People Medic Force

ကျွန်တော်တို့ရဲ့ ပြည်သူများအားလုံးကို အသိပေးအပ်ပါတယ်
​ကျွန်တော်တို့ရဲ့ [People Medic Force] ပြည်သူ အပေါင်းတို့ခင်ဗျာ။
​ဒီနေ့ ဒီအချိန်မှာ Page ရဲ့ လှုပ်ရှားမှုတွေ၊ အကြောင်းအရာအသစ်တွေ တင်ဆက်မှုအပိုင်းမှာ အရင်ကလောက် active မဖြစ်တာကို အားလုံးသတိထားမိကြမယ်လို့ ထင်ပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့အနေနဲ့လည်း medical post တေွကို အချိန်မီ အကြောင်းကြားခြင်းမရှိဘဲ လစ်ဟင်းသွားတာအတွက် အနူးအညွတ်တောင်းပန်အပ်ပါတယ်။
​Page ကို စီမံခန့်ခွဲနေတဲ့ Admin အဖွဲ့ဝင်အားလုံးဟာ လက်ရှိအချိန်မှာ နိုင်ငံတော်ရဲ့ အရေးကြီးတဲ့ စစ်ဆင်ရေးနယ်မြေ (သို့မဟုတ်) ရှေ့တန်းနယ်မြေ တွေကို တာဝန်ထမ်းဆောင်ဖို့ ရောက်ရှိနေကြပါပြီ။
​ကျွန်တော်တို့အတွက် အရေးအကြီးဆုံးကတော့ ပြည်သူလူထုရဲ့ အသက်အိုးအိမ်စည်းစိမ်နဲ့ လုံခြုံရေးပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ထို့အတွက်ကြောင့် တစ်ချိန်လုံး Page လှုပ်ရှားမှုတွေလုပ်နေခဲ့ရတဲ့ Admin ညီအစ်ကို မောင်နှမများအားလုံးဟာ နိုင်ငံတာဝန်၊ ပြည်သူ့တာဝန်ကို ကျေပွန်စွာ ထမ်းဆောင်နေတာမို့ စာရေးသား တင်ဆက်ဖို့၊ message တွေကို ချက်ချင်းပြန်ကြားဖို့ အခြေအနေ မပေးနိုင်သေးပါဘူးခင်ဗျာ။
​​ဒီကာလအတွင်း Page ကနေ အကြောင်းအရာအသစ်များ၊ Post အသစ်များ ပုံမှန်အတိုင်း တင်ဆက်နိုင်ခြင်း မရှိသေးရင်တောင် အရင်က Post များနဲ့ အခြားအရေးကြီးတဲ့ အချက်အလက်များကိုတော့ ဆက်လက် ကြည့်ရှုနိုင်ပါသေးတယ်။
​ကျွန်တော်တို့ရဲ့ Admin အဖွဲ့အားလုံး ဘေးကင်းလုံခြုံစွာနဲ့ တာဝန်ကျေပွန်ပြီး အချိန်တစ်ခုရောက်လို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာတဲ့အခါမှာ အရင်ကထက်ပိုကောင်းတဲ့ အကြောင်းအရာတွေ၊ ပိုပြီးစုံလင်တဲ့ အချက်အလက်တွေနဲ့ ပြည်သူကို ပြန်လည်ပြီး အလုပ်အကျွေးပြုသွားမှာဖြစ်ပါတယ်။
​ပြည်သူအားလုံး ကျန်းမာပျော်ရွှင်ကြပါစေ။ ကျွန်တော်တို့ကို မေတ္တာနဲ့နားလည်ပေးတဲ့အတွက် အထူးကျေးဇူးတင်ရှိပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ ပြန်ရောက်တဲ့အချိန်အထိ စောင့်မျှော်အားပေးကြပါဦးလို့ မေတ္တာရပ်ခံရင်း...

​လေးစားစွာဖြင့်၊
[People Medic Force] Admin အဖွဲ့

🦠 Tinea capitis
ခေါင်းပေါ်အသားအရေကို ယားယံသွားစေတဲ့ ပိုးမွှား (Dermatophyte fungus) မျိုးစုံကြောင့် ဖြစ်ပေါ်တဲ့ ရောဂါတစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။ မိသားစုထဲ၊ အထူးသဖြင့် ကလေးများအတွင်း ပျံ့နှံ့လွယ်ပြီး မျက်နှာချင်းဆိုင် ထိတွေ့မှု၊ စာရေးကိရိယာတွေ၊ မျက်ကပ်၊ ခေါင်းအိပ်အထည် စတဲ့ shared item များကြောင့် ပိုမို အန္တရာယ်ရှိပါတယ်။
ပိုမိုသိရှိလိုပါက Page Messenger တွင်လာရောက်မေးမြန်နိုင်ပါတယ်ခင်ဗျာ။

ဆေးတပ်သားအသစ်များ ခေါ်ယူခြင်း

People Medic Force မှ ကျွန်တော်တို့ရဲဘော်တွေနဲ့အတူတကွ တာဝန်ထမ်းဆောင်လိုတဲ့ ဆေးတပ်သားအသစ်တွေကို စီစစ်ခေါ်ယူလျက်ရှိပါတယ် ။

စစ်ပွဲအတွင်းမှာ အသက်ကယ်မယ့်လက်များကို ဆေးတပ်ဖွဲ့တွေက လိုအပ်လျက်ရှိတာကြောင့် အရှိန်အဟုန်မြင့်လာမယ့် တိုက်ပွဲများအတွက် သင်ကိုယ်တိုင် အသက်ကယ်မယ့်လက်တွေနဲ့ တိုက်ပွဲဝင်လို့ရပါတယ် ။

အမျိုးသား/ အမျိုးသမီး အသက်ပြည့်ပြီးသူတိုင်း ၊ တော်လှန်ရေးစိတ်ဓါတ် ခိုင်မာသူတိုင်း လာရောက်တာဝန်ထမ်းဆောင်နိုင်ပါတယ် ။

" People Medic Force " page messenger မှာ စုံစမ်းမေးမြန်းပါ ။

ခုတစ်​ခါကတော့ Leptospirosis အကြောင်းလေးဘဲ ဖြစ်ပါရှင့် သိလိုသော ကျန်းမာရေး အကြောင်းအရာများနှင့်ပက်သက်၍ chat box မှာလာရောက်တိုင်ပင်မေးမြန်းန်ိုင်ပါတယ်ရှင့် ..🕊

#ပြည်သူ့အတွက်pmf

💪

တော်လှန်ရေး ဆေးတပ်ဖွဲ့ဝင် အသစ်များခေါ်ယူနေပါပြီ အထူးတိုင်းစစ်ဋ္ဌာန အမှတ် ၂၇ စစ်ဗျူဟာကွပ်ကဲမှု့​
အောက် အမှတ်၇၈၀၅ တပ်ရင်းမှ ဆေးတပ်ဖွဲ့ဖြစ်ပါတယ်ခင်ဗျာ

လူထုရဲ့ အောင်ပွဲနဲ့ တော်လှန်ရေးအားအင်ထဲမှာ ကျန်းမာရေးအဖွဲ့ က အရေးကြီးဆုံး အခန်းကဏ္ဍတွေထဲကတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။

လူထုရဲ့ လွတ်လပ်မှု တိုက်ပွဲထဲမှာ လက်နက်က အရေးကြီးသလို ၊ ဆေးအဖွဲ့ဆိုတာဟာလည်း အောင်ပွဲရဖို့ မဖြစ်မနေလိုအပ်တဲ့ တပ်ဖွဲ့တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်
ဆေးတပ်ဖွဲ့အတွင်းသို့ဝင်ရောက်ချင်ပါက
Fb page:People Medic Force
Telegram: သို့စုံစမ်းမေးမြန်နိုင်ပါတယ်ခင်ဗျာ

🍀 လိပ်ခေါင်း (Piles)"
လိပ်ခေါင်းကို အင်္ဂလိပ်လို piles လို့လည်းခေါ်ပြီး၊ ၎င်းတို့ဟာ သင့်စအိုနဲ့ အူမကြီးအောက်ပိုင်းမှာရှိတဲ့ သွေးကြောတွေ ရောင်ရမ်းလာတာဖြစ်ပါတယ်။ ခြေသလုံးမှာဖြစ်တတ်တဲ့ သွေးကြောထုံးရောဂါ (varicose veins) နဲ့ ဆင်တူပါတယ်။ လိပ်ခေါင်းဟာ အူမကြီးထဲမှာ (အတွင်းလိပ်ခေါင်း) ဒါမှမဟုတ် စအိုပတ်ပတ်လည်အရေပြားအောက်မှာ (အပြင်လိပ်ခေါင်း) ဖြစ်ပေါ်နိုင်ပါတယ်။
အရွယ်ရောက်ပြီးသူ လေးဦးမှာ သုံးဦးနီးပါးဟာ အချိန်မရွေး လိပ်ခေါင်းရောဂါ ခံစားရနိုင်ပါတယ်။ လိပ်ခေါင်းဖြစ်စေတဲ့ အကြောင်းရင်းတွေ အများအပြားရှိပေမယ့်၊ ဖြစ်ရတဲ့အကြောင်းရင်းကို မသိရတာမျိုးကလည်း မကြာခဏဆိုသလို ရှိပါတယ်။
ကံကောင်းစွာနဲ့ပဲ၊ လိပ်ခေါင်းကို ကုသဖို့အတွက် ထိရောက်တဲ့ ရွေးချယ်စရာတွေ ရှိပါတယ်။ လူအများစုဟာ အိမ်တွင်းကုသမှုနဲ့ နေထိုင်မှုပုံစံပြောင်းလဲခြင်းတို့နဲ့ သက်သာရာရနိုင်ပါတယ်။

🍀 ရောဂါလက္ခဏာများ
⚫ အပြင်လိပ်ခေါင်း (External hemorrhoid)
၎င်းတို့သည် သင့်စအိုပတ်ပတ်လည်ရှိ အရေပြားအောက်တွင် ရှိပါသည်။ လက္ခဏာများမှာ
• စအိုဝတွင် ယားယံခြင်း သို့မဟုတ် စပ်ဖျဉ်းဖျဉ်းဖြစ်ခြင်း
• နာကျင်ခြင်း သို့မဟုတ် မသက်မသာဖြစ်ခြင်း
• စအိုပတ်ပတ်လည်တွင် ရောင်ရမ်းခြင်း
• သွေးထွက်ခြင်း

⚫ သွေးခဲနေသောလိပ်ခေါင်း ( Thrombosed hemorrhoids )

အကယ်၍ သွေးသည် အပြင်လိပ်ခေါင်းထဲတွင် စုပုံနေပြီး သွေးခဲ (thrombus) ဖြစ်ပေါ်ပါကအောက်ပါတို့ကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်ပါသည်။
• ပြင်းထန်စွာနာကျင်ခြင်း ( Severe pain )
• ရောင်ရမ်းခြင်း(inflammation)
• စအိုအနီးတွင် မာကျောသော အဖုတစ်ခုဖြစ်ခြင်း

⚫ အကြောင်းရင်းများ
စအိုဝန်းကျင်ရှိ သွေးပြန်ကြောများသည် ဖိအားကြောင့် ကျယ်လာပြီး ဖောင်းလာတတ်သည်။ အောက်ပိုင်းအူမကြီးတွင် ဖိအားများလာခြင်းကြောင့် လိပ်ခေါင်းဖြစ်လာနိုင်သည့် အကြောင်းရင်းများမှာ-
* ဝမ်းသွားစဉ် အားစိုက်ညှစ်ခြင်း
* အိမ်သာပေါ်တွင် အချိန်ကြာမြင့်စွာ ထိုင်ခြင်း
* နာတာရှည် ဝမ်းပျက်ဝမ်းလျှော သို့မဟုတ် ဝမ်းချုပ်ခြင်း
* အဝလွန်ခြင်း
* ကိုယ်ဝန်ရှိခြင်း
* စအိုလမ်းကြောင်းမှ လိင်ဆက်ဆံခြင်း
* အမျှင်ဓာတ်နည်းသော အစားအစာများ စားသုံးခြင်း
* ပုံမှန် အလေးအပင် မခြင်း

⚫ Risk Factors
* အသက်ကြီးလာသည်နှင့်အမျှ လိပ်ခေါင်းဖြစ်နိုင်ခြေ ပိုများလာသည်။
* အကြောင်းရင်းမှာ စအိုလမ်းကြောင်းရှိ သွေးပြန်ကြောများကို ထောက်ပံ့ပေးသည့် တစ်ရှူးများ အားနည်းလာပြီး ဆန့်ထွက်လာနိုင်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။
* ကိုယ်ဝန်ဆောင်ချိန်တွင်လည်း ဖြစ်နိုင်သည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ကလေးငယ်၏ ကိုယ်အလေးချိန်သည် စအိုနေရာကို ဖိအားပေးသောကြောင့် ဖြစ်သည်။

⚫ လိပ်ခေါင်း၏ နောက်ဆက်တွဲ ပြဿနာများ

* သွေးအားနည်းခြင်း (Anemia): ရှားပါးစွာဖြင့်၊ လိပ်ခေါင်းကြောင့် နာတာရှည် သွေးထွက်ခြင်းသည် သွေးအားနည်းရောဂါကို ဖြစ်စေနိုင်သည်။ ထိုအခါ သင့်ခန္ဓာကိုယ်အတွင်းရှိ ဆဲလ်များဆီသို့ အောက်ဆီဂျင်သယ်ဆောင်ပေးမည့် ကျန်းမာသော သွေးနီဥများ လုံလောက်စွာ မရှိတော့ပါ။
* Strangulated hemorrhoid: အတွင်းပိုင်း လိပ်ခေါင်းသို့ သွေးထောက်ပံ့မှု ရပ်တန့်သွားပါက၊ လိပ်ခေါင်းသည် "ညှစ်ထားသလို" ဖြစ်သွားပြီး ပြင်းထန်သော နာကျင်မှုကို ဖြစ်စေနိုင်သည်။
* သွေးခဲခြင်း (Blood clot): ရံဖန်ရံခါတွင် လိပ်ခေါင်း၌ သွေးခဲ ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည်။ (thrombosed hemorrhoid)။ ၎င်းသည် အန္တရာယ်မရှိသော်လည်း အလွန်နာကျင်စေနိုင်ပြီး တစ်ခါတစ်ရံ ခွဲစိတ်ထုတ်ရန် လိုအပ်သည်။

⚫ ကာကွယ်ခြင်းများ (Preventions)
* အမျှင်ဓာတ်များတဲ့ အစားအစာတွေ စားပါ
* အရည်များများ သောက်ပါ
* အမျှင်ဓာတ်ဖြည့်စွက်စာတွေ သောက်သုံးဖို့ စဉ်းစားပါ
* အားစိုက်ပြီး ညှစ်မထိုင်ပါနဲ့
* ဝမ်းသွားချင်တဲ့ ခံစားမှုရတာနဲ့ ချက်ချင်းသွားပါ
* ကိုယ်လက်လှုပ်ရှား လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ပါ
* အချိန်ကြာကြာ ထိုင်ခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်ပါ

⚫ ​Diagnosis (ရောဂါရှာဖွေခြင်း)
​အတွင်းလိပ်ခေါင်း (internal hemorrhoids) ကို စစ်ဆေးခြင်းတွင် စအိုလမ်းကြောင်းနှင့် စအိုဝကို စစ်ဆေးခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။
*​လက်ဖြင့်စစ်ဆေးခြင်း (Digital examination)
*​အမြင်ဖြင့်စစ်ဆေးခြင်း (Visual inspection)

🍀 ​အကယ်၍ အောက်ပါအချက်များရှိပါက colonoscopy ဖြင့် စစ်ဆေးခြင်း
*​သင့်တွင် အခြားသော အစာခြေစနစ်ရောဂါများရှိနိုင်သည်ဟု သံသယဖြစ်ဖွယ် ရောဂါလက္ခဏာများရှိနေလျှင်
*​သင့်တွင် အူမကြီးကင်ဆာဖြစ်နိုင်ခြေအန္တရာယ်များရှိနေလျှင်
*​သင်သည် အသက်လတ်ပိုင်းဖြစ်ပြီး မကြာသေးမီက colonoscopy စစ်ဆေးမှု မလုပ်ရသေးလျှင်

⚫ ​Treatment (ကုသမှု)
*​ အိမ်တွင်းကုထုံးများ (Home remedies)
​အိမ်တွင် ကိုယ်တိုင်ပြုလုပ်နိုင်သော ကုထုံးများဖြင့် အပျော့စားနာကျင်မှု၊ ရောင်ရမ်းမှုနှင့် ရောင်ရမ်းမှုများကို သက်သာစေနိုင်သည်။
* ​အမျှင်ဓာတ်များသော အစားအစာများ စားသုံးခြင်း (Eat high-fiber foods)
* ​လိမ်းဆေးများ အသုံးပြုခြင်း (Use topical treatments)
* ​ရေနွေးနွေးဖြင့် ရေချိုးခြင်း သို့မဟုတ် sitz bath ပုံမှန်ပြုလုပ်ခြင်း (Soak regularly in a warm bath or sitz bath)
* ​ပါးစပ်မှသောက်ရသော အကိုက်အခဲပျောက်ဆေးများ သောက်သုံးခြင်း (Take oral pain relievers)
* ​ဆေးဝါးများ (Medications)
* ​ပြင်ပလိပ်ခေါင်းအတွက် ခွဲစိတ်ကုသခြင်း (External hemorrhoids thrombectomy)
* ​ခွဲစိတ်မှုအသေးစားဖြင့် ကုသခြင်း (Minimally invasive procedures)

⚫ ​Coagulation (infrared, laser or bipolar) (အပူပေးခြင်း)
​Coagulation နည်းပညာများသည် လေဆာ သို့မဟုတ် အနီအောက်ရောင်ခြည် အလင်း သို့မဟုတ် အပူကို အသုံးပြုသည်။
​၎င်းတို့သည် သေးငယ်ပြီး သွေးထွက်နေသော အတွင်းလိပ်ခေါင်းများကို မာကျောစေကာ ညှိုးခြောက်သွားစေသည်။
​Coagulation တွင် ဘေးထွက်ဆိုးကျိုး အနည်းငယ်သာရှိပြီး များသောအားဖြင့် မသက်မသာဖြစ်မှု နည်းပါးသည်။

​⚫ ​Rubber band ligation (ကွင်းစည်းခြင်း)
​သင့်ဆရာဝန်သည် အတွင်းလိပ်ခေါင်း၏ အောက်ခြေတွင် သေးငယ်သော ရာဘာကွင်းတစ်ကွင်း သို့မဟုတ် နှစ်ကွင်းကို စည်းပေးခြင်းဖြင့် သွေးလည်ပတ်မှုကို ဖြတ်တောက်စေသည်။
​လိပ်ခေါင်းသည် တစ်ပတ်အတွင်း ညှိုးခြောက်ပြီး ပြုတ်ကျသွားသည်။
​ကွင်းစည်းခြင်းသည် မသက်မသာဖြစ်စေနိုင်ပြီး သွေးထွက်ခြင်းကို ဖြစ်စေနိုင်သည်၊ ၎င်းသည် လုပ်ဆောင်ပြီး နှစ်ရက်မှ လေးရက်အတွင်း စတင်နိုင်သော်လည်း ပြင်းထန်မှုမှာ ရှားသည်။
​ရံဖန်ရံခါတွင် ပိုမိုပြင်းထန်သော နောက်ဆက်တွဲပြဿနာများ ဖြစ်ပွားနိုင်သည်။

⚫ ​Injection (sclerotherapy) (ဆေးထိုးခြင်း)
​သင့်ဆရာဝန်သည် လိပ်ခေါင်းတစ်သျှူးထဲသို့ ဓာတုအရည်ကို ထိုးသွင်းပြီး ၎င်းကို ကျုံ့သွားစေသည်။
​ဆေးထိုးခြင်းသည် နာကျင်မှုအနည်းငယ်သာဖြစ်စေ သို့မဟုတ် လုံးဝမနာစေသော်လည်း ၎င်းသည် ကွင်းစည်းခြင်းထက် အာနိသင်နည်းနိုင်သည်။

​⚫ ​Surgical procedures (ခွဲစိတ်ကုသခြင်း)
​လိပ်ခေါင်းရောဂါရှိသူများ၏ ရာခိုင်နှုန်းအနည်းငယ်သာ ခွဲစိတ်ကုသရန် လိုအပ်သည်။ သို့သော် အခြားကုသမှုနည်းလမ်းများ အောင်မြင်မှုမရရှိပါက သို့မဟုတ် သင့်တွင် လိပ်ခေါင်းကြီးများရှိနေပါက သင့်ဆရာဝန်သည် အောက်ပါတို့ထဲမှ တစ်ခုခုကို အကြံပြုနိုင်သည်။
* ​Hemorrhoid removal (hemorrhoidectomy)
* (Hemorrhoid stapling)



#ပြည်သူ့အတွက်pmf

အဖျားကြီးခြင်း (Fever )
အဖျားကြီးခြင်းကို အဖျားကျဆေး မသောက်ထားဘဲ ခန္ဓာကိုယ်အပူချိန် ၃၇.၈°C (၉၉.၉°F) သို့မဟုတ် ဒီထက်ပိုနေခြင်းလို့ သတ်မှတ်ပါတယ်။

ခန္ဓာကိုယ် အပူချိန် အမျိုးမျိုးနှင့် အန္တရာယ်များ
🍀 ပုံမှန်အပူချိန် = 37°C +/- 0.5°C
🍀 ခန္ဓာကိုယ် အပူချိန် လွန်စွာကျဆင်းခြင်း(Hypothermia) = < 36.4°C

ပြင်းထန်စွာ အဖျားကြီးခြင်း (High fever)
🍀 သင့်အတင့်ဖျားခြင်း (Moderate pyrexia)
> 37.6°C
🍀 ပြင်းထန်စွာဖျားခြင်း (High pyrexia)= 38.5°C
🍀 ခန္ဓာကိုယ်အပူချိန် ၄၁°C ထက်ပိုနေပါက ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ အပူချိန်ထိန်းချုပ်နိုင်စွမ်းတွေ ဆုံးရှုံးသွားပြီး ချွေးထွက်ခြင်း ရပ်တန့်သွားပါမယ်။ ဆဲလ်တွေနဲ့ တစ်ရှူးတွေ ပျက်စီးပြီး လုပ်ငန်းဆောင်တာတွေ ဆုံးရှုံးသွားပါမယ်။
🍀 ခန္ဓာကိုယ်အပူချိန် ၄၂°C ထက်ပိုနေပါက လူနာဟာ တက်လာပြီး နာရီအနည်းငယ်အတွင်းမှာပဲ အသက်ဆုံးရှုံးနိုင်ပါတယ်။

⚫အဖျားအမျိုးမျိုးနဲ့ ရောဂါများ

🍀 အဖျားဆက်တိုက်ရှိနေခြင်း (Constant fever): လူနာရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်အပူချိန်ဟာ အမြဲတမ်း မြင့်တက်နေပါတယ်။ ဒီအဖျားမျိုးကို အများအားဖြင့် အူရောင်ငန်းဖျား (typhoid)၊ တီဘီ (TB) သို့မဟုတ် အဆုတ်ရောင် (pneumonia) ရောဂါရှိသူတွေမှာ တွေ့ရတတ်ပါတယ်။
🍀 အဖျားအတက်အကျရှိသော်လည်း မကျခြင်း (Remittent fever): လူနာရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်အပူချိန်ဟာ သူ့အလိုလို တက်လိုက်ကျလိုက်ဖြစ်ပေမယ့် ပုံမှန်အပူချိန်ထက်တော့ အမြဲမြင့်နေပါတယ်။ ဒီအဖျားမျိုးကို အကြောင်းရင်းမသိတဲ့ဖျားနာခြင်း၊ Scrub typhus စတဲ့ ရောဂါတွေမှာ တွေ့ရတတ်ပါတယ်။
🍀 အဖျားကြီးလိုက်၊ အဖျားကျလိုက်ဖြစ်ခြင်း (Intermittent fever or swinging fever): လူနာရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်အပူချိန်ဟာ အရမ်းမြင့်တက်လာပြီး ၂၄ နာရီအတွင်းမှာ ပုံမှန်အပူချိန်အောက်အထိ ကျဆင်းသွားပါတယ်။ ခန္ဓာကိုယ်အပူချိန်ဟာ အရမ်းမြင့်တဲ့အပူချိန်နဲ့ အရမ်းနိမ့်တဲ့အပူချိန်ကြားမှာ ဆက်တိုက် အလှည့်ကျ ပြောင်းလဲနေပါတယ်။ ဒီအဖျားမျိုးကို အများအားဖြင့် သွေးဆိပ်တက်ခြင်း (sepsis) သို့မဟုတ် အရိုးပိုးဝင်ခြင်း ရောဂါရှိသူတွေမှာ တွေ့ရတတ်ပါတယ်။
🍀 အဖျားပြန်ပေါ်ခြင်း (Relapsing fever): လူနာဟာ ဖျားပြီးနောက်မှာ အဖျားဟာ သူ့အလိုလို ပျောက်ကင်းသွားပါတယ်။ အဲဒီနောက် ၂-၃ ရက်ကြာတဲ့အခါမှာတော့ အဖျားက ပြန်ပေါ်လာပါတယ်။ ဒီအဖျားမျိုးကို အများအားဖြင့် ငှက်ဖျားရောဂါ (malaria) သို့မဟုတ် ဦးနှောက်အမြှေးရောင်ရောဂါ (meningitis) ရှိသူတွေမှာ တွေ့ရတတ်ပါတယ်။
🍀 အဖျားပုံမှန်မရှိခြင်း (Irregular fever): အဖျားဟာ အထက်မှာ ဖော်ပြထားတဲ့ အဖျားအမျိုးအစားတစ်ခုခုနဲ့ မကိုက်ညီပါဘူး။ ဒီအဖျားမျိုးကို အများအားဖြင့် လူနာက ပဋိဇီဝဆေး (antibiotic) သို့မဟုတ် အဖျားကျဆေး (antipyretic drug) တွေ သောက်သုံးတဲ့အခါမှာ တွေ့ရတတ်ပါတယ်။

🍀 အဖျားနဲ့ဆက်စပ်တဲ့ ရောဂါလက္ခဏာများ
* ချမ်းတုန်ခြင်း (Chills)
* တဆတ်ဆတ်တုန်ခြင်း (Rigor)
* အနီစက်များ ထွက်ခြင်း (Rashes): အရေပြားရဲ့ အသွင်အပြင် (texture) ဒါမှမဟုတ် အရောင် (color) ပြောင်းလဲသွားခြင်း။ အရေပြားတွေက အဖတ်လိုက်ဖြစ်တာ၊ အဖုထတာ၊ ယားယံတာ ဒါမှမဟုတ် တခြား နာကျင်မှုတွေ ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။
* ချောင်းဆိုးခြင်း (Cough)
* ခေါင်းကိုက်ခြင်း (Headache)
* ဆီးသွားရင် နာကျင်ခြင်း (Dysuria)
* အဆစ်တောင့်တင်းခြင်း (Arthralgia)
* အဆစ်ရောင်ခြင်း (Arthritis)
* ကြွက်သားကိုက်ခဲခြင်း (Myalgia)

🍀 ပြင်းထန်သော ရောဂါလက္ခဏာများ
* သွေးဆိပ်တက်ခြင်းနှင့် ရှော့ခ်ရခြင်း (Sepsis and shock)
* Systemic illness: ဦးနှောက်အမြှေးရောင်ခြင်း (Meningism)၊ တက်ခြင်း (seizures)
စိတ်ရှုပ်ထွေးခြင်း (confusion)
အလင်းရောင်မခံနိုင်ခြင်း (photophobia)၊ အဆက်မပြတ်အန်ခြင်း (persistent vomiting)၊ ဝမ်းဗိုက်တောင့်တင်းခြင်း (rigid abdomen)
အနီစက်ထွက်ခြင်း (rash)
အသက်ရှူရခက်ခဲခြင်း (difficulty breathing)၊ ရင်ဘတ်အောင့်ခြင်း (chest pain) စသည်တို့ ဖြစ်ပါတယ်။
* အထူးအခြေအနေများ (Special general condition): ကိုယ်ဝန်ဆောင်ခြင်း၊ အာဟာရချို့တဲ့ခြင်း၊ ကိုယ်ခံအားကျဆင်းနေခြင်း၊ ဘေလုံးဖြတ်ထားခြင်း၊ နာတာရှည်ရောဂါများ၊ အသက်အရွယ်မရွေးငယ်လွန်းသူ သို့မဟုတ် အသက်အရွယ်ကြီးလွန်းသူများ။
🍀 အပူချိန်တိုင်းတာပုံ
* ဂျိုင်းကြားမှ တိုင်းတာခြင်း (Axilla): မှန်ကန်စွာ တိုင်းတာဖို့အတွက် ၅ မိနစ် အချိန်ယူရပါမယ်။ (+၁°F သို့မဟုတ် +၀.၅°C ထပ်ပေါင်းရပါမယ်။)
* ပါးစပ်မှ တိုင်းတာခြင်း (Orally)
* စအိုမှ တိုင်းတာခြင်း (Per rectally)

🍀 ကုသမှု (TREATMENT)
ပြင်းထန်တဲ့ ရောဂါလက္ခဏာတွေ ရှိမရှိ စစ်ဆေးပြီး သင့်လျော်တဲ့ ကုသမှု ပေးရပါမယ်။ (ဥပမာ- ပဋိဇီဝဆေး၊ ငှက်ဖျားဆေး စသည်)
အဖျား ၃၈°C ထက်ပိုနေပါက:
* မလိုအပ်တဲ့ အဝတ်အစားတွေ ချွတ်ပေးပါ။
* စောင်တွေ ဖယ်ရှားပေးပါ။
* ရေနွေးနွေးနဲ့ ရေပတ်တိုက်ပေးပါ။
* Paracetamol ဆေးကို ပါးစပ်ကနေ သောက်ဆေးအဖြစ် ပေးပါ။ (လူကြီးအတွက်: တစ်ခါသောက် ၁ ဂရမ်ကို တစ်နေ့ ၄ ကြိမ် (အများဆုံး တစ်နေ့ ၄ ဂရမ်အထိ)။ ကလေးအတွက်: တစ်ကီလိုဂရမ်ကို ၁၅ မီလီဂရမ်နှုန်း (အများဆုံး တစ်နေ့ ၂ ဂရမ်အထိ) ပေးပါ။)
* အဖျားဆက်တိုက်ကြီးနေပါက ibuprofen ဆေးကို ပါးစပ်ကနေ သောက်ဆေးအဖြစ် ပေးဖို့ စဉ်းစားပါ။ (အရေးကြီး သတိပေးချက်: NSAIDs ဆေးအားလုံးဟာ နှလုံးသွေးကြောနဲ့ အစာအိမ် အူလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ ဘေးအန္တရာယ်တွေကို ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်)
* လူနာကို ရေဓာတ်ဖြည့်ပေးပါ။ (ရေများများ သောက်ခိုင်းပါ၊ မသောက်နိုင်ပါက အကြောထဲကနေ အရည်သွင်းပေးပါ)

🍀 နောက်ဆက်တွဲပြဿနာ (COMPLICATION)
အပူချိန် ရုတ်တရက် အတက်အကျမြန်ခြင်းဟာ အသက် ၅ နှစ်အောက် ကလေးငယ်အနည်းငယ်မှာ အဖျားကြောင့် တက်ခြင်းကို ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။
🍀 အထူးအခြေအနေရှိသူများတွင် အဖျားဖြစ်စေသော အကြောင်းအရင်းများ
* ကိုယ်ဝန်ဆောင်အမျိုးသမီးများ (Pregnant Women)
* ငှက်ဖျားရောဂါ (Malaria)
* ဆီးလမ်းကြောင်းနှင့် တင်ပါးဆုံတွင်း ပိုးဝင်ခြင်း (Urinary and pelvic infection)
* အသက်ရှူလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ ပိုးဝင်ခြင်း (Respiratory infection)
ကလေးမွေးဖွားစဉ်ကာလ (During delivery)
* သားအိမ်တွင်း ပိုးဝင်ခြင်း (Uterine infection)
* အချင်းကျန်ခြင်း (Placenta retention)
* သွေးပြန်ကြောရောင်ခြင်း (Phlebitis)


#ပြည်သူ့အတွက်pmf

ကျွန်တော်တို့ရဲ့ရည်မှန်းချက်၊ရည်ရွယ်ချက်တွေကိုဘယ်တော့မှမမေ့ဖို့လိုတယ်။
"ရည်ရွယ်ချက်"
၁။ထိခိုက်မှုများတွင် မလိုအပ်ပဲ အသက်ဆုံးရှုံးမှုများအား လျှော့ချရေး။
၂။မြေပြင်တွင် အထိရောက်ဆုံး အသက်ကယ်ကူညီမှုများ အချိန်မှီဆောင်ရွက်နိုင်ရေး။
၃။မိသားစုနှင့်ကွဲကွာ၍ ဘေးအန္တရာယ် ရှောင်တိမ်းနေသူများအား မိသားစုများနှင့် ပြန်လည်အဆက်အသွယ်ရရှိနိုင်စေရန် ကူညီဆောင်ရွက်ပေးရေး။
၄။တိုင်းနှင့်ပြည်နယ်များတွင် မြို့နယ်များအလိုက် People Medic Force များ အသီးသီးပေါ်ပေါက်လာနိုင်ရေး။
Medic Force