ગત 'રિવર્સ ઓનસ'ની જોગવાઈ છે, જેમાં આરોપીએ પોતે નિર્દોષ હોવાનું સાબિત કરવાનું રહે છે. ગંભીર કેસોમાં ભોગ બનનાર પક્ષ હોસ્ટાઇલ થાય તો પણ મેડિકલ પુરાવાઓ અને ૧૬૪ ના નિવેદનોના આધારે કાયદાકીય પ્રક્રિયા હાથ ધરી શકાય છે એમ તેમણે ઉમેર્યું હતું.
તેમણે કિશોરાવસ્થાના સંબંધો અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરતા કહ્યું કે, આજકાલ જેલમાં ૧૮ થી ૨૪ વર્ષની વય જૂથના યુવાનોની સંખ્યા મોટી છે, જેઓ ઘણીવાર અપરિપક્વતા કે પ્રેમ સંબંધોના પરિણામે કાયદાકીય જાળમાં ફસાઈ જાય છે. કિશોરોના માનસિક સ્વાસ્થ્ય, બાળપણના આઘાતો અને તેમની સામાજિક પૃષ્ઠભૂમિને ધ્યાનમાં રાખીને ન્યાયિક પ્રક્રિયામાં વધુ સંવેદનશીલ અભિગમ અપનાવવાની જરૂર છે.
સમાજમાં બાળકો સામે બનતી ઘટનાઓ અને માનસિક વિકૃતિઓ, જેમ કે પીડોફિલિયા, હેબીફિલિયા, ઇફીબોફિલિયા અંગે વાત કરતાં ન્યાયાધીશશ્રી ગોપીએ જણાવ્યું કે, આ પ્રકારની માનસિકતા અને ગુનાઓ પાછળનો વૈજ્ઞાનિક અભ્યાસ તથા સામાજિક જાગૃતિ અનિવાર્ય છે. પરિવાર અને પોલીસ પ્રશાસને સંકલન સાધીને બાળકોને આવા જોખમોથી બચાવવા માટે સતર્ક રહેવું જોઈએ એમ જણાવી 'નન્હી કિલકારી' પહેલને બિરદાવીને સમાજના તમામ વર્ગો સુધી આ અભિયાનના સંદેશને પહોંચાડવા સૌને સહયોગ આપવાનો અનુરોધ કર્યો હતો.
એક સભ્ય સમાજ તરીકે આપણી ફરજ છે કે બાળકોને 'ગુડ ટચ' અને 'બેડ ટચ' વિશે જાગૃત કરીએ. જો કોઈ બાળકની સાથે જાતીય વિકૃતિ કે શોષણ થાય તો ડર્યા વગર ન્યાય મેળવવા આગળ આવો. સરકાર દ્વારા આ માટે ચાઈલ્ડ હેલ્પલાઈન નં. ૧૦૯૮ 24x7 માટે કાર્યરત છે, જેનો સંપર્ક કરી મદદ મેળવી શકાય છે.
સૂરતના મુખ્ય જિલ્લા ન્યાયાધીશ શ્રી રાહુલ ત્રિવેદીએ મહાનુભાવોને આવકારી જણાવ્યું કે, પોક્સો કાયદો પોતાનું કામ કરશે, પરંતુ જ્યાં સુધી આપણે જાગૃત નહીં થઈએ ત્યાં સુધી બાળકો સુરક્ષિત નહીં થાય. એટલે જ આપણે સાથે મળીને એક એવા ભયમુક્ત સમાજનું નિર્માણ કરીએ, જ્યાં દરેક બાળકનું બાળપણ સુરક્ષિત અને ખુશહાલ હોય.
શ્રી ત્રિવેદીએ પોલીસ સ્ટેશનોમાં ચાઇલ્ડ ફ્રેન્ડલી કોર્નર, વન સ્ટોપ સખી સેન્ટર, ઝડપી ટ્રાયલ અને પીડિતોના પુનર્વસન માટે તમામ સ્ટેકહોલ્ડર્સે સાથે મળીને કામ કરવા પર વિશેષ ભાર મૂક્યો હતો. નન્હી કિલકારી પહેલ અંતર્ગત બાળકોના હિત અને સુરક્ષાને ધ્યાનમાં રાખીને જિલ્લા કાનૂની સેવા સત્તા મંડળ-સુરત દ્વારા સુરત મનપા સંચાલિત શાળાઓમાં અભ્યાસ કરતાં બાળકો પાસે જઈ તેમને જાગૃત કરાશે. આ પહેલના ભાગરૂપે પ્રથમ જાગૃતિ કાર્યક્રમનું આયોજન તા.૩ ઑક્ટોબરના રોજ સુમન હાઈસ્કૂલ નં. ૭, લિંબાયત ખાતે કરવામાં આવ્યું છે.
આ જનજાગૃતિ પહેલનો મુખ્ય હેતુ બાળકોને તેમના અધિકારો, વ્યક્તિગત સુરક્ષા તથા તેમના રક્ષણ માટે ઉપલબ્ધ કાનૂની જોગવાઈઓ અને સુરક્ષાત્મક ઉપાયો વિશે માહિતગાર કરવાનો છે. ઉપરાંત, બાળકોને સુરક્ષિત વાતાવરણ પૂરું પાડવા અને તેમના સર્વાંગી વિકાસ માટે જરૂરી જાગૃતિ કેળવવાનો પણ ઉદ્દેશ્ય છે.
જિલ્લા કાનૂની સેવા સત્તા મંડળના માર્ગદર્શન હેઠળ જિલ્લાની શાળાઓમાં ન્યાયિક અધિકારીઓ, રિસોર્સ પર્સન અને પેરાલિગલ વોલન્ટિયર્સ જઈને સરળ ભાષામાં, એનિમેટેડ મૂવીઝ કે ઓડિયો-વિઝ્યુઅલ શૈક્ષણિક માધ્યમો દ્વારા બાળકોને પોક્સો એક્ટ, ગુડ ટચ બેડ ટચ તેમજ બાળકો પર થતા અત્યાચાર અંગે માર્ગદર્શન પૂરું પાડશે.
મ્યુ. કમિશનર રાજકુમાર બેનિવાલે પ્રાસંગિક ઉદ્દબોધન કરતા કહ્યું કે, પોક્સોના મોટાભાગના કેસોમાં પીડિત બાળક આરોપીને ઓળખતું હોય છે અને વિશ્વાસ કરતું હોય છે. બાળકો ડર કે યોગ્ય કેળવણીના અભાવે આ બાબતો છુપાવતા હોય છે, જેમને પોક્સો એક્ટ-૨૦૧૨ સુરક્ષા પૂરી પાડે છે. બાળકોની વાતને ગંભીરતાથી સાંભળો, તેમને દોષી ન ગણો અને તાત્કાલિક ૧૧૨, ચાઈલ્ડ હેલ્પલાઈન ૧૦૯૮ અથવા નજીકના પોલીસ સ્ટેશનનો સંપર્ક કરવા ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું.
એન્ટી હ્યુમન ટ્રાફિકીંગ સેલના એસીપી કે. મિની જોસેફે પોક્સો એક્ટ વિશે પાવર પોઇન્ટ પ્રેઝન્ટેશનના માધ્યમથી સમજ આપી હતી. મુખ્ય જિલ્લા સરકારી વકીલ નયન સુખડવાલા અને પોક્સો જજ (બારડોલી) પ્રીતકમલ તીર્થરામે ઉદ્દબોધનમાં 'નન્હી કિલકારી' પહેલનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય બાળકોને સુરક્ષિત રાખવાની સાથે-સાથે સમાજ અને કિશોર-યુવા વર્ગમાં કાયદાકીય જાગૃતિ ફેલાવવાનો અને તમામ વિભાગો વચ્ચે પરસ્પર સંકલન મજબૂત કરવાનો છે એમ જણાવ્યું હતું.
સુરત જિલ્લા કાનૂની સેવા સત્તામંડળના સેક્રેટરી આર.એલ. ગુપ્તાએ આભારવિધિ કરી હતી.
આ પ્રસંગે જિલ્લા કલેકટરશ્રી તેજસ પરમાર, ઈ.પોલીસ કમિશનર શ્રીવાબાંગ જમીર, જિલ્લા શિક્ષણ અધિકારી ડો.ભગીરથસિંહ પરમાર, જિ.કાનૂની સેવા સત્તા મંડળના સચિવ આર.એલ. ગુપ્તા, ડે. મ્યુ. કમિશનર સ્મિત લોઢા, જિલ્લા બાર એસો.ના અધ્યક્ષ ગૌતમ પટેલ અને હોદ્દેદારો, ન્યાયાધીશગણ, ન્યાયિક અધિકારીઓ, મનપા અને જિલ્લા વહીવટી તંત્રના અધિકારીઓ, વકીલો, કાયદાના વિદ્યાર્થીઓ, શાળાના વિદ્યાર્થીઓ-શિક્ષકો ઉપસ્થિત રહ્યા હતા.
-૦૦૦-