ҚР Конституциялық Соты / Конституционный Суд РК

Конституциялық Сотқа ЮНИСЕФ-тің жас еріктілері келді

Астана, 2026 жылғы 1 маусым

Халықаралық балаларды қорғау күніне орай Қазақстан Республикасының Конституциялық Сотына БҰҰ Балалар қорының (ЮНИСЕФ) жас еріктілерінен құралған делегация келді. Құрамында елорда мектептерінің 30 оқушысы болған шара Қазақстандағы БҰҰ Балалар қоры (ЮНИСЕФ) және Coventry University-мен бірлесіп ұйымдастырылып, ашық диалог форматында өтті.

Қатысушылар үшін Конституциялық Сот ғимаратына экскурсия ұйымдастырылды. Оқушылар сот отырыстары залын, судьялар мен талдаушылардың кабинеттерін, сондай-ақ Конституциялық Сот музейін аралап көрді. Олар Конституциялық Соттың құрылу және даму тарихымен танысып, еліміздің Ата заңының маңызы мен оның адам және азамат құқықтары мен бостандықтарын қамтамасыз ету мен қорғаудағы рөлі туралы білді.

Кездесу барысында оқушылар Конституциялық Соттың қызметіне жоғары қызығушылық танытып, судья мен талдаушы мамандықтары, азаматтардың өтініштерін қарау тәртібі және конституциялық бақылау органының жұмыс ерекшеліктері туралы белсенді түрде сұрақтар қойды. Сонымен қатар еріктілік қызмет пен жастардың қоғамды дамытудағы рөліне ерекше назар аударылды.

Бағдарлама Мәжіліс залында өткен «сұрақ-жауап» форматындағы ашық пікірталаспен жалғасты.

Шараны ашқан Қазақстан Республикасы Конституциялық Сотының Төрағасы Эльвира Азимова қатысушыларды Халықаралық балаларды қорғау күнімен құттықтады.

Конституциялық Соттың судьясы Айжан Жатқанбаева қатысушыларды балалардың құқықтарын қорғау саласында қабылданған Конституциялық Сот шешімдерімен таныстырып, баланың мүдделерін барынша қамтамасыз ету қағидатына және өскелең ұрпаққа ерекше қамқорлық көрсетудің маңыздылығына тоқталды.

Жас еріктілерге Қазақстандағы БҰҰ Балалар қоры (ЮНИСЕФ) өкілі Мұстафа Рашед Сарвар мен Coventry University президенті Мирас Дәуленов құттықтау сөз арнады.

Конституциялық Соттың Төрағасы жас ұрпақпен кездесулердің маңыздылығын атап өтіп, бүгінгі балалар мен жасөспірімдер болашақта Жаңа Конституция жағдайында өз құқықтарын жүзеге асырып, азаматтық міндеттерін орындайтынын айтты. Ол конституциялық реформа, Конституциялық Соттың азаматтық қоғаммен өзара іс-қимылы және құқықтық мемлекетті дамытудағы конституциялық құндылықтардың рөлі туралы әңгімеледі.

Төраға Жаңа Конституцияның адам әлеуетін дамытуға бағдарланғанын атап өтті. Онда білім мен ғылымға, мәдениет пен инновацияларға ерекше мән берілген.

Эльвира Азимова сондай-ақ еріктілік қозғалыстың маңызын және жастар арасында еріктілік мәдениетті одан әрі ілгерілету қажеттігін ерекше атап өтті. Ата заңды білу әр азаматқа өз құқықтары мен міндеттерін түсінуге, өзге адамдардың құқықтарын құрметтеуге және құқықтық мәдениет пен жауапты азаматтықтың негіздерін қалыптастыруға көмектеседі.
Кездесу жастармен Конституцияның рөлі мен адам құқықтарын қорғау тетіктері жөнінде ашық пікір алмасуға арналған маңызды алаңға айналды.

----

Юные волонтеры ЮНИСЕФ посетили Конституционный Суд

Астана, 1 июня 2026 года

В Международный день защиты детей Конституционный Суд Республики Казахстан посетила делегация юных волонтеров Детского фонда ООН ЮНИСЕФ в составе 30 учащихся столичных школ. Мероприятие проведено совместно с Детским фондом ООН ЮНИСЕФ в Казахстане и Coventry University и прошло в формате открытого диалога.

Для участников была организована экскурсия по зданию Конституционного Суда. Школьники посетили зал заседаний, кабинеты судей и аналитиков, а также музей Конституционного Суда, где ознакомились с историей его становления и развития. Дети узнали о значении Основного Закона страны и его роли в обеспечении и защите прав и свобод человека и гражданина.

В ходе встречи школьники проявили высокий интерес к деятельности Конституционного Суда, активно задавали вопросы о профессиях судьи и аналитика, порядке рассмотрения обращений граждан и особенностях работы органа конституционного контроля. Особое внимание было уделено теме волонтерства и роли молодежи в развитии общества.

Продолжением программы стала встреча в Мажилис-зале в формате открытой дискуссии «вопрос – ответ».

Открывая мероприятие, Председатель Конституционного Суда Республики Казахстан Эльвира Азимова поздравила участников с Международным днем защиты детей.

Судья Конституционного Суда Айжан Жатканбаева ознакомила участников встречи с решениями Конституционного Суда, принятыми в сфере защиты прав детей, акцентировав внимание на принципе наилучшего обеспечения интересов ребенка и необходимости особой заботы о подрастающем поколении.

С поздравительными обращениями к юным волонтерам также выступили Представитель Детского фонда ООН ЮНИСЕФ в Казахстане Мустафа Рашед Сарвар и Президент Coventry University Мирас Дауленов.

Председатель Конституционного Суда подчеркнула важность встреч с молодым поколением, поскольку именно сегодняшние дети и подростки будут реализовывать свои права и исполнять гражданские обязанности в условиях Новой Конституции. Она рассказала о конституционной реформе, взаимодействии Конституционного Суда с гражданским обществом и роли конституционных ценностей в развитии правового государства.

Председатель отметила, что новая Конституция ориентирована на развитие человеческого потенциала. Особое место в ней занимают образование и наука, культура и инновации.

Отдельно Эльвира Азимова отметила значимость волонтерского движения и необходимость дальнейшего продвижения культуры волонтерства среди молодежи. Знание Основного Закона помогает понимать свои права и обязанности, уважать права других людей и формирует основы правовой культуры и ответственного гражданства.

Встреча стала площадкой для открытого диалога с молодежью о роли Конституции и механизмах защиты прав человека.

UNICEF Kazakhstan Coventry University Kazakhstan

☑️ Главный вывод

Практика Конституционного Суда Республики Казахстан последовательно подтверждает, что права и законные интересы детей являются одним из приоритетов конституционного контроля. Во всех решениях, затрагивающих права ребенка, неизменным ориентиром остается принцип наилучшего обеспечения интересов ребенка.

☑️ Негізгі қорытынды

Қазақстан Республикасы Конституциялық Сотының практикасы балалардың құқықтары мен заңды мүдделерін қорғау конституциялық бақылаудың басым бағыттарының бірі екенін дәйекті түрде растайды. Баланың құқықтарына қатысты барлық шешімдерде баланың мүдделерін барынша қамтамасыз ету қағидаты өзгермейтін негізгі бағдар болып қала береді.

☑️ Непрерывный уход за ребенком

18 мая 2026 года Конституционный Суд отметил, что особенности применения административного ареста к родителям связаны с необходимостью обеспечения постоянного ухода за ребенком. Приоритетом остается защита благополучия и безопасности детей.

☑️ Балаға үздіксіз күтім жасау

2026 жылғы 18 мамырда Конституциялық Сот ата-аналарға қатысты әкімшілік қамақ қолдану ерекшеліктері балаға тұрақты күтім жасауды қамтамасыз ету қажеттілігімен байланысты екенін атап өтті.
Балалардың амандығы мен қауіпсіздігін қорғау басымдық болып қала береді.

☑️ Право на национальную идентичность

16 апреля 2025 года Конституционный Суд признал неконституционной норму об отсутствии иных способов определения и изменения национальности ребенка, если родители неизвестны либо их национальность невозможно установить. Суд указал на необходимость учета жизненных ситуаций, затрагивающих интересы ребенка.

☑️ Ұлттық сәйкестікке құқық

2025 жылғы 16 сәуірде Конституциялық Сот ата-аналары белгісіз болған не олардың ұлтын анықтау мүмкін болмаған жағдайда баланың ұлтын айқындау мен өзгертудің өзге тәсілдерінің болмауына қатысты норманы конституциялық емес деп таныды.
Сот баланың мүдделеріне әсер ететін өмірлік жағдайларды ескеру қажеттігін атап өтті.

☑️ Защита алиментных прав детей

24 декабря 2024 года Суд обратил внимание на необходимость совершенствования порядка взыскания алиментов по нескольким судебным актам. Это позволило усилить гарантии защиты имущественных интересов детей.

☑️ Балалардың алименттік құқықтарын қорғау

2024 жылғы 24 желтоқсанда Сот бірнеше сот актілері бойынша алимент өндіріп алу тәртібін жетілдіру қажеттігіне назар аударды.
Бұл балалардың мүліктік мүдделерін қорғау кепілдіктерін күшейтуге мүмкіндік берді.

☑️ Право ребенка на семью

23 июля 2024 года Конституционный Суд признал неконституционной норму законодательства, касающуюся усыновления. Законодательные механизмы должны обеспечивать наиболее благоприятные условия для воспитания и развития ребенка в семье.