យុវជន៧មករា

ឯកឧត្តម សុខ ឥសាន ៖ ពីនេះពីនោះពាក់ព័ន្ធកម្ពុជា (ត)

១- ទោះបីដឹងថាទង្វើរបស់ខ្លួនខុសច្បាប់ជាតិនិងអន្តរជាតិ សៀមនៅតែបន្តធ្វើទៅតាមហិច្ឆតាឈ្លានទឹកដីកម្ពុជាដដែលដោយធ្វើមិនដឹងមិនឮពីមតិជាតិអន្តរជាតិ ដោយសៀមគិតថាតើនរណាហ៊ានធ្វើអីអញបើអញខ្លាំង?
២- បើសៀមខ្លាំងជាងខ្មែរយើង សៀមមិនបញ្ចប់មហិច្ឆតារបស់វាមកលើខ្មែរទេ គឺសៀមនៅបន្តរករឿងខ្មែរជាប្រចាំ។
៣- សៀមរករឿងខ្មែរជាប្រចាំនេះគឺវាធ្វើឲ្យខ្មែររស់នៅមិនបានស្រួលទាំងផ្លូវកាយផ្លូវចិត្តព្រមទាំងកិត្តិយសជាជាតិសាសន៍មួយដែលធ្លាប់តែថ្កុំថ្កើង ខ្មែរមិនអាចស៊ូទ្រាំស្ថិតនៅក្នុងស្ថានភាពបែបនេះរហូតទេគឺមានតែខិតខំកសាងខ្លួនឲ្យរឹងមាំ ខ្លាំងនិងអាចម្ចាស់ការការពារខ្លួនបានគត់មត់?
៤- នៅទីបំផុតនៅថ្ងៃទី៣មិថុនាប្រទេសសៀមយល់ព្រមទៅដោះស្រាយបញ្ហាដែនសមុទ្រតាមយន្តការច្បាប់សមុទ្រUNCLOS នៃអង្គការសហប្រជាជាតិដោយរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសសៀមនិយាយថាសៀមបានត្រៀមខ្លួនពេញលេញក្នុងការដោះស្រាយដែនសមុទ្រជាមួយកម្ពុជាតាមយន្តការផ្សះផ្សារដោយអង្គការសហប្រជាជាតិ។
៥- បើនិយាយយ៉ាងនេះហើយតើសៀមមានគំនិតក្រឡិចក្រឡុចអីទៀត បែបងាកមិនរួចពីការត្រូវចូលខ្លួនតាមច្បាប់អន្តរជាតិនេះជាដាច់ខាត។
៦- តែឥរិយាបថរបស់សៀមមានឧទាហរណ៍ច្រើនមកហើយ ច្រើនតែនិយាយយករួចខ្លួនមួយពេលៗ ហើយបន្ទាប់មកសៀមប្រែក្រឡាស់គំនិតដូចដើមវិញដដែល ។
៧- នរណាក៏ដឹងដែរថាសៀមមិនចេះខ្មាស់និងមិនឈឺក្បាលពីមតិអន្តរជាតិទេ ដោយសំអាងថាគ្មាននរណាហ៊ានធ្វើអីវាបាន ចាំមើលើកនេះទៀតតើគេចទៅខាងណារួច?
៨- និយាយមកដល់ដំណាក់កាលនេះដែលសៀមយល់ព្រមចូលខ្លួនដោះស្រាយតាមយន្តការអង្គការសហប្រជាជាតិ ទើបសៀមដឹងថាសៀមរងផលវិបាកពីការលុបចោលដោយឯកតោភាគីMOUជាមួយកម្ពុជា។
៩- បើសៀមរក្សាទុក MOU ជាមួយកម្ពុជាដោះស្រាយតាមយន្តការទ្វេភាគី សៀមអាចមានឡេះអូសបន្លាយពេលយូរទៅជាមិនខាន នេះហើយជាចំណេះជិះកឯងរបស់ពួកជ្រុលនិយមសៀម។
១០- ដោយសារយន្តការអង្គការសហប្រជាជាតិអាចដោះស្រាយឆាប់រហ័ស ធ្វើឲ្យសៀមស្តាយក្រោយជាមិនខាន និងមិនដឹងសៀមមានល្បិចកលស្អីទៀតព្រោះវាមិនសុខចាញ់ខ្មែរដោយងាយៗទេ?

លោកតា បំភ្លើតបទៅ Bangkok post !
ថៃអាចគេចពីការចរចាបាន តែមិនអាចគេចពីច្បាប់អន្តរជាតិបានឡើយ
A Message to Bangkok Post: Thailand May Avoid Negotiations, but It Cannot Avoid International Law

ការរាយការណ៍របស់ Bangkok Post អំពីការសម្រេចចិត្តរបស់កម្ពុជាក្នុងការចាប់ផ្តើមដំណើរការផ្សះផ្សាជាកាតព្វកិច្ចក្រោម UNCLOS ត្រូវបានបង្ហាញក្នុងទម្រង់ដែលហាក់ដូចជាកម្ពុជាកំពុងបង្កើតបញ្ហាថ្មីមួយក្នុងទំនាក់ទំនងកម្ពុជា-ថៃ។ ប៉ុន្តែការពិតគឺផ្ទុយស្រឡះ។

កម្ពុជាមិនបានបង្កើតវិវាទសមុទ្រនេះឡើយ។ វិវាទនេះមានស្រាប់ជាច្រើនទសវត្សរ៍មកហើយ។ កម្ពុជាក៏មិនមែនជាអ្នកលុបចោលក្របខណ្ឌចរចាឆ្នាំ២០០១ដែរ។ ផ្ទុយទៅវិញ គឺថៃជាអ្នកសម្រេចចិត្តលុបចោលកិច្ចព្រមព្រៀងនោះជាឯកតោភាគី។

ដូច្នេះ សំណួរដែលគួរសួរមិនមែនថា “ហេតុអ្វីកម្ពុជាទៅ UN” ទេ? ប៉ុន្តែគួរសួរថា “ហេតុអ្វីថៃជ្រើសរើសបិទទ្វារចរចាដែលមានស្រាប់?”

នៅពេលក្របខណ្ឌទ្វេភាគីត្រូវបានបញ្ចប់ដោយភាគីម្ខាង ការងាកទៅរកយន្តការអន្តរជាតិមិនមែនជាសកម្មភាពបង្កជម្លោះទេ តែជាជំហានធម្មតារបស់រដ្ឋដែលគោរពច្បាប់អន្តរជាតិ។

Bangkok Post ព្យាយាមបង្ហាញថា ការលុបចោលកិច្ចព្រមព្រៀងឆ្នាំ២០០១ គឺដោយសារតែ “គ្មានវឌ្ឍនភាព” អស់រយៈពេលជាង២០ឆ្នាំ ប៉ុន្តែអំណះអំណាងនេះមានភាពផ្ទុយគ្នាដោយខ្លួនឯង។

ប្រសិនបើគ្មានវឌ្ឍនភាព ព្រោះភាគីទាំងពីរមិនអាចឈានដល់ការព្រមព្រៀងបាន នោះដំណោះស្រាយសមហេតុផលគឺការពង្រឹងយន្តការចរចា ឬយកបញ្ហាទៅរកមជ្ឈដ្ឋានអព្យាក្រឹត មិនមែនការរំលាយក្របខណ្ឌដែលមានស្រាប់នោះទេ។

តាមតក្កវិជ្ជាដូចគ្នា គ្មានតុលាការណាមួយនឹងបិទទ្វារទេ ព្រោះតែសំណុំរឿងមួយមិនទាន់សម្រេចបានលទ្ធផល។

ចំណុចគួរឱ្យកត់សម្គាល់មួយទៀត គឺការភ្ជាប់បញ្ហានេះទៅនឹងនយោបាយក្នុងស្រុករបស់ថៃ។ អត្ថបទបានទទួលស្គាល់ដោយខ្លួនឯងថា ការលុបចោល MoU 44 គឺជាការសន្យាយុទ្ធនាការបោះឆ្នោតរបស់លោក អនុទិន ហើយកើតឡើងក្នុងបរិយាកាសជាតិនិយមខ្លាំងក្រោយការប៉ះទង្គិចព្រំដែន។

នេះមានន័យថា ការសម្រេចចិត្តដ៏សំខាន់មួយទាក់ទងនឹងវិវាទអន្តរជាតិ មិនត្រូវបានជំរុញដោយគោលការណ៍ច្បាប់អន្តរជាតិទេ ប៉ុន្តែដោយការគណនានយោបាយក្នុងស្រុក។

បញ្ហាព្រំដែន និងអធិបតេយ្យភាពមិនគួរក្លាយជាឧបករណ៍ប្រមូលសន្លឹកឆ្នោតឡើយ។ ប្រវត្តិសាស្ត្រពិភពលោកបានបង្ហាញជាច្រើនលើកថា នៅពេលជាតិនិយមត្រូវបានប្រើប្រាស់ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែន លទ្ធផលចុងក្រោយគឺការបាត់បង់ទំនុកចិត្ត និងភាពតានតឹងកាន់តែខ្លាំង។

អ្វីដែលគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍ជាងនេះ គឺថៃអះអាងថាខ្លួន “មិនព្រួយបារម្ភ” ចំពោះការដែលកម្ពុជាប្រើយន្តការ UNCLOS ទេ។ បើពិតជាដូច្នោះ ហេតុអ្វីបានជាមានការខិតខំពន្យល់ និងការពារជំហររបស់ខ្លួនជាបន្តបន្ទាប់?

ការប្រើយន្តការផ្សះផ្សាក្រោម UNCLOS មិនមែនជាការប្រកាសសង្គ្រាមទេ វាគឺជាការអំពាវនាវឱ្យអ្នកជំនាញឯករាជ្យពិនិត្យអង្គហេតុ និងច្បាប់។ រដ្ឋណាដែលជឿជាក់លើជំហររបស់ខ្លួនពិតប្រាកដ មិនគួរមានអ្វីត្រូវភ័យខ្លាចពីការពិនិត្យអព្យាក្រឹតបែបនេះឡើយ។

ចំណែកផ្នែកចុងក្រោយនៃអត្ថបទ ដែលនិយាយអំពីសកម្មភាពយោធារបស់ថៃនៅតាមព្រំដែន គឺកាន់តែបង្កើតសំណួរធ្ងន់ធ្ងរ។

អត្ថបទព្យាយាមបង្ហាញថា ការវាយប្រហារយោធារបស់ថៃចូលទៅក្នុងតំបន់ក្បែរព្រំដែនកម្ពុជា គឺជារឿងចាំបាច់ និងស្របតាមផែនការសន្តិសុខ។ ប៉ុន្តែការពន្យល់បែបនេះមិនអាចលុបបំបាត់សំណួរមូលដ្ឋានមួយបានទេ៖ តើមាន ឬមិនមានការរំលោភលើអធិបតេយ្យភាពរបស់រដ្ឋជិតខាង?

ច្បាប់អន្តរជាតិមិនអនុញ្ញាតឱ្យរដ្ឋណាមួយធ្វើសកម្មភាពយោធាឆ្លងដែនដោយឯកតោភាគីឡើយ លើកលែងតែករណីដែលមានមូលដ្ឋានច្បាប់អន្តរជាតិច្បាស់លាស់។ ការអះអាងអំពីសន្តិសុខជាតិ មិនមែនជាប័ណ្ណអនុញ្ញាតគ្មានដែនកំណត់សម្រាប់ការរំលោភអធិបតេយ្យភាពរបស់រដ្ឋដទៃឡើយ។

ការពិតមួយដែលមិនអាចបដិសេធបាន គឺសកម្មភាពទាំងឡាយដែលកើតឡើងនៅតំបន់ព្រំដែនសព្វថ្ងៃ មិនអាចលាក់បាំងពីភ្នែកពិភពលោកបានទៀតទេ។ ផ្កាយរណប ព័ត៌មានបើកចំហ ប្រព័ន្ធតាមដានទំនើប និងការសង្កេតរបស់អង្គការអន្តរជាតិ បានធ្វើឱ្យការពិតក្លាយជាអ្វីដែលអាចផ្ទៀងផ្ទាត់បាន។

ការសម្រេចចិត្តរបស់កម្ពុជាក្នុងការយកបញ្ហាទំនាស់ ទៅកាន់អង្គការសហប្រជាជាតិ មិនមែនជាសញ្ញានៃភាពទន់ខ្សោយឡើយ ផ្ទុយទៅវិញ វាជាសញ្ញានៃការជឿជាក់លើច្បាប់អន្តរជាតិ។ រដ្ឋដែលជឿជាក់លើច្បាប់ នឹងស្វែងរកដំណោះស្រាយតាមច្បាប់។ រដ្ឋដែលជឿជាក់លើអំណាច នឹងស្វែងរកដំណោះស្រាយតាមអំណាច។

សហគមន៍អន្តរជាតិនឹងវាយតម្លៃដោយខ្លួនឯងថា ភាគីណាកំពុងបើកទ្វារឱ្យមានការពិនិត្យអព្យាក្រឹតក្រោមច្បាប់អន្តរជាតិ និងភាគីណាកំពុងព្យាយាមប្តូរបញ្ហាច្បាប់ឱ្យទៅជាបញ្ហានយោបាយ និងជាតិនិយម។

នៅក្នុងសតវត្សរ៍ទី២១ អំណាចអាចបង្កើតសម្ពាធបានមួយរយៈ ប៉ុន្តែមានតែច្បាប់ និងយុត្តិធម៌ប៉ុណ្ណោះ ដែលអាចបង្កើតសន្តិភាពយូរអង្វែងបានឡើយ។

លោកតាប្រាបទៅថៃថា៖ «រដ្ឋមួយមិនអាចរស់នៅ និងរីកចម្រើនដោយមិនគោរពច្បាប់អន្តរជាតិបានឡើយ ព្រោះច្បាប់អន្តរជាតិជាមូលដ្ឋានគ្រឹះសម្រាប់ការរក្សាសន្តិភាព សន្តិសុខ កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ និងទំនាក់ទំនងល្អរវាងរដ្ឋនានា។ ការគោរពច្បាប់អន្តរជាតិមិនត្រឹមតែជាកាតព្វកិច្ចប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងជាសញ្ញាបង្ហាញពីភាពថ្លៃថ្នូរ ភាពទទួលខុសត្រូវ និងភាពស៊ីវិល័យរបស់រដ្ឋមួយនៅក្នុងសហគមន៍អន្តរជាតិផងដែរ។ បើរដ្ឋណាមួយមិនគោរពច្បាប់អន្តរជាតិ រដ្ឋនោះអាចប្រឈមមុខនឹងការថ្កោលទោស ការដាក់ទណ្ឌកម្ម ឬការបាត់បង់ទំនុកចិត្តពីបណ្តាប្រទេសដទៃ និងអង្គការអន្តរជាតិនានា។ ជាលទ្ធផល រដ្ឋនោះអាចត្រូវដកខ្លួនចេញពីអង្គការ និងសមាគមនានា ឬត្រូវបានគេបដិសេធពីកិច្ចសហប្រតិបត្តិការផ្សេងៗ ដែលនាំឱ្យរស់នៅដោយឯកោពីសហគមន៍អន្តរជាតិ។ ស្ថានភាពបែបនេះប្រៀបបាននឹង “រដ្ឋឯកោ” ឬ “រដ្ឋព្រៃ” ដែលខ្វះការទទួលស្គាល់ ការគាំទ្រ និងទំនាក់ទំនងប្រក្រតីជាមួយពិភពលោក ដោយធ្វើឱ្យការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច នយោបាយ និងសង្គមជួបប្រទះឧបសគ្គយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ»៕

ឯកឧត្តម សុខ ឥសាន ៖ ពីនេះពីនោះពាក់ព័ន្ធកម្ពុជា (ត)

១- ដោយខ្មែរបានធ្លាក់ដុនដាបរាប់ទស្សត្សរ៍ប្រែក្លាយពីអ្នកកំពូលខ្លាំងមកនៅជាអ្នកទន់ខ្សោយមានពេលជាច្រើនដងមេដឹកនាំខ្មែរបានរត់ទៅពឹងពាក់សៀមហើយប្រទេសជាតិខ្មែរត្រូវហិនហោច ជាហេតុនាំឲ្យសៀមមើលងាយខ្មែរ?
២- ដោយសារសៀមមានសេដ្ឋកិច្ចធំជាងខ្មែរ មានប្រជាជនច្រើននិងមានធនធានមនុស្សប្រកបដោយគុណភាពច្រើនជាង មានកងទ័ពខ្លាំងមានសព្វាវុធទំនើបៗជាងខ្មែរ ទើបសៀមហ៊ានធ្វើអ្វីទាំងរំលោភច្បាប់រួមទាំងរំលោភហត្ថលេខាខ្លួនឯងផង។
៣- ដោយសារសំអាងថាវាខ្លាំង សៀមមិនខ្វល់ពីការថ្កោលទោសពីអន្តរជាតិទេ សៀមមិនខ្វល់ពីការអៀនខ្មាស់អ្វីទាំងអស់។
៤- សៀមអាងតែកម្លាំង ថាបើខ្មែរចង់បានដីទៅវិញ ឲ្យខ្មែរវ៉ៃយកវិញទៅ?
៥- សៀមអាងមានប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយធំនិងមានបណ្តាញទូលាយ សៀមមិនខ្លាចញញើតនឹងភូតភរប្រជាជនខ្លួននិងអន្តរជាតិឡើយ?
៦- សៀមផលិតផែនទីឯកតោភាគីដើម្បីគូសយកទឹកដីកម្ពុជាជាអត្តនោម័ត សៀមនិយាយក្រឡិចក្រឡុចដោយមិនចេះខ្មាស់អៀន?
៧- សៀមនិយាយជាន់កែងឯងនៅចំពោះមុខសាធារណៈមតិ ចូលកាន់កាប់ទឹកដីខ្មែរហើយ សៀមថាមិនបានចូលរំលោភយកដីខ្មែរផង សៀមកាន់កាប់តែដីសៀមប៉ុណ្ណោះ?
៨- សៀមឲ្យយោធាសៀមឈ្លានពានខ្មែរ តែរដ្ឋាភិបាលសៀមធ្វើមិនដឹង?
៩- សៀមនិយាយអីដែលសៀមចង់ធ្វើ សៀមបង្កើតបញ្ហាមិនឈប់ដោយមិនញញើតនិងមិនខ្មាស់អៀនអន្តរជាតិនិងខ្លួនឯងផង។
១០- ភាពគ្មានខ្មាស់អៀននិងក្រឡិចក្រឡុចនេះហើយ ទើបជម្រុញឲ្យសៀមហ៊ានធ្វើអ្វីៗបានទាំងអស់។