27/08/2026
👑 දළදා කරඬුවට පමණක් නොව… ශ්‍රී දළදා මාලිගාවේ උරුමයටම ගිහි භාරකාරයා වූ “දියවඩන නිලමේ” ❤️
මහනුවර ඇසළ පෙරහර ආරම්භ වන විට අපි හැමෝගෙම අවධානය යොමුවන්නේ අලංකාර ඇතුන්, නැටුම්, බෙර හඬ සහ දළදා කරඬුව වෙතයි.
නමුත් ඒ සියල්ල පිටුපස ඉතා ගෞරවනීය වගකීමක් දරන එක් ප්‍රධාන ගිහි තනතුරක් තිබෙනවා.
ඒ තමයි…
🪷 “දියවඩන නිලමේ”
අද ශ්‍රී දළදා මාලිගාවේ දියවඩන නිලමේ ලෙස කටයුතු කරන්නේ ප්‍රදීප් නිලංග දෑල මහතායි. ඔහු දියවඩන නිලමේ ධුරයට තේරී පත්වූ 19 වැනි පුද්ගලයා වන අතර, මේ වන විට එම තනතුරේ සිටින පුද්ගලයාද ඔහුයි.
🤔 “දියවඩන නිලමේ” දරන රාජකාරී කටයුතු මොනවාද?
මෙය අද තිබෙන සාමාන්‍ය තනතුරක් වගේ එකක් නෙවෙයි.
ශ්‍රී දළදා මාලිගාවේ ප්‍රධාන ගිහි භාරකරු ලෙස දියවඩන නිලමේවරයා සැලකෙනවා.
ශ්‍රී දළදා වහන්සේට අදාළ පූජා, චාරිත්‍ර සහ සම්ප්‍රදායන් පවත්වාගෙන යාම, දළදා මාලිගාවේ කටයුතු අධීක්ෂණය කිරීම සහ වාර්ෂික මහනුවර ඇසළ පෙරහර සංවිධානය කිරීමේ වගකීම් අතර ඔහුට විශේෂ ස්ථානයක් හිමි වෙනවා.
👑 රජ සමයේ “දියවඩන නිලමේ” සිදු කරන ලද රාජකාරි මොනවාද?
දියවඩන නිලමේ තනතුරේ මූලාරම්භය මහනුවර රාජධානියේ රාජකීය පාලන සමය දක්වා දිවෙනවා.
එදා මෙය රජුගේ රාජ සභාවට සම්බන්ධ තනතුරක්.
“දියවඩන” යන නාමය සමඟ සම්බන්ධ වූ ප්‍රධාන වගකීමක් වූයේ රජුට ජලය සැපයීම සහ නිසි කාලයේ වැසි ලැබීම සඳහා පැවැත්වූ පුරාණ චාරිත්‍ර ඉටු කිරීමයි.
අදත් එම පුරාණ සම්ප්‍රදායේ මතකය මහනුවර ඇසළ පෙරහරේ අවසන් දිනයේ සිදුකරන දිය කැපීමේ මංගල්‍යය සමඟ සම්බන්ධ වෙනවා.
🇱🇰 1815න් පසු සිදුවුණේ මොකක්ද?
1815දී උඩරට රාජධානිය බ්‍රිතාන්‍ය පාලනයට යටත් වීමත් සමඟ දළදා වහන්සේ සහ දළදා මාලිගාව සම්බන්ධ ප්‍රධාන ගිහි භාරකාරත්වය දියවඩන නිලමේ තනතුරට පැවරුණා.
ඒ අනුව දියවඩන නිලමේවරයාගේ භූමිකාව රාජකීය සභාවේ නිලධාරියෙකුගේ භූමිකාවෙන් වෙනස් වී, දළදා මාලිගාවේ සහ ශ්‍රී දළදා වහන්සේගේ ගිහි භාරකරු ලෙස වඩාත් පැහැදිලි වුණා.
1814–1824 කාලයේ කපුවත්තේ අදිකාරම් නිලමේ දියවඩන නිලමේ තනතුර දැරූ බව ශ්‍රී දළදා මාලිගාවේ ඉතිහාසය ලැයිස්තුව සඳහන් කරනවා.
🏆 1814 සිට මේ දක්වා දියවඩන නිලමේවරු
ශ්‍රී දළදා මාලිගාවේ නිල ඉතිහාස ලැයිස්තුව අනුව 1814 සිට මේ දක්වා තනතුර දැරූ පුද්ගලයන් මෙන්න:
01. කපුවත්තේ අදිකාරම් නිලමේ — 1814–1824
02. දෙහිගම ලොකුබණ්ඩා නිලමේ — 1824–1827
03. කුඩා මොල්ලිගොඩ නිලමේ — 1827–1828
04. කුඩා දෙහිගම නිලමේ — 1828–1835
05. මුල්ලේගම අදිකාරම් නිලමේ — 1835–1842
06. දුල්ලෑව අදිකාරම් නිලමේ — 1842–1848
07. ලොකුබණ්ඩා දෙහිගම නිලමේ — 1848–1862
08. කුඩාබණ්ඩා දුනුවිල නිලමේ — 1862–1882
09. කුඩා මුදියන්සේ ගිරාගම නිලමේ — 1882–1897
10. සෙනවිරත්න රත්වත්ත නිලමේ — 1897–1901
11. කුඩාබණ්ඩාර නුගවෙල නිලමේ — 1901–1916
12. පුංචිබණ්ඩා නුගවෙල නිලමේ — 1916–1937
13. ටිකිරිබණ්ඩා රත්වත්තේ නිලමේ — 1937–1947
14. කුඩාබණ්ඩා නුගවෙල නිලමේ — 1947–1961
15. හැරිස් ලෙව්කේ රත්වත්ත නිලමේ — 1961–1964
16. හීන්බණ්ඩා උඩුරාවණ නිලමේ — 1964–1974
17. නිශ්ශංක පරාක්‍රම විජයරත්න නිලමේ — 1974–1985
18. නෙරංජන් ප්‍රියදර්ශන දුල්ලෑව විජයරත්න නිලමේ — 1985–2005
19. ප්‍රදීප් නිලංග දෑල නිලමේ — 2005 – වර්තමානය දක්වා
❤️ අවුරුදු 200කට වැඩි උරුමයක්…
අද පෙරහරකදී අපි දකින දියවඩන නිලමේගේ ඇඳුම, චාරිත්‍ර, ගෞරවය සහ වගකීම් පිටුපස තියෙන්නේ එක් පුද්ගලයෙකුගේ කතාවක් විතරක් නෙවෙයි.
එය මහනුවර රාජධානියේ රාජකීය සම්ප්‍රදායන්ගෙන් ආරම්භ වී, 1815න් පසු නව පරිපාලන ව්‍යුහයකට ඇතුළත් වී, 1931දී නීතිමය භාරකාරත්වයක් බවට පත්වී, අද දක්වා පරම්පරා ගණනාවක් හරහා පැමිණි තනතුරක්.
ඒ නිසා…
“දියවඩන නිලමේ” කියන්නේ නමක් විතරක් නෙවෙයි.
ශ්‍රී දළදා වහන්සේ වටා ගොඩනැගුණු සියවස් ගණනක සම්ප්‍රදාය, චාරිත්‍ර සහ උරුමය රැකගැනීමේ වගකීමත් ඒ නාමය සමඟ බැඳී තිබෙනවා. ❤️🙏
#දියවඩනනිලමේ
