22/09/2026
KENYATAAN MEDIA KETUA CABANG KEADILAN GERIK
ISU SUNGAI HULU PERAK:
KEMAJUAN DIKECAPI, ALAM SEKITAR DILINDUNGI, PEKERJA JANGAN DIZALIMI
22 September 2026
Saya mengikuti dengan dekat perkembangan terkini perubahan warna air Sungai Rui dan Sungai Perak di Hulu Perak. Pada 16 September, perubahan warna jingga dilaporkan di Sungai Rui, dan pada 19 September Kerajaan Negeri memaklumkan bahawa Jabatan Mineral dan Geosains (JMG) Perak telah menjalankan pensampelan serta siasatan terperinci. Laporan kajian JMG dijangka dibentangkan kepada Kerajaan Negeri pada minggu ini.
Saya berpandangan kita tidak seharusnya mendahului keputusan ujian makmal atau membuat kesimpulan bahawa satu-satu aktiviti merupakan punca tunggal. Penjelasan yang dibentangkan di Dewan Negeri pada 8 September menyatakan fenomena Sungai Perak bertukar kebiruan sebelum ini dikaitkan dengan gabungan peningkatan larian permukaan selepas hujan lebat, partikel mineral dan perubahan keadaan aliran. Sungai Perak ketika itu diklasifikasikan sebagai Kelas II di bawah Indeks Kualiti Air Kebangsaan berdasarkan analisis lebih 30 parameter.
Namun, kejadian yang berulang memerlukan jawapan yang lebih menyeluruh. Rakyat berhak mengetahui apakah bahan yang memasuki sistem sungai, dari mana sumbernya, tahap keselamatannya kepada manusia dan hidupan akuatik, serta langkah yang akan diambil untuk mengelakkan kejadian sama daripada berulang. Saya menyeru supaya hasil kajian dan pensampelan terkini diumumkan secara telus dan dalam bahasa yang mudah difahami masyarakat.
Saya turut menyokong cadangan Jabatan Alam Sekitar Perak supaya kajian Total Maximum Daily Load (TMDL) dilaksanakan bagi Hulu Perak. Kajian ini dicadangkan untuk mengenal pasti dan memetakan semua sumber yang berpotensi mempengaruhi kualiti air, bukan terhad kepada perlombongan sahaja. Antara langkah lain yang telah dicadangkan ialah audit premis, pemantauan masa nyata melalui sistem telemetri serta pemantauan parameter seperti pH, oksigen terlarut, kekeruhan, pepejal terampai dan konduktiviti.
Pada masa yang sama, pematuhan terhadap standard alam sekitar tidak boleh dikompromi. JMG menjelaskan bahawa air sisa perlombongan yang perlu dilepaskan mesti dirawat terlebih dahulu dan tertakluk kepada Peraturan-Peraturan Pembangunan Mineral (Efluen) 2016. Sekiranya siasatan membuktikan terdapat mana-mana syarikat yang gagal mematuhi syarat alam sekitar, tindakan sewajarnya perlu diambil mengikut undang-undang.
Tetapi dalam mengambil tindakan tersebut, saya mahu satu perkara turut diberikan perhatian, iaitu nasib pekerja dan keluarga mereka. Pekerja yang mencari rezeki tidak sewajarnya menjadi pihak yang menanggung akibat paling besar daripada kegagalan pengurusan atau ketidakpatuhan majikan.
Sekiranya sesuatu operasi perlu dihentikan sementara atau dikenakan tindakan, saya mencadangkan kerajaan dan pihak berkaitan turut menyediakan pelan mitigasi pekerja, termasuk memastikan hak gaji dan pekerjaan dipelihara mengikut undang-undang, bantuan penempatan semula pekerjaan atau latihan jika diperlukan, serta komunikasi yang jelas kepada pekerja mengenai tempoh dan implikasi tindakan tersebut.
Prinsip kita mesti jelas, iaitu alam sekitar mesti dilindungi, undang-undang mesti dipatuhi dan pekerja mesti dijaga. Hulu Perak memerlukan pembangunan dan peluang pekerjaan, tetapi pembangunan itu mesti bertanggungjawab kepada sungai, alam sekitar dan manusia yang bergantung kepadanya.
Apa yang rakyat perlukan bukan sekadar satu lagi pusingan mengambil sampel setiap kali air berubah warna. Kita memerlukan pemantauan berterusan, data yang telus, penguatkuasaan yang konsisten dan penyelesaian jangka panjang yang boleh diukur.
Saya akan terus mengikuti laporan JMG dan perkembangan isu ini. Kita mahu Hulu Perak membangun dan peluang pekerjaan terus wujud, tetapi sungai yang menjadi sumber kehidupan rakyat mesti terus dipertahankan.
DR AHMAD SAFWAN MOHAMAD
Ketua Cabang KEADILAN Gerik
Pengarah Komunikasi KEADILAN Perak
