សយអព ខេត្តត្បូងឃ្មុំ

អារម្មណ៍ទាមទារ ឬ អារម្មណ៍លក្ខខណ្ឌ?
តើអ្នកស្គាល់ភាពខុសគ្នារវាងអារម្មណ៍លក្ខខណ្ឌ និងអារម្មណ៍ទាមទារដែរឬទេ? ក្នុងក្តីស្នេហាដែលមានចិត្តគោរពរបស់ភាគីម្ខាងចំពោះភាគីម្ខាងទៀត អ្វីៗដែលជាការទាមទាររបស់ស្នេហាអាត្មានិយមគឺក្លាយទៅជាលក្ខខណ្ឌនៃស្នេហាដែលកើតពីចិត្តគោរព។ ក្នុងចិត្តគោរព ការស្មោះត្រង់មួយទល់នឹងមួយជាលក្ខខណ្ឌមិនមែនជាការទាមទារឡើយ ការយកចិត្តទុកដាក់រវាងប្តីប្រពន្ធជាលក្ខខណ្ឌមិនមែនជាការទាមទារឡើយ។ល។ បើអ្វីដែលអ្នកយល់ថាត្រូវមានក្នុងទំនាក់ទំនងប្តីប្រពន្ធ សម្រាប់មនុស្សដែលមានចិត្តគោរពគ្នា វាគ្រាន់តែជាលក្ខខណ្ឌប៉ុណ្ណោះមិនមែនជាការទាមទារឡើយ។ បើក្នុងចិត្តរបស់អ្នកវាជាលក្ខខណ្ឌ អ្នកនិយាយលក្ខខណ្ឌទាំងនោះអោយភាគីម្ខាងទៀតបានយល់ថាប្តីប្រពន្ធត្រូវមានលក្ខខណ្ឌបែបនេះខ្លះ ឬបែបនោះខ្លះ ពេលដែលភាគីម្ខាងទៀតបានដឹង ហើយយល់ថានោះគឺជាលក្ខខណ្ឌក្នុងទំនាក់ទំនងប្តីប្រពន្ធហើយគឺចិត្តរបស់អ្នកគ្រប់គ្រាន់ហើយ គេដឹងហើយ អ្នកមានអារម្មណ៍គ្រប់គ្រាន់ហើយ មិននិយាយទៀតទេ។ បើក្នុងករណីភាគីម្ខាងធ្វើរំលងលក្ខខណ្ឌទាំងនោះ អ្នកស្ទើរតែគ្មានអារម្មណ៍និយាយពីលក្ខខណ្ឌនោះម្តងទៀត អ្នកខឹង អ្នកអន់ចិត្តមិនចង់និយាយពីលក្ខខណ្ឌនោះម្តងទៀតទេ បើអ្នកនិយាយគឺអ្នកគិតថាកុំអោយហួសហេតុពេក អ្នកក៏និយាយទៅ បើនិយាយហើយ ភាគីម្ខាងទៀតនៅតែធ្វើរំលងលក្ខខណ្ឌទាំងអស់នោះ ក្នុងចិត្តអ្នកមានអារម្មណ៍ថាភាគីម្ខាងទៀតជាមនុស្សដែលអត់តម្លៃដែលអ្នកត្រូវនិយាយទៀតទេ ហើយអ្នកក៏មិនចង់រស់នៅជាមួយមនុស្សបែបនេះទៀតដែរ អ្នកអន់ចិត្ត អ្នកខឹង ហើយអ្នកសុំលែងលះគ្នាតែម្តង នេះគឺជាអារម្មណ៍លក្ខខណ្ឌ តែបើលក្ខខណ្ឌទាំងនេះក្លាយទៅជាអារម្មណ៍ទាមទាររបស់អ្នកទៅវិញ អ្នកមានការអត់ធ្មត់នៅរួមរស់ជាមួយមនុស្សដែលធ្វើខុសលក្ខខណ្ឌយ៉ាងយូររាប់សិបឆ្នាំក៏មានព្រោះអ្នកនៅទាមទារ ហើយជួនកាលអ្នកនិយាយថាព្រោះតែអាណិតកូន អាណិតម្តាយ ព្រោះអញ្ចេះ ឬអញ្ចោះអោយគេឃើញថាអ្នកបានអត់ធ្មត់ អ្នកជាមនុស្សត្រូវតែតាមពិតនេះជាអារម្មណ៍ដើម្បីអញ អោយតែចូលអារម្មណ៍អញ ភាពខុសនិងត្រូវអ្នកលែងមើលឃើញទៀតហើយ។ ព្រោះតែមានអារម្មណ៍អញ ឬអារម្មណ៍ទាមទារដើម្បីអញ លែងដឹងអ្វីខុស លែងដឹងអ្វីត្រូវ លែងដឹងអ្វីមានតម្លៃគួរធ្វើ អ្វីដែលថោកទាប គ្មានតម្លៃគួរធ្វើសោះឡើយ រៀបការជាមួយគ្នា នៅរួមរស់ជាមួយគ្នាដោយមិនពេញចិត្តសោះបានរយៈ៣០ ៤០ឆ្នាំដោយលំបាកចិត្ត ដោយអន់ចិត្តនេះ ឬអន់ចិត្តនោះ ប៉ុន្តែដោយនោះជាអារម្មណ៍ទាមទារ មិនមែនជាអារម្មណ៍លក្ខខណ្ឌ គេព្រមរស់នៅជាមួយមនុស្សដែលធ្វើអោយគេទើសចិត្តព្រោះនោះជាអារម្មណ៍ទាមទារ។ ពេលដែលមានឳកាសជួបមនុស្សដែលគេទុកចិត្តអាចនិយាយនូវការលំបាកក្នុងគ្រួសារបាន គេក៏បាននិយាយការលំបាកចិត្តនោះទៅអ្នកដទៃដោយក្នុងចិត្តយល់ថាខ្លួនជាអ្នកត្រូវ ជាអ្នកលះបង់ អ្នកអត់ធ្មត់ចំពោះទំនាក់ទំនងប្តីប្រពន្ធនេះ បើមិនមានអារម្មណ៍ថាទង្វើអត់ធ្មត់នេះជាទង្វើត្រូវទេ គេមិនអាចរៀបរាប់រឿងលំបាកនេះប្រាប់អ្នកដទៃទេ ហើយជាទូទៅអ្នកដទៃដែលបានស្តាប់រឿងលំបាករបស់គេនោះតែងតែគិតថាម្នាក់នេះនិយាយត្រូវ ពូកែអត់ធ្មត់ គេមានកន្លែងមិនស្រួលចិត្តនៅសង្ស័យតែមួយចំណុចទេគឺខ្លាចភាគីនោះនិយាយមិនពិត បើនិយាយពិតគឺគេគាំទ្រថាម្នាក់ហ្នឹងត្រូវមែន ហើយគេសរសើរ ខ្លះទៀតអាណិតព្រោះគេថ្លឹងចិត្តគេទៅគេធ្វើមិនបាន គេទ្រាំមិនបានដូច្នេះហើយទើបគេសរសើរថាអ្នកទ្រាំបានគឺពិតជាមនុស្សអស្ចារ្យណាស់ មនុស្សលះបង់ចំពោះស្នេហានេះណាស់ តែចំពោះខ្ញុំវិញស្តាប់ហើយក្តៅនឹងអ្នកនិយាយនោះខ្លាំងណាស់ នឹកក្នុងចិត្តដោយថ្លឹងចិត្តខ្លួនឯងថាម្តេចម្នាក់នេះអីក៏ថោកម្លេះ ខ្ញុំគ្មានចង់ដឹងថាតើរឿងដែលគេនិយាយនោះមែនឬមិនមែនទេ បើមែនតើមនុស្សនេះនៅទាមទារអ្វីពីមនុស្សដែលខ្លួននិយាយនោះ ខ្ញុំគិតថាភាគីម្ខាងទៀតនោះថោកទាបណាស់ ចុះហេតុអ្វីភាគីម្ខាងទៀតនៅអាចរួមរស់ជាមួយមនុស្សថោកទាបដូច្នេះបាន៣០ ៤០ឆ្នាំទៅកើត អ្វីៗដែលខ្លួនចង់អោយមានចំពោះទំនាក់ទំនងគូស្នេហ៍បើវាគ្រាន់តែជាលក្ខខណ្ឌម្លេះអ្នកនោះក្តៅក្រហាយហើយមើលងាយភាគីម្ខាងទៀតថាជាមនុស្សមិនសមខ្លួនរស់នៅជាមួយទេ អារម្មណ៍បែបនេះគឺមុខតែលែងលះជាមួយដៃគូខ្លួនបាត់ទៅហើយ ហេតុអ្វីមនុស្សនេះនៅថោកទាបនៅជាមួយដៃគូខ្លួនថោកទាបនេះបានដល់ទៅ១០ ២០ ៣០ ៤០ឆ្នាំ បើនោះជាកូនយើង ជាប្អូនយើង ជាអ្នកនៅក្នុងបន្ទុករបស់យើងហើយមានចរិតបែបនេះ យើងច្បាស់ណាស់កាត់កាលចោលព្រោះខ្លួននៅថោកទាបនឹងមនុស្សដែលខ្លួនមើលឃើញថាថោកទាបបែបនេះ គ្មានចិត្តទៅសរសើរថាមនុស្សនេះពូកែអត់ធ្មត់ឡើយ ឃើញថាថោកទាបនៅតែទាមទាររឿងដែលខ្លួនចង់បានពីមនុស្សថោកទាបដែលជាដៃគូខ្លួន តើត្រង់ណាដែលថាខ្លួនថ្លៃថ្នូរនោះ? នេះបើការនិយាយរបស់ម្នាក់នោះជាការពិតគឺក៏អ្នកនិយាយនោះនៅតែថោកទាបព្រោះអារម្មណ៍ទាមទារនាំអោយខ្លួនថោកណាស់ ទាមទាររិតតែយូរ បង្ហាញភាពថោករបស់ខ្លួនរិតតែខ្លាំង តែបើអ្វីដែលខ្លួននិយាយនោះជាការមិនពិតគឺខ្លួនអ្នកនិយាយនោះជាមនុស្សមិនល្អទាមទារចង់បានលក្ខខណ្ឌដែលមិនសមរម្យមកតែខាងខ្លួន។ សរុបមកវិញទោះអ្វីដែលខ្លួននិយាយនោះជាការលំបាកក្នុងទំនាក់ទំនងជីវិតជាការពិត ឬជាការមិនពិតក៏ដោយ ក៏អ្នកនិយាយនោះគេចមិនរួចពីប្រភេទមនុស្សយ៉ាប់ដែរ ខ្ញុំគ្មានចង់ដឹងថារឿងពិតវាយ៉ាងម៉េចដើម្បីអារកាត់ថាអ្នកខុស ឬត្រូវទេ គ្រាន់តែដឹងថាអ្នកលំបាកយូរយ៉ាងនេះហើយអ្នកនៅតែរងចាំបានទៀតនេះគឺជាអារម្មណ៍ទាមទារហើយ អ្វីដែលអ្នកទាមទារនោះមិនមែនជាលក្ខខណ្ឌដែលមាននៅក្នុងចិត្តគោរពនៃភាគីគូជីវិតរបស់ខ្លួនឡើយ។ ចិត្តគោរពដាច់ខាតមិនអាចមានចិត្តមិនពេញចិត្តនឹងបុគ្គលដែលខ្លួនគោរពឡើយ មិនពេញរហូតដើរនិយាយប្រាប់គេឯងពីរឿងរបស់បុគ្គលដែលយើងគោរពនោះឡើយ ចិត្តគោរពទើបអ្វីដែលជារឿងចាំបាច់ក្នុងទំនាក់ទំនងជីវិតគូក្លាយជាលក្ខខណ្ឌ។ អ្នកអាចនិយាយអាក្រក់ពីដៃគូរបស់ខ្លួនបាន ក្នុងករណីដែលលែងលះគ្នាហើយតែប៉ុណ្ណោះ។ សព្វថ្ងៃនេះ ខ្ញុំសង្កេតស្ទើរតែគ្រប់មនុស្សមានស្នេហាជាស្នេហាអាត្មានិយម ជាអារម្មណ៍ទាមទារពីដៃគូជីវិតរបស់ខ្លួនតែមិនមែនជាលក្ខខណ្ឌឡើយតែជាអារម្មណ៍របស់សត្វ មិនមែនជាស្នេហាមនុស្សឡើយ។ សំរាប់ចិត្តដែលមិនដែលទាមទារ អ្វីៗដែលត្រូវមានក្នុងទំនាក់ទំនងគូស្នេហ៍ គ្រាន់តែជាលក្ខខណ្ណ គ្មានឡើយអ្វីដែលនាំអោយលំបាកចិត្តកើតពីទំនាក់ទំនងគូស្នេហ៍ បើទំនាក់ទំនងនេះនាំអោយលំបាកចិត្តហេតុអីមិនលែងលះគ្នា? បើមិនលែងលះគ្នាតែមានរឿងលំបាកចិត្តជាប់ នោះគឺស្នេហាអាត្មានិយមហើយ៕
ប្រភព លោកពូជាទីគោរព