24/02/2026
🏡 ඉඩම් වංචාවලින් ඔබේ දේපළ බේරාගන්නා කේවියට් තහනම ගැන නීතිමය තත්ත්වය ⚖️
ඔබේ මහන්සියෙන් උපයාගත් ඉඩමට හෝ දේපළට වෙනත් පාර්ශ්වයක් වංචනිකව හිමිකම් කියාවි දැයි ඔබට කවදා හෝ බියක් දැනිලා තියෙනවාද? 🤔 එවැනි ගැටලුවලදී ඔබේ අයිතිවාසිකම් ආරක්ෂා කර ගැනීමට නීතියෙන් ලබා දී ඇති ප්‍රබලම ආයුධයක් තමයි "කේවියට් තහනම" (Caveat) කියන්නේ. 🛡️
නමුත් ඔබ අන්තර්ජාලයෙන් හෝ පැරණි ලිපි මගින් කේවියට් තහනම ගැන කියවා ඇත්නම්, එම තොරතුරු අදට වලංගු නොවෙන්නට පුළුවන්. 🚫 අතීතයේදී සමහරුන් කේවියට් තහනම අවභාවිත කරමින්, අනුන්ගේ ඉඩම්වලට බොරු තහනම් දමා කප්පම් ගැනීමේ ජාවාරම් සිදු කළා. 💸 මේ තත්ත්වය වළක්වා මහජනතාව ආරක්ෂා කිරීම සඳහා, ශ්‍රී ලංකා රජය විසින් 2022 වර්ෂයේදී නීතිය දැඩි ලෙස සංශෝධනය කරනු ලැබුවා. 🇱🇰
පැරණි මිත්‍යාවන් බැහැර කරමින්, (117 වන අධිකාරය වූ) ලේඛන ලියාපදිංචි කිරීමේ ආඥාපනත සංශෝධනය කරමින් ගෙන ආ 2022 අංක 32 දරන ලේඛන ලියාපදිංචි කිරීමේ (සංශෝධන) පනත අනුව වර්තමානයට වලංගු වන නිවැරදිම නීතිමය තත්ත්වය සරලව පහත පරිදි වේ. 📖✨
📌 කේවියට් (Caveat) තහනමක් යනු කුමක්ද?
සරලවම කිවහොත්, යම් ඉඩමකට අදාළව ඔබට යම් නීත්‍යානුකූල අයිතියක්, හිමිකමක් හෝ සම්බන්ධතාවක් තිබෙනවා නම්, එම ඉඩම සම්බන්ධයෙන් යම් ඔප්පුවක් හෝ ලේඛනයක් ලියාපදිංචිය සඳහා ඉඩම් රෙජිස්ට්‍රාර් කාර්යාලයට ඉදිරිපත් කළහොත්, එය ලියාපදිංචි කිරීමට පෙර ඒ බව තමාට වහාම දැනුම් දෙන ලෙසට ඉඩම් රෙජිස්ට්‍රාර්වරයා වෙත නෛතිකව කරනු ලබන දැනුම්දීමක් කේවියට් තහනමක් ලෙස හැඳින්වේ. 📑
මෙහිදී "සම්බන්ධතාවක්" යන්නට ලියාපදිංචි නොකළ ඔප්පුවකින්, අන්තිම කැමති පත්‍රයකින්, භාරයකින්, උකස් හෝ විකුණුම් ගිවිසුමකින් පැන නගින අයිතිවාසිකම් පවා ඇතුළත් වේ. 🤝
⚠️ පැරණි මත සහ නව නීතියේ දැවැන්ත වෙනස්කම්
පැරණි නීතිය යටතේ ඕනෑම කෙනෙකුට නීතිඥයෙකුගේ සහායක් නොමැතිව ඉතා සරලව කේවියට් තහනමක් දැමීමට හැකිව තිබුණා. නමුත් එයින් සිදුවූ අකටයුතුකම් වැළැක්වීමට නව සංශෝධිත පනතේ 32 වන වගන්තිය යටතේ දැඩි නීති රීති හඳුන්වා දී ඇත 🛑
👨⚖️ නීතිඥ සහාය අනිවාර්යයි
තවදුරටත් ඔබට තනිවම කේවියට් එකක් සකසා දිය නොහැක. නව නීතිය අනුව කේවියට් තහනම පිටපත් දෙකකින් යුක්ත විය යුතු අතර, ඒ සමඟ කේවියට්කරුගේ අයිතිය සනාථ කරන දිවුරුම් පෙත්සමක් සහ නීතිඥවරයකු විසින් නිකුත් කරන ලද සහතිකයක් අනිවාර්යයෙන්ම ඉදිරිපත් කළ යුතු වේ.
✉️ සැබෑ හිමිකරුට වහාම දැනුම් දීම
ඔබ ඉඩමේ හිමිකරු නොවන අවස්ථාවක කේවියට් තහනමක් දමන්නේ නම්, එම ඉඩමේ ලියාපදිංචි හිමිකරුවන් වෙත ඒ බව දැනුම් දීම සඳහා මුද්දර යෙදූ ලිපිකවර සමඟ අවශ්‍ය දැන්වීම් (X වන ආකෘතිය) පිටපත් ලබා දීම අනිවාර්ය කර ඇත. රෙජිස්ට්‍රාර්වරයා විසින් වහාම මෙම දැන්වීම් අදාළ පුද්ගලයන්ට යවනු ලැබේ.
⏳ වලංගු කාලය සීමා කිරීම
කේවියට් තහනමක් සදාකාලික නැත! නව සංශෝධනයට අනුව කේවියට් තහනමක් වලංගු වන්නේ උපරිම අවුරුදු දෙකක කාලයක් සඳහා පමණි.
🏛️ අධිකරණයට යාමේ කාලය වැඩි කිරීම
කේවියට් තහනම දැමූ පසු, එම ඉඩමට අදාළව වෙනත් ඔප්පුවක් ලියාපදිංචියට පැමිණියහොත් ඒ පිළිබඳව (XI වන ආකෘතිය මගින්) කේවියට්කරුට රෙජිස්ට්‍රාර්වරයා විසින් දැනුම් දෙනු ලැබේ. ඉන්පසුව අදාළ ඔප්පුව ලියාපදිංචි කිරීම නැවැත්වීම සඳහා බලයලත් අධිකරණයක් වෙත ගොස් නියෝගයක් ලබා ගැනීමට පෙර තිබූ දින 30 ක කාලය, දින 60 ක් දක්වා දීර්ඝ කර ඇත.
⛔ නැවත නැවත තහනම් දැමිය නොහැක
යම් කේවියට් තහනමක ලියාපදිංචිය අවලංගු කළහොත්, එම පුද්ගලයාටම නැවතත් එම ඉඩම හෝ අයිතිය සම්බන්ධයෙන් තවත් කේවියට් තහනමක් ලියාපදිංචි කළ නොහැකි බවට නීතියෙන් සීමා පනවා ඇත. මෙය කප්පම්කරුවන්ට එල්ල කළ දැඩි ප්‍රහාරයකි.
📝 කේවියට් තහනමක් ඉවත් කරන්නේ කෙසේද?
නව පනතේ 33 වන වගන්තිය යටතේ, කේවියට් තහනමක් ලිඛිත ඉල්ලීමක් මත ඉල්ලා අස්කර ගැනීමට හෝ අවලංගු කිරීමට පහත පාර්ශ්වයන්ට බලය ඇත🔓
👤 තහනම දැමූ කේවියට්කරුට
📜 ඔහුගේ ඇටෝර්නි බලකරුට
⚰️ කේවියට්කරු මියගොස් ඇත්නම් ඔහුගේ නීත්‍යානුකූල උරුමකරුවන්ට හෝ බූදලයේ පරිපාලකවරයාට
👶 බාලවයස්කරුවෙකු වෙනුවෙන් දැමූ තහනමක් නම්, අදාළ දරුවා වයෝපූර්ණත්වයට පත් වූ පසු ඔහුට
⚖️ බලයලත් අධිකරණයක් විසින් ලබා දෙන තීන්දුවක් මත අධිකරණයේ පිස්කල්වරයාට
මේ ආකාරයට ඉල්ලා අස්කර ගැනීමේ ලියවිල්ලක් ලැබුණු පසු රෙජිස්ට්‍රාර්වරයා විසින් එය අවලංගු කර, ඒ බව අදාළ පාර්ශ්වයන්ට දැනුම් දෙනු ඇත. ✔️
💡 නව නීති සංශෝධන මගින් කේවියට් තහනම අනිසි ලෙස භාවිතා කිරීම මුළුමනින්ම පාහේ නතර කර ඇත. ඒ සඳහා දැන් නීතිඥවරයෙකුගේ සහාය සහ දිවුරුම් පෙත්සම් අනිවාර්ය වන අතර, අනුන්ගේ ඉඩම්වලට හොර රහසේ තහනම් දමා මුදල් ගරාගැනීමේ ජාවාරම්වලට තිත තබා ඇත. 🚫💰
📂 නව නීතියට අනුව කේවියට් තහනමක් ක්‍රියාත්මක වන ආකාරය සහ ආකෘති පත්‍ර
නව නීතියට අනුව කේවියට් තහනමක් ක්‍රියාත්මක වන ආකාරය සහ ඒ සඳහා භාවිතා වන නිල ආකෘති පත්‍ර පිළිබඳව ඉතා සරලව සහ පැහැදිලිව අපි දැන් විමසා බලමු. 🧐
2022 අංක 32 දරන ලේඛන ලියාපදිංචි කිරීමේ (සංශෝධන) පනත මගින් පැරණි ආකෘති පත්‍ර ඉවත් කර, වඩාත් විධිමත් සහ නීත්‍යානුකූල නව ආකෘති පත්‍ර ත්‍රිත්වයක් හඳුන්වා දී තිබෙනවා. මේවා පිළිවෙලින් ක්‍රියාත්මක වන ආකාරය පහතින් දක්වා ඇත📋
📄 1. VIII වන ආකෘතිය
කේවියට් තහනම ඉල්ලුම් කරන ප්‍රධාන පෝරමය
ඔබ කේවියට් තහනමක් ලියාපදිංචි කිරීම සඳහා ඉඩම් රෙජිස්ට්‍රාර් කාර්යාලයට ඉදිරිපත් කළ යුත්තේ මෙම VIII වන ආකෘතියයි. නව නීතිය යටතේ මෙහි අඩංගු විය යුතු අනිවාර්ය කරුණු කිහිපයක් තිබෙනවා
🪪 ඔබේ අනන්‍යතාව
කේවියට්කරුගේ සම්පූර්ණ නම, ලිපිනය මෙන්ම ජාතික හැඳුනුම්පත් අංකය, විදේශ ගමන් බලපත්‍ර අංකය හෝ රියදුරු බලපත්‍ර අංකය අනිවාර්යයෙන්ම සඳහන් කළ යුතුයි.
📑 හිමිකම පෙන්වා දීම
ඔබ අදාළ ඉඩමේ සැබෑ අයිතිකරු නොවේ නම්, ඔබ කේවියට් තහනම ඉල්ලන්නේ කුමන පදනමක් මතද යන්න (උදාහරණයක් ලෙස: අදාළ ඔප්පු අංකය යටතේ හිමිකම, අන්තිම කැමති පත්‍රය යටතේ හිමිකම හෝ වෙනත් නිශ්චිත සම්බන්ධතාවක්) පැහැදිලිව දැක්විය යුතුයි.
📬 දැනුම්දීම් යැවිය යුතු ලිපිනය
රෙජිස්ට්‍රාර්වරයා විසින් ඔබට අනාගතයේදී දැන්වීම් එවිය යුතු ශ්‍රී ලංකාවේ නිල ලිපිනයක් මෙහි නම් කළ යුතුයි.
✍️ අත්සන් කිරීම සහ සාක්ෂිකරුවන්
මෙම ලේඛනයට කේවියට්කරු, ඔහුගේ නීතීඥවරයා, නොතාරිස්වරයා හෝ ඇටෝර්නි බලකරු විසින් අත්සන් තැබිය හැකියි. තවද, සම්පූර්ණ නම් සහ ලිපින සහිතව සාක්ෂිකරුවන් දෙදෙනෙකු ඉදිරිපිටදී මෙය අත්සන් තැබීම අනිවාර්ය කර තිබෙනවා.
🗺️ ඉඩමේ උපලේඛනය
ඉඩමේ මායිම් සහ පෙර ලියාපදිංචි කිරීම් දන්නේ නම් ඒ පිළිබඳ විස්තර ඇතුළත් උපලේඛනයක් මෙහි අන්තර්ගත විය යුතුයි.
(මෙම පෝරමය පිටපත් දෙකකින් සහ නීතිඥවරයෙකුගේ සහතිකයක් මෙන්ම දිවුරුම් පෙත්සමක් සමඟින් ඉදිරිපත් කළ යුතු බව අප පෙර ලිපියේ සාකච්ඡා කළා). 🧠
📬 2. X වන ආකෘතිය
සැබෑ අයිතිකරුට යවන "අනතුරු ඇඟවීමේ" දැන්වීම
මෙය නව පනතින් හඳුන්වා දුන් ඉතා වැදගත් ආරක්ෂණ පියවරක්! 🛡️ ඔබ යම් ඉඩමක ලියාපදිංචි හිමිකරු නොවන අවස්ථාවක (උදාහරණයක් ලෙස ඔබ ගැනුම්කරුවෙකු හෝ උරුමක්කාරයෙකු ලෙස) කේවියට් තහනමක් දැමුවහොත්, ඉඩම් රෙජිස්ට්‍රාර්වරයා විසින් ඉඩමේ සැබෑ අයිතිකරු වෙත X වන ආකෘතිය මගින් වහාම දැනුම්දීමක් සිදු කරනවා.
🔍 එහි අඩංගු දෑ
අදාළ ඉඩම සම්බන්ධයෙන් කවුරුන් විසින් කේවියට් තහනමක් ඉදිරිපත් කර ඇත්තේද සහ එය කුමන වෙළුමේ හා පත්ඉරුවේ ලියාපදිංචි කර ඇත්තේද යන්න ඉඩම් රෙජිස්ට්‍රාර්වරයාගේ අත්සනින් යුතුව අයිතිකරුට දන්වා යවනවා.
🚨 3. XI වන ආකෘතිය
කේවියට්කරුට යවන "ඔප්පුවක් ඇවිත්!" දැන්වීම
ඔබ කේවියට් තහනමක් දැමූ ඉඩමට අදාළව, වෙනත් අයෙකු විසින් යම් ඔප්පුවක් හෝ සාධන පත්‍රයක් ලියාපදිංචිය සඳහා ඉඩම් කාර්යාලයට ගෙන ආවොත් කුමක් වේද? 😲 අන්න ඒ අවස්ථාවේදී ඉඩම් රෙජිස්ට්‍රාර්වරයා විසින් ඔබට නිකුත් කරන්නේ මෙම XI වන ආකෘතියයි.
🔔 එහි අඩංගු දෑ
ඔබ ඉදිරිපත් කළ කේවියට් තහනමට එදිරිව, අදාළ ඉඩම ලියාපදිංචි කිරීමේ කාර්යාලයේ ලියාපදිංචිය අපේක්ෂාවෙන් වෙනත් සාධන පත්‍රයක් පවතින බව මෙමගින් ඔබට නිල වශයෙන් දැනුම් දෙනවා.
🏃 මීළඟ පියවර
මෙම දැනුම්දීම ලැබුණු වහාම, ඔබ දින 60ක් ඇතුළත අදාළ අධිකරණයට ගොස් අදාළ ඔප්පුව ලියාපදිංචි කිරීම වළක්වමින් නියෝගයක් ලබාගත යුතුයි. එසේ නොකළහොත් ඔබේ කේවියට් තහනම අවලංගු වී අදාළ නව ඔප්පුව ලියාපදිංචි වනු ඇත. ⏳
මෙම නව ආකෘති පත්‍ර සහ නීති රීති මගින් ඉඩම් වංචාකරුවන්ට වැට බඳින අතරම, සැබෑ හිමිකරුවන්ගේ සහ අයිතිවාසිකම් ඇති පාර්ශ්වයන්ගේ නෛතික රැකවරණය තහවුරු කර තිබෙනවා. ✅🏠
නීතිය දැනගෙන ජීවත් වෙමු. ඔබේ අයිතිය වෙනුවෙන් පෙනී සිටිමු! ✊🇱🇰
මෙම තොරතුරු ඔබේ මිතුරන් අතරත් බෙදා හැර ඔවුන්වද දැනුවත් කරන්න. 🔄📲
නීතිය ගැන නිවැරදිව දැනුවත් වන්න, Law Guide සමඟ රැඳී සිටින්න. 🤝📖
🌟 මෙම ලිපිය ඔබට වැදගත් යැයි හැඟේ නම්, තවත් අයෙකුට දැනගැනීම සඳහා Like කර Share කරන්න! 🔄👍
❓ ඔබට මේ සම්බන්ධයෙන් කිසිදු ගැටලුවක් ඇත්නම් පහතින් Comment කරන්න. 💬👇
📢 Published by admins of Law Guide 📚⚖️
#ඉඩම්නීතිය #කේවියට් #දේපළආරක්ෂාව
