19/10/2026
PM2.5: HABUK HALUS YANG BOLEH SAMPAI KE DALAM DARAH, MALAH DIKESAN PADA ORGAN JANIN.
Bila jerebu melanda, kita biasanya risau apabila mata mula pedih, tekak terasa perit dan dada menjadi sesak. Tetapi ada sesuatu yang jauh lebih membimbangkan tentang udara yang sedang kita sedut.
Zarah pencemaran yang paling kecil mungkin langsung tidak dapat dilihat dengan mata kasar. Ia dikenali sebagai PM2.5.
APA SEBENARNYA ADA DALAM PM2.5?
PM2.5 bukan sekadar debu atau habuk biasa. Ia merupakan campuran zarah halus yang boleh mengandungi jelaga daripada pembakaran, bahan karbon, sulfat, nitrat, logam berat seperti plumbum dan arsenik, serta sebatian organik toksik.
Kandungannya bergantung pada punca pencemaran. Asap kebakaran hutan, pembakaran sampah, pelepasan kilang dan asap kenderaan menghasilkan campuran pencemar yang berbeza.
APA BEZANYA DENGAN PM10?
PM10 merangkumi zarah dengan diameter sehingga 10 mikrometer, manakala PM2.5 berdiameter 2.5 mikrometer atau lebih kecil.
Sebagai gambaran, sehelai rambut manusia mempunyai diameter sekitar 50 hingga 70 mikrometer.
PM10 boleh memasuki saluran pernafasan dan paru-paru. Namun, PM2.5 yang lebih kecil mampu menembusi lebih jauh sehingga ke alveoli, iaitu kantung udara halus tempat pertukaran oksigen berlaku.
Dan di sinilah masalahnya bermula.
SEJAUH MANA ZARAH INI BOLEH PERGI?
Apabila PM2.5 sampai ke bahagian terdalam paru-paru, ia boleh mencetuskan keradangan dan tekanan oksidatif. Kesan ini tidak semestinya terhenti pada paru-paru sahaja.
Keradangan tersebut boleh mempengaruhi salur darah dan jantung. Malah, kajian menunjukkan sebahagian zarah yang sangat kecil, khususnya zarah bersaiz nano, boleh menembusi ke dalam peredaran darah.
Pendedahan kepada PM2.5 telah dikaitkan dengan peningkatan risiko serangan jantung, strok, penyakit paru-paru kronik dan kanser paru-paru.
PENEMUAN KAJIAN YANG LEBIH MEMBIMBANGKAN.
Pada tahun 2022, satu kajian yang diterbitkan dalam jurnal The Lancet Planetary Health melaporkan penemuan zarah black carbon, iaitu jelaga daripada pencemaran udara, dalam sampel darah tali pusat dan tisu janin.
Zarah tersebut turut dikesan dalam sampel hati, paru-paru dan otak janin.
Penemuan ini penting kerana ia menunjukkan bahawa sesetengah zarah pencemaran boleh merentasi plasenta semasa kehamilan.
Walaupun kajian tersebut tidak membuktikan bahawa setiap zarah yang dikesan menyebabkan kerosakan organ, ia memberikan satu amaran penting tentang potensi pendedahan pencemaran udara terhadap bayi yang masih berada dalam kandungan.
Ketika jerebu, kurangkan aktiviti luar, terutama aktiviti fizikal lasak. Kurangkan kemasukan udara tercemar ke dalam rumah, gunakan penapis udara HEPA jika ada, dan pakai pelitup muka N95 yang sesuai apabila perlu keluar dalam keadaan udara berasap.
Kita mungkin hanya nampak asap di langit. Tetapi kesan pencemaran udara boleh berlaku jauh lebih dalam daripada apa yang mampu dilihat oleh mata.
Paru-paru bukan satu-satunya organ yang perlu kita lindungi ketika jerebu.
PUBLIC HEALTH MALAYSIA
PM2.5: HABUK HALUS YANG BOLEH SAMPAI KE DALAM DARAH, MALAH DIKESAN PADA ORGAN JANIN.
Bila jerebu melanda, kita biasanya risau apabila mata mula pedih, tekak terasa perit dan dada menjadi sesak. Tetapi ada sesuatu yang jauh lebih membimbangkan tentang udara yang sedang kita sedut.
Zarah pencemaran yang paling kecil mungkin langsung tidak dapat dilihat dengan mata kasar. Ia dikenali sebagai PM2.5.
APA SEBENARNYA ADA DALAM PM2.5?
PM2.5 bukan sekadar debu atau habuk biasa. Ia merupakan campuran zarah halus yang boleh mengandungi jelaga daripada pembakaran, bahan karbon, sulfat, nitrat, logam berat seperti plumbum dan arsenik, serta sebatian organik toksik.
Kandungannya bergantung pada punca pencemaran. Asap kebakaran hutan, pembakaran sampah, pelepasan kilang dan asap kenderaan menghasilkan campuran pencemar yang berbeza.
APA BEZANYA DENGAN PM10?
PM10 merangkumi zarah dengan diameter sehingga 10 mikrometer, manakala PM2.5 berdiameter 2.5 mikrometer atau lebih kecil.
Sebagai gambaran, sehelai rambut manusia mempunyai diameter sekitar 50 hingga 70 mikrometer.
PM10 boleh memasuki saluran pernafasan dan paru-paru. Namun, PM2.5 yang lebih kecil mampu menembusi lebih jauh sehingga ke alveoli, iaitu kantung udara halus tempat pertukaran oksigen berlaku.
Dan di sinilah masalahnya bermula.
SEJAUH MANA ZARAH INI BOLEH PERGI?
Apabila PM2.5 sampai ke bahagian terdalam paru-paru, ia boleh mencetuskan keradangan dan tekanan oksidatif. Kesan ini tidak semestinya terhenti pada paru-paru sahaja.
Keradangan tersebut boleh mempengaruhi salur darah dan jantung. Malah, kajian menunjukkan sebahagian zarah yang sangat kecil, khususnya zarah bersaiz nano, boleh menembusi ke dalam peredaran darah.
Pendedahan kepada PM2.5 telah dikaitkan dengan peningkatan risiko serangan jantung, strok, penyakit paru-paru kronik dan kanser paru-paru.
PENEMUAN KAJIAN YANG LEBIH MEMBIMBANGKAN.
Pada tahun 2022, satu kajian yang diterbitkan dalam jurnal The Lancet Planetary Health melaporkan penemuan zarah black carbon, iaitu jelaga daripada pencemaran udara, dalam sampel darah tali pusat dan tisu janin.
Zarah tersebut turut dikesan dalam sampel hati, paru-paru dan otak janin.
Penemuan ini penting kerana ia menunjukkan bahawa sesetengah zarah pencemaran boleh merentasi plasenta semasa kehamilan.
Walaupun kajian tersebut tidak membuktikan bahawa setiap zarah yang dikesan menyebabkan kerosakan organ, ia memberikan satu amaran penting tentang potensi pendedahan pencemaran udara terhadap bayi yang masih berada dalam kandungan.
Ketika jerebu, kurangkan aktiviti luar, terutama aktiviti fizikal lasak. Kurangkan kemasukan udara tercemar ke dalam rumah, gunakan penapis udara HEPA jika ada, dan pakai pelitup muka N95 yang sesuai apabila perlu keluar dalam keadaan udara berasap.
Kita mungkin hanya nampak asap di langit. Tetapi kesan pencemaran udara boleh berlaku jauh lebih dalam daripada apa yang mampu dilihat oleh mata.
Paru-paru bukan satu-satunya organ yang perlu kita lindungi ketika jerebu.
PUBLIC HEALTH MALAYSIA
