13/10/2026
HUKUMAR ZAƁE MAI ZAMAN KANTA (INEC)
SANARWAR MANEMA LABARAI
BAYANIN DALILAN BARIN WASU ƊAN TAKARA A CIKIN JERIN ƘARSHE NA ƊAN TAKARAR GWAMNA NA ZAƁEN 2027
Jama’a sun san da hukuncin da Kotun Ƙoli ta yanke kwanan nan a shari’ar INEC da Zenith Labour Party, Ƙara’a mai lamba SC/CV/495/2026, wadda aka yanke a ranar 24 ga Satumba, 2026.
Wannan shari’a ta samo asali ne daga ƙarar da INEC ta ɗaukaka zuwa Kotun Ƙoli kan hukuncin Kotun Ɗaukaka Ƙara, wanda ya soke tanade-tanaden Sashe na 77(5)–(7) na Dokar Zaɓe ta 2026. Waɗannan tanade-tanade sun wajabta wa jam’iyyun siyasa miƙa rajistar mambobinsu a matsayin sharadin gudanar da sahihin zaɓen fitar da gwani.
Sai dai, a hukuncin da ta yanke a shari’ar da aka ambata a sama, Kotun Ƙoli ta bayyana cewa tanade-tanaden Sashe na 77(5)–(7) na Dokar Zaɓe ta 2026 sun yi daidai da Kundin Tsarin Mulki, kuma wajibi ne dukkan jam’iyyun siyasa su bi su.
Musamman ma, kotun ta tabbatar da ingancin doka na Mataki na 2 na jadawalin lokuta da ayyukan zaɓe na INEC, wanda ya wajabta wa jam’iyyun siyasa miƙa rajistar mambobinsu tsakanin ranar 21 ga Afrilu zuwa 10 ga Mayu, 2026.
Bugu da ƙari, kotun ta yanke hukuncin cewa rashin bin tanade-tanaden Sashe na 77(5)–(7) zai sa jam’iyyar siyasar da ta gaza bin su ta rasa cancantar tsayar da kowane ɗan takara a zaɓen.
Dangane da Sashe na 287(1) na Kundin Tsarin Mulkin Tarayyar Najeriya na 1999, kamar yadda aka yi wa gyara, Hukumar Zaɓe ta Ƙasa (INEC), a lokacin kammala jerin sunayen ‘yan takarar zaɓen gwamna, ta yi amfani da wannan hukuncin na Kotun Ƙoli, inda ta cire jam’iyyun siyasar da s**a gaza bin tanade-tanaden Sashe na 77(5)–(7) na Dokar Zaɓe ta 2026 dangane da tsayar da ‘yan takara.
A halin da ake ciki, an riga an wallafa jerin sunayen ‘yan takarar shugaban ƙasa da na Majalisar Dokoki ta Ƙasa a ranar 12 ga Satumba, 2026, wato kwanaki goma sha uku kafin Kotun Ƙoli ta yanke hukuncinta.
A ƙarƙashin Sashe na 32(2) na Dokar Zaɓe ta 2026, jam’iyyun siyasa da suke ganin an bar sunayen ‘yan takararsu bisa kuskure daga cikin jerin sunayen da aka wallafa, suna da kwanaki 14 daga ranar wallafa jerin sunayen domin sanar da hukumar. Wa’adin sanarwar zai ƙare ne a ranar 24 ga Oktoba, 2026.
Hukumar INEC ta tabbatar wa jama’a cewa za ta ci gaba da jajircewa wajen tabbatar da gaskiya da bayyana gaskiya, bin doka da oda, da kuma sahihancin tsarin zaɓe.
Mohammed Kudu Haruna
Kwamishinan Ƙasa kuma Shugaban Kwamitin Yaɗa Labarai da Ilimantar da Masu Zaɓe
13 ga Oktoba, 2026