18/05/2026
KỶ NIỆM 130 NĂM NGÀY SINH ĐỒNG CHÍ HỒ TÙNG MẬU (15/6/1896 - 15/6/2026)
Ngày 15/6/2026 đánh dấu tròn 130 năm Ngày sinh đồng chí Hồ Tùng Mậu, nhà cách mạng tiền bối kiên trung, người cộng sự gần gũi và tin cậy của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Nhân dịp này, Đại sứ quán Việt Nam tại Sri Lanka trân trọng giới thiệu đến cộng đồng người Việt và bạn bè quốc tế về thân thế, sự nghiệp và những cống hiến to lớn của đồng chí, với mong muốn bồi đắp thêm niềm tự hào dân tộc và tinh thần yêu nước, đặc biệt đối với thế hệ trẻ người Việt đang sinh sống, học tập và làm việc xa Tổ quốc.
130 năm trước, tại làng Quỳnh Đôi, huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An, người chiến sĩ cộng sản Hồ Tùng Mậu đã chào đời. Sinh ra trong một gia đình có ý chí kiên cường bất khuất, ông nội hy sinh khi giữ thành Nam Định, người cha bị thực dân Pháp bắn chết vì lãnh đạo khởi nghĩa, Hồ Tùng Mậu lớn lên với nỗi đau mất nước và ý chí sục sôi tìm đường cứu dân tộc.
Tháng 4/1920, đồng chí rời quê hương ra nước ngoài hoạt động. Năm 1923, đồng chí đã cùng những thanh niên yêu nước thành lập Tâm Tâm xã tại Quảng Châu. Khi lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc đến Trung Quốc và kết nạp Tâm Tâm xã vào Cộng sản Đoàn để làm hạt nhân cho Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên, đồng chí nhanh chóng trở thành người học trò gần gũi, người cộng sự tin cậy, trực tiếp tham gia tổ chức các lớp huấn luyện “chính trị đặc biệt”, xuất bản tuần báo Thanh niên và vận động mở rộng tổ chức cách mạng trong và ngoài nước. Tháng 5/1929, tại Đại hội lần thứ nhất của Hội, đồng chí được bầu làm Ủy viên chính thức Tổng bộ Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên. Cuối năm 1929, sau khi sang Hồng Kông, đồng chí gia nhập An Nam Cộng sản Đảng và tích cực vận động hợp nhất các tổ chức cộng sản.
Mùa Xuân năm 1930, đồng chí Hồ Tùng Mậu đảm nhận vai trò “người giúp việc và thư ký” tại Hội nghị thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam, góp công lớn vào hành trình vận động thống nhất ba tổ chức cộng sản thành một chính đảng duy nhất, chấm dứt cuộc khủng hoảng về tổ chức lãnh đạo cách mạng Việt Nam.
Tháng 6/1931, khi lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc bị cảnh sát Hồng Kông bắt giam, đồng chí đã lập tức liên hệ Hội Quốc tế Cứu tế Đỏ và tìm được luật sư Loseby bào chữa cho Người. Chính vì hành động đó, đồng chí bị nhà cầm quyền Hồng Kông bắt giam rồi trục xuất và ngày 30/6/1931, đồng chí lập tức bị mật thám thực dân Pháp bắt khi vừa tới Thượng Hải và áp giải về Việt Nam lãnh án tù chung thân. Hơn 14 năm lần lượt qua nhà tù Hỏa Lò, nhà lao Kon Tum, nhà đày Buôn Ma Thuột, đồng chí Hồ Tùng Mậu vẫn giữ vững khí tiết của người chiến sĩ cách mạng, trở thành trung tâm đoàn kết và ngọn lửa tinh thần cho các bạn tù chính trị trong những tháng ngày tăm tối nhất.
Năm 1941, sau khi được trả tự do, dù bị quản thúc chặt chẽ, đồng chí vẫn bí mật bắt liên lạc với Đảng. Tháng 7/1945, Xứ ủy Trung Kỳ điều động đồng chí tham gia chuẩn bị khởi nghĩa giành chính quyền tại các tỉnh miền Trung, góp phần vào thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945. Bước vào cuộc kháng chiến chống Pháp, đồng chí liên tiếp đảm nhiệm những trọng trách lớn: phụ trách Trường Quân chính ở Hà Tĩnh, Chủ tịch Ủy ban Kháng chiến Hành chính Liên khu IV và từ tháng 12/1949, đồng chí được Chủ tịch Hồ Chí Minh bổ nhiệm làm Tổng Thanh tra Chính phủ đầu tiên. Trên cương vị này, đồng chí đã kiên quyết xử lý nhiều vụ tham ô, tiêu cực, góp phần xây dựng bộ máy nhà nước trong sạch, củng cố niềm tin của nhân dân vào Đảng và Chính phủ kháng chiến.
Đầu năm 1950, đồng chí được giao đảm nhận thêm vai trò Hội trưởng đầu tiên của “Hội Việt - Hoa hữu nghị”, góp phần vun đắp tình đoàn kết quốc tế trong những năm kháng chiến gian lao. Tháng 2/1951, tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ II của Đảng, đồng chí được bầu làm Ủy viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng.
Ngày 23/7/1951, trên đường vào Liên khu IV công tác, đồng chí Hồ Tùng Mậu hy sinh tại thị trấn Còng, Thanh Hóa dưới làn đạn của máy bay địch. Chủ tịch Hồ Chí Minh đích thân làm Trưởng ban Lễ tang và đọc điếu văn tiễn biệt người đồng chí, người học trò mà Người hết mực tin yêu.
55 tuổi đời, hơn 30 năm hoạt động cách mạng gian khổ, đồng chí Hồ Tùng Mậu đã hiến dâng trọn vẹn sức lực, tài năng và trí tuệ cho sự nghiệp giải phóng dân tộc. Tấm gương về lòng trung thành tuyệt đối với Tổ quốc, tinh thần cần kiệm liêm chính và tình yêu thương sâu sắc đối với đồng chí, đồng bào của đồng chí Hồ Tùng Mậu mãi soi sáng cho các thế hệ hôm nay và mai sau.
Kỷ niệm 130 năm đồng chí Hồ Tùng Mậu là dịp để chúng ta tri ân những cống hiến to lớn, lẽ sống cao đẹp, noi gương tinh thần cách mạng của đồng chỉ để tiếp tục xây dựng đất nước ngày càng lớn mạnh.
---------------
🇱🇰 Đại sứ quán Việt Nam tại Sri Lanka (kiêm nhiệm Maldives)
☎: +94 112 696 050
📩: [email protected]
🌐: https://vnembassy-colombo.mofa.gov.vn/