Osnovan 31.01.1957.godine, sa ciljem da prikaže razvoj kulture, istorije i umjetnosti Bijelog Polja, Muzej sporovodi veoma živu aktivnost na prikupljanju muzealija i valorizaciji veoma bogatog kulturno-istorijskog nasljedja bjelopoljskog kraja. 1982.godine namjenski je adaptirana zgrada stare Ružduje za potrebe Muzeja, kada su znatno poboljšani uslovi rada, a samim tim zaštićen od propadanja veliki broj muzejskih predmeta,
Uodnosu na tipologizaciju i područje koje pokrivaju muzeji, Muzej u Bijelom Polju može se svrstati u grupu zavičajnih, čiji rad, tematika i izbor predmeta pokrivaju šire područje od mjesta u kom se nalaze. U cilju unaprjeđivanja i prezentacije svih vidova kulture, Muzej Bijelo Polje prikuplja, stručno obrađuje, čuva, izlaže materijal i podatke od praistorije do danas, koji su od posebnog značaja za istoriju i kulturu našeg naroda. Prema muzejskom sadržaju i klasifikaciji muzejskog materijala, Muzej BP je koncipiran kao ustanova kompleksnog tipa i sadrži pet zbirki: arheološkou, istorijsku etnografsku, numizmatičku, i umjetničku. Bitno je napomenuti da je svaka zbirka registrovana kao spomenik kulture (kulturno dobro) u Zavodu za zaštitu spomenika kulture Crne Gore (Upravi za zaštitu kulturnih dobara Crne Gore) na Cetinju, u periodu od 1962-1964.godine, čime su stavljene pod zaštitu Zakona. Muzej u Bijelom Polju tokom svog dosadašnjeg rada bio je neraskidivi dio kulturnog, naučnog i obrazovnog života Bijelog Polja i Crne Gore. Od svog osnivanja, Muzej je aktivno radio na promociji i očuvanju kulturne baštine, organizovao i učestvovao na više značajnih arheoloških i etnoloških istraživanja, prikupio i stručno obradio preko 5000 predmeta, priredio nekoliko stalnih i više stotina povremenih izložbi, uspostavio tradicionalne izložbe i manifestacije, unaprijedio izdavačku djelatnost, realizovao nekoliko značajnih projekata na polju muzeologije, radio na organizaciji i promociji kulturnih događaja u gradu i sl. Pored ovih aktivnosti, Muzej je uspostavio veoma uspješnu saradnju sa srodnim kulturnim, naučnim, visokoškolskim i školskim institucijama i ustanovama. Zgrada u kojoj se danas nalazi Muzej svojevrsno je kulturno dobro, građena u periodu 1897 – 1905.godine za potrebe Ruždije, turske svjetovne, četvorogodišnje državne škole, čiji rad je trajao sve do oslobođenja Bijelog Polja od turske vlasti 1912.godine. godine u zgradi današnjeg Muzeja osnovana je Niža realna gimnazija, a početkom II svjetskog rata u njoj je bio smješten garnizon italijanske vojske i samim tim pretvorena u jednu vrstu kasarne, da bi u poslijeratnom periodu, sve do osnivanja Muzeja služila za potrebe Škole učenika u privredi i Dječijeg vrtića. Povodom proslave tridesetogodišnjice zaštite spomenika kulture, decembra 1975. godine, Savez društava konzervatora bivše SFRJ, dodijelio je POVELJU Zavičajnom muzeju za značajan doprinos na zaštiti kulturnog nasleđa.
