Kvennasögusafn Íslands

Til hamingju með daginn!

Ljósmynd úr safni Sigríðar Árnadóttur kennara (1907–1998). Tilvísun: KSS 2025/18, ljósmynd 52.

Nú viðrar vel til lautarferða. Góða helgi!

Þorbjörg Árnadóttir hjúkrunarkona og rithöfundur (í forgrunni lengst til hægri) í lautarferð ásamt fjölskyldu sinni árið 1947. Tilvísun ljósmyndar: KSS 74, ljósmynd 126.

Til hamingju Hólmfríður og Una með sýninguna ykkar á Hönnunarmars um grafíska hönnun Rauðsokka í tímaritinu Forvitin rauð.

Það er alltaf jafn gefandi að sjá safnkost Kvennasögusafn nýttan á frumlegan og skapandi hátt. Við hlökkum til að sjá hvernig þið þróið rannsóknarverkefnið ykkar áfram!

Til hamingju með daginn!

---
Ljósmynd úr safni MFÍK (tilvísun: KSS 2018/16). Nánari upplýsingar um myndina fylgdu ekki og eru því vel þegnar.

Gleðilegt páskafrí!

Kvennasögusafn er lokað 1.-6. apríl.
---
Ljósmynd úr fórum Guðrúnar Pálmadóttur (1917–2003) matráðskonu, tekin á Ísafirði.

Í dag, 27. mars, er alþjóðlegi leiklistardagurinn. Það er fátt skemmtilegra á safninu en að finna ljósmyndir í safnkostinum af leiksýningum þar sem konur fara með öll hlutverkin.

Í safni Kvenréttindafélagsins má finna þessa ljósmynd frá því leiksýningin Klassapíur eftir Charyl Churchill var sett upp í Alþýðuleikhúsinu árið 1985.

Leikstjórn: Inga Bjarnason. Leikmynd og búningar: Gerla. Lýsing: Árni Baldvinsson. Tónlist: Leifur Þórarinsson. Þýðing: Hákon Leifsson.

Leikarar: Anna Einarsdóttir, Ása Svavarsdóttir, Guðný Helgadóttir, Kristín Bjarnadóttir, Margrét Ákadóttir, Sigrún Edda Björnsdóttir, Sigurjóna Sverrisdóttir og Sólveig Halldórsdóttir.
---
Tilvísun: KSS 6, ljósmynd 64. Upplýsingar um ljósmyndara eru vel þegnar.

Í dag, 27. mars, er alþjóðlegi leiklistardagurinn. Það er fátt skemmtilegra á safninu en að fara í gegnum ljósmyndir kvenfélaga af leiksýningum þar sem konur leika öll hlutverkin.

Hjálmfríður Hallgrímsdóttir gaf Kvennasögusafni þessa ljósmynd 18. nóvember 1987. Eftirfarandi upplýsingar fylgdu myndinni: „Guðrún Jakobína Snæbjörnsdóttir með skegg. Þetta eru allt konur. Leikflokkur frá U.M.F. Iðunn ca. 1913-1914“
---
Nánar um félagið, eins og segir í bæjarskrá Reykjavíkur árið 1917:
„U.M.F. IÐUNN var stofnað 1908, með því að markmiði, að styrkja og efla alt sem þjóðlegt er og landi og lýð til gagns og sóma, sérstaklega fegrun íslenzkrar tungu, áð glæða áhuga á íþróttum, og vekja frjálslyndar skoðanir í hvívetna. Félagar geta allar konur orðið eldri 17 ára og yngri en 40. Félagar 84, alt konur. Í húsgerðarsjóði 761 kr., í félagssjóði. Stjórn: Ingibjörg Benediktsdóttir (form.), Eygló Gísladóttir (ritari), Gunnfríður Ebenesardóttir (gjaldk.) og Inga Lára Lárusdóttir (fundarstjóri).“
---
Allar upplýsingar um hinar konurnar sem birtast á myndinni eru vel þegnar. Tilvísun ljósmyndar: KSS 195, 40.

Katrín Skúladóttir Sívertsen bæjarfulltrúi var fædd á þessum degi, 18. mars, 1858.

Í blaðaviðtali sem tekið var við hana sjötuga kom fram að hugur hennar hefði alla tíð hneigst til lækninga en í æsku hennar þekktust ekki hjúkrunarkonur og ekki um aðra fræðslu að ræða í þeim efnum en ljósmæðrakennslu. Foreldrar hennar voru hins vegar mótfallin því að hún yrði ljósmóðir.

Eiginmaður hennar, Guðmundur Magnússon, var fyrsti læknir hér á landi sem gerði holskurði og aðstoðaði Katrín hann frá fyrstu tíð við skurðaðgerðir. Hjónin eignuðust eina dóttur 1892 en hún lifði aðeins fáeina daga. Þau ólu upp eina fósturdóttur, Fríðu.

Katrín tók mikinn þátt í félagsmálum í Reykjavík, einkum í samtökum kvenna. Full þjóðfélagsleg réttindi kvenna voru henni kappsmál og hún starfaði innan Hins íslenska kvenfélags (st. 1894) og var formaður þess frá 1903 til 1924. Sem formaður félagsins átti Katrín þátt í stofnun Bandalags kvenna árið 1917 og hún var í fyrstu stjórn þess. Þegar íslenskar konur tóku að beita sér fyrir söfnun fjár til Landspítalabyggingarinnar var hún því máli styrk stoð. Katrín lét sig menntunarmál kvenna varða og átti sæti um árabil í skólanefnd Kvennaskólans í Reykjavík. Hún sat átta ár í bæjarstjórn Reykjavíkur og á þeim tíma starfaði hún m.a. í fátækranefnd.

Katrín lést 13. júlí 1932 í Reykjavík.
---
Heimild: Björg Einarsdóttir: Úr ævi og starfi íslenskra kvenna. I. bindi. Bókrún. Bls. 168-171.

Ljósmynd: KSS 195, 130. „Katrín Skúladóttir Sívertsen Magnússonar, Fríða fósturdóttir hennar, Jón Sívertsen skólastjóri. Gefandi Sigurður Thoroddsen.“

Nína Tryggvadóttir listmálari var fædd á þessum degi, 16. mars, árið 1913 á Seyðisfirði. Hún lærði myndlist í Reykjavík en hélt svo til náms við Det Kongelige Akademi for de Skønne Kunster í Kaupmannahöfn 1935–1939 og framhaldsnám í París 1939–1940. Nína dvaldi svo í Reykjavík 1940–1943 og var ein fjölda listamanna sem dvöldu í Unuhúsi á þeim tíma. Þar á meðal var Louisa Matthíasdóttir en þær fóru svo í framhaldsnám til Art Students League í New York.

Í bréfi sem hún sendi Erlendi í Unuhúsi frá háskólaárum sínum skrifaði Nína um viðtökur annarra nemenda við þær stöllur:
„Þegar við höfðum unnið í 2 daga komst allt í uppnám af því fólki fannst við Louisa mála alveg eins. „One of them has got a pupil" sögðu menn og nú bíða allir með spenningi eftir að vita hver hafi lært hjá hverri.“

Og síðar skrifaði hún honum:
„[…] ég er búin að láta klippa af mér alt hárið, svo það er hvergi lengra en nokkrir centimetrar - Hemingway-style er það nýjasta hér í bæ (Eins og María í „For Whom The Bell Tolls") Ég lít út eins og útburður, en hvað gerir það til, það er enginn sem segir að málarar eigi að „taka sig út". Ég er harðánægð, því nú þarf ég aldrei að greiða mér.“

Í New York hitti Nína lækninn og myndlistarmanninn Alfred L. Copley. Þau giftu sig árið 1948 og eignuðust svo dótturina Unu Dóru Copley. Fjölskyldan bjó í París og London á sjötta áratugnum áður en þau settust svo að í New York. Nína lést fyrir aldur fram, árið 1968. Árið 2018 skrifuðu Reykjavíkurborg og Una Dóra undir samning þess efnis að opnað yrði safn Nínu í borginni.
---
Heimild: Aðalsteinn Ingólfsson, „Elsku vinkona mín í Vesturheimi“, Ritmennt, 1. tbl. 5. árg., bls. 48-56.